KJV - Biblia króla Jakuba -

BIBLIA Andrzej z DG 6 września, 2025 0 Komentarze

KJV – Biblia króla Jakuba

Biblia króla Jakuba (ang. King James Version, w skrócie: KJV), Wersja Autoryzowana (ang. Authorized Version, w skrócie: AV) – protestanckie, angielskie tłumaczenie Biblii zamówione na potrzeby Kościoła Anglii przez króla Jakuba I. W 1604 roku król zgodził się by w kościołach czytano zrewidowany przekład Biblii w języku angielskim. Po raz pierwszy przekład ten wydał w roku 1611 drukarz królewski Robert Baker.

Trzeci autoryzowany przez króla Anglii przekład Pisma Świętego w języku angielskim (po Wielkiej Biblii z roku 1539 i Biblii biskupiej z roku 1568).

Geneza

W XVI w. Anglia przechodziła okres reformacji i fali nawrotu do katolicyzmu. W rezultacie pod koniec XVI w. w kraju konkurowały ze sobą dwa wydania Pisma Świętego. Były to: nowatorska Biblia genewska, wydana w 1560 roku przez grupę protestanckich uczonych, którzy po dojściu do władzy Marii I Tudor (zwanej „Krwawą Mary”) w 1553 roku uciekli z Anglii przed represjami religijnymi królowej Marii i grożącą im śmiercią, oraz wydana za rządów Elżbiety I Biblia biskupia (ang. Bishops’ Bible) z 1568 roku, przygotowana przez kilkunastu biskupów w celu ograniczenia popularności Biblii genewskiej.

Biblia genewska w wielu w przypisach marginesowych miała wymowę antykrólewską, odnosząc się w ten sposób do prześladowań protestantów prowadzonych przez królową Marię I. Biblia biskupia wydana pospiesznie, choć prokrólewska, okazała się słaba językowo i nie cieszyła się popularnością. Chcąc rozwiązać tę sytuację, król Jakub zlecił przygotowanie nowego tłumaczenia Biblii.

Zasady tłumaczenia i zespół tłumaczy

W 1604 roku sformułowano podstawowe zasady nowego tłumaczenia. Biblia nie miała posiadać wzbudzających kontrowersje przypisów, jej język miał być zrozumiały dla ludu, tłumaczenie powinno być wierne i ścisłe oraz dokonane na podstawie warsztatu naukowego. W tym celu król wyznaczył zespół 54 uczonych dobranych z najróżniejszych kręgów, od purytanów po najwyższych dostojników Kościoła. Zespół ten podzielono na sześć komisji, z których każda miała przełożyć inną część Pisma Świętego. Komisje porównywały wcześniejsze tłumaczenia angielskie z oryginalnym tekstem hebrajskim, aramejskim i greckim.

Na tłumaczy Jakub I wyznaczył zarówno wybitnych znawców języków oryginalnych Biblii, jak też osoby o dużym lecz zróżnicowanym doświadczeniu życiowym. W ten sposób znaleźli się wśród nich m.in. John Layfield (uczestnik walk z Hiszpanami w Portoryko), abp George Abbot (autor kilkukrotnie wznawianego przewodnika po świecie), Hadrian a Saravia (pół Flamand i pół Hiszpan), znawcy kultury europejskiej, uczeni arabscy, William Bedwell i Henry Savile (matematycy), nadużywający alkoholu lecz równocześnie doskonały znawca łaciny Richard „Dutch” Thomson czy wybitny przedstawiciel Kościoła John Overall.

Znaczenie

Tłumaczenie to wywarło głęboki wpływ nie tylko na wszystkie następne angielskie tłumaczenia Biblii, ale także na całą literaturę angielską. Dzieła takich znanych autorów jak John Bunyan, John Milton, Herman Melville, John Dryden i William Wordsworth są wypełnione treściami, dla których inspiracją w oczywisty sposób była ta wersja Biblii. Także dla kompozycji Georga Friedricha Händla „Biblia króla Jakuba” była istotnym źródłem. Na marginesach KJV umieszczone były Roczniki Świata Jamesa Usshera.

Przekład ten posłużył misjonarzom protestanckim jako podstawa tłumaczenia na inne języki. Łączny nakład wszystkich wydań ocenia się na ponad miliard egzemplarzy.

Na Biblię króla Jakuba przysięgę składają obejmując urząd prezydenci Stanów Zjednoczonych (najczęściej na osobisty egzemplarz George’a Washingtona, wyjątkowo Barack Obama na egzemplarz Abrahama Lincolna).

Biblia króla Jakuba została wykonana jako rewizja Biblii biskupiej (ang. Bishops’ Bible) z 1568 roku. Tłumacze obszerne fragmenty czerpali z przekładu Williama Tyndale’a. Według szczegółowych analiz około 75% Starego Testamentu oraz 84% tekstu Nowego Testamentu Biblii króla Jakuba zachowuje brzmienie jego przekładu.

Stary Testament

Tłumacze użyli tekstu w tradycji masoreckiej z Biblii rabinicznej wydanej przez Daniela Bomberga (1524–1525), jednak w miejscach ważnych dla chrześcijaństwa dostosowali tekst do greckiej Septuaginty i łacińskiej Wulgaty. Niemniej Biblia króla Jakuba oddaje najwierniej tradycję judaistyczną ze wszystkich poprzednich angielskich tłumaczeń.

Nowy Testament

Wykorzystano następujące źródła:

1. Edycje z 1598 oraz 1588–1589 tekstów greckich Theodora Bezy (jednak F.H.A. Scrivener zlokalizował 190 miejsc, gdzie KJV odchodzi od tekstu Bezy na rzecz Biblii biskupiej

2. Textus receptus w edycji Roberta Stefanusa oraz w edycji Erazma z Rotterdamu

3. Wulgata – pewna część wersetów została oddana w sposób, którego nie można zidentyfikować z żadnym greckim tekstem, a jedynie z łacińską Wulgatą

Tłumaczenia na język polski

W 2024 roku opublikowano pierwsze znane wierne tłumaczenie Nowego Testamentu Biblii Króla Jakuba (King James Version, KJV) na język polski. Przekład dostępny jest w formacie równoległym (angielsko-polski), co umożliwia bezpośrednie porównanie tekstu oryginalnego z jego polską wersją. Tłumaczenie jest udostępnione publicznie na stronie internetowej ^[3] oraz w wersji drukowanej na platformie Amazon^[4]. Tłumaczenie zachowuje strukturę i styl Biblii KJV z 1611 roku, oddając tekst w nowoczesnym, zrozumiałym języku polskim.

Nowy Testament Naszego Pana i Zbawiciela Jezusa Chrystusa – Wierne tłumaczenie wersji King James (KJV) na język polski

https://bibliakingjames.org/

„Biblia cudzołożników”

Wydanie Biblii króla Jakuba z roku 1631 zostało potocznie nazwane „Biblią cudzołożników” (również „Biblią grzeszników” czy „Biblią Niegodziwą”). Wzięło się to z błędu zecerskiego jaki popełnili drukarze w tekście dziesięciu przykazań. Opuszczono słowo „nie” w przykazaniu „Nie cudzołóż” co nadało mu brzmienie „Cudzołóż”. Pomyłka została rozpowszechniona w wielkiej liczbie egzemplarzy, w tym w tysiącu kopii zamówionych przez króla Anglii i Szkocji Karola I. Autorzy tego wydania zostali rok później ukarani wysoką grzywną oraz odebraniem licencji na druk.

Pisząc o Biblii KJV trzeba wspomnieć o Ruchu „Tylko Król Jakub” (ang. King-James-Only Movement) – fundamentalistycznym ruch protestanckim działający w krajach anglojęzycznych. Jego zwolennicy posługują się jedynie Biblią króla Jakuba (King James Version; KJV) i odrzucają inne współczesne przekłady nieoparte o tzw. Textus receptus (z łac. tekst przyjęty).

Ruch przyjmuje kilka stopni akceptacji Biblii króla Jakuba:

Tylko KJV, która traktowana jest jako równie natchniona co oryginał
Akceptacja przekładów korzystających z tego samego tekstu oryginalnego, jak KJV (Tekst masorecki dla ST i Textus receptus dla NT), np. tłumaczenia Jay P. Greena: Literal Version, Modern King James Version i KJ3, niemieckie Schlachter 2000, hiszpańska Reina Valera Gomez 2004, portugalska Almeida Corrigida Fiel oraz polska Biblia gdańska/UBG Uwspółcześniona Biblia Gdańska.
Akceptacja takich adaptacji KJV jak: King James 2000 Roberta A. Courica, American King James Version Michaela Petera Engelbrite’a.