The Last Reformation w Polsce

Ostatnia reformacja (jako ruch religijny oraz powiązana z nim literatura) pojawiła się w Polsce w latach 2014 – 2017 Idea tego ruchu weszła do kraju trzema głównymi kanałami: Po pierwsze poprzez konferencje z udziałem Torbena i innych liderów organizacji TLR np. Jóna Bjarnasteina, Kalisz, Warszawa, Kraków, Wrocław, Gdańsk… Po drugie poprzez materiały wideo i social media. Ruch The Last Reformation zyskał rozpoznawalność w Polsce dzięki internetowi. W 2014 roku na platformie YouTube zaczęły pojawiać się pierwsze oficjalne serie filmów instruktażowych (tzw. „Szkoła Pionierów”). Były one tłumaczone na język polski przez lokalnych zwolenników założyciela ruchu, Torbena Søndergaarda. I po trzecie poprzez publikacje. Polskie tłumaczenie manifestu ruchu – książki pt. „Ostatnia reformacja: powrót do nowotestamentowego modelu uczniostwa” – ukazało się oficjalnie na początku 2015 roku.

Główna ogólnopolska konferencja z osobistym udziałem Torbena Søndergaarda odbyła się w Warszawie w dniach 19–20 sierpnia 2017 roku. Wydarzenie to było organizowane pod nazwą Konferencja Kickstart Polska (powiązaną z jego ruchem The Last Reformation) i obejmowało nauczania, publiczne chrzty w wodzie oraz modlitwy o uzdrowienie i uwolnienie. Choć w kolejnych latach lokalne grupy powiązane z tym ruchem organizowały mniejsze spotkania „Kickstart” w innych miastach w Polsce (prowadzone przez lokalnych liderów lub zaproszonych uczniów), to właśnie ta warszawska edycja z 2017 roku była oficjalną ogólnokrajową konferencją prowadzoną bezpośrednio przez samego duńskiego ewangelistę.

Torben Sordengaard i The Last Reformation powraca, po wielu latach ponownie do Polski. W tym roku (2026) nowi przedstawiciele TLR w Polsce zorganizowali serię spotkań pod hasłem Kingdom Kickstart Weekend: m.in w Poznaniu, Wrocławiu i Ustroniu. Planowane są również dalsze spotkania oraz wydanie dwóch kolejnych książek Torbena Sondergaarda.

Oceny Torbena Sondergaarda nie powinno się dokonywać pochopnie i w oparciu o zbyt małą ilość informacji. A już na pewno nie wolno wyrobić sobie opinii po wysłuchaniu wersji tylko jednej ze stron, np samego Torbena i jego zwolenników. Sytuacja Sondergaarda jest wieloaspektowa. Prawdą jest, że Torben doświadczył przykrych sytuacji, noszących znamiona prześladowań, ale mam wrażenie, że zaczyna tym „żonglować”, by „sprzedać” swoją ideologię i wersję chrześcijaństwa wg NAR.

Zgadzam się z opinią, że krytyka musi być rzetelna, a krytyk nie powinien się opierać na uprzedzeniach, ani szukać sensacji. Dlatego proszę ten artykuł potraktować jako wstęp do głębszej analizy ruchu The Last Reformation.

Jesus Center

W tym wpisie warto wspomnieć o przedsięwzięciu Torbena o nazwie Jesus Center. Projekt Jesus Center (Centrum Jezusa) to nieistniejący już ośrodek szkoleniowo-misyjny w Danii, stworzony przez duńskiego ewangelistę Torbena Søndergaarda jako baza dla jego globalnego ruchu religijnego The Last Reformation (Ostatnia Reformacja). Historia tego miejsca ściśle wiąże się z dynamicznym rozwojem, a następnie nagłym upadkiem działalności Søndergaarda w Danii. Po powołaniu ruchu The Last Reformation w 2011 roku, Torben Søndergaard przeprowadził się w 2014 roku do miejscowości Aalborg w Danii, m.in. dzięki wsparciu finansowemu zamożnego przedsiębiorcy. Tam narodziła się idea stworzenia stałej bazy. Ruch zakupił ogromny kompleks o powierzchni około 80 000 stóp kwadratowych (ok. 7,4 tys. m²), który stał się pierwszym oficjalnym „Jesus Center” na świecie.

Problemy Jesus Center rozpoczęły się w 2016 roku. Szybko rosnący i nieortodoksyjny ruch zaczął budzić niepokój opinii publicznej oraz duńskich władz, a sam ośrodek stał się przedmiotem skoordynowanych kontroli ze strony aż sześciu różnych duńskich agencji rządowych. Urzędnicy badali Jesus Center pod kątem m.in. bezpieczeństwa żywności, przepisów budowlanych, prawa pracy oraz rzekomych oszustw podatkowych. Choć pierwsze kontrole nie wykazały rażących uchybień finansowych czy sanitarnych, presja wokół centrum rosła. Kluczowym momentem w historii Jesus Center była emisja głośnego duńskiego dokumentu telewizyjnego pt. Guds bedste børn (Najlepsze dzieci Boga). Dziennikarze śledczy przeniknęli do struktur Jesus Center z ukrytymi kamerami. W reportażu przedstawiono praktyki Søndergaarda (w tym modlitwy o uwolnienie od demonów m.in. nad dziećmi czy osobami chorymi psychicznie) w bardzo negatywnym świetle, oskarżając ruch o cechy sekty, manipulacje i znęcanie się nad psychicznym zdrowiem wiernych. Wybuchł masowy skandal medialny, a politycy zaczęli domagać się penalizacji niektórych praktyk stosowanych w ośrodku. Z obawy przed procesami karnymi oraz odebraniem dzieci przez opiekę społeczną, w 2019 roku podjęto decyzję o całkowitym zamknięciu Jesus Center w Danii. Ten nieudany projekt przypomina Miasto Wiary Roberts’a Oral’a. City of Faith Medical and Research Center (Medyczno-Badawcze Centrum „Miasto Wiary”), ogromny i niezwykle kontrowersyjny kompleks medyczny w Tulsie (Oklahoma, USA), który został założony przez słynnego amerykańskiego teleewangelistę i uzdrowiciela, Orala Robertsa. Ośrodek okazał się finansową katastrofą. Pacjenci nie chcieli leczyć się w szpitalu opartym na teologii sukcesu i uzdrawianiu wiarą, przez co większość sal stała pusta. Przynoszące miliony dolarów strat „Miasto Wiary” oraz powiązana z nim szkoła medyczna zostały zamknięte w 1989 roku (zaledwie 8 lat po otwarciu).

Po likwidacji duńskiego Jesus Center, Torben Søndergaard wraz z rodziną uciekł do Stanów Zjednoczonych, gdzie starał się o azyl polityczny, twierdząc, że w ojczyźnie doświadczył prześladowań religijnych. W USA próbował odtworzyć podobne bazy misyjne. W 2022 roku został jednak zatrzymany przez amerykańskie służby imigracyjne (ICE), spędził ponad rok w areszcie pod zarzutami naruszeń wizowych, a w 2023 roku został deportowany z USA. Obecnie ruch działa w modelu bardziej rozproszonym (m.in. w formule kościołów domowych i szkół mobilnych w różnych częściach Europy i Ameryki.

Z tego okresu możemy zobaczyć bardzo emocjonalną wypowiedź samego Torbena –
Seeking Asylum in USA – Torben Søndergaard – A Very Emotional and Special video –
https://www.youtube.com/watch?v=QWOhw0JU_zE

Czy ruch „Ostatniej reformacji” jest zgodny z Biblią?

„Ostatnia reformacja” to ruch założony przez Torbena Søndergaarda w Danii w 2011 roku, którego głównym przesłaniem jest przywrócenie Kościołowi „prawdziwej ewangelii” oraz praktyk opisanych w Dziejach Apostolskich. Ruch ten oferuje szkolenia w zakresie formacji uczniowskiej poprzez swoje placówki: Pioneer Training School oraz Pioneer Leadership School. Nazwa „Ostatnia reformacja” oznacza dokładnie to, na co wskazuje: „pierwsza” reformacja z XVI wieku zakończyła się niepowodzeniem, ponieważ żaden dzisiejszy kościół nie przynosi „prawdziwych owoców”. Ruch „Ostatnia reformacja” powstał, aby ponownie skierować uwagę Kościoła na formację uczniów, uzdrawianie chorych oraz dary charyzmatyczne.

Ruch „The Last Reformation” nie posiada żadnego oficjalnego wyznania wiary poza Dziejami Apostolskimi. Zwolennicy Søndergaarda uważają Dzieje Apostolskie za podstawowy przewodnik dla współczesnych chrześcijan. Starają się nie nazywać siebie „kościołem”, ponieważ tradycyjną strukturę i praktyki kościelne postrzegają jako pozabiblijne.

Chociaż ruch „The Last Reformation” pragnie, by ludzie nawrócili się do Chrystusa i wzrastali w Nim, propaguje on pewne nauki niezgodne z Biblią. Po pierwsze, ruch „Ostatnia reformacja” naucza, że chrzest wodny jest częścią zbawienia. Według tego ruchu chrzest nie jest jedynie symbolem, lecz integralną częścią uzyskania wolności od grzechu. Z ich oficjalnej strony internetowej: „Kiedy Piotr wstał i powiedział: «Nawróćcie się, tak jak uczył Jezus, i dajcie się ochrzcić na odpuszczenie grzechów, tak jak Jezus nam nakazał», zróbcie to. Bądźmy posłuszni Jezusowi i głośmy pełną ewangelię”. Pismo Święte naucza, że zbawienie jest z łaski przez wiarę (Efezjan 2:8–9). Dodawanie jakichkolwiek uczynków religijnych – takich jak chrzest wodny – podważa samą koncepcję łaski (Rzymian 11:6).

Drugą niebiblijną nauką w ruchu „Ostatniej reformacji” jest praktyka „kickstartingu”. Według „Ostatniej reformacji” wszyscy chrześcijanie muszą zostać „uruchomieni”; oznacza to, że wszystkich należy nauczyć „uzdrawiania chorych, głoszenia ewangelii, wypędzania demonów itp. poprzez zabranie ich na zewnątrz i pokazanie im, jak to robić” (tamże). Chorym mówi się, by „nakazali bólowi/chorobie odejść”. Idea, że powinniśmy rozmawiać z chorobami, nigdy nie jest nauczana w Piśmie Świętym. Również pogląd, że każdy chrześcijanin może i powinien uzdrawiać chorych, stoi w jaskrawym kontraście do nauczania biblijnego. W Nowym Testamencie tylko niektórzy ludzie zostali obdarzeni mocą uzdrawiania innych, a nie każdy chory został uzdrowiony (2 List do Tymoteusza 4:20).

W Dziejach Apostolskich rzeczywiście miały miejsce uzdrowienia, ale miały one głębszy cel – nie chodziło o cud, ale o Tego, który cudów dokonuje. Cuda w Dziejach Apostolskich miały na celu potwierdzenie przed zagubionym światem prawdziwości przesłania apostołów. Ewangelia nigdy nie dotyczyła cudów, lecz usprawiedliwienia przez Boga poprzez śmierć i zmartwychwstanie Chrystusa. Podobnie jak w przypadku większości współczesnych „uzdrowień”, te dokonywane przez uczniów Ruchu Ostatniej Reformacji różnią się od tych opisanych w Piśmie Świętym pod względem rodzajów chorób, których dotyczą. Uzdrowienia odnotowane w Biblii nie dotyczyły drobnych dolegliwości i bólów. Jezus i apostołowie uzdrawiali osoby całkowicie niewidome (J 9), cierpiące na trąd (Łk 17:12–15), dotknięte trwałym paraliżem (Dz 3:1–8) oraz obrzękiem (Łk 14:1–4). Wskrzeszali nawet zmarłych (J 11:38–44; Dz 9:36–42). Uczniowie „Ostatniej reformacji” skupiają się na drobnych dolegliwościach – sztywności stawów, bólach pleców, itp. – czyli na rzeczach, które umysł lub adrenalina mogą tymczasowo przezwyciężyć, sprawiając wrażenie trwałego uzdrowienia. Co wygodne, takie uzdrowienia nie są widoczne gołym okiem.

Trzecią niebiblijną nauką „Ostatniej reformacji” jest skupienie się na służbie „wyzwolenia”, czyli idei, że każdy wierzący jest w stanie wyganiać złe duchy. Tak, walka duchowa rzeczywiście istnieje (List do Efezjan 6:12), ale nie ma biblijnego nakazu, by chrześcijanie wypędzali demony, ani biblijnego przykładu pokazującego dokładnie, jak to robić. Gdyby wypędzanie demonów było zadaniem każdego wierzącego w Chrystusa, to z pewnością Nowy Testament zawierałby gdzieś nakaz, by to robić, lub instrukcje, jak to robić.

Inne budzące wątpliwości nauki Ruchu Ostatniej Reformacji dotyczą kładzenia nacisku na dar języków i chrzest Duchem Świętym jako zjawiska odrębne od zbawienia. Biblia naucza, że Duch Święty wkracza w życie wierzącego w momencie zbawienia – jeśli jesteś zbawiony, to zostałeś ochrzczony Duchem Świętym (1 List do Koryntian 12:13). Mówienie językami było darem w pierwotnym Kościele (1 List do Koryntian 12, 14), ale te języki były znanymi językami używanymi do głoszenia Ewangelii. Biblia jasno stwierdza, że nie wszyscy wierzący będą mieli dar języków (1 List do Koryntian 12:30).

W niemal każdym publicznym wystąpieniu Torben Søndergaard ujawnia ukrytą wrogość wobec autorytetu przywództwa w kościele. W ramach ruchu „Ostatniej reformacji” dostrzegamy niezwykle osądzający język głównie wobec kościoła instytucjonalnego oraz odrzucenie biblijnego zwierzchnictwa w Kościele. Jest to odzwierciedleniem głębszego wewnętrznego konfliktu Torbena Søndergaarda, który wierzy, że Bóg powiedział mu, iż Kościół, głównie instytucjonalny jest tak zepsuty, że to na nim spoczywa obowiązek odbudowania go zgodnie z modelem z Dziejów Apostolskich. Natomiast celem reformatorów nie było zniszczenie ani ignorowanie Kościoła [instytucjonalnego], lecz jego oczyszczenie i przywrócenie właściwego kierunku.

Torben Søndergaard naucza również doktryny świętości, wierząc, że możliwe jest życie wolne od grzechu oraz że wolność od grzechu jest wynikiem chrztu przez zanurzenie. Osoby ochrzczone mają zdolność życia całkowicie ponad grzechem. Jednak Pismo Święte naucza czegoś zupełnie innego. Apostoł Paweł mówi o swojej własnej walce z grzeszną naturą w Liście do Rzymian 7:15–25. Z biblijnego punktu widzenia nie mamy innego wyboru, jak tylko przyznać, że wciąż grzeszymy (1 List Jana 1:10). Zaprzeczanie, że w naszym życiu występuje jakikolwiek grzech, jest niczym innym jak duchową pychą.

U podstaw wielu problemów doktrynalnych ruchu „Ostatniej reformacji” leży fakt, że jako swoje „oświadczenie doktrynalne” wykorzystują oni księgę biblijną, która nie ma przede wszystkim charakteru doktrynalnego. Dzieje Apostolskie są księgą historyczną, a nie traktatem teologicznym. Ruch „Ostatniej reformacji” popełnia poważny błąd, traktując narrację jako nakaz – Dzieje Apostolskie opisują czas, w którym wierzący mówili językami, ale nigdy nie nakazują wszystkim wierzącym mówienia językami. Ponadto „Ostatnia reformacja” ignoruje przejściowy charakter Dziejów Apostolskich i traktuje wydarzenia w nich opisane jako normę dla wszystkich wierzących we wszystkich epokach. W rezultacie w Dziejach Apostolskich znajduje się bardzo niewiele bezpośrednich nakazów dla Kościoła – nasze wskazówki i ich teologiczne podstawy znajdują się w Listach.

Nie można budować doktryny chrześcijańskiej wyłącznie na podstawie Dziejów Apostolskich. TLR mocno akcentuje wybrane elementy z Dziejów Apostolskich – takie jak masowe chrzty w wodzie połączone z natychmiastowym wypędzaniem demonów, uzdrawianie na ulicach czy brak struktur kościelnych. Jednocześnie ignoruje inne fragmenty mówiące np. o ustanawianiu starszych (pasterzy) w kościołach czy porządku nabożeństw.

Krytycy tego ruchu oraz tradycyjni teologowie ewangelikalni podkreślają, że Dzieje Apostolskie to księga o charakterze historycznym, a nie normatywnym co do teologii czy sposobu organizowania nabożeństw.

Ze względu na kładzenie nacisku na uzdrowienia i mówienie językami, nauczanie o odrodzeniu przez chrzest, odrzucanie przywództwa w Kościele, elementy okultyzmu (kundalini) oraz poszukiwanie nowych objawień możemy ruch „Ostatniej reformacji” uznać za nie biblijny.

Na podstawie –
https://www.gotquestions.org/Last-Reformation.html

Już wkrótce na portalu kilkaminut.pl pojawią się nowe informacje i ostrzeżenia przed ruchem The Last Reformation. M. in trwa tłumaczenie artykułu „Torben Sondergaard’s Last Reformation False Gospel of the Kingdom/False Teacher/ False Fruit” –
https://scribalwell.wordpress.com/2025/08/22/torben-sondergaards-last-reformation-false-gospel-of-the-kingdom-false-teacher-false-fruit/
oraz
„One to Watch: Torben Sondergaard” –
https://www.hollypivec.com/blog/2017/07/one-to-watch-torben-sondergaard/6865?rq=Torben%20Sondergaard