Traktowanie Boga jak „talizmanu”

Starożytne miasto biblijne (Szilo / Shiloh) było to pierwszym głównym centrum religijnym i administracyjnym Izraelitów po wejściu do Ziemi Obiecanej. Przez długi czas w Szilo przechowywano Arkę Przymierza oraz Namiot Spotkania (Przybytek), zanim Arka została przeniesiona do Jerozolimy. Leży na Zachodnim Brzegu Jordanu (16 km na północ od Betel). W pobliżu znajduje się współczesne izraelskie osiedle Szilo, założone w 1978 roku, gdzie prowadzone są wykopaliska archeologiczne.

Zniszczenie Sylo (Szilo) oraz utrata Arki Przymierza na rzecz Filistynów to jedno z najbardziej dramatycznych wydarzeń w historii starożytnego Izraela (opisane w 1 Księdze Samuela, rozdz. 4). Z perspektywy biblijnej i historycznej powody tych wydarzeń dzielą się na dwa kluczowe aspekty:

• Traktowanie Boga jak „talizmanu”: Izraelici toczyli wojnę z Filistynami i przegrali pierwszą bitwę pod Ebenezer. Zamiast szukać prawdziwego nawrócenia, starszyzna uznała, że sprowadzenie fizycznej Arki z Sylo na pole bitwy automatycznie zagwarantuje im wygraną. Potraktowali Arkę w sposób magiczny – jak fetysz lub amulet przynoszący szczęście, co było grzechem bałwochwalstwa. Obecność Arki w obozie wzbudziła w Izraelitach okrzyki radości, co z kolei przeraziło Filistynów. Zamiast uciekać, zmobilizowali oni wszystkie siły, walcząc z desperacją, co doprowadziło do rzezi Izraelitów, śmierci synów Heliego i przejęcia Arki jako cennego trofeum wojennego.
  
• Kara za grzechy kapłanów: Ówczesny arcykapłan Heli był stary i niedołężny, a jego synowie – Chofni i Pinchas – którzy bezpośrednio opiekowali się Arką, dopuszczali się ciężkich nadużyć i bezczeszczenia ofiar składanych Bogu. Bóg już wcześniej zapowiedział odrzucenie rodu Heliego, a klęska wojenna i utrata Arki były wypełnieniem tego wyroku.

„Oni jednak wystawiali na próbę i pobudzali do gniewu Boga Najwyższego, i nie strzegli jego świadectw. Lecz odwrócili się i postępowali przewrotnie jak ich ojcowie, schodzili z drogi jak łuk zawodny. Pobudzali go bowiem do gniewu przez swe wyżyny i rzeźbionymi posągami wzbudzali jego zazdrość. Gdy Bóg to usłyszał, rozgniewał się i wielce wzgardził Izraelem. I opuścił przybytek w Szilo; namiot, który rozbił wśród ludzi; I oddał w niewolę swoją moc i swoją chwałę w ręce wroga. Wydał swój lud pod miecz i rozgniewał się na swoje dziedzictwo.” Psalm 78:56-62

„Czy będziecie kraść, zabijać, cudzołożyć, przysięgać fałszywie, palić kadzidło Baalowi, iść za innymi bogami, których nie znacie; A potem – przychodzić i stawać przede mną w tym domu, który nazwany jest moim imieniem, i mówić: Zostaliśmy wybawieni, aby popełniać te wszystkie obrzydliwości? Czy ten dom, który jest nazwany moim imieniem, jest w waszych oczach jaskinią zbójców? Oto ja to widzę, mówi PAN. Ale idźcie teraz do mojego miejsca, które było w Szilo, gdzie kiedyś ustanowiłem przybytek dla mego imienia, i zobaczcie, co z nim zrobiłem ze względu na niegodziwość mego ludu Izraela.” Księga Jeremiasza 7:9-12

Choć 1 Księga Samuela nie opisuje samego momentu zburzenia miasta, inne księgi biblijne oraz badania archeologiczne jasno wskazują, co się stało:

• Militarny odwet Filistynów: Po wygranej bitwie pod Ebenezer Filistyni ruszyli w głąb kraju i najechali Sylo, które do tej pory było religijną stolicą Izraela. Miasto zostało doszczętnie spalone i zrównane z ziemią, aby ostatecznie złamać opór Izraelitów. Archeolodzy odnaleźli w Tel Szilo grubą warstwę popiołu i rozbite naczynia z około 1050 roku p.n.e., co potwierdza ten nagły pożar.
  
• Teologiczny znak porzucenia: Zniszczenie Sylo stało się w Biblii symbolem Bożego gniewu. W Psalmie 78 (wersety 60-61) czytamy, że Bóg „porzucił mieszkanie w Szilo” i „wydał w niewolę swoją moc”. W późniejszych wiekach prorok Jeremiasz posłużył się ruinami Sylo jako ostrzeżeniem dla mieszkańców Jerozolimy, głosząc, że jeśli się nie nawrócą, ich świątynię spotka dokładnie taki sam los (Jer 7,12-14).

W rezultacie tych wydarzeń Sylo na wieki utraciło status centrum kultu, a Arka – po tym, jak sprowadziła na Filistynów plagi i nieszczęścia i została przez nich zwrócona – nigdy już do zniszczonego Sylo nie powróciła.

„Nie będzie odjęte berło od Judy ani prawodawca spomiędzy jego nóg, aż przyjdzie Szylo i jemu będą posłuszne narody.” Księga Rodzaju 49:10

Hebrajskie 'shiloh’, znaczy pokój, spokój i jest również używane jako współczesne imię dla chłopców i dziewcząt na całym świecie i odpowiada współczesnej izraelskiej osadzie Shilo na Zachodnim Brzegu.

Przybycie Szilo (Rdz 49,10) jest proroctwem przyjścia Mesjasza do Judy, łącząc imię שילה ze słowem שֶׁלּו (sze-LOH) i oznacza, że żydowskie przywództwo należy do Judy i do Szilo Zatem שילה jest powiązane z nadchodzącym wielkim czasem pokoju i dobroci. Hebrajskie שילה 'szilo’ przywołują również słowa שִׁלְיָה (szeel-JAH) oznaczające łożysko (narodziny nowej ery, narodziny wielkiego przywódcy) oraz שַׁלְוָה (szahl-WAH), oznaczające spokój.