Nefesz (נֶפֶשׁ) – studium nt duszy cz.1

Jakiś czas temu w naszej społeczności rozmawialiśmy na temat duszy człowieka. Co to jest dusza? Co z duszą człowieka dzieje się po śmierci? Czy dusza jest nieśmiertelna? Czym rożni się duch człowieka od jego duszy? Kiedy dusza człowieka zostaje zbawiona ?

W tym materiale nie odpowiem na te pytania. Umieszczę kilka potrzebnych wskazówek i informacji oraz zachętę do tego by w Twojej społeczności porozmawiać na ten temat. Dziś pierwsza część o tym co na temat duszy przeczytamy w Starym Testamencie.

Na początek jakie jest pochodzenie polskiego słowa – dusza. Słowo „dusza” w języku polskim pochodzi z języka prasłowiańskiego (*dša) i ma korzenie w języku praindoeuropejskim. Wyraz wywodzi się od praindoeuropejskiego rdzenia *dheu̯-s- (oraz formy *dʰoṷ-s-), który wiązał się z pojęciem dymu, pary, oddechu lub tchnienia. Z tym samym rdzeniem w języku polskim spokrewnione jest słowo duch, a także wyrazy związane z powietrzem i oddychaniem, jak duszny czy dychać.

Słowo „dusza” pochodzi z języka prasłowiańskiego (*duša), nawiązując do praindoeuropejskiego rdzenia *dhwes-, oznaczającego „dmuchać, oddychać”. Słowo „dusza” jest etymologicznie spokrewnione ze słowem „duch” i czasownikiem „dmuchać”. Starożytne znaczenie słowa wiązało się z oddechem i wydechem – siłą życiową, która opuszcza ciało wraz z ostatnim tchnieniem. Rozpowszechnienie: Prasłowiańska forma *duxi̯ā dała początek podobnym słowom we wszystkich językach słowiańskich (np. ukraińskie „dusha”, polskie „dusza”, czeskie „duše”).

Natomiast angielskie słowo „soul” pochodzi od staroangielskiego słowa „sāwol” lub „sāwel”, które oznaczało życie, ducha lub duchową i emocjonalną esencję osoby. Słowo „sāwol” wywodzi się z protogermańskiego słowa „saiwalō”. Podobne słowa historyczne występują w językach germańskich, na przykład w gockim „saiwala”, staro-wysoko-niemieckim „sēula”, staronordyjskim „sála”, holenderskim „ziel” i niemieckim „seele”. Poza protogermańskim rdzeniem dokładna etymologia jest niepewna. Niektórzy językoznawcy sugerują związek ze słowem saiwaz (oznaczającym „morze” lub „jezioro”), odzwierciedlając starożytne północnoeuropejskie wierzenia, że ​​dusze pochodzą z akwenów wodnych lub przez nie wędrują przed narodzinami i po śmierci.

We wczesnych tekstach, takich jak Psałterz Wespazjana z VIII wieku i poemat epicki Beowulf, słowo to określało ożywioną istotę, osobowość lub siłę życiową ożywiającą ciało. Wraz z rozprzestrzenianiem się chrześcijaństwa w anglosaskiej Anglii, tłumacze zaczęli używać słowa sāwol, aby oddać łacińskie słowo anima i starogreckie słowo psychē (ψυχή, oznaczające „oddech”, „życie” lub „świadomość”) w języku staroangielskim.

Hebrajskie Nephesh [nefesz] (נֶפֶשׁ) oznacza duszę, życie lub istotę żywą. Esencję lub emocjonalne centrum człowieka, fizyczną siłę życiową wspólna dla ludzi i zwierząt. Pochodzi od rdzenia oznaczającego „oddychać”. Używane w znaczeniu jednostki lub żywej istoty (np. „każda policzalna osoba”). Słowo to oznacza również pragnienie lub apetyt, wewnętrzny głód, wolę lub głębokie tęsknoty człowieka. Człowiek w Starym Testamencie nie tylko posiada nephesh, ale jest nephesh (żywą, oddychającą istotą fizyczną). We współczesnym języku hebrajskim często przeciwstawia stan psychiczny ciału fizycznemu lub odnosi się do oddychania i orzeźwienia.

Słowo nephesh [nefesz] (נֶפֶשׁ) występuje w Starym Testamencie (Biblii Hebrajskiej) aż 754 razy w 31 różnych księgach. Ze względu na tak ogromną liczbę powtórzeń, wypisanie pełnego tekstu każdego wersetu zajęłoby setki stron. W polskim przekładzie słowo to najczęściej tłumaczone jest jako „dusza”, „życie”, „istota”, „człowiek”, a nawet „gardło” lub „pragnienie”

Hebrajskie słowo nefesz (נֶפֶשׁ) kojarzy nam się współcześnie głównie z pojęciem „duszy”, jednak jego najbardziej pierwotne, dosłowne znaczenie w języku biblijnym to właśnie gardło, szyja lub przełyk.

Dla starożytnych Izraelitów myślenie o człowieku opierało się na konkretach i anatomii. Gardło było organem kluczowym dla przetrwania – to przez nie przechodzi oddech (życie), woda i pokarm. Z czasem znaczenie to rozszerzyło się z fizycznego narządu na „siłę witalną”, pragnienia, aż w końcu zaczęło oznaczać całą żywą istotę lub osobę

Dusza wg słowników, (hebr. ‏נֶפֶש‎ /nefesz/, łac. anima, stgr. ψυχή /psyche/) – w filozofii pierwiastek życia, decydujący o tym, że osoba ludzka, zwierzę i roślina są bytami żywymi. W antropologii filozoficznej najczęściej przyjmuje się, że dusza rozumna jest, obok materialnego ciała, jednym z dwóch konstytutywnych elementów struktury bytu człowieka (dualizm ontologiczny).

Według encyklopedii Britannica, dusza (ang. soul) w kontekście religijnym i filozoficznym to niematerialny aspekt lub esencja istoty ludzkiej, która nadaje jej indywidualność oraz człowieczeństwo. Pojęcie to jest często uznawane za synonim umysłu lub własnego „ja”. Szczegółowa definicja Encyklopedii Britannica wyróżnia dwa główne aspekty duszy: W filozofii i religii ogólnie: Jest to wewnętrzny, duchowy pierwiastek człowieka, połączony z ciałem za życia i oddzielający się od niego w momencie śmierci. W teologii: Dusza jest definiowana jako ta część jednostki, która ma udział w boskości (boskiego pierwiastka) i powszechnie uważa się, że przetrwa ona śmierć fizyczną ciała.

Encyklopedia zwraca również uwagę, że choć wiara w duszę lub podobną jej bezcielesną zasadę życia występowała już w kulturach prehistorycznych, to poszczególne religie i filozofowie na przestrzeni wieków wypracowały skrajnie różne teorie dotyczące jej natury, pochodzenia, śmiertelności oraz relacji z ciałem.

Słowo nefesz (נֶפֶשׁ) w Księdze Rodzaju:

Uwaga: Cytaty pochodzą z Uwspółcześnionej Biblii Gdańskiej.

Księga Rodzaju 1:20,21,24,30 istota żywa

2, 7;  „Wtedy PAN Bóg ukształtował człowieka z prochu ziemi i tchnął way·yip·paḥ w jego nozdrza tchnienie neshamah życia. I człowiek stał się żywą duszą [istotą żyjącą].”

2:19  I ukształtował PAN Bóg z ziemi wszelkie zwierzęta polne i wszelkie ptactwo niebieskie, i przyprowadził je do Adama, aby zobaczyć, jak je nazwie; a jak Adam nazwał każdą istotę żywą, taka była jej nazwa.

9:4,5  „Lecz nie będziecie jeść mięsa z jego życiem [duszą BG], to jest z jego krwią. (5)  A ja będę żądał waszej krwi, to jest waszego życia [duszy]; od każdego zwierzęcia będę jej [duszy] żądał, jak i od ręki człowieka; od ręki każdego brata jego będę żądał życia [duszy] człowieka.

bə·nap̄·šōw בְּנַפְשׁ֥וֹ with its life – ze swoim życiem

Hebrajskie słowo בְּנַפְשׁוֹ (transliterowane jako be-nafszo lub b’nafsho) oznacza dosłownie „w swojej duszy”, „swoim życiem” lub „samym sobą”.

Główne znaczenia w Biblii Kosztem życia: Najbardziej znany kontekst znajduje się w Starym Testamencie, na przykład w Księdze Przysłów 7:23, gdzie mowa jest o ptaku, który rzuca się w sidła i „nie wie, że zapłaci za to swoim życiem (בְּנַפְשׁוֹ)”. Również w 2 Księdze Królewskiej (23:17) Dawid mówi o wojownikach, którzy ryzykowali życie, aby przynieść wodę: „Czyż nie mam pić krwi tych mężów, którzy ryzykowali swoje życie?” Z całą moją istotą/duszą: Wyraża silne wewnętrzne pragnienie, tęsknotę lub emocjonalne przywiązanie do czegoś.

Księdze Przysłów 7:23  Aż strzała przebije mu wątrobę; spieszy jak ptak w sidła, nie wiedząc, że chodzi o jego życie. 2 Księdze Królewskiej 23:17

Rdz 9: 12,15,16 żywa istota cielesna,

12,5;  I Abram wziął swoją żonę Saraj, Lota, syna brata swego, i cały dobytek, który zgromadzili, i dusze [całą służbę], które nabyli w Charanie, i wyszli, aby udać się do ziemi Kanaan; i przybyli do ziemi Kanaan.

12:13  Mów, proszę, że jesteś moją siostrą, aby mi się dobrze wiodło ze względu na ciebie i abym dzięki tobie pozostał przy życiu [a żyła dusza moja z przyczyny twojej Cylk, i żywa została dla Ciebie dusza moja BG].

14:21 A król Sodomy powiedział do Abrama: Oddaj mi ludzi, a mienie weź dla siebie. [Oddaj mi dusze, a dobytek weź sobie. Cylk]

17:14 A nieobrzezany mężczyzna, któremu nie obrzezano ciała jego napletka, ta dusza będzie wykluczona ze swego ludu, bo złamała moje przymierze.

19:17-20  I gdy wyprowadzili ich stamtąd, on powiedział: Uciekaj, abyś ocalił swoje życie (swoją duszę). Nie oglądaj się wstecz ani nie zatrzymuj się nigdzie na tej równinie. Uciekaj na górę, abyś nie zginął. A Lot powiedział do nich: O nie, Panie!   Oto twój sługa znalazł łaskę w twoich oczach i pomnożyłeś swoje miłosierdzie, które mi wyświadczyłeś, ratując mi życie (duszę); ale ja nie mogę uciec na tę górę, bo może dosięgnie mnie jakieś nieszczęście i zginę. )  Oto jest tu w pobliżu miasto, do którego mógłbym uciec, i jest małe. Proszę, pozwól mi tam uciec (czyż nie jest ono małe?), a moja dusza będzie żyć.

23:8  I powiedział do nich: Jeśli zgadzacie się, (jeżeli to jest waszym pragnieniem – duszą] abym pochował moją zmarłą sprzed mojego oblicza, posłuchajcie mnie i wstawcie się za mną do Efrona, syna Sochara;

36:6 I Ezaw wziął swoje żony, synów, córki i wszystkich domowników [i wszystkie dusze domu swego BG], swoje stada, wszystkie bydła i całe swoje mienie, które zdobył w ziemi Kanaan, i odszedł od swego brata Jakuba do innej ziemi;

Księga Rodzaju 37:21  Ruben, gdy to usłyszał, chciał go wybawić z ich rąk i powiedział: Nie zabijajmy go [zabierzmy mu duszę].

44:30  Dlatego jeśli przyjdę do twego sługi, mojego ojca, a nie będzie z nami chłopca, z którym jest bardzo związany [ponieważ dusza zaś jego przywiązana do duszy jego BG, Cylk.];   Stanie się tak, że jak tylko zobaczy, że chłopca nie ma, umrze. A twoi słudzy doprowadzą twego sługę, naszego ojca, osiwiałego, z żalu do grobu.

46:15-27  A to są synowie Lei, których – jak i córkę Dinę, urodziła Jakubowi w Paddan-Aram. Wszystkich dusz jego synów i córek było trzydzieści trzy… I tak wszystkich dusz z domu Jakuba, które weszły do Egiptu, było siedemdziesiąt.

49:6  Symeon i Lewi, bracia, ich miecze to narzędzia przemocy.  Niech moja dusza nie wchodzi w ich radę, niech moja sława nie jednoczy się z ich zgromadzeniem, bo w swej zapalczywości zabili człowieka, a w samowoli wywrócili mur.

[Księga Wyjścia  Nieprzyjaciel mówił: Będę ścigał, dogonię, będę dzielił łupy; nasyci się nimi moja dusza, dobędę swój miecz, zgładzi ich moja ręka.]

Słowo נַפְשְׁכֶם (czyt. nafszechem) pochodzi z języka hebrajskiego i występuje w Biblii Hebrajskiej (Starym Testamencie). Oznacza ono „wasze dusze”, „wasze życie” lub „was samych”. Oznacza również pragnienia i emocje, asnze wnętrze, wolę lub apetyt na coś.

Księga Rdzaju 35:18  „Kiedy uchodziła z niej dusza [życie], bo tam umarła [bo umierała] , nadała mu imię Benoni; ale jego ojciec nazwał go Beniamin.” Berean Study Bible – sugeruje jej ostatni oddech

1 Król 17: 21,22 „I rozciągnął się [Eliasz] trzykrotnie nad dzieckiem, i wołał do PANA, i powiedział: PANIE, mój Boże, proszę, niech dusza tego dziecka wróci do niego. (22)  I PAN wysłuchał głosu Eliasza. Dusza dziecka wróciła do niego i ożyło.”

Łuk 8:55  I naśmiewali się z niego, wiedząc, że umarła. A on wyrzucił wszystkich, ujął ją za rękę i zawołał: Dziewczynko, wstań!  Wtedy jej duch [pneuma] powrócił i zaraz wstała, a on polecił, aby dano jej jeść.

Księga Rodzaju 27: 4-31 I przygotuj mi smaczną potrawę, jaką lubię, i przynieś mi ją, a będę jadł, aby moja dusza błogosławiła ci, zanim umrę….  Jakub odpowiedział swemu ojcu: Ja jestem Ezaw, twój pierworodny. Zrobiłem, jak mi kazałeś. Podnieś się, proszę, siądź i jedz z mojej zwierzyny, aby mi błogosławiła twoja dusza   I nie rozpoznał go, bo jego ręce były owłosione jak ręce jego brata Ezawa. I błogosławił mu. I zapytał: Czy ty jesteś moim synem Ezawem? A on odpowiedział: Jestem. Potem powiedział: Podaj mi, żebym jadł ze zwierzyny mego syna, aby błogosławiła ci moja dusza. Wtedy podał mu i jadł. Przyniósł mu też wina, a on pił. On także przygotował smaczną potrawę, przyniósł ją swemu ojcu i powiedział mu: Podnieś się, mój ojcze, i jedz ze zwierzyny twego syna, aby błogosławiła mi twoja dusza.

32:30  Jakub nadał więc temu miejscu nazwę Penuel, mówiąc: Widziałem bowiem Boga twarzą w twarz, a moja dusza została zachowana.

34: 3,8 I przylgnęła jego dusza [Sachema] do Diny, córki Jakuba, a zakochał się w dziewczynie i czule do niej mówił. I Chamor [książę Chiwwitów] powiedział do nich: Mój syn Sychem przylgnął duszą do waszej córki. Dajcie mu ją, proszę, za żonę

Na marginesie kwestia RUACH; PNEUMA [duch, tchnienie, oddech,wiatr]

Rdz 1:2  A ziemia była bezkształtna i pusta i ciemność była nad głębią, a Duch Boży [ruach] unosił się nad wodami.

Rdz 6:17  A ja, oto ja sprowadzę potop wód na ziemię, aby wytracić wszelkie ciało, w którym jest tchnienie [ruach] życia pod niebem. Wszystko, co jest na ziemi, zginie

Jakub 2: 26  Jak bowiem ciało bez ducha [ pneumatos ] jest martwe, tak i wiara bez uczynków jest martwa.

Kaznodziei  12, 7   Wtedy proch powróci do ziemi, jak nią był, a duch [ruach] powróci do Boga, który go dał.

Zach 12, 1. Brzemię słowa PANA nad Izraelem. Tak mówi PAN, który rozpostarł niebiosa, założył fundamenty ziemi i stwarza ducha [ruach] człowieka w jego wnętrzu

Dzieje 7:59 Tak kamienowali Szczepana, modlącego się tymi słowy: Panie Jezu, przyjmij mojego ducha [pneuma]. A upadłszy na kolana, zawołał donośnym głosem: Panie, nie poczytaj im tego za grzech. A gdy to powiedział, zasnął.

Psalm  31:4  Wyciągnij mnie z sieci, którą zastawili na mnie, bo ty jesteś moją siłą. (5)  W twoje ręce powierzam mego ducha [ruach] ; odkupiłeś mnie, PANIE, Boże wierny.

Księga Powtórzonego Prawa 6:55 Będziesz miłował PANA, swego Boga, całym swym sercem, całą swą duszą i z całej swej siły;

Ewangelia Marka 12:30 Będziesz więc miłował Pana, swego Boga, całym swym sercem, całą swą duszą, całym swym umysłem i z całej swojej siły. To jest pierwsze przykazanie.

W Księdze Hioba:

Księga Hioba 3:20 Czemu nędznemu dane jest światło, a życie tym, którzy są rozgoryczeni na duszy;

Księga Hioba 6:7 Czego się przedtem moja dusza nie chciała dotknąć, jest to teraz moim bolesnym pokarmem.

Księga Hioba 7:11 Dlatego nie mogę powstrzymać swoich ust, będę mówił w utrapieniu swego ducha, będę narzekał w goryczy swojej duszy.

Księga Hioba 7:15  Tak że moja dusza wybrałaby sobie uduszenie, raczej śmierć niż życie.

Księga Hioba 9:21 Choćbym był doskonały, przecież nie znałbym swojej duszy; gardziłbym swoim życiem.

Księga Hioba 10:1  Moja dusza zmęczona jest życiem; dam upust swemu narzekaniu, będę mówił w goryczy swej duszy.

Księga Hioba 12:10 W jego ręku jest dusza wszelkiej istoty żywej i duch wszelkiego człowieka.

Księga Hioba 14:22 Ale jego własne ciało odczuwa ból, a jego dusza w nim płacze.

Księga Hioba 18:4 Ty, który szarpiesz gniewem swą duszę – czy z twojego powodu będzie opuszczona ziemia i skały będą przesunięte ze swego miejsca?

Księga Hioba 19:2 Jak długo będziecie dręczyć moją duszę i miażdżyć mnie słowami?

Księga Hioba 23:13 Lecz on jest niezmienny, któż go odwróci? Czego bowiem jego dusza zapragnie, to uczyni;

Księga Hioba 24:12  Ludzie w mieście wzdychają, dusze śmiertelnie rannych wołają, a Bóg im w tym nie przeszkadza.

Księga Hioba 27:8 Jaka bowiem jest nadzieja obłudnika, choćby zysk osiągnął, gdy Bóg zabiera mu duszę?

Księga Hioba 30:15  Strach obrócił się przeciwko mnie, ściga moją duszę jak wiatr. Moje szczęście przemija jak chmura.

Księga Hioba 30:16  A teraz rozpływa się we mnie moja dusza, ogarnęły mnie dni cierpienia;

Księga Hioba 30:25  Czy nie płakałem nad strapionym? Czy moja dusza nie smuciła się nad ubogim?

Księga Hioba 31:30 Nawet nie pozwoliłem zgrzeszyć swoim ustom, pragnąc przekleństwa na jego duszy

Księga Hioba 33:18-30 Powstrzymuje jego duszę od dołu, a jego życie chroni przed śmiercią od miecza… Tak że jego życiu obrzydza chleb, a jego duszy przysmaki. (22) Jego dusza zbliża się do grobu, a jego życie do niosących śmierć. On wybawi jego duszę od zejścia do dołu, a jego życie ujrzy światło. Aby odwrócić jego duszę od dołu i aby był oświecony światłem żyjących.

Księga Psalmów 30:3 PANIE, wyprowadziłeś moją duszę z szeolu, zachowałeś mnie przy życiu, abym nie zstąpił do dołu.

Księga Psalmów 35:7 Bez powodu bowiem zastawili na mnie w dole sieci, bez powodu wykopali dół na moją duszę.

W Księdze Psalmów:

Księga Psalmów 6:3I moja dusza bardzo się zatrwożyła; lecz ty, PANIE, jak długo jeszcze?

Księga Psalmów 10:3Bo niegodziwy chełpi się pragnieniem swej duszy, a chciwiec błogosławi sobie i znieważa PANA.

Księga Psalmów 11:1 W PANU pokładam ufność. Jakże więc możecie mówić mojej duszy: Odleć jak ptak na twoją górę?

Księga Psalmów 11:5 PAN doświadcza sprawiedliwego, ale jego dusza nienawidzi niegodziwego i tego, kto kocha bezprawie.

Księga Psalmów 13:2 Jak długo będę szukał rady w swojej duszy i codziennie trapił się w sercu? Jak długo mój wróg będzie się nade mnie wynosił?

Księga Psalmów 16:10  Nie zostawisz bowiem mojej duszy w piekle [szeolu] ani nie dopuścisz swemu Świętemu doznać zniszczenia.

Księga Psalmów 23:3 Posila moją duszę, prowadzi mnie ścieżkami sprawiedliwości ze względu na swoje imię.

Księga Psalmów 25:20 Strzeż mojej duszy i ocal mnie, abym nie doznał wstydu; w tobie bowiem pokładam nadzieję.

Księga Psalmów 26:9 Nie zabieraj mojej duszy z grzesznikami ani mojego życia z krwawymi ludźmi;

Księga Psalmów 30:3 PANIE, wyprowadziłeś moją duszę z piekła [szeolu], zachowałeś mnie przy życiu, abym nie zstąpił do dołu.

Księga Psalmów 31:7 Będę się radował i weselił w twoim miłosierdziu, bo wejrzałeś na moje utrapienie i poznałeś udręki mojej duszy;

Księga Psalmów 31:9  Zmiłuj się nade mną, PANIE, bo jestem uciśniony, od żałości osłabły moje oczy, a także moja dusza i moje wnętrzności.

Księga Psalmów 33:19, 20 Aby ocalić od śmierci ich duszę i żywić ich w czasie głodu. Nasza dusza oczekuje PANA, on jest naszą pomocą i tarczą.

Księga Psalmów 34:2 Moja dusza będzie się chlubić PANEM; pokorni to usłyszą i rozradują się.

Księga Psalmów 34:22 PAN ODKUPI dusze swoich sług i nie będą zniszczeni ci, którzy mu ufają.

Księga Psalmów 35:3 Dobądź włóczni i zagrodź drogę tym, którzy mnie prześladują. Powiedz mojej duszy: Ja jestem twoim ZBAWIENIEM.

Księga Psalmów 35:4 Niech hańba i wstyd okryją tych, którzy czyhają na moją duszę; niech cofną się i niech będą zawstydzeni ci, którzy obmyślają zło przeciwko mnie.

Księga Psalmów 35:7 Bez powodu bowiem zastawili na mnie w dole sieci, bez powodu wykopali dół na moją duszę.

Księga Psalmów 35:9 A moja dusza będzie się radować w PANU, będzie się weselić jego ZBAWIENIEM.

Księga Psalmów 35:12  Odpłacają mi złem za dobro, chcąc pozbawić mnie mojej duszy.

Księga Psalmów 35:13 Lecz ja, gdy oni chorowali, wkładałem wór pokutny, umartwiałem postem moją duszę i moja modlitwa wracała do mojej piersi.

Księga Psalmów 41:4  Powiedziałem: PANIE, zmiłuj się nade mną, uzdrów moją duszę, bo zgrzeszyłem przeciwko tobie.

Księga Psalmów 42:1,2 Jak jeleń pragnie wód strumieni, tak moja dusza pragnie ciebie, Boże.  Moja dusza jest spragniona Boga, Boga żywego. Kiedy przyjdę i ukażę się przed obliczem Boga?

Księga Psalmów 42:4 Wylewam swą duszę, gdy wspominam, jak krocząc w tłumie, szedłem z nimi do domu Bożego wśród głosów radości i chwały, pośród świętującego tłumu.

Księga Psalmów 42:5 Dlaczego się smucisz, moja duszo, i czemu się we mnie trwożysz? Zaufaj Bogu, bo jeszcze będę go wysławiał za jego ZBAWCZE oblicze.

Księga Psalmów 49:15 Ale Bóg WYKUPI moją duszę z mocy grobu, bo mnie przyjmie.

Księga Psalmów 56:13 Ocaliłeś bowiem moją duszę od śmierci, a moje nogi od upadku, abym chodził przed Bogiem w światłości żyjących.

Księga Psalmów 57:1 Zmiłuj się nade mną, Boże, zmiłuj się nade mną, bo moja dusza ufa tobie; w cieniu twoich skrzydeł będę się chronił, aż przeminie nieszczęście.

Księga Psalmów 62:1  Tylko w Bogu spoczywa moja dusza, od niego pochodzi moje zbawienie.

Księga Psalmów 63:1 Boże, ty jesteś moim Bogiem, od rana cię szukam; pragnie ciebie moja dusza, tęskni do ciebie moje ciało w ziemi suchej i spragnionej, w której nie ma wody;

Księga Psalmów 66:9 Zachował przy życiu naszą duszę i nie dał się zachwiać naszej nodze.

Księga Psalmów 66:16 Chodźcie, słuchajcie, wszyscy, którzy się boicie Boga, a opowiem, co uczynił dla mojej duszy.

Księga Psalmów 69:10 Płakałem i umartwiałem postem swą duszę, a stało się to moją hańbą.

Księga Psalmów 69:18  Zbliż się do mojej duszy i wybaw ją, ODKUP mnie ze względu na mych wrogów.

Księga Psalmów 84:2 Moja dusza wzdycha i omdlewa z tęsknoty do przedsionków PANA; moje serce i ciało wołają radośnie do Boga żywego.

Księga Psalmów 86:13 Bo wielkie jest twoje miłosierdzie dla mnie; ty ocaliłeś moją duszę z najgłębszego piekła [szeolu].

Księga Psalmów 89:48  Któż z ludzi może żyć i nie ujrzeć śmierci? Któż wyrwie swą duszę z mocy grobu?

Księga Psalmów 94:19  W niezliczonych myślach mego serca twoje pociechy rozweselają moją duszę.

Księga Psalmów 97:10 Wy, którzy miłujecie PANA, miejcie w nienawiści zło; on strzeże dusz swoich świętych, ocala ich z ręki niegodziwych.

Księga Psalmów 103:1 Błogosław, moja duszo, PANA, i całe moje wnętrze – jego święte imię.

Księga Psalmów 106:15 I dał im, czego żądali, lecz zesłał na ich dusze wycieńczenie.

Księga Psalmów 107:9 Bo napoił spragnioną duszę, a głodną duszę napełnił dobrami.

Księga Psalmów 107:18 Ich dusza brzydzi się wszelkim pokarmem i zbliżają się do bram śmierci.

Księga Psalmów 107:26  Oni wstępują aż do nieba i zstępują w głębiny, tak że ich dusza mdleje w niebezpieczeństwie.

Księga Psalmów 116:4 Wtedy wezwałem imienia PANA, mówiąc: PANIE, proszę, wybaw moją duszę.

Księga Psalmów 116:7 Powróć, moja duszo, do swego odpoczynku, bo PAN dobrze ci uczynił.

Księga Psalmów 116:8  Wybawił bowiem moją duszę od śmierci, oczy moje od płaczu, moją nogę od upadku.

Księga Psalmów 119:81  Moja dusza tęskni do twego zbawienia, pokładam nadzieję w twoim słowie.

Księga Psalmów 119:129 Twoje świadectwa są przedziwne, dlatego moja dusza ich strzeże.

Księga Psalmów 119:167 Moja dusza przestrzega twoich świadectw, bo bardzo je miłuję.

Księga Psalmów 119:175  Pozwól mojej duszy żyć, a będzie cię chwalić; niech twoje nakazy będą dla mnie pomocą.

Księga Psalmów 121:7 PAN będzie cię strzegł od wszelkiego zła; on będzie strzegł twojej duszy.

Księga Psalmów 124:7 Nasza dusza umknęła jak ptak z sideł ptaszników; sidła się podarły, a my uciekliśmy.

Księga Psalmów 131:2 Doprawdy uciszyłem i uspokoiłem swoją duszę jak dziecko odstawione od piersi swej matki; moja dusza jest jak dziecko odstawione.

Księga Psalmów 138:3 W dniu, gdy cię wzywałem, wysłuchałeś mnie i mocą posiliłeś moją duszę.

Księga Psalmów 139:14  Wysławiam cię, bo zostałem stworzony w sposób zadziwiający i cudowny; przedziwne są twoje dzieła, a moja dusza zna je bardzo dobrze.

Księga Psalmów 142:4  Oglądałem się na prawo i spojrzałem, ale nie było nikogo, kto mnie znał; nie było dla mnie ucieczki, nikt się nie troszczył o moją duszę.

Księga Psalmów 142:7  Wyprowadź moją duszę z więzienia, abym chwalił twoje imię; sprawiedliwi otoczą mnie, gdy okażesz mi dobroć.

Księga Psalmów 143:6  Wyciągam ku tobie swoje ręce; moja dusza pragnie ciebie jak sucha ziemia.

Księga Psalmów 143:8  Spraw, abym rano słyszał o twoim miłosierdziu, bo tobie ufam; oznajmij mi drogę, którą mam chodzić, bo do ciebie wznoszę moją duszę.

Księga Psalmów 143:11 Ożyw mnie, PANIE, dla twojego imienia; ze względu na twoją sprawiedliwość wyprowadź moją duszę z utrapienia.

Księga Psalmów 146:1 Alleluja. Chwal, duszo moja, PANA.

Wybrane, istotne dla tematu wersety z pozostałych ksiąg Starego Testamentu

Księga Wyjścia 12:19 Przez siedem dni nie znajdzie się żaden zakwas w waszych domach. Ktokolwiek bowiem będzie jadł coś kwaszonego, ta dusza zostanie wykluczona ze zgromadzenia Izraela, zarówno przybysz, jak i urodzony w tej ziemi.

Księga Wyjścia 21:30 Jeśli nałożono mu karę pieniężną, wtedy da za swoją duszę okup, jaki na niego nałożą.

Księga Wyjścia 30:15,16 Bogaty nie da więcej, a ubogi nie da mniej niż pół sykla, gdy będą dawać PANU ofiarę na przebłaganie za swoje dusze. A weźmiesz pieniądze przebłagania od synów Izraela i dasz je na służbę Namiotu Zgromadzenia. Będzie to dla synów Izraela pamiątką przed PANEM, na przebłaganie za wasze dusze.

Księga Kapłańska 16:29,31  To będzie dla was wieczną ustawą: W dziesiątym dniu tego siódmego miesiąca będziecie trapić swoje dusze i nie będziecie wykonywać żadnej pracy, zarówno rodowity mieszkaniec, jak i przybysz, który gości wśród was;…  Będzie to dla was szabatem odpoczynku i będziecie trapić wasze dusze ustawą wieczną… Księga Kapłańska 23:29 Każdy bowiem człowiek, który nie będzie trapił swojej duszy tego dnia, zostanie wykluczony ze swego ludu.

Czy Bóg ma duszę?  W Biblii hebrajskie słowo nefesz (nephesh, נפש) odnosi się do Boga tylko w przenośni i oznacza Jego osobę, życie lub pragnienia, a nie duszę w greckim lub współczesnym rozumieniu. Księga Kapłańska 26:11 Umieszczę też mój przybytek wśród was i moja dusza [napsi od nephesh] nie obrzydzi was sobie. Izajasza 42:1  Oto mój sługa, którego wspieram, mój wybrany, którego sobie upodobała moja dusza. Dałem mu swojego Ducha, on przyniesie narodom sąd. Hebrajczyków 10:38 A sprawiedliwy będzie żył z wiary, lecz jeśli się ktoś cofnie, moja dusza nie będzie miała w nim upodobania. Takie zwroty jak „moja nefesz” w usta Boga to za antropomorfizm. Bóg mówi o Sobie ludzkim językiem, co oznacza po prostu: „Ja”, „Moja osoba” lub „Moje pragnienie/upodobanie”.

Księga Kapłańska 26:30 Zniszczę wasze wyżyny, zburzę wasze posągi i rzucę wasze szczątki na szczątki waszych bożków, a moja dusza będzie się wami brzydzić.

Księga Kapłańska 26:16 To i ja z wami tak postąpię: Dotknę was przerażeniem, wycieńczeniem i gorączką, które wyniszczą wam oczy i napełnią wasze dusze boleścią. Na próżno będziecie siać wasze ziarno, bo zjedzą je wasi wrogowie;

Księga Liczb 30:2 Jeśli mężczyzna złoży PANU ślub lub przysięgę i zwiąże swoją duszę zobowiązaniem, to nie złamie swego słowa; wypełni wszystko według tego, co wyszło z jego ust.

Księga Powtórzonego Prawa 4:9 Tylko miej się na baczności i strzeż swej duszy pilnie, abyś nie zapomniał o tych rzeczach, które twoje oczy widziały, i aby nie odstępowały one od twego serca po wszystkie dni twego życia. Ale ucz ich swoich synów i synów swoich synów.

Księga Powtórzonego Prawa 4:29 Jeśli jednak stamtąd będziesz szukać PANA, swego Boga, wtedy znajdziesz go, jeśli będziesz go szukał całym swym sercem i całą swą duszą.

Księga Powtórzonego Prawa 10:12  Teraz więc, Izraelu, czego żąda od ciebie PAN, twój Bóg? Tylko tego, abyś się bał PANA, swego Boga, abyś chodził wszystkimi jego drogami i abyś go miłował, i służył PANU, swemu Bogu, z całego swego serca i całą swoją duszą;

Księga Powtórzonego Prawa 11:18  Weźcie więc te moje słowa do swego serca i do swej duszy i przywiążcie je do swojej ręki jako znak, i niech będą jak przepaski między waszymi oczami.

Księga Powtórzonego Prawa 20:16  Ale z miast tych narodów, które PAN, twój Bóg, daje ci w dziedzictwo, żadnej duszy nie zostawisz przy życiu.

Księga Powtórzonego Prawa 26:16 Dziś PAN, twój Bóg, nakazuje ci wypełnić te ustawy i prawa. Przestrzegaj ich więc i wypełniaj je z całego swego serca i całą swoją duszą.

Księga Rut 4:15 On będzie pociechą dla twojej duszy i żywicielem w twojej starości. Urodziła go bowiem twoja synowa, która cię miłuje i która jest dla ciebie lepsza niż siedmiu synów.

Księga Samuela 1:10  A ona, z goryczą w duszy, modliła się do PANA i strasznie płakała.

Księga Samuela 17:55 Gdy Saul zobaczył, że Dawid wyrusza naprzeciw Filistyna, zapytał Abnera, dowódcę wojska: Czyim synem jest ten młodzieniec, Abnerze? Abner odpowiedział: Jak żyje twoja dusza, królu, nie wiem.

1 Księga Samuela 18:1 Kiedy przestał rozmawiać z Saulem, dusza Jonatana związała się z duszą Dawida i Jonatan umiłował go jak własną duszę.

1 Księga Samuela 20:4  Jonatan odpowiedział Dawidowi: Czegokolwiek twoja dusza pragnie, uczynię to dla ciebie.

1 Księga Samuela 25:26  Teraz więc, mój panie, jak żyje PAN i jak żyje twoja dusza, skoro PAN powstrzymał cię od rozlewu krwi i od dokonania zemsty twoją własną ręką, to niech teraz będą jak Nabal twoi wrogowie i ci, którzy pragną krzywdy mego pana.

1 Księga Samuela 25:29  Lecz pewien człowiek powstał, by cię prześladować i czyhać na twoje życie, ale dusza mego pana będzie zachowana w wiązance życia u PANA, twego Boga. Dusze zaś twych wrogów wyrzuci on jak z procy.

1 Księga Samuela 30:6  I Dawid znalazł się w wielkim utrapieniu, bo lud chciał go ukamienować. Dusza całego ludu bowiem była rozgoryczona z powodu swoich synów i córek. Dawid zaś wzmocnił się w PANU, swym Bogu.

2 Księga Samuela 4:9 Lecz Dawid odpowiedział… Jak żyje PAN, który wybawił moją duszę z wszelkiego ucisku;

1 Księga Królewska 19:4 A sam poszedł na pustynię na jeden dzień drogi, a gdy tam doszedł, usiadł pod jałowcem i życzył sobie śmierci, mówiąc: Dosyć już, PANIE. Zabierz moją duszę, bo nie jestem lepszy od swoich ojców.

1 Księga Królewska 20:32  Opasali więc worami swoje biodra, włożyli powrozy na swoje głowy, przyszli do króla Izraela i powiedzieli: Ben-Hadad, twój sługa, mówi: Proszę, zachowaj moją duszę przy życiu. Zapytał: Czy jeszcze żyje? To jest mój brat.

2 Księga Królewska 2:4  A Eliasz ponownie powiedział mu: Elizeuszu, proszę, zostań tu, bo PAN posyła mnie do Jerycha. Odpowiedział: Jak żyje PAN i jak żyje twoja dusza, nie opuszczę cię. Przyszli więc do Jerycha.

2 Księga Kronik 15:12  I zobowiązali się przymierzem szukać PANA, Boga swoich ojców, z całego swego serca i całą swoją duszą;

Księga Przysłów, Koheleta i Pieśni nad Pieśniami

Księga Przysłów 2:10  Gdy mądrość wejdzie do twojego serca i wiedza będzie miła twojej duszy;

Księga Przysłów 3:22  A będą [mądrość i rozum] życiem twojej duszy i ozdobą twojej szyi.

Księga Przysłów 6:32 Lecz kto cudzołoży z kobietą, jest pozbawiony rozsądku; kto tak robi, gubi swoją duszę.

Księga Przysłów 8:36  Ale kto grzeszy przeciwko mnie, wyrządza krzywdę swojej duszy; wszyscy, którzy mnie nienawidzą, miłują śmierć.

Księga Przysłów 10:3  PAN nie pozwoli, by dusza sprawiedliwego cierpiała głód, a rozproszy majątek niegodziwych.

Księga Przysłów 11:17  Człowiek miłosierny czyni dobrze swej duszy, a okrutnik dręczy własne ciało.

Księga Przysłów 11:30  Owoc sprawiedliwego jest drzewem życia; a kto zyskuje dusze, jest mądry.

Księga Przysłów 13:2  Człowiek będzie spożywać dobro z owocu swoich ust, a dusza przewrotnych będzie spożywać przemoc.

Księga Przysłów 13:3 Kto strzeże swych ust, strzeże swojej duszy; kto szeroko otwiera swe wargi, będzie zniszczony.

Księga Przysłów 13:4  Dusza leniwego pragnie, a nic nie ma, a dusza pracowitych zostanie obficie nasycona.

Księga Przysłów 13:19  Spełnione pragnienie jest słodkie dla duszy, a odwrócenie się od zła budzi odrazę w głupcach.

Księga Przysłów 13:25  Sprawiedliwy je i syci swoją duszę, a żołądek niegodziwych cierpi niedostatek.

Księga Przysłów 15:32  Kto odrzuca karność, gardzi własną duszą, a kto przyjmuje upomnienie, nabiera rozumu.

Księga Przysłów 16:24 Miłe słowa są jak plaster miodu, słodycz dla duszy i lekarstwo dla kości.

Księga Przysłów 18:7  Usta głupiego są jego zgubą, a jego wargi sidłem jego duszy.

Księga Przysłów 19:2  Nie jest też dobrze, by dusza nie miała wiedzy, a kto jest prędkich nóg, grzeszy.

Księga Przysłów 19:8 Kto zdobywa rozum, miłuje swoją duszę, a kto strzeże roztropności, znajdzie dobro.

Księga Przysłów 19:18  Karz swego syna, dopóki jest nadzieja, i niech twoja dusza mu nie pobłaża z powodu jego płaczu.

Księga Przysłów 20:2  Strach, który budzi król, jest jak ryk lwa; kto go rozgniewa, grzeszy przeciwko swojej duszy.

Księga Przysłów 21:10 Dusza niegodziwego pragnie zła, a jego bliźni nie znajduje łaski w jego oczach.

Księga Przysłów 22:23 PAN bowiem będzie bronił ich [nędzarza, ubogiego, biednego] sprawy i wydrze duszę tym, którzy im wydzierają.

Księga Przysłów 23:13,14  Nie szczędź dziecku karcenia, bo jeśli je bijesz rózgą, nie umrze. Będziesz je bił rózgą, a jego duszę ocalisz od piekła [szeolu].

Księga Przysłów 25:25  Jak zimna woda dla pragnącej duszy, tak dobra wieść z dalekiej ziemi.

Księga Przysłów 27:7  Dusza nasycona podepcze plaster miodu, a dla głodnej duszy wszystko, co gorzkie, jest słodkie.

Księga Koheleta 2:24  Nie ma nic lepszego dla człowieka, niż aby jadł i pił, i czynił dobrze swojej duszy przy swojej pracy. Zobaczyłem też, że pochodzi to z ręki Boga.

Księga Koheleta 4:8  Jest to człowiek samotny, bez towarzysza, nie ma ani syna, ani brata i nie ma końca wszelki jego trud, a jego oczy nie mogą nasycić się bogactwem. Nie myśli: Dla kogo ja pracuję i odmawiam dobra swojej duszy? Także i to jest marnością i ciężką udręką.

Księga Koheleta 6:3 Choćby ktoś spłodził stu synów, żył wiele lat i dni jego lat się przedłużyły, a jego dusza nie była nasycona dobrem i nie miał nawet pogrzebu, powiadam: lepszy jest od niego martwy płód.

Księga Koheleta 6:7 Wszelki trud człowieka jest dla jego ust, a jednak jego dusza nie może się nasycić.

Pieśń nad pieśniami 1:7  Powiedz mi ty, którego miłuje moja dusza, gdzie wypasasz, gdzie dajesz swojej trzodzie odpocząć w południe.

Pieśń nad pieśniami 3:1  Na swoim łożu wśród nocy szukałam tego, którego miłuje moja dusza. Szukałam go, ale go nie znalazłam.

Pieśń nad pieśniami 5:6  Otworzyłam mojemu umiłowanemu, lecz mój umiłowany już odszedł i zniknął. Moja dusza zasłabła na jego głos. Szukałam go, ale nie znalazłam, wołałam go, ale mi nie odpowiedział.

Pieśń nad pieśniami 6:12 Nim się zorientowałam, moja dusza wsadziła mnie jakby w rydwany książąt mego ludu.

Izajasz, Jeremiasz, Ezechiel

Księga Izajasza 1:14  Waszych nowiów i świąt nienawidzi moja dusza [Bóg ma duszę]. Stały się dla mnie ciężarem; znużyło mnie ich znoszenie.

Księga Izajasza 3:9  Wyraz ich twarzy świadczy przeciwko nim; jak Sodoma ogłaszają swój grzech, nie kryją go. Biada ich duszy! Gdyż sami na siebie sprowadzają zło.

Księga Izajasza 10:18 Strawi także wspaniałość jego lasu i urodzajnych pól, od duszy aż do ciała, i stanie się tak jak wtedy, gdy chorąży ucieka ze strachu.

Księga Izajasza 15:4  Cheszbon i Eleale będą krzyczeć, a ich głos będzie słychać aż w Jahaza. Dlatego uzbrojeni wojownicy Moabu będą biadać, a dusza każdego rozrzewni się w sobie.

Księga Izajasza 26:8  Na drodze twoich sądów, o PANIE, oczekujemy cię; pragnieniem naszej duszy jest twoje imię i wspominanie ciebie.

Księga Izajasza 26:9  Moja dusza pragnie cię w nocy; swoim duchem, który jest we mnie, szukam cię nawet rano. Gdy bowiem twoje sądy odbywają się na ziemi, mieszkańcy świata uczą się sprawiedliwości.

Księga Izajasza 38:17 Oto w czasie pokoju zaznałem ciężkiej goryczy, ale z miłości do mojej duszy wyrwałeś ją z dołu zniszczenia, gdyż rzuciłeś za siebie wszystkie moje grzechy.

Księga Izajasza 42:1 Oto mój sługa, którego wspieram, mój wybrany, którego sobie upodobała moja dusza. Dałem mu swojego Ducha, on przyniesie narodom sąd.

Księga Izajasza 47:14  Oto są oni jak ściernisko, ogień ich spali i nie wybawią swojej duszy z mocy płomienia. Nie zostanie węgla do ogrzania się ani ognia, aby przy nim posiedzieć.

Księga Izajasza 53:10  Lecz spodobało się PANU zetrzeć go i zgnębić. A po złożeniu swojej duszy na ofiarę za grzech, ujrzy swoje potomstwo, przedłuży swoje dni i to, co się podoba PANU, przez jego rękę szczęśliwie się spełni.

Księga Izajasza 53:12  Dlatego dam mu dział wśród wielkich, aby dzielił się zdobyczami z mocarzami, ponieważ wylał swoją duszę na śmierć. Został zaliczony do przestępców, sam poniósł grzech wielu i wstawił się za przestępcami.

Księga Izajasza 55:3  Nakłońcie swego ucha i przyjdźcie do mnie, słuchajcie, a wasza dusza będzie żyć. I zawrę z wami wieczne przymierze, pewne miłosierdzia Dawida.

Iz 57, 16; 15  Tak bowiem mówi Wysoki i Wyniosły, który zamieszkuje wieczność, którego imię to Święty: Ja, który mieszkam na wysokościach, na miejscu świętym, mieszkam i z tym, który jest skruszony i uniżony w duchu, aby ożywić ducha pokornych i ożywić serce skruszonych. Nie będę się spierał na wieki ani nie będę wiecznie się gniewał, bo zemdlałby [zamarłby] przede mną duch i dusze, które uczyniłem.

Księga Izajasza 58:5 Czy to jest ten post, który wybrałem, dzień, w którym człowiek trapi swoją duszę, żeby zwiesić swoją głowę jak sitowie i słać sobie posłanie z wora i popiołu? Czyż to nazwiesz postem i dniem przyjemnym dla PANA?

Księga Izajasza 58:10  Jeśli otworzysz swoją duszę głodnemu i nasycisz duszę utrapioną, wtedy twoje światło wzejdzie wśród ciemności, a twój zmierzch będzie jak południe.

Księga Izajasza 61:10 Będę się wielce radować w PANU i moja dusza rozraduje się w moim Bogu, bo przyoblekł mnie w szaty zbawienia i przyodział mnie w płaszcz sprawiedliwości, jak przyozdobionego oblubieńca i jak oblubienicę ozdobioną swoimi klejnotami.

Księga Jeremiasza 2:34  Ponadto na brzegach twoich szat znajduje się krew dusz ubogich i niewinnych. Nie znalazłem tego z trudnością, lecz widać na wszystkich twoich brzegach.

Księga Jeremiasza 4:10 I powiedziałem: Ach, Panie BOŻE! Naprawdę bardzo zawiodłeś ten lud i Jerozolimę, mówiąc: Będziecie mieć pokój! A tymczasem miecz przeniknął nas aż do duszy.

Księga Jeremiasza 4:19  O moje wnętrze, moje wnętrze! Cierpię z boleści do samego serca! Trwoży się we mnie moje serce, nie mogę milczeć, bo usłyszałaś, moja duszo, głos trąby i okrzyk wojenny.

Księga Jeremiasza 5:9  Czyż za to nie powinienem ich nawiedzić? – mówi PAN. Czy nad takim narodem moja dusza ma się nie zemścić?

Księga Jeremiasza 6:8  Przyjmij upomnienie, Jerozolimo, aby moja dusza nie odstąpiła od ciebie, bym cię nie zamienił w pustkowie, ziemię bezludną.

Księga Jeremiasza 6:16  Tak mówi PAN: Stańcie na drogach, spójrzcie i pytajcie o stare ścieżki, gdzie jest ta dobra droga – i idźcie nią, a znajdziecie odpoczynek dla waszej duszy. Lecz powiedzieli: Nie pójdziemy.

Księga Jeremiasza 13:17 A jeśli tego nie usłuchacie, moja dusza będzie płakać w skrytości z powodu waszej pychy, a moje oko będzie nieustannie płakało i roniło łzy, bo trzoda PANA zostanie pojmana.

Księga Jeremiasza 14:19  Czy całkowicie odrzucasz Judę? Czy twoja dusza obrzydziła sobie Syjon? Czemu nas bijesz, tak że już nie ma dla nas uzdrowienia? Oczekiwaliśmy pokoju, ale nie ma nic dobrego; oczekiwaliśmy czasu uleczenia, a oto trwoga.

Księga Jeremiasza 17:21  Tak mówi PAN: Strzeżcie pilnie waszych dusz i nie noście żadnego ciężaru w dzień szabatu ani nie wnoście tego przez bramy Jerozolimy;

Księga Jeremiasza 18:20  Czy odpłaca się złem za dobro? Bo wykopali dół dla mojej duszy. Wspomnij, że stawałem przed tobą, aby mówić za nimi dla ich dobra i odwrócić od nich twój gniew.

Księga Jeremiasza 31:12  Przyjdą więc i będą śpiewać na wyżynie Syjonu, i zbiegną się do dobroci PANA za zboże, za wino i za oliwę, za jagnięta i za cielęta, a ich dusza będzie jak nawodniony ogród i już nie będą się smucić.

Księga Jeremiasza 38:16  Wedy król Sedekiasz przysiągł Jeremiaszowi potajemnie: Jak żyje PAN, który stworzył nam dusze, nie zabiję cię ani nie wydam cię w ręce tych mężczyzn, którzy czyhają na twoje życie.

Księga Jeremiasza 38:20  Jeremiasz odpowiedział: Nie wydadzą cię. Posłuchaj, proszę, głosu PANA, który ci przekazuję, a dobrze ci się powiedzie i twoja dusza będzie żyć.

Księga Jeremiasza 42:20 Zwiedliście bowiem swoje dusze, gdy posłaliście mnie do PANA, waszego Boga, mówiąc: Módl się za nami do PANA, naszego Boga, i oznajmij nam wszystko, co powie PAN, nasz Bóg, a my to wykonamy.

Księga Jeremiasza 44:7  Dlatego teraz tak mówi PAN, Bóg zastępów, Bóg Izraela: Czemu wyrządzacie swoim duszom to wielkie zło, przyczyniając się do wyniszczenia mężczyzn, kobiet, dzieci i niemowląt spośród Judy, tak, aby nikt z was nie pozostało;

Księga Jeremiasza 51:6 Uciekajcie ze środka Babilonu i niech każdy ratuje swoją duszę. Nie gińcie w jego nieprawości, bo jest to czas zemsty PANA, on oddaje mu zapłatę.

Księga Jeremiasza 51:45  Wyjdźcie spośród niego, mój ludu, i niech każdy ratuje swoją duszę przed zapalczywością gniewu PANA.

Lamentacje Jeremiasza 1:11 Cały jej lud wzdycha i szuka chleba, daje swoje kosztowności za pokarm, aby posilić duszę. Spójrz, PANIE, i zobacz, że zostałam znieważona.

Lamentacje Jeremiasza 1:16 Dlatego ja płaczę; z oczu, z moich oczu, ciekną wody, gdyż daleko jest ode mnie pocieszyciel, który by pokrzepił moją duszę; moi synowie są wytraceni, bo wróg zwyciężył.

Lamentacje Jeremiasza 2:12 Mówią swoim matkom: Gdzie jest zboże i wino? – gdy mdleją jak zranieni na ulicach miasta i oddają swoją duszę na łonie swoich matek.

Lamentacje Jeremiasza 2:19  Wstań, wołaj w nocy na początku straży, wylewaj swe serce jak wodę przed obliczem Pana. Podnoś do niego swe ręce za duszę swych dzieci, które omdlewają z głodu na rogach wszystkich ulic.

Lamentacje Jeremiasza 3:17  Oddaliłeś moją duszę od pokoju. Zapomniałem, co to pomyślność.

Lamentacje Jeremiasza 3:20)  Moja dusza nieustannie to wspomina i uniża się we mnie.

Lamentacje Jeremiasza 3:25  Dobry jest PAN dla tych, którzy go oczekują, dla duszy, która go szuka.

Lamentacje Jeremiasza 3:51 Moje oczy trapią moją duszę z powodu wszystkich córek mojego miasta.

Księga Ezechiela 3:19,21  Lecz jeśli ostrzeżesz bezbożnego, a on nie odwróci się od swej bezbożności i od swej bezbożnej drogi, to on umrze w swojej nieprawości, ale ty wybawisz swoją duszę…. Ale jeśli ostrzeżesz sprawiedliwego, aby sprawiedliwy nie zgrzeszył, i on nie zgrzeszy, na pewno będzie żył, bo przyjął ostrzeżenie, a ty ocalisz swoją duszę.

Księga Ezechiela 4:14  I powiedziałem: Ach, Panie BOŻE! Oto moja dusza nigdy się nie splamiła: od mojego dzieciństwa aż do tej pory nie jadłem padliny ani tego, co zwierzę rozszarpało; żadne mięso obrzydłe nie weszło do moich ust.

Księga Ezechiela 7:19  Swoje srebro porzucą na ulice, a ich złoto będzie jak nieczystość. Ich srebro i złoto nie będzie ich mogło wybawić w dzień gniewu PANA. Nie nasycą nimi swojej duszy ani nie napełnią swych wnętrzności, bo były dla nich kamieniem potknięcia do nieprawości;

Księga Ezechiela 13:18 I mów: Tak mówi Pan BÓG: Biada tym kobietom, które szyją poduszki pod wszystkie łokcie rąk mego ludu i robią nakrycia głowy dla ludzi każdego wzrostu, aby łowić dusze! Czy będziecie łowić dusze mego ludu, aby zachować dusze, które przybędą do was?

Księga Ezechiela 13:19  Bo bezcześcicie mnie wobec mego ludu dla garści jęczmienia i dla kęsa chleba, zabijając dusze, które nie powinny umrzeć, a oszczędzając dusze, które nie powinny żyć – gdy okłamujecie mój lud, który słucha kłamstwa.

Księga Ezechiela 13:20  Dlatego tak mówi Pan BÓG: Oto wystąpię przeciwko waszym poduszkom, którymi łowicie dusze, aby je zwieść. Zerwę je z waszych ramion i wypuszczę dusze, które łowicie, aby je zwieść.

Księga Ezechiela 14:14,20  Choćby byli pośród niej ci trzej mężowie: Noe, Daniel i Hiob, to oni przez swoją sprawiedliwość wybawiliby tylko własne dusze, mówi Pan BÓG…. Choćby Noe, Daniel i Hiob byli pośród niej, jak żyję, mówi Pan BÓG, żadną miarą nie wybawiliby ani syna, ani córki; oni przez swoją sprawiedliwość wybawiliby tylko swoje dusze.

Ezechiela 18:4 – 9, 20 i 26,27 „Oto wszystkie dusze są moje, tak dusza ojca, jak i dusza syna jest moja. Dusza, która grzeszy, ona umrze.” Lecz jeśli człowiek jest sprawiedliwy i wykonuje sąd i sprawiedliwość; […] czyniąc to, co prawe – ten jest sprawiedliwy, na pewno żyć będzie, mówi Pan BÓG […] Dusza, która grzeszy, umrze. Syn nie poniesie kary za nieprawość ojca ani ojciec nie poniesie kary za nieprawość syna. Sprawiedliwość sprawiedliwego pozostanie na nim, a niegodziwość niegodziwego pozostanie na nim […] Gdy sprawiedliwy odwróci się od swojej sprawiedliwości, a czyniąc nieprawość umrze, to z powodu swojej nieprawości, którą czynił, umrze. Ale gdy niegodziwy odwróci się od swojej niegodziwości, której się dopuścił, a czyni to, co prawe i sprawiedliwe, ten zachowa swoją duszę.

Księga Ezechiela 22:27 Jej książęta pośród niej są jak wilki rozdzierające zdobycz, rozlewające krew i tracące dusze, aby zdobyć nieuczciwy zysk.

Księga Ezechiela 23:18  I gdy ujawniła swoje czyny nierządne i odsłoniła swoją nagość, moja [Boga] dusza odwróciła się od niej, tak jak odwróciła się moja dusza od jej siostry.

Księga Ezechiela 23:28  Tak bowiem mówi Pan BÓG: Oto wydam cię w ręce tych, których nienawidzisz, w ręce tych, od których odwróciła się twoja dusza.

Księga Ezechiela 24:21 Powiedz domowi Izraela: Tak mówi Pan BÓG: Oto zbezczeszczę swoją świątynię, chlubę waszej potęgi, rozkosz waszych oczu i miłość waszej duszy, a wasi synowie i wasze córki, które pozostawiliście, polegną od miecza.

Księga Ezechiela 27:31 Z powodu ciebie ogolą sobie głowy, przepaszą się worami i będą płakać nad tobą w goryczy swej duszy i gorzkim zawodzeniu.

Księga Ezechiela 32:10 Tak, sprawię, że zdumieje się nad tobą wiele narodów, a ich królowie bardzo się zatrwożą z twojego powodu, gdy zacznę wywijać swoim mieczem przed nimi; i będą drżeć nieustannie – każdy o swoją duszę – w dniu twego upadku.

Księga Ezechiela 33:5  Dźwięk trąby usłyszał, ale nie przyjął przestrogi, jego krew spadnie na niego. Ten jednak, który przyjmie przestrogę, ocali swoją duszę.

Księga Ezechiela 33:9 Jeśli jednak ostrzeżesz bezbożnego przed jego drogą, aby odwrócił się od niej, a on się nie odwróci od swojej drogi, to umrze on z powodu swojej nieprawości; ale ty ocalisz swoją duszę.

Księga Ezechiela 36:5  Dlatego tak mówi Pan BÓG: Zaprawdę, w ogniu swojej zapalczywości będę mówił przeciw reszcie tych narodów i przeciwko całemu Edomowi, którzy wzięli sobie moją ziemię w posiadanie z radością całego serca i z pogardą duszy, aby siedlisko jej wygnańców stało się łupem.

Prorocy mniejsi

Księga Ozeasza 4:8  Pożerają ofiary za grzech mego ludu i swoją duszą pragną jego nieprawości.

Księga Ozeasza 9:4  Nie będą wylewali PANU ofiar z wina, nie będą mu one przyjemne. Ich ofiary będą dla nich jak chleb żałoby; wszyscy, którzy będą z niego jedli, będą nieczyści. Ich chleb bowiem za ich dusze nie wejdzie do domu PANA.

Księga Amosa 2:14,154) Szybkiemu nie uda się ucieczka, mocny nie doda sobie sił i mocarz nie wybawi swojej duszy. A ten, który trzyma łuk, nie ostoi się, i szybki na nogach nie ucieknie, a jeździec na koniu nie zachowa swojej duszy.

Księga Jonasza 2:5 Wody ogarnęły mnie aż do duszy, przepaść mnie otoczyła, moją głowę owinęła trawa morska. […]  Gdy moja dusza we mnie omdlewała, wspomniałem na PANA, a moja modlitwa przyszła do ciebie, do twej świętej świątyni

Księga Jonasza 4:3 BG A teraz, o Panie! proszę, odbierz duszę moję odemnie: bo mi lepiej umrzeć, niżeli żyć.

Księga Micheasza 6:7 Czy PAN ma upodobanie w tysiącach baranów i w dziesiątkach tysięcy strumieni oliwy? Czy mam mu dać swego pierworodnego za mój występek, owoc mego łona za grzech mojej duszy?

Księga Micheasza 7:1  Biada mi! Jestem bowiem jak ostatki po letnich zbiorach, jak pokłosie grona po winobraniu. Nie ma żadnego grona do zjedzenia, moja dusza pragnęła pierwocin z owocu.

Księga Micheasza 7:3 BG Co złego robią rękoma, chcą, aby to za dobre uszło; książę podatków żąda, a sędzia z datku sądzi, a kto możny jest, ten mówi przewrotność duszy swojej, i w gromadę ją plotą.

Księga Habakuka 2:4  Oto dusza tego, który się wywyższa, nie jest w nim prawa. Ale sprawiedliwy będzie żył ze swojej wiary.

Księga Habakuka 2:5 BG  Dopieroż człowiek opiły, przewrotny i hardy nie ostoi się w mieszkaniu swojem, który rozszerza jako piekło [szeol] duszę [swoje pragnienia] swoję, a jest jako śmierć, która się nie może nasycić, choćby zgromadził do siebie wszystkie narody, a zebrał do siebie wszystkich ludzi.

Habakuk 2:9,10 Biada temu, który chciwie pragnie niegodziwego zysku dla swego domu, aby wystawił wysoko swoje gniazdo i tak uszedł mocy zła!   Postanowiłeś wytracić wiele narodów na hańbę swemu domowi, a grzeszyłeś przeciwko własnej duszy.

Księga Zachariasza 11:8  Zgładziłem trzech pasterzy w jednym miesiącu; i moja dusza czuła niechęć do nich, a ich dusza też brzydziła się mną

Nephesh jako „gardło” lub „szyja”

W Biblii Hebrajskiej słowo nephesh (næfæš, נֶפֶשׁ) pierwotnie odnosiło się do fizycznej anatomii – oznaczało gardło, szyję lub organ oddechu. Ponieważ przez gardło przyjmuje się pokarm i wodę, znaczenie to naturalnie rozszerzyło się na apetyt, pragnienie oraz wewnętrzne żądze człowieka. Choć tradycyjne polskie przekłady (np. Biblia Tysiąclecia) często oddają to słowo jako „dusza”, „życie” lub „pragnienie”, oto kluczowe miejsca, w których ujawnia się jego dosłowne znaczenie

Księga Izajasza 5:14 – Opisuje rozszerzanie się Otchłani (Szeolu): „Dlatego Szeol rozszerzył swoją gardziel [nephesh] i otworzył paszczę swą nadmiernie”.

Księga Habakuka 2:5 – O chciwym człowieku: „Rozwiera on swoją gardziel [nephesh] jak Szeol i jak śmierć jest nienasycony”.

Księga Jonasza 2:6 (w niektórych wydaniach 2:5) – Jonasz modlący się z wnętrza ryby: „Ogarnęły mnie wody [sięgające] aż do gardła [nephesh]”.

Psalm 69:2 (w j. hebrajskim w. 1) – „Bo wody mi sięgają aż do szyi / gardła [nephesh]”.

Księga Liczb 11:6 – Narzekanie Izraelitów na pustyni na brak urozmaiconego jedzenia: „A teraz nasze gardło [nephesh] wysycha, nie ma nic, a oko nasze widzi tylko mannę” (w wielu przekładach: „nasza dusza więdnie”).

Nephesh jako „pragnienie”, „apetyt” lub „żądza”

Księga Przysłów 23:2 – Porada dotycząca powściągliwości przy stole: „Nóż sobie przyłóż do gardła, jeśli masz wielki apetyt [nephesh]” (lub: „jeśli jesteś człowiekiem poddanym pragnieniu/żądzy”).

Księga Koheleta (Kaznodziei) 6:7 – „Wysiłek człowieka jest dla jego ust, a jednak jego pragnienie [apetyt] [nephesh] jest nienasycone”.

Księga Powtórzonego Prawa 12:20 – O pozwoleniu na jedzenie mięsa: „Gdy powiesz: 'Chcę jeść mięso’, ponieważ twoja dusza czuje pragnienie [nephesh] jedzenia mięsa…” (w polskim tłumaczeniu często: „ilekroć zapragniesz”).

Księga Izajasza 29:8 – Metafora głodnego człowieka: „…śni, że je, a kiedy się budzi, jego żołądek [pragnienie] [nephesh] jest pusty”.

Księga Jeremiasza 44:14 – O tęsknocie za powrotem: „…do ziemi judzkiej, do której oni mają wielkie pragnienie [nephesh] powrócić”.

Gilgul hebr. גלגול,

Gilgul neszamot (hebr. גלגול נשמות) – żydowska doktryna metempsychozy, wywodząca się prawdopodobnie z doktryn greckich i gnostyckich.

W mistyce żydowskiej obecna od XIII w., za sprawą Sefer ha-Bahir. We wczesnej kabale uważano, że gilgul może trwać nawet tysiąc pokoleń, Zohar podaje natomiast, że jedynie trzy. Opiera się przy tym na wykładni wersetu z Księgi Hioba (33:29). Wedle doktryny gilgul każda dusza z natury pragnie uzyskać doskonałość i złączyć się z Bogiem, jeśli jednak nie uda się jej to za życia, otrzymuje kolejną szansę w innym ciele. Grzesznicy, którzy za życia nie odpokutowali za swą niegodziwość, w kolejnym ciele kontynuują swe oczyszczanie przez spadające na nich kary. Z kolei dusze ludzi sprawiedliwych mogą powracać celem niesienia pomocy. Kolejne wcielenie mogą służyć również wykonaniu szczególnych, rozciągniętych na wiele pokoleń zadań. Koncepcję rozwinął Chaim Vital w dziele Sefer ha Gilgulim. Dla niego wędrówka dusz była kosmicznym prawem. Widział w niej również metaforę żydowskiego losu – wygnania. Poszczególne dusze były dla niego tylko częściami pierwotnej duszy Adama. Wędrówkę dusz może zakończyć tylko duchowa naprawa lub Mesjasz. Sam człowiek jednak, w swej skłonności do grzechu wciąż pogarsza swój los.

Polecam uwadze interesujący artykuł:
Pośmiertne losy duszy i ciała w żydowskich wyobrażeniach ludowych –
https://www.jhi.pl/artykuly/posmiertne-losy-duszy-i-ciala-w-zydowskich-wyobrazeniach-ludowych,4104