Teilhard de Chardin: architekt odstępstwa -

Myśl teologiczna Dave Hunta Andrzej z DG 19 września, 2025 0 Komentarze

Teilhard de Chardin: architekt odstępstwa

„Papież Franciszek podziękował za gościnę w Mongolii, przypomniał Teilharda de Chardin i pozdrowił Chińczyków, Na zakończenie Mszy św. w Ułan Bator papież Franciszek wyraził wdzięczność wszystkim organizatorom jego pielgrzymki do Mongolii, władzom i narodowi, pozdrowił naród chiński, a także przypomniał postać swego zakonnego współbrata, francuskiego teologa, filozofa, antropologa i paleontologa, o. Teilharda de Chardin. ” wrzesień 2023

Nikt nie przyczynił się do fuzji nauki i religii bardziej niż francuski duchowny [jezuita] i paleontolog Teilhard de Chardin. Uznawszy go za odstępcę, Watykan zabronił nauczania i publikacji jego pism. Kontrowersyjny jezuita (zwany też ojcem Nowej Ery) stał się idolem protestantów o ambicjach intelektualnych, by „powrócić do łask Rzymu 26 lat po śmierci”. Teilhard „to imię wspominane najczęściej przez 185 liderów ruchu [New Age], gdy Marilyn Ferguson, zbierając materiał do książki na temat tego ruchu, Aquarian Conspiracy: Personal and Social Transformation in the 1980s (Sprzysiężenie Wodnika: Transformacja indywidualna i społeczna w latach 80.), pytała, kto wywarł na ich życie największy wpływ”.

Teilhard wyłuszczył „nową teologię, w której dusza wyłania się jako siła sprawcza ewolucji”, prowadząc do „przebudzenia [zbiorowej] nadświadomości […] [i] nowego wieku na ziemi.” Socjolog i antropolog H. James Birx wyjaśnia, że Teilhardowi chodziło o…

„…nadejście głęboko moralnej nadludzkości, uszlachetnionej przez uniwersalnego ducha Kosmicznego Chrystusa. Ludzka świadomość, która staje się coraz bardziej złożona i współzależna, stanowi – jak nazywa to Teilhard – noosferę, warstwę umysłu czy ducha spowijającą ziemię. Przyszła, czwarta sfera, teosfera, jest w wizjach Teilharda kulminacją, […] kiedy dążące do jednego punktu […] duchy ludzkie przenikną przestrzeń i materię, mistycznie łącząc się z bogiem-omegą w punkcie omega.”

Zwąc siebie teilhardiańczykiem, Robert Muller mówi o kluczowych punktach zwrotnych w swoim życiu podczas 36 lat pracy w ONZ. Nazywa je swymi „teilhardiańskimi oświeceniami”. Muller opiera zwykle przemówienia na teilhardowskiej „filozofii ewolucji globalnej, noosfery, metamorfozy i narodzenia w gatunku ludzkim zbiorowego mózgu”. We wszystko wplata rolę ONZ.

Jean Houston wkroczyła na swą drogę jako bardzo młoda dziewczyna, głęboko poruszona długimi rozmowami prowadzonymi z Teilhardem de Chardin w nowojorskim Central Parku. Można zrozumieć, że Muller, Houston i wielu liderów Nowego Wieku znajduje się pod silnym wpływem Teilharda i zalicza się do jego wielbicieli. Trudno natomiast pojąć, dlaczego to samo można powiedzieć o niektórych powszechnie znanych postaciach chrześcijaństwa.

Antropologia Teilharda de Chardin i chrześcijaństwo

Prawdopodobnie żadna kobieta w naszym stuleciu nie wywarła na współczesny świat chrześcijański większego wpływu niż płodna twórczo i świetnie się sprzedająca pisarka i wykładowczyni: Agnes Sanford. Powszechnie cytowana i polecana przez przywódców chrześcijańskich, Sanford jest w ogromnej mierze odpowiedzialna za zapoznanie kościoła z wizualizacją i „uzdrawianiem wspomnień”. W kolejnych rozdziałach będziemy mieli o niej sporo do powiedzenia, teraz chcemy tylko zaznaczyć, że wiele jej pism jest jednoznacznym odbiciem filozofii Teilharda de Chardin, co zresztą sama zdaje się przyznawać, ro omówieniu kwestii uzdrawiania podświadomości Sanford nazywa Boga „tą siłą życiową, która istnieje w promieniowaniu energii, […] z której wszystko wyewoluowało”, i przekonuje, że „Bóg naprawdę jest w kwiatach i wszystkich tych szczebioczących i śpiewających maleństwach. Uczynił wszystko z siebie samego i w jakiś sposób włożył część samego siebie we wszystko”. Agnes Sanford radzi następnie:

„Jeśli ktoś w to powątpiewa, uważając, że to jedynie nic niewarta kobieca hipoteza, zbyt niepoważna, by ją poważnie rozważyć, niech taki ktoś przeczyta Fenomen człowieka i Boskie środowisko wielkiego antropologa i prehistoryka Pierre’a Teilharda de Chardin.”

Wielu innych wpływowych pisarzy chrześcijańskich przychylnie cytuje Teilharda, nie zamieszczając choćby słowa przestrogi. Jest między nimi Bruce Larson, poważany przywódca prezbiteriański i jeden z głównych mówców na prezbiteriańskim „Kongresie Odnowy”, który odbył się w Dallas w Teksasie. Larson, słynny pastor, jest autorem doskonale sprzedających się książek. Dziwnie się składa, że jednocześnie należy on do grona wielbicieli Teilharda de Chardin, nazywając go „kluczowym myślicielem chrześcijańskim naszych czasów”.

Fragment pochodzi z książki Dave Hunta
„Zwiedzione chrześcijaństwo”