Joasz, król Judy

„Pamiętajcie o swoich przywódcach, którzy głosili wam słowo Boże, i rozważając koniec ich życia, naśladujcie ich wiarę. Jezus Chrystus wczoraj i dziś, ten sam i na wieki.” List do Hebrajczyków 13:7,8

Historia lubi się powtarzać, a współczesny kościół chrześcijański powinien wiele nauczyć się z historii królów Judy i Izraela … „Wszystko bowiem, co przedtem napisano, ku naszej nauce napisano, abyśmy przez cierpliwość i pociechę z Pism mieli nadzieję.” List do Rzymian 15:4

Zanim napiszę coś więcej o Joaszu, wspomnę kilku innych królów Judy. Król Jotam . Czytamy, ze Jotam czynił to, co prawe w oczach PANA, według wszystkiego, co czynił jego ojciec Uzjasz… Ale lud był nadal zepsuty.” II Kronik 27:2

Uzjasz prawnuk Joasza, czytamy o nim w II kronik 26:4, że „czynił on to, co prawe w oczach PANA, według wszystkiego, co czynił jego ojciec Amazjasz, i szukał Boga” Jednak pod koniec życia czytamy, że Uzjasz „kiedy się umocnił, uniosło się jego serce ku jego własnej zgubie. Zgrzeszył przeciw PANU, swemu Bogu, gdyż wszedł do świątyni PANA, aby palić kadzidło na ołtarzu kadzenia. Wszedł za nim kapłan Azariasz, a z nim osiemdziesięciu kapłanów PANA, odważnych mężczyzn. I sprzeciwili się królowi Uzjaszowi, II Kronik 26: 16-18. Bóg ukarał go trądem. Król Uzjasz (znany też jako Azariasz lub Ozjasz) był wybitnym władcą Judy w latach 791–739 p.n.e. Wstąpił na tron jako szesnastolatek i panował przez 52 lata. Zasłynął z sukcesów militarnych, rozbudowy fortyfikacji oraz rozwoju rolnictwa. Jego życie zakończyło się jednak tragicznie z powodu pychy.

A król Amasjasz, ojciec Uzjasza? W II Kronik 25:2 czytamy, że „czynił to, co dobre w oczach PANA, ale niedoskonałym sercem.” Po kilku latach czytamy w II Kronik 25:14-16 Kiedy Amazjasz wrócił po porażce Edomitów, przyprowadził ze sobą bogów synów Seiru i postawił ich jako swoich bogów. Kłaniał się przed nimi i palił im kadzidło. PAN więc rozgniewał się bardzo na Amazjasza i posłał do niego proroka, który mu powiedział: Czemu szukasz bogów tego ludu, którzy nie potrafili wyrwać swojego ludu z twojej ręki? A gdy on do niego mówił, król mu powiedział: Czy wybrano cię doradcą króla? Przestań. Po co mają cię zabić? Prorok więc zaprzestał, ale dodał: Wiem, Bóg zamierza cię zniszczyć za to, że to uczyniłeś i nie posłuchałeś mojej rady.” Amasjasz dobrze zaczynał, ale pod koniec życia, zbłądził i sprowadził do Judy obcych bogów.

A Salomon? Odstępstwo Salomona jest opisane w Pierwszej Księdze Królewskiej. Król poślubił wiele cudzoziemek, które pod koniec jego życia nakłoniły go do budowy świątyń dla swoich bożków i czczenia ich.

„Gdy bowiem Salomon się zestarzał, jego żony skłoniły jego serce ku innym bogom. Jego serce nie było więc doskonałe wobec PANA, jego Boga, jak serce Dawida, jego ojca. Salomon bowiem poszedł za Asztartą, boginią Sydończyków, i za Milkomem, obrzydliwością Ammonitów. Salomon więc czynił to, co złe w oczach PANA, i nie chodził całkowicie za PANEM jak Dawid, jego ojciec. Wówczas Salomon zbudował wyżynę dla Kemosza, obrzydliwości Moabu, na górze naprzeciwko Jerozolimy, oraz dla Molocha, obrzydliwości synów Ammona. Podobnie uczynił dla wszystkich swoich żon obcej narodowości, które spalały kadzidła i składały ofiary swoim bogom. PAN rozgniewał się więc na Salomona za to, że jego serce odwróciło się od PANA, Boga Izraela, który dwukrotnie mu się ukazał; I zakazał mu chodzić za innymi bogami. Lecz on nie przestrzegał tego, co PAN przykazał.” 1 Królewska 11:4-9

Ci wszyscy wymienieni dobrze zaczynali, byli wierni Bogu, dokonali głębokich reform religijnych i społecznych. Salomon zbudował świątynię dla Pana Boga. Czynili to co dobre w oczach Pana. Do czasu. Gdy się tak jak Salomon „zestarzeli”, wnieśli coś „nowego”, obcego do społeczności narodu wybranego, a nawet do świątyni Pana. Z biegiem lat człowiekowi osłabia się wzrok i to nie tylko ten literalny, ale i duchowy. Staje się bardziej tolerancyjny, przyjazny, odpuszcza… To jest lekcja dla każdego z nas, kto uważa, ze stoi…. „Tak więc ten, któremu się wydaje, że stoi, niech uważa, aby nie upadł.” (1 list do Koryntian 10:12)

W tym kontekście chciałby opowiedzieć o królu Judy, Joaszu. Joasz był synem Achazjasza. Achazjasz natomiast był synem Jorama i Atalii. Joram, pradziadek Joasza po objęciu władzy kazał zamordować swoich sześciu braci oraz kilku książąt izraelskich. Za sprawą żony Atalii, a babki Joasza był podatny na wpływy pogańskie.

Historia króla Joasza z Judy zaczyna się od historii króla Jehu z Izraela. Namaszczony przez Elizeusza na króla Izraela Jehu otrzymał zadanie zniszczenia potomków króla Achaba oraz wykorzenienia kultu Baala z tej ziemi (2 Król. 9). Fragment z 1 Król. 21:25–26 podaje powód tego wyroku: „Nie było nikogo podobnego do Achaba, który sprzedał się, by czynić zło w oczach Pana, pod wpływem swojej żony Izebel. Zachowywał się w najgorszy sposób, oddając się bałwochwalstwu, podobnie jak Amoryci, których Pan wygnał przed Izraelem”. Bóg powiedział Achabowi przez Eliasza: „Sprowadzę na ciebie nieszczęście. Wymarzę twoje potomstwo i wygładzę z domu Achaba każdego mężczyznę w Izraelu – niewolnika czy wolnego, . . . ponieważ wzbudziłeś mój gniew i doprowadziłeś Izrael do grzechu” (1 Król. 21:21–22). Achab zareagował na to proroctwo żałobą i pokorą, więc Bóg złagodniał, mówiąc, że nie sprowadzi nieszczęścia za życia Achaba, ale za panowania jego syna. Jehu był narzędziem Boga do wypełnienia tego proroctwa.

Po tym, jak Jehu został namaszczony na króla Izraela, wyruszył przeciwko Joramowi, synowi Achaba i ówczesnemu królowi Izraela. Achazjasz (inny niż ten syn Achaba, który początkowo go zastąpił) był wówczas królem Judy i towarzyszył Joramowi. Achazjasz z Judy „postępował jednak zgodnie z drogami domu Achaba i czynił zło w oczach Pana, tak jak czynił dom Achaba, gdyż był spokrewniony przez małżeństwo z rodziną Achaba” (2 Król. 8:27). Jehu zabił zarówno Achazjasza, jak i Jorama; stracił żonę Achaba, Izebel; zabił potomków Achaba; i „wytępił Baala z Izraela” (2 Król. 10:28). Niestety, nawet sam Jehu nie postępował zgodnie z drogami Boga, ale ponieważ był wierny Bożemu wezwaniu do wyzbycia się kultu Baala w Izraelu, Bóg obiecał, że cztery pokolenia jego rodu będą królami Izraela (2 Król. 10:30).

Król Joasz z Judy pojawia się po raz pierwszy na scenie, gdy Atalia, matka króla Achazjasza, którego zabił Jehu, przejęła władzę nad Judą. Atalia, zabiła wszystkich członków rodziny królewskiej, jakich tylko mogła znaleźć w Judzie, aby zapewnić sobie tron. Jednak Atalia przeoczyła jednego ze swoich wnuków – niemowlę Joasza. Córka (lub prawdopodobnie pasierbica) złej królowej uratowała młodego Joasza i jego opiekunkę, a dziecko było ukrywane przez sześć lat w świątyni, podczas gdy Atalia panowała w Judzie (2 Król. 11:1–3). Atalia była potomkinią króla Izraelskiego Omriego. Siostrą lub córką Achaba. W siódmym roku kapłan Jehojada (Jojada) ujawnił Joasza dowódcom straży. Kapłan zawarł z nimi porozumienie o zapewnieniu ochrony świątyni i prawowitemu królowi, a następnie kapłan Jehojada (Jojada) wyprowadził Joasza z ukrycia i namaścił go na króla (2 Król. 11:4–12). Lud Judy radował się z powołania Joasza. Słysząc hałas ceremonii, królowa Atalia rzuciła się do świątyni, krzycząc: „Zdrada! Zdrada!”. Na rozkaz Jehojady Atalia została pojmana przez strażników, wyprowadzona ze świątyni i skazana na śmierć (2 Król. 11:13–16). „Następnie Jehojada zawarł przymierze między Panem a królem i ludem, że będą ludem Pana.

Zawarł również przymierze między królem a ludem” (2 Król. 11:17). Lud zburzył świątynię Baala, nad świątynią Pana ustanowiono strażników, a Joasz w wieku siedmiu lat objął tron (2 Król. 11:18–21).

Tekst z 2 Królewskiej 12:1–3 mówi, że Joasz „panował w Jerozolimie czterdzieści lat… Joasz czynił to, co było słuszne w oczach Pana przez wszystkie lata, kiedy kapłan Jehojada go pouczał”. Dwunasty rozdział drugiej Księgi Królewskiej opisuje różne działania Joasza. Głównym osiągnięciem króla Joasza była renowacja świątyni (2 Królewska 12:4–16). Wykorzystał on również dar pieniężny, aby odwieść króla Hazaela z Aramu (Syrii) od ataku na Jerozolimę (2 Królewska 12:17–18).

Tragedia króla Joasza z Judy polega na tym, że po śmierci swojego mentora i opiekuna, Jehojady, zaczął słuchać niegodziwych doradców, książąt Judy. Joasz przywrócił kult Baala i Aszery w Judzie (2 Kronik 24:17–19). Bóg posłał proroków, aby ostrzegli Joasza, ale on ich nie słuchał. W końcu prorok Zachariasz, syn kapłana Jehojady, przekazał Joaszowi słowo Boże, ale król bezlitośnie nakazał ukamienowanie syna swojego dawnego przyjaciela, nauczyciela i obrońcy (wersety 19–22). Król Joasz okazał się człowiekiem nie wdzięcznym i mordercą. Panowanie Joasza nie zakończyło się pokojowo: „Jego urzędnicy spiskowali przeciwko niemu i zamordowali go w Bet-Millo, na drodze prowadzącej do Silli” (2 Król. 12:20). Tron objął syn Joasza, Amazjasz, który „czynił to, co było słuszne w oczach Pana”, ale, jak zauważa Biblia, był bardziej podobny do swojego ojca Joasza niż do swojego przodka Dawida (2 Król. 14:3–4).

Przeczytajmy jeszcze dwa fragmenty z Księgi Kronik; „Jehojada zawarł przymierze między nim a całym ludem i królem, aby byli ludem PANA. Potem cały lud wszedł do domu Baala i zburzył go. Pokruszyli jego ołtarze i posągi, a Mattana, kapłana Baala, zabili przed ołtarzami. I Jehojada ustanowił przełożonych nad domem PANA pod władzą kapłanów i Lewitów, których Dawid podzielił w domu PANA, aby z radością i pieśniami składali PANU całopalenia, jak jest napisane w Prawie Mojżesza, według rozporządzenia Dawida. Postawił też odźwiernych przy bramach domu PANA, aby nie wchodził nikt, kto byłby w jakikolwiek sposób nieczysty.” 2 Kronik 23:19

Kilka lat później za króla Ezechiasz, miała miejsce jeszcze jedna reforma, można powiedzieć przebudzenie religijne. Czytamy, że wówczas „Powstali Lewici i zgromadzili swoich braci, poświęcili się i przyszli zgodnie z rozkazem króla oraz ze słowami PANA, aby oczyścić dom PANA. Wtedy kapłani weszli do wnętrza domu PANA, aby go oczyścić, i wynieśli na dziedziniec domu PANA wszelkie plugastwo, które znaleźli w świątyni PANA. Następnie Lewici zabierali to i wynosili precz do potoku Cedron.” 2 Kronik 29:16

To bardzo cenne wskazówki. Każde odnowienie, przebudzenie, ożywienie religijne musi rozpocząć się od oczyszczenia świątyni Pana „ze wszelkiego plugastwa” oraz ustanowieniem i postawieniem u bram świątyni odźwiernych, stróżów pilnujących, by nikt i nic w jakikolwiek sposób nieczystego nie przedostało się do wewnątrz.