Muszą być między wami herezje…

„Bo muszą być między wami herezje, aby się okazało, którzy są wypróbowani wśród was.” 1 Koryntian 11:19

Ten wiersz mówi o tym, że podziały (stronnictwa, frakcje, herezje) w Kościele są dozwolone przez Boga, aby ujawniać prawdziwych wierzących, wystawiając ich na próbę, aby sprawdzić, kto prawdziwie trzyma się wiary, prawdy Ewangelii, oddzielając tych, którzy są sprawdzeni, od tych, którzy są fałszywi, podobnie jak w procesie rafinacji metalu, otrzymujemy czyste złoto.

Choć te słowa Pawła nie usprawiedliwiają rozdarć we wspólnotach, konflikty te służą uwypukleniu prawdy, obnażeniu błędu i skłonieniu wiernych do głębszego polegania na Piśmie Świętym [umyśle Chrystusa 2 Koryntian 2:19], oczyszczając świadectwo Kościoła poprzez demaskowanie świeckich postaw, takich jak pycha i egoizm, które powodują niezgodę, zwłaszcza w kontekście uczestniczenia w Wieczerzy Pańskiej.

Mam wrażenie, że my źle rozumiemy znaczenie słowa 'herezja’ i kim jest heretyk. Ogólnie uważa się, że, herezja (z gr. hairesis – wybór) to pogląd lub doktryna religijna sprzeczna z oficjalną nauką (dogmatami) panującej religii, często prowadząca do odstępstwa i uznawana przez autorytety religijne za błędną. W szerszym, przenośnym znaczeniu, heretyckie mogą być śmiałe, sprzeczne z powszechnie przyjętymi poglądami lub postępowania, nawet w dziedzinach świeckich, jak polityka czy filozofia.

W szerszym sensie może oznaczać śmiały, odbiegający od norm pogląd, np. w nauce czy filozofii, sprzeciwiający się utartym schematom. 

A heretyk to osoba głosząca poglądy sprzeczne z dogmatami religii panującej, zwłaszcza w chrześcijaństwie (np. Luter, Hus), ale też potocznie każdy, kto głosi poglądy niezgodne z powszechną opinią lub nauką, co historycznie prowadziło do prześladowań, a w dzisiejszym użyciu ma często charakter pejoratywny. Słowo pochodzi od greckiego „wybierający”, ponieważ heretyk wybierał „własną” interpretację wiary.

Aἵρεσις (hairesis) to greckie słowo oznaczające wybór, selekcję lub opinię, które w późniejszym użyciu rozwinęło się w odniesieniu do szkoły myślenia, sekty, stronnictwa (jak faryzeusze czy saduceusze) lub herezji (przekonania odbiegającego od ustalonej doktryny), często sugerując podział lub niezgodę, zwłaszcza w kontekstach religijnych, takich jak Nowy Testament. Zasadniczo pochodzi od rdzenia oznaczającego „wybierać” lub „brać”.

W codziennym życiu starożytnych Greków αἵρεσις (hairesis) oznaczało wybór, selekcję lub sposób działania, ewoluując w kierunku opisu odrębnej grupy lub szkoły myślenia, takiej jak szkoły filozoficzne (stoicy, epikurejczycy) lub frakcje religijne, reprezentujące różne sposoby wyboru życia lub wiary, często prowadzące do odrębnych stronnictw lub nieporozumień w obrębie większej grupy.

Aby lepiej zrozumieć głębię słowa przeczytajmy wszystkie miejsca w których wyraz występuje…

„Wtedy najwyższy kapłan i wszyscy, którzy z nim byli, należący do stronnictwa [hairesis 'αἵρεσις’] saduceuszy, pełni zazdrości, powstali;” Dzieje Apostolskie 5:17; „Lecz niektórzy ze stronnictwa [hairesiōs 'αἱρέσεως’] faryzeuszy, którzy uwierzyli, powstali i powiedzieli: Trzeba ich obrzezać i nakazać, żeby zachowywali Prawo Mojżesza.” Dzieje Apostolskie 5:17

„Stwierdziliśmy, że ten człowiek jest jak zaraza, wzbudza niepokoje wśród wszystkich Żydów na całym świecie i jest dowódcą sekty [hairesiōs 'αἱρέσεως’] nazarejczyków.” Dzieje Apostolskie 24:5; „Wyznaję jednak przed tobą, że według drogi, którą oni uważają za herezję [hairesin 'αἵρεσιν’] , służę Bogu moich ojców, wierząc wszystkiemu, co jest napisane w Prawie i u Proroków;” Dzieje Apostolskie 24:14

„Wszyscy Żydzi znają moje życie od młodości, jak je wiodłem od początku wśród mego narodu w Jerozolimie. Znają mnie od dawna – gdyby chcieli zaświadczyć – że żyłem według zasad najsurowszego stronnictwa [hairesin 'αἵρεσιν’] naszej religii jako faryzeusz.” Dzieje Apostolskie 26:5; „Pragniemy jednak od ciebie usłyszeć, co myślisz, bo wiemy o tym stronnictwie [haireseiōs 'αἱρέσεως’] , że wszędzie mówią przeciwko niemu.” Dzieje Apostolskie 28:22

„A znane są uczynki ciała, którymi są: … niezgoda, zawiść, gniew, spory, kłótnie, herezje [haireseis 'αἱρέσεις’];” Galacjan 5:20

W naszym zrozumieniu słowo [hairesis 'αἵρεσις’] to pogląd lub doktryna religijna sprzeczna z oficjalną nauką (dogmatami) kościoła, wspólnoty. Jednak jest to definicja spłycona, można powiedzieć, że stereotyp. W słowie herezja warto położyć nacisk nie na poglądy, ale na postawę człowieka, który dąży do konfrontacji, sporu nawet w najbardziej błahych sprawach. Człowieka który subtelnie szuka popleczników, stosuje manipulację, ucieka się do intryg, przebiegle podważa zaufanie innych osób, bierze na stronę, szepce na ucho byle tylko stworzyć we wspólnocie stronnictwo choćby tylko dwuosobowe.

„Byli też fałszywi prorocy wśród ludu, jak i wśród was będą fałszywi nauczyciele, którzy potajemnie wprowadzą herezje [haireseis 'αἱρέσεις’] zatracenia, wypierając się Pana, który ich odkupił, i sprowadzą na siebie rychłą zgubę…” 2 Piotra 2:1

Polecam w tym temacie podobne opracowanie – https://apologetykabiblijna.pl/opracowania/czym-jest-herezja-etymologia-biblijna