Wyja\u015bniaj\u0105c w dziele Institutio religionis christianae<\/em> jak B\u00f3g \u0142askawie ratuje ludzko\u015b\u0107, Jan Kalwin twierdzi, \u017ce zbawia On ludzi ca\u0142kowicie z w\u0142asnego mi\u0142osierdzia i \u0142aski oraz \u017ce wybrani nie maj\u0105 podstaw do chlubienia si\u0119 ich w\u0142asnymi uczynkami. Twierdz\u0105c, \u017ce sama suwerenna \u0142aska Bo\u017ca jest powodem wybrania, Kalwin jest logicznie zmuszony przyzna\u0107, \u017ce suwerenno\u015b\u0107 Bo\u017ca jest r\u00f3wnie\u017c jedyn\u0105 podstaw\u0105 pot\u0119pienia. Oczywi\u015bcie Kalwin uwa\u017ca t\u0119 ide\u0119 za odpychaj\u0105c\u0105 i postanowienie, wed\u0142ug kt\u00f3rego B\u00f3g skazuje niekt\u00f3rych ludzi na wieczn\u0105 kar\u0119, nazywa „strasznym” (okropnym).
Kalwin nie postuluje tej doktryny dlatego, \u017ce ona mu si\u0119 podoba, ale dlatego, i\u017c jego zdaniem Pismo \u015awi\u0119te wyra\u017anie jej naucza. 21 rozdzia\u0142 trzeciej ksi\u0119gi Institutio… Kalwin po\u015bwi\u0119ca na wyja\u015bnienie doktryny wybrania, twierdz\u0105c \u017ce B\u00f3g przeznaczy\u0142 niekt\u00f3rych ludzi do zbawienia, a innych na pot\u0119pienie. Nast\u0119pnie broni tego twierdzenia w dw\u00f3ch kolejnych rozdzia\u0142ach. Odnosi si\u0119 w nich do wielu fragment\u00f3w Pisma \u015awi\u0119tego, ale punkt ci\u0119\u017cko\u015bci w jego argumentacji stanowi 9 rozdzia\u0142 listu do Rzymian. W swoich komentarzach omawia tak\u017ce ide\u0119 predestynacji, zw\u0142aszcza w komentarzach dotycz\u0105cych Listu do Rzymian i Ksi\u0119gi Wyj\u015bcia; po raz kolejny Rzym. 9 i cytaty z Ksi\u0119gi Wyj\u015bcia w nim zawarte s\u0105 centralnym punktem dyskusji.
Rozumienie tego rozdzia\u0142u przez Kalwina odbiega od rozumienia niemal ka\u017cdego pisarza we wczesnym Ko\u015bciele, z wyj\u0105tkiem Augustyna z p\u00f3\u017aniejszego okresu. Chocia\u017c Luter podziela\u0142 pogl\u0105d Kalwina, to jednak wsp\u00f3\u0142czesny mu Erazm z Rotterdamu by\u0142 mu przeciwny. Autorzy od czasu Reformacji r\u00f3wnie\u017c podwa\u017cali jego interpretacj\u0119. W XX wieku Karl Barth zacytowa\u0142 s\u0142owa Kalwina, ale powiedzia\u0142, \u017ce s\u0105 one prawdziwe jedynie \u201cmitologicznie.\u201d Ostatnio \u015bwiat nauki w du\u017cej mierze porzuci\u0142 interpretacj\u0119 Kalwina, wraz z trzema najbardziej powa\u017canymi dzi\u015b komentatorami odrzucaj\u0105cymi niekt\u00f3re lub wszystkie jego pogl\u0105dy.
Niedawno analiza intertekstualna da\u0142a nam nowe narz\u0119dzia do oceny jego wniosk\u00f3w. W oparciu o te narz\u0119dzia stwierdzamy, \u017ce rozumienie Rzymian 9 przez Kalwina naznaczone jest pi\u0119cioma r\u00f3\u017cnymi b\u0142\u0119dami.
Owe pi\u0119\u0107 b\u0142\u0119d\u00f3w Kalwina znajdujemy w jego obja\u015bnieniu Listu do Rzymian 9:6-24. Po pierwsze, z werset\u00f3w 6-13 Kalwin wnioskuje, \u017ce zar\u00f3wno Ismael, jak i Ezaw s\u0105 pot\u0119pieni; po drugie, na podstawie werset\u00f3w 14-15 stwierdza, \u017ce B\u00f3g w swoim charakterze jest arbitralny; po trzecie, z werset\u00f3w 16-18 Kalwin wywodzi, \u017ce B\u00f3g ca\u0142kowicie kontrolowa\u0142 faraona i uczyni\u0142 go niepos\u0142usznym wobec Jego rozkaz\u00f3w; po czwarte, na podstawie werset\u00f3w 19-20 Kalwin utrzymuje, \u017ce nikt nie mo\u017ce odnosi\u0107 Bo\u017cego zbawienia oraz pot\u0119pienia do obiektywnego standardu sprawiedliwo\u015bci; i po pi\u0105te, Kalwin uwa\u017ca, i\u017c wersety 21-24 nauczaj\u0105 o Bogu stwarzaj\u0105cym niekt\u00f3rych ludzi w wyra\u017anym celu pot\u0119pienia ich. W rzeczywisto\u015bci \u017cadna z tych koncepcji nie wyst\u0119puje w 9 rozdziale Listu do Rzymian. Kalwin widzi je tam wy\u0142\u0105cznie z powodu rozmaitych egzegetycznych b\u0142\u0119d\u00f3w, kt\u00f3re pope\u0142nia z powodu niezrozumienia intertekstualnego zastosowania Starego Testamentu przez Paw\u0142a.
Ocena egzegezy Kalwina w \u015bwietle analizy intertekstualnej ujawnia, \u017ce Kalwin b\u0142\u0119dnie zrozumia\u0142 u\u017cycie przez Paw\u0142a tekst\u00f3w Starego Testamentu wed\u0142ug czterech z siedmiu zaproponowanych przez Haysa test\u00f3w. Kalwin zaczyna dobrze, przechodz\u0105c trzy pierwsze testy analizy intertekstualnej. Pierwszym testem jest dost\u0119pno\u015b\u0107: dla Paw\u0142a i jego czytelnik\u00f3w Pismo \u015awi\u0119te by\u0142o Pismem cytowanym w j\u0119zyku hebrajskim lub z Septuaginty, wi\u0119c autorytet cytowanych tekst\u00f3w jest bezdyskusyjny. Oczywi\u015bcie Kalwin nie mia\u0142 problemu z tym testem. Drugim testem jest obj\u0119to\u015b\u0107: poniewa\u017c Pawe\u0142 cytuje te teksty, dla Kalwina czy kogokolwiek innego nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, kt\u00f3re teksty s\u0105 cytowane. Trzecim testem jest powtarzalno\u015b\u0107: w Li\u015bcie do Rzymian i pozosta\u0142ych listach Pawe\u0142 cyklicznie odnosi si\u0119 do Abrahama, do do\u015bwiadczenia Wyj\u015bcia i cytuje Izajasza, ukazuj\u0105c jak wa\u017cne s\u0105 te fragmenty Pisma \u015awi\u0119tego w jego [Paw\u0142a] zrozumieniu planu Bo\u017cego. Tak\u017ce tutaj Kalwin rozumuje jak Pawe\u0142, poniewa\u017c bardzo ceni te fragmenty. Jednak po tym dobrym pocz\u0105tku Kalwin zaczyna si\u0119 potyka\u0107 odno\u015bnie pozosta\u0142ych czterech test\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n