Czujecie si\u0119 zm\u0119czeni t\u0105 debat\u0105 Hioba z bli\u017animi z s\u0105siedztwa? A co dopiero Hiob…\u00a0 Uff, nareszcie kto\u015b ucina t\u0119 niezbyt mi\u0142\u0105 wymian\u0119 zda\u0144. Czuj\u0119 si\u0119 wyczerpany i przyt\u0142oczony t\u0105 przypominaj\u0105c\u0105 gr\u0119 w ping ponga utarczk\u0105 s\u0142own\u0105. Jestem jak Hiob zdegustowany mowami\u00a0 jego towarzyszy. Rady m\u0105drych filozof\u00f3w okaza\u0142y si\u0119 pust\u0105 i bezwarto\u015bciow\u0105 gadanin\u0105. Podwa\u017caj\u0105 znaczenie idei przyja\u017ani i m\u0105dro\u015bci. W tym miejscu po\u017cegnamy si\u0119 z staro\u017cytnymi m\u0119drcami. Teraz m\u0105dro\u015b\u0107 staje w swojej obronie…<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
„Tak, s\u0105 z\u0142o\u017ca srebra i miejsca, gdzie oczyszcza si\u0119 z\u0142oto. \u017belazo wydobywa si\u0119 z ziemi, a mied\u017a wytapia si\u0119 z kamienia. Cz\u0142owiek kres k\u0142adzie ciemno\u015bci i ka\u017cdy zak\u0105tek on przeszukuje, w kamieniu, w mroku i w g\u0142\u0119bokiej ciemno\u015bci. Dr\u0105\u017cy szyb z dala od siedzib mieszka\u0144ca, zapomniany przez stop\u0119 cz\u0142owieka, ko\u0142ysze si\u0119 zawieszony na linach z dala od ludzi.” <\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
Rozdzia\u0142 28 to wyj\u0105tkowy fragment, nieprzypisany jednoznacznie \u017cadnej postaci w ksi\u0119dze i cz\u0119sto interpretowany jako komentarz anonimowego autora na temat daremno\u015bci ludzkiej m\u0105dro\u015bci w rozumieniu Bo\u017cych dr\u00f3g i w konfrontacji z Jego m\u0105dro\u015bci\u0105.\u00a0Rozdzia\u0142 ten por\u00f3wnuje m\u0105dro\u015b\u0107 do ukrytego skarbu.<\/p>\n\n\n\n
Autor rozpoczyna swoj\u0105 mow\u0119 o m\u0105dro\u015bci zwracaj\u0105c nasz\u0105 uwag\u0119 na determinacj\u0119 i trud ludzi, kt\u00f3rzy potrafi\u0105 kopa\u0107 g\u0142\u0119boko w ziemi, aby znale\u017a\u0107 cenne zasoby, takie jak srebro, z\u0142oto, mied\u017a i \u017celazo. Ludzie penetruj\u0105 jej g\u0142\u0119biny i mrok, aby odkrywa\u0107 skarby, i niestrudzenie pracuj\u0105 nad wydobyciem i wytapianiem metali szlachetnych. Autor odwo\u0142uje si\u0119 do tych obraz\u00f3w, aby podkre\u015bli\u0107, jak wiele wysi\u0142ku ludzie wk\u0142adaj\u0105 w zdobycie tego, co ceni\u0105. Ta refleksja prowadzi do szerszego tematu w tym fragmencie: m\u0105dro\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
G\u00f3rnictwo i hutnictwo by\u0142o trudnym zadaniem, wymagaj\u0105cym zar\u00f3wno umiej\u0119tno\u015bci, jak i odwagi. W czasach Hioba srebro i z\u0142oto by\u0142y cenne i rzadkie, zdobywane trudnymi i niebezpiecznymi metodami. Chocia\u017c ludzie potrafi\u0105 odkrywa\u0107 bogactwa materialne, prawdziwa m\u0105dro\u015b\u0107 wykracza poza nasze mo\u017cliwo\u015bci odkrycia lub osi\u0105gni\u0119cia o w\u0142asnych si\u0142ach.Jest darem od Boga.Nasz fragment tekstu podkre\u015bla, \u017ce nasze ludzkie wysi\u0142ki, niezale\u017cnie od stopnia umiej\u0119tno\u015bci i determinacji, nie s\u0105 w stanie pozyska\u0107 m\u0105dro\u015bci, kt\u00f3rej ostatecznie potrzebujemy.<\/p>\n\n\n\n
Kilka innych werset\u00f3w biblijnych porusza temat m\u0105dro\u015bci pochodz\u0105cej od Boga, a nie z ludzkiego wysi\u0142ku: Ksi\u0119ga Przys\u0142\u00f3w 2:6; \u201ePan bowiem daje m\u0105dro\u015b\u0107, z Jego ust pochodzi wiedza i rozs\u0105dek\u201d. List Jakuba 1:5 \u2013 \u201eJe\u015bli komu\u015b z was brakuje m\u0105dro\u015bci, niech prosi Boga, kt\u00f3ry obdarza wszystkich hojnie i bez wypominania, a b\u0119dzie mu dana\u201d. Ksi\u0119ga Kaznodziei 8:16,17; „Gdy zwr\u00f3ci\u0142em swoje serce na to, aby pozna\u0107 m\u0105dro\u015b\u0107 i rozwa\u017ca\u0107 sprawy, jakie si\u0119 dziej\u0105 na ziemi, z powodu kt\u00f3rych oczy cz\u0142owieka nie zaznaj\u0105 snu ani we dnie, ani w nocy; W\u00f3wczas zobaczy\u0142em ca\u0142e dzie\u0142o Boga – to, \u017ce cz\u0142owiek nie potrafi zg\u0142\u0119bi\u0107 sprawy, kt\u00f3ra si\u0119 dzieje pod s\u0142o\u0144cem. Cho\u0107by cz\u0142owiek stara\u0142 si\u0119 do tego doj\u015b\u0107, nie zg\u0142\u0119bi tego; cho\u0107by nawet m\u0105dry zamierzy\u0142 to pozna\u0107, nie zdo\u0142a tego zg\u0142\u0119bi\u0107.”<\/p>\n\n\n\n
W staro\u017cytno\u015bci g\u00f3rnictwo by\u0142o trudnym i niebezpiecznym przedsi\u0119wzi\u0119ciem. G\u00f3rnicy zag\u0142\u0119biali si\u0119 w g\u0142\u0105b ziemi, u\u017cywaj\u0105c podstawowych narz\u0119dzi do kopania w ska\u0142ach i kamieniach, aby dotrze\u0107 do metali szlachetnych. Proces ten by\u0142 wyczerpuj\u0105cy i cz\u0119sto wymaga\u0142 od nich wniesienia \u015bwiat\u0142a do ciemnych jak smo\u0142a obszar\u00f3w, co radzili sobie za pomoc\u0105 lamp naftowych i innych prymitywnych \u017ar\u00f3de\u0142 \u015bwiat\u0142a. <\/p>\n\n\n\n
Ludzie wydobywaj\u0105 cenne surowce z ziemi \u2013 \u017celazo i mied\u017a. \u017belazo s\u0142u\u017cy\u0142o do wyrobu narz\u0119dzi i broni, a mied\u017a topiono, aby uzyska\u0107 br\u0105z \u2013 mocniejszy metal w po\u0142\u0105czeniu z cyn\u0105. Proces wydobywania i wytapiania metali by\u0142 pracoch\u0142onny i wymaga\u0142 umiej\u0119tno\u015bci, co czyni\u0142o te materia\u0142y cennymi i niezb\u0119dnymi dla rozwoju i bezpiecze\u0144stwa staro\u017cytnych spo\u0142ecze\u0144stw. Tak jak \u017celazo i mied\u017a tak i m\u0105dro\u015b\u0107 jest niezb\u0119dnym „surowcem” dla ludzko\u015bci\u2026 B\u00f3g jednak oddzieli\u0142 m\u0105dro\u015b\u0107 od wiedzy, jasno daj\u0105c do zrozumienia, \u017ce prawdziwe zrozumienie i wgl\u0105d w to co dzieje si\u0119 w nas i co nas otacza, pochodz\u0105 wy\u0142\u0105cznie od Niego.<\/p>\n\n\n\n
W Ksi\u0119dze Przys\u0142\u00f3w 3:13-14 czytamy; \u201eB\u0142ogos\u0142awiony ten, kto znalaz\u0142 m\u0105dro\u015b\u0107, ten, kto naby\u0142 rozs\u0105dek, bo jest ona po\u017cyteczniejsza ni\u017c srebro i przynosi lepszy zysk ni\u017c z\u0142oto\u201d. <\/p>\n\n\n\n
Aby pozyska\u0107 rudy metali, ludzie zapuszczali si\u0119 w najciemniejsze, najbardziej ukryte miejsca na ziemi, aby wydobywa\u0107 cenne surowce. Ten obraz podkre\u015bla ludzki wysi\u0142ek i pomys\u0142owo\u015b\u0107; ludzie potrafi\u0105 wnikn\u0105\u0107 g\u0142\u0119boko w ziemi\u0119, nawet tam, gdzie nie dociera \u015bwiat\u0142o s\u0142oneczne, aby odkry\u0107 cenne metale. Jednak, jak ujawnia dalsza cz\u0119\u015b\u0107 rozdzia\u0142u, cho\u0107 mamy determinacj\u0119 i umiej\u0119tno\u015bci, by nie\u015b\u0107 \u015bwiat\u0142o do ciemnych miejsc w poszukiwaniu skarb\u00f3w, takich jak ruda, brakuje nam zdolno\u015bci, by odkry\u0107 co\u015b o wiele cenniejszego: m\u0105dro\u015b\u0107. M\u0105dro\u015b\u0107 jest ukryta w spos\u00f3b, kt\u00f3rego sam ludzki wysi\u0142ek nie jest w stanie ods\u0142oni\u0107. Ten werset rozpoczyna poetyck\u0105 podr\u00f3\u017c ukazuj\u0105c\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0119 mi\u0119dzy fizycznymi odkryciami a duchowym zrozumieniem, przygotowuj\u0105c grunt pod refleksje Hioba na temat drogocenno\u015bci prawdziwej m\u0105dro\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Ksi\u0119ga Hioba uczy nas pokory wobec Bo\u017cej m\u0105dro\u015bci. Ludzka m\u0105dro\u015b\u0107 i wiedza jest „cz\u0105stkowa\u201d ma granice, natomiast Bo\u017ca wszechwiedza i m\u0105dro\u015b\u0107 s\u0105 nieograniczone i niezale\u017cne. M\u0105dro\u015b\u0107, kt\u00f3ra jest cenniejsza ni\u017c z\u0142oto i srebro, pochodzi wy\u0142\u0105cznie od Boga i nie mo\u017cna jej znale\u017a\u0107 ludzkimi \u015brodkami.<\/p>\n\n\n\n
Ksi\u0119ga Przys\u0142\u00f3w 2:4-6; \u201eJe\u015bli b\u0119dziesz jej [m\u0105dro\u015bci] szuka\u0142 jak srebra i poszukiwa\u0142 jak ukrytego skarbu, wtedy zrozumiesz boja\u017a\u0144 Pa\u0144sk\u0105 i znajdziesz poznanie Boga. Bo Pan daje m\u0105dro\u015b\u0107, z Jego ust pochodzi wiedza i rozs\u0105dek\u201d. Ksi\u0119ga Koheleta 7:24 \u2013 \u201eTo, co istnieje, jest dalekie i g\u0142\u0119bokie \u2013 kt\u00f3\u017c mo\u017ce to zbada\u0107?\u201d<\/p>\n\n\n\n
W czwartym wierszu czytamy; \u201eG\u00f3rnicy szukaj\u0105 rudy w najdalszych zakamarkach, w najczarniejszej ciemno\u015bci. Z dala od ludzkich siedzib dr\u0105\u017c\u0105 szyb, w miejscach nietkni\u0119tych ludzk\u0105 stop\u0105; z dala od innych ludzi zwisaj\u0105 i chwiej\u0105 si\u0119\u201d. Mamy tutaj barwny obraz g\u00f3rnik\u00f3w schodz\u0105cych w g\u0142\u0119bokie, odosobnione obszary ziemi w poszukiwaniu cennych metali. Zapuszczaj\u0105 si\u0119 w \u201enajczarniejsz\u0105 ciemno\u015b\u0107\u201d, oddalaj\u0105c si\u0119 od znanych miejsc, a nawet \u201ezwisaj\u0105c\u201d podczas kopania szyb\u00f3w. Werset opisuje odwag\u0119 i wytrwa\u0142o\u015b\u0107 g\u00f3rnik\u00f3w w poszukiwaniu ukrytych skarb\u00f3w. Autor u\u017cywa tej metafory, aby por\u00f3wna\u0107 determinacj\u0119 ludzi w poszukiwaniu ziemskich skarb\u00f3w z poszukiwaniem m\u0105dro\u015bci. Chocia\u017c g\u00f3rnicy mog\u0105 kopa\u0107 g\u0142\u0119boko, aby znale\u017a\u0107 drogocenne metale, prawdziwy skarb \u2013 m\u0105dro\u015b\u0107 \u2013 jest znacznie trudniejszy do znalezienia i nie mo\u017cna go odkry\u0107 samym wysi\u0142kiem fizycznym. Autor tego rozdzia\u0142u pokazuje, \u017ce chocia\u017c ludzie mog\u0105 dotrze\u0107 do niezwyk\u0142ych g\u0142\u0119bin ziemi, nadal nie s\u0105 w stanie sami osi\u0105gn\u0105\u0107 g\u0142\u0119bi Bo\u017cej m\u0105dro\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Ksi\u0119ga Hioba 28:4 opisuje g\u00f3rnik\u00f3w kopi\u0105cych szyby w odleg\u0142ych miejscach, podkre\u015blaj\u0105c fizyczne niebezpiecze\u0144stwa i izolacj\u0119 zwi\u0105zan\u0105 z ich prac\u0105. R\u00f3\u017cne t\u0142umaczenia podkre\u015blaj\u0105 r\u00f3\u017cne aspekty tego opisu, niekt\u00f3re skupiaj\u0105 si\u0119 na oddaleniu i braku obecno\u015bci cz\u0142owieka, podczas gdy inne podkre\u015blaj\u0105 niepewno\u015b\u0107 po\u0142o\u017cenia g\u00f3rnik\u00f3w, kt\u00f3rzy zwisaj\u0105 z lin.
Dla por\u00f3wnania LXX ten wiersz tak oddaje; „Zanika potok w\u015br\u00f3d piachu, tak w\u015br\u00f3d \u015bmiertelnych wiotczej\u0105 ci, kt\u00f3rzy zlekcewa\u017cyli drog\u0119 sprawiedliwo\u015bci” czy BG z 1563; „Wyleje rzeka z miejsca swojego, tak, i\u017c jej nikt przeby\u0107 nie mo\u017ce, bywa jednak zahamowana przemys\u0142em n\u0119dznego cz\u0142owieka, i odchodzi.”<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
Chocia\u017c ludzie mog\u0105 odkrywa\u0107 skarby w najg\u0142\u0119bszych zakamarkach ziemi, m\u0105dro\u015b\u0107 Bo\u017ca pozostaje poza zasi\u0119giem ludzkich \u015brodk\u00f3w. Ten fragment wskazuje na fakt, \u017ce niekt\u00f3rych rzeczy w \u017cyciu, zw\u0142aszcza tych zwi\u0105zanych ze zrozumieniem zamys\u0142u i dr\u00f3g Boga, nie da si\u0119 \u201ewydoby\u0107\u201d ani wydoby\u0107 samym wysi\u0142kiem. M\u0105dro\u015bci od Boga nie mo\u017cna osi\u0105gn\u0105\u0107 o w\u0142asnych si\u0142ach; Jest to co\u015b danego przez samego Boga, dost\u0119pnego tylko tym, kt\u00f3rzy Go szukaj\u0105.<\/p>\n\n\n\n