{"id":3648,"date":"2026-10-30T04:09:15","date_gmt":"2026-10-30T04:09:15","guid":{"rendered":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=3648"},"modified":"2026-10-30T08:58:04","modified_gmt":"2026-10-30T08:58:04","slug":"nowe-95-tez-do-sytuacji-kosciola-i-spoleczenstwa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=3648","title":{"rendered":"Nowe 95 tez do sytuacji Ko\u015bcio\u0142a i spo\u0142ecze\u0144stwa&#8230;"},"content":{"rendered":"\n<h3 class=\"wp-block-heading\">500 lat po reformacji wielu protestant\u00f3w jest bli\u017cszych katolikom ni\u017c Lutrowi&#8230;<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 1517 r. Marcin Luter ca\u0142e swoje serce w\u0142o\u017cy\u0142 w rewolucyjne idee: Sola Fide, \u017ce usprawiedliwienie zale\u017cy wy\u0142\u0105cznie od wiary; i Sola Scriptura, \u017ce \u200b\u200bPismo \u015aw. jest jedynym ostatecznym autorytetem dla chrze\u015bcija\u0144skiej wiary i praktyki, i nie wymaga wyk\u0142adni od przyw\u00f3dc\u00f3w ko\u015bcio\u0142a, ani tradycji, aby je czyta\u0107 i rozumie\u0107.<br><br>iedy Luter przybi\u0142 95 tez do drzwi w Wittenberdze pos\u0142u\u017cy\u0142o to jako katalizator jednego z najwi\u0119kszych na \u015bwiecie podzia\u0142\u00f3w religijnych. Tysi\u0105ce ludzi oderwa\u0142o si\u0119 od Ko\u015bcio\u0142a Rzymskokatolickiego. Jego dziedzictwo, 500 lat p\u00f3\u017aniej, to 560 milion\u00f3w protestant\u00f3w na ca\u0142ym \u015bwiecie, co stanowi ponad jedn\u0105 trzeci\u0105 chrze\u015bcijan. Jednak wielu z nich tak naprawd\u0119 si\u0119 z nim nie zgadza.<br><br>Wed\u0142ug dw\u00f3ch bada\u0144 opublikowanych przez Pew Research Center, dzisiaj po\u0142owa ameryka\u0144skich protestant\u00f3w twierdzi, \u017ce zar\u00f3wno dobre uczynki, jak i wiara w Boga s\u0105 potrzebne, aby dosta\u0107 si\u0119 do nieba (52%); ta sama liczba uwa\u017ca, \u017ce \u200b\u200bopr\u00f3cz Biblii chrze\u015bcijanie potrzebuj\u0105 wskaz\u00f3wek [z innych \u017ar\u00f3de\u0142], z nauk i tradycji ko\u015bcielnych.<br><br>Statystyki w Europie Zachodniej nie odbiegaj\u0105 od tych w Ameryce \u2026 Badania Pew pokazuj\u0105, \u017ce w rzeczywisto\u015bci w ka\u017cdym kraju [w Europie Zachodniej] opr\u00f3cz Norwegii (gdzie 51% protestant\u00f3w twierdzi, \u017ce zbawienie przychodzi tylko przez wiar\u0119), wiara w Sola Fide jest pogl\u0105dem mniejszo\u015bci nawet w\u015br\u00f3d protestant\u00f3w.<br><br>W tym badaniu Pew zdefiniowa\u0142 Sola Fide jako \u201epotrzeba wiary w Boga, aby dosta\u0107 si\u0119 do nieba\u201d, i zdefiniowa\u0142 Sola Scriptura jako \u201eBibli\u0119 zapewniaj\u0105c\u0105 wszelkie i niezb\u0119dne wskaz\u00f3wki religijne, jakich potrzebuj\u0105 chrze\u015bcijanie\u201d.<br><br>Oko\u0142o po\u0142owa katolik\u00f3w i protestant\u00f3w w Europie twierdzi obecnie, \u017ce obie religie [katolicy i protestanci] s\u0105 \u201ebardziej podobne do siebie, ni\u017c r\u00f3\u017cne\u201d, a tylko oko\u0142o jedna czwarta twierdzi, \u017ce \u201es\u0105 bardziej si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0105, ni\u017c s\u0105 podobne\u201d.<br><br>W Ameryce, gdzie wielu wyznawc\u00f3w reformacji uciek\u0142o, aby uciec przed katolickimi prze\u015bladowaniami, ponad po\u0142owa m\u00f3wi teraz, \u017ce katolicyzm jest bardziej podobny do protestantyzmu, jest w nim wi\u0119cej podobie\u0144stw ni\u017c r\u00f3\u017cnic. (57%).<br><br>Chocia\u017c ameryka\u0144scy protestanci w du\u017cej mierze byli w stanie wskaza\u0107 Marcina Lutra jako inspiracj\u0119 (71%) i symbol Reformacji (70%), zaledwie 3 na 10 stwierdzi\u0142o, \u017ce wierzy zar\u00f3wno w Sola Fide, jak i Sola Scriptura (wed\u0142ug definicji Pew).<br><br>Je\u015bli Luter ma spadkobierc\u0119, wydaje si\u0119, \u017ce s\u0105 to biali ewangelicy. \u201eBiali ewangelicy to jedyna podgrupa protestancka analizowana w ankiecie, w kt\u00f3rej wi\u0119kszo\u015b\u0107 zajmuje przeciwne stanowisko\u201d \u2013 twierdzi Pew.<br><br>W tej grupie ludzi rawie 6 na 10 stwierdzi\u0142o, \u017ce Biblia zapewnia wszelkie wskaz\u00f3wki religijne, jakich potrzebuj\u0105 chrze\u015bcijanie, a prawie 7 na 10 stwierdzi\u0142o, \u017ce tylko wiara jest konieczna, aby dosta\u0107 si\u0119 do nieba.<br><br>(Zylstra, \u201e500 lat po reformacji wielu protestant\u00f3w jest bli\u017cszych katolikom ni\u017c Marcinowi Lutrowi\u201d, ChristianityToday Online, 31.08.17). <a href=\"https:\/\/www.christianitytoday.com\/news\/2017\/august\/500-reformation-protestants-catholics-luther-sola-fide-pew.html\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/www.christianitytoday.com\/news\/2017\/august\/500-reformation-protestants-catholics-luther-sola-fide-pew.html<\/a><br><br>[TBC: Zdajemy sobie spraw\u0119 z tego, jak B\u00f3g wykorzysta\u0142 Lutra do przedstawienia biblijnych doktryn jedynie przez wiar\u0119 w samego Chrystusa. Jednak, jak zauwa\u017cy\u0142 Dave Hunt, wi\u0119kszo\u015b\u0107 ewangelik\u00f3w nie wie, ile rzymsko katolicyzmu zosta\u0142o przeniesionych na reformacj\u0119 w ko\u015bcio\u0142ach lutera\u0144skich i kalwi\u0144skich. Luter by\u0142 mnichem, augustianinem, a Kalwin pobo\u017cnym rzymsko katolikiem pogr\u0105\u017conym w naukach Augustyna. Niesamowite jest to, \u017ce obaj wiod\u0105cy \u201ereformatorzy\u201d a\u017c do \u015bmierci podziwiali i kontynuowali na\u015bladowanie Augustyna.]<br><br>\u017cr\u00f3d\u0142o:<br><a href=\"https:\/\/zwiedzionechrzescijanstwo.blogspot.com\/2019\/10\/500-lat-po-reformacji-wielu.html\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/zwiedzionechrzescijanstwo.blogspot.com\/2019\/10\/500-lat-po-reformacji-wielu.html<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Zdradzona reformacja&#8230;<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>W\u015br\u00f3d dzisiejszych chrze\u015bcijan ewangelicznych narasta trend do przyjmowania i promowania \u0142agodnej opinii w stosunku do katolicyzmu, kt\u00f3ry zaprzecza pogl\u0105dom utrzymywanym przez protestant\u00f3w przez ponad 400 lat. Je\u015bli w og\u00f3le pami\u0119ta si\u0119 o reformacji, obrazuje si\u0119 j\u0105 jako niepotrzebne oddzielenie si\u0119 od Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3ry by\u0142 biblijny i ewangeliczny. <\/strong>Wypowiedzi wielu ewangelik\u00f3w w dzisiejszych czasach kwestionuj\u0105 wiar\u0119 i przekonania milion\u00f3w m\u0119czennik\u00f3w, kt\u00f3rzy raczej woleli zgin\u0105\u0107 ni\u017c przyj\u0105\u0107 dogmat o transsubstancjacji, czy\u015b\u0107cu, odpustach, czczeniu \u015bwi\u0119tych oraz reszt\u0119 fa\u0142szywej i destrukcyjnej ewangelii Rzymu o ceremoniach i uczynkach. Je\u015bli katolicyzm mocno wspiera \u201ewspania\u0142e fundamentalne doktryny chrze\u015bcija\u0144stwa&#8221;, to o co chodzi\u0142o w reformacji?<br><br><strong>To tragiczne!<\/strong><br><br>Je\u015bli pogl\u0105d utrzymywany dzi\u015b przez wielu ewangelik\u00f3w jest prawdziwy, to miliony ludzi u\u015bmierconych poprzez wieki przez Rzym zgin\u0119\u0142o nie za swoj\u0105 wiar\u0119, lecz z powodu jakiego\u015b semantycznego nieporozumienia. To tragiczne! <strong>Je\u015bli doktryny katolicka i ewangeliczna s\u0105 \u201ew zasadzie takie same&#8221;, to reformacja opiera\u0142a si\u0119 na niewiarygodnym b\u0142\u0119dzie, kt\u00f3ry zauwa\u017cony zosta\u0142 dopiero dzi\u015b po ponad czterech stuleciach. Je\u015bli jednak tak nie jest i je\u015bli w czasach reformacji pomi\u0119dzy katolickimi i ewangelicznymi pogl\u0105dami na zasadnicze doktryny istnia\u0142y wyra\u017ane i istotne r\u00f3\u017cnice, to dlaczego dzi\u015b mia\u0142oby by\u0107 inaczej? Czy religia katolicka si\u0119 zmieni\u0142a?<\/strong><br><br>Widzieli\u015bmy, \u017ce dogmaty rzymskokatolickie, kt\u00f3rych nie mogli przyj\u0105\u0107 owi m\u0119czennicy, nie zmieni\u0142y si\u0119. R\u00f3wnie\u017c chrze\u015bcijanie ewangeliczni jako ca\u0142o\u015b\u0107 nie wybrali innej ewangelii ni\u017c ewangelia zbawienia z \u0142aski jedynie poprzez wiar\u0119, takiej, kt\u00f3ra by\u0142a g\u0142oszona przez reformator\u00f3w. Z pewno\u015bci\u0105 tacy ludzie, jak Billy Graham czy WA. Criswell, pokazali swoj\u0105 d\u0142ugoletni\u0105 s\u0142u\u017cb\u0105 dla Chrystusa i zdobywaniem dla Niego tysi\u0119cy dusz, \u017ce \u015bwiadomie nie poszliby na kompromis w kwestii ewangelii Bo\u017cej \u0142aski przez Jezusa Chrystusa. <strong>Dlatego trudno jest zrozumie\u0107, jak mogli oni i inni przyw\u00f3dcy ewangeliczni wyzna\u0107 wsp\u00f3lnot\u0119 wiary z katolikami, co dla by\u0142ych pokole\u0144 protestant\u00f3w by\u0142oby rzecz\u0105 nie do pomy\u015blenia.<\/strong><br><br>Wa\u017cnym powodem napisania tej ksi\u0105\u017cki [Kobieta jad\u0105ca na bestii] jest to, aby rozwia\u0107 ogromne nieporozumienie dotycz\u0105ce religii katolickiej. Rzym zr\u0119cznie ukrywa za s\u0142odkimi s\u0142owami swe prawdziwe zamiary i swoj\u0105 prawdziw\u0105 natur\u0119 za pi\u0119knymi dzie\u0142ami sztuki i wzruszaj\u0105cymi przejawami pobo\u017cno\u015bci. Du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 z tego, co do tej pory ujawnili\u015bmy &#8211; r\u00f3wnie\u017c prawda kryj\u0105ca si\u0119 za wydarzeniami tak niedalekimi, jak wojna w Jugos\u0142awii, powszechna rozwi\u0105z\u0142o\u015b\u0107 seksualna ksi\u0119\u017cy i tysi\u0105ce przypadk\u00f3w anulowania zwi\u0105zk\u00f3w ma\u0142\u017ce\u0144skich &#8211; najprawdopodobniej zaszokowa\u0142a, a mo\u017ce nawet urazi\u0142a wielu czytelnik\u00f3w. Jest tak dlatego, \u017ce dominuj\u0105c media, Rzym przedstawia taki sw\u00f3j obraz, kt\u00f3ry sprawia, \u017ce trudno w tak\u0105 prawd\u0119 uwierzy\u0107.<br><br>Z\u0142\u0105czywszy swoje si\u0142y w dzia\u0142aniach politycznych i spo\u0142ecznych, dlaczego katolicy i protestanci nie mieliby r\u00f3wnie\u017c razem ewangelizowa\u0107 \u015bwiata? Przynajmniej podpisuj\u0105 si\u0119 pod tymi samymi wyznaniami wiary, a wielu ma tak\u0105 sam\u0105 moralno\u015b\u0107. Wszelkie \u201edrobne r\u00f3\u017cnice doktrynalne&#8221;, jakie istniej\u0105, nie mog\u0105 mie\u0107 wi\u0119kszego znaczenia i nie powinny pozwoli\u0107, aby dosz\u0142o do podzia\u0142u mi\u0119dzy chrze\u015bcijanami. Takie my\u015blenie wyznaje wielu przyw\u00f3dc\u00f3w ewangelicznych, a ci, kt\u00f3rzy za nimi pod\u0105\u017caj\u0105, przyjmuj\u0105 je ch\u0119tnie z powodu r\u00f3wnie b\u0142\u0119dnego pojmowania.<br><br><strong>Zapomniana historia, zatajona prawda<\/strong><br><br>Reformacja jest tak odleg\u0142a w czasie, \u017ce podejmowane przez ni\u0105 kwestie zosta\u0142y zapomniane. Trzeba nam przypomnie\u0107 wszystkie fakty, niewa\u017cne jak niemi\u0142e, po to, aby rozwia\u0107 b\u0142\u0119dne my\u015blenie, na kt\u00f3rym zbudowany jest ekumenizm i kt\u00f3re on promuje. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 protestant\u00f3w ma jedynie og\u00f3lnikowe poj\u0119cie, wobec czego \u201eprotestowano&#8221; tak dawno temu, i jeszcze mniejsze poj\u0119cie o tym, jakie to ma znaczenie dzi\u015b. Nawet tak zagorza\u0142y ewangelista, jak Billy Graham, podobnie jak i inni czo\u0142owi ewangelicy, wydaje si\u0119 przekonany nowym wra\u017ceniem, jakie sprawia Rzym. <strong>Po tym, jak dwukrotnie odwiedzi\u0142 papie\u017ca Jana Paw\u0142a II, i najwyra\u017aniej opieraj\u0105c si\u0119 na uwagach wyra\u017canych przez niego, Graham nazywa go \u201enajwi\u0119kszym ewangelist\u0105 na \u015bwiecie&#8221; i m\u00f3wi, \u017ce wszelkie r\u00f3\u017cnice w ich teologiach \u201enie s\u0105 istotne, je\u015bli chodzi o osobiste zbawienie&#8221;.<\/strong> Z tego, co widzieli\u015bmy, jest oficjaln\u0105 nauk\u0105 Rzymu &#8211; nauk\u0105, co do kt\u00f3rej tak wielu ewangelik\u00f3w wydaje si\u0119 s\u0142abo poinformowanych &#8211; jasno wida\u0107, \u017ce papie\u017c nie by\u0142 z nim szczery. Wielu chrze\u015bcijan ewangelicznych jest tak ch\u0119tnych do wsp\u00f3\u0142pracy z katolikami, \u017ce przyjmuj\u0105 sprzyjaj\u0105c\u0105 Rzymowi jego wersj\u0119 historii bez samodzielnego sprawdzenia fakt\u00f3w. Z pewno\u015bci\u0105 deklaracje o pokoju, mi\u0142o\u015bci i braterstwie w Chrystusie s\u0105 szczere, wi\u0119c przebaczmy i zapomnijmy o przesz\u0142o\u015bci.<br><br>Nawet maj\u0105ce dobre intencje organizacje i przyw\u00f3dcy ewangeliczni zatajali czasami fakty po to, aby nie urazi\u0107 tych katolik\u00f3w, kt\u00f3rych maj\u0105 nadziej\u0119 zewangelizowa\u0107. <strong>Wilson Ewin podaje klasyczny tego przyk\u0142ad<\/strong>:<br><br>\u201eStowarzyszenie Ewangelizacyjne Billy\u0142ego Grahama (BGEA &#8211; Billy Graham Evangelistic Association) zyska\u0142o prawa do druku [specjalnego wydania]&#8230; klasycznego komentarza do Biblii autorstwa Henry&#8217;ego H. Halleya, zatytu\u0142owanego \u201eKieszonkowy podr\u0119cznik o Biblii&#8221;&#8230; opisywa\u0142 m\u0119cze\u0144stwo milion\u00f3w ludzi [z r\u0105k Rzymu]&#8230; [W wydaniu z 1962 roku zatytu\u0142owanym Billy Graham Crusadc Edition] <strong>Stowarzyszenie to&#8230; usun\u0119\u0142o wszystkie te fragmenty&#8230;.<\/strong><br><br>Te same fragmenty usuni\u0119to z dodatkowych specjalnych edycji z okresu krucjat z 1964 i 1969 roku. W wyniku tego czytelnikom odebrano dziesi\u0105tki stron istotnych fakt\u00f3w historycznych. Strony te przekazywa\u0142y informacje o okrucie\u0144stwach niekt\u00f3rych papie\u017cy, jak r\u00f3wnie\u017c o prze\u015bladowaniach i zab\u00f3jstwach chrze\u015bcijan dokonywanych przez Rzym przez wieki nawet przed reformacj\u0105. Poni\u017cszy fragment jest pr\u00f3bk\u0105 fakt\u00f3w starannie przedstawionych przez Halleya, kt\u00f3re mo\u017cna nadal znale\u017a\u0107 w egzemplarzach sprzedawanych w ksi\u0119garniach obecnie, kt\u00f3re jednak zosta\u0142y wymazane z owych wyda\u0144 specjalnych:<br><br>[Katarzy] nauczali przeciwko niemoralno\u015bci ksi\u0119\u017cy [katolickich], pielgrzymkom, czczeniu \u015bwi\u0119tych oraz przeciwko obrazom&#8230; oponowali wobec roszcze\u0144 stawianych przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki; szeroko u\u017cywali Pisma \u015awi\u0119tego&#8230; Do 1167 roku obj\u0119li swym wp\u0142ywem wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 ludno\u015bci po\u0142udniowej Francji&#8230; W roku 1208 papie\u017c Innocenty III zarz\u0105dzi\u0142 krucjat\u0119; nast\u0105pi\u0142a po tym krwawa wojna wyniszczaj\u0105ca, jakiej odpowiednika trudno znale\u017a\u0107 w historii; miasto za miastem gin\u0119\u0142o od miecza, ich mieszka\u0144cy mordowani byli bez wzgl\u0119du na wiek czy p\u0142e\u0107&#8230; w ci\u0105gu 100 lat Katarzy zostali dos\u0142ownie wykorzenieni.<br><br>[Dwa stulecia p\u00f3\u017aniej] mi\u0119dzy rokiem 1540 a 1570 w wojnie papie\u017ca w celu wyt\u0119pienia Waldens\u00f3w u\u015bmiercono nie mniej ni\u017c 900 000 protestant\u00f3w. Pomy\u015blmy o mnichach i ksi\u0119\u017cach kieruj\u0105cych z bezdusznym okrucie\u0144stwem i z nieludzkim brutalizmem dzie\u0142em torturowania i palenia \u017cywcem niewinnych m\u0119\u017cczyzn i kobiet, robi\u0105c to w imieniu Chrystusa, na mocy bezpo\u015bredniego nakazu \u201ewikariusza Chrystusa&#8221;!<br><br>[&#8230;] noc\u0105 24 sierpnia 1572 roku zamordowanych zosta\u0142o 70 000 hugenot\u00f3w w\u0142\u0105cznie z wi\u0119kszo\u015bci\u0105 ich przyw\u00f3dc\u00f3w [rze\u017a w noc \u015bw. Bart\u0142omieja] Oko\u0142o 200 000 [kolejnych] zgin\u0119\u0142o jako m\u0119czennicy&#8230; [a] 500 000 uciek\u0142o do kraj\u00f3w protestanckich.<br><br>Fragmenty pochodz\u0105 z ksi\u0105\u017cki D. Hunta &#8222;Kobieta jad\u0105ca na bestii&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Nowe 95 tez do sytuacji Ko\u015bcio\u0142a i spo\u0142ecze\u0144stwa<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"900\" height=\"572\" src=\"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/tezya.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3649\" style=\"aspect-ratio:1.5734266573726765;width:478px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/tezya.jpg 900w, https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/tezya-300x191.jpg 300w, https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/tezya-768x488.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 900px) 100vw, 900px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nowe &#8222;95 tez&#8221; powsta\u0142o w Niemczech w 450 rocznic\u0119 \u015bmierci Marcina Lutra (18.02.1996 r.). Na pocz\u0105tku marca 1996 r. w czasie mi\u0119dzynarodowej konferencji pastorskiej w Durbanie (RPA) ok. 1000 pastor\u00f3w i przyw\u00f3dc\u00f3w ko\u015bcielnych z 14 kraj\u00f3w i ponad 50 denominacji przyj\u0119\u0142o je jednog\u0142o\u015bnie jako rezolucj\u0119. Uchwalono, \u017ce zostan\u0105 one przet\u0142umaczone na wszystkie wa\u017cniejsze j\u0119zyki \u015bwiata i rozpowszechnione na ca\u0142ym \u015bwiecie. W dniu 27. 10. 1996 r. tezy te &#8211; podobnie jak tezy Lutra &#8211; zosta\u0142y przybite do drzwi ko\u015bcio\u0142a zamkowego w Wittenberdze.<\/strong> G\u0142\u00f3wnym inicjatorem tego projektu by\u0142 dr. Lothar Gassmann.<br><br><strong>Lothar Gassmann opracowa\u0142 nowe &#8222;95 tez&#8221; i zosta\u0142y one symbolicznie przybite do drzwi ko\u015bcio\u0142a zamkowego w Wittenberdze<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Niemiecki teolog napisa\u0142 ten dokument w <strong>450. rocznic\u0119 \u015bmierci Marcina Lutra (18 lutego 1996 roku)<\/strong> pod nazw\u0105 <em>\u201e95 tez dotycz\u0105cych sytuacji Ko\u015bcio\u0142a i spo\u0142ecze\u0144stwa w tera\u017aniejszo\u015bci\u201d<\/em>. Tekst stanowi\u0142 konserwatywn\u0105 krytyk\u0119 wsp\u00f3\u0142czesnego liberalizmu teologicznego, ekumenizmu oraz zmian kulturowych w ko\u015bcio\u0142ach ewangelickich. <br><br>W marcu 1996 roku na konferencji w Durbanie (RPA) oko\u0142o 1000 pastor\u00f3w z 14 kraj\u00f3w jednog\u0142o\u015bnie przyj\u0119\u0142o tezy jako oficjaln\u0105 rezolucj\u0119 i zdecydowa\u0142o o ich t\u0142umaczeniu na inne j\u0119zyki (w tym j\u0119zyk polski). Dr Gassmann od\u015bwie\u017ca\u0142 sw\u00f3j manifest w kolejnych latach (m.in. wyda\u0142 wersj\u0119 <em>\u201e95 tez na rok 2017\u201d<\/em> z okazji 500-lecia reformacji), nawo\u0142uj\u0105c do tzw. \u201eOdnowy Reformacji\u201d opartej wy\u0142\u0105cznie na Pi\u015bmie \u015awi\u0119tym.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Wezwanie do nawr\u00f3cenia<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>1.<\/strong>&nbsp;Je\u015bli nasz Pan i Mistrz Jezus Chrystus m\u00f3wi: &#8222;<em>Upami\u0119tajcie si\u0119, przybli\u017cy\u0142o si\u0119 bowiem Kr\u00f3lestwo Niebios<\/em>&#8221; (Mat. 4,17), to chce, aby ca\u0142e \u017cycie wierz\u0105cych by\u0142o pokut\u0105.<br><strong>2.<\/strong>&nbsp;Ta pokuta zaczyna si\u0119 od&nbsp;<em>u\u015bwiadomienia sobie<\/em>&nbsp;dotychczasowego z\u0142ego post\u0119powania i&nbsp;<em>\u017calu<\/em>&nbsp;z tego powodu zar\u00f3wno jednostki jak i Ko\u015bcio\u0142a jako ca\u0142o\u015bci.<br><strong>3.<\/strong>&nbsp;Je\u015bli pokuta jest szczera, prowadzi do tego, \u017ce jednostki oraz Ko\u015bcio\u0142y&nbsp;<em>nienawidz\u0105 i porzucaj\u0105<\/em>&nbsp;grzech &#8211; swoje z\u0142e post\u0119powanie; nie wszak\u017ce z w\u0142asnej si\u0142y, lecz przez \u0142ask\u0119 i moc Jezusa Chrystusa.<br><strong>4.<\/strong>&nbsp;B\u00f3g obiecuje gotowemu do pokuty<em>&nbsp;przebaczenie i nowy pocz\u0105tek<\/em>: &#8222;Gdy zamkn\u0119 niebiosa tak, i\u017c nie b\u0119dzie deszczu, albo gdy ka\u017c\u0119 szara\u0144czy, aby objada\u0142a ziemi\u0119, albo gdy ze\u015bl\u0119 zaraz\u0119 na m\u00f3j lud, i ukorzy si\u0119 m\u00f3j lud, kt\u00f3ry nazwany jest moim imieniem, i b\u0119d\u0105 si\u0119 modli\u0107 i szuka\u0107 mojego oblicza, i odwr\u00f3c\u0105 si\u0119 od swoich z\u0142ych dr\u00f3g, to ja wys\u0142ucham z niebios, i odpuszcz\u0119 ich grzechy i ich ziemi\u0119 uzdrowi\u0119&#8221; (2 Kr. 7,13-14).<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><br>Obecna sytuacja spo\u0142eczna<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>5.<\/strong>&nbsp;Cz\u0142owiek jednak znalaz\u0142 dzisiaj upodobanie w wielu&nbsp;<em>grzechach<\/em>, np. w bezbo\u017cno\u015bci, pysze, nieczu\u0142o\u015bci, okultyzmie, niepos\u0142usze\u0144stwie, przerywaniu ci\u0105\u017cy, nierz\u0105dzie, cudzo\u0142\u00f3stwie, praktykach homoseksualnych, u\u017cywaniu narkotyk\u00f3w, k\u0142amstwie, chciwo\u015bci i kradzie\u017cy (por. 2 Moj\u017c. 20, 2-17; Rzym. 1, 18-31; 1 Kor. 6,9; Gal. 5, 19-21).<br><strong>6.<\/strong>&nbsp;Bezsprzecznie takie grzechy pope\u0142niane by\u0142y zawsze, jednak dzisiaj wiele z nich jest&nbsp;<em>publicznie tolerowanych,<\/em>&nbsp;a nawet stawianych na piedestale. &#8222;Nie tylko to czyni\u0105, ale jeszcze pochwalaj\u0105 tych, kt\u00f3rzy to czyni\u0105&#8221; (Rzym. 1, 32).<br><strong>7.<\/strong>&nbsp;W wielu krajach z\u0142agodzono albo usuni\u0119to&nbsp;<em>prawo<\/em>, kt\u00f3re zakazywa\u0142o blu\u017ani\u0107 Bogu, pornografii, przerywania ci\u0105\u017cy, eutanazji, praktyk homoseksualnych, u\u017cywania narkotyk\u00f3w itp.<br><strong>8.<\/strong>&nbsp;Spo\u0142ecze\u0144stwo, kt\u00f3re toleruje, a nawet publicznie pochwala post\u0119powanie, kt\u00f3re Pismo \u015awi\u0119te okre\u015bla jako &#8222;grzech&#8221; i &#8222;obrzydliwo\u015b\u0107&#8221;, kopie sobie sw\u00f3j w\u0142asny gr\u00f3b. Ju\u017c&nbsp;<em>dojrza\u0142o<\/em>, by je os\u0105dzi\u0107. &#8222;Sprawiedliwo\u015b\u0107 wywy\u017csza lud, lecz grzech jest ha\u0144b\u0105 narod\u00f3w&#8221; (Przyp. 14, 34).<br><strong>9.<\/strong>&nbsp;Wiele pa\u0144stw jest podobnych dzi\u015b do Imperium Rzymskiego przed jego upadkiem: wewn\u0119trzn\u0105 przyczyn\u0105 jego rozpadu by\u0142a&nbsp;<em>moralna dekadencja<\/em>.<br><strong>10.<\/strong>&nbsp;Pozostaje tylko kwesti\u0105 czasu, gdy dzi\u015b&nbsp;<em>rozpadn\u0105 si\u0119<\/em>&nbsp;tak\u017ce te systemy pa\u0144stwowe i spo\u0142eczne, kt\u00f3re zwr\u00f3ci\u0142y si\u0119 przeciw Bo\u017cym przykazaniom.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><br>Ko\u015bcio\u0142y nie stoj\u0105 na wysoko\u015bci zadania<\/h3>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"900\" src=\"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/tezyb.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3651\" style=\"width:357px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/tezyb.jpg 640w, https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/tezyb-213x300.jpg 213w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>11.<\/strong>&nbsp;W tej sytuacji Ko\u015bcio\u0142y (krajowe, kantonalne, wolne) musz\u0105 zar\u00f3wno lokalnie, jak i w skali \u015bwiatowej zauwa\u017cy\u0107 swoje zadanie bycia &#8222;<em>\u015bwiat\u0142em<\/em>&#8221; i &#8222;<em>sol\u0105<\/em>&#8222;, i przeciwstawi\u0107 si\u0119 powy\u017cszym tendencjom (Mat. 5, 13-16; Rz. 12, 2; Ef. 5, 11).<br><strong>12.<\/strong>&nbsp;Je\u015bli tego nie robi\u0105, to s\u0105 pod s\u0105dem, kt\u00f3ry B\u00f3g wypowiada nad&nbsp;<em>niewiernymi dozorcami<\/em>: &#8222;Je\u017celi powiem do bezbo\u017cnego: Na pewno umrzesz, a ty go nie ostrze\u017cesz i nic nie powiesz, aby bezbo\u017cnego ostrzec przed jego bezbo\u017cn\u0105 drog\u0105 tak, aby\u015b uratowa\u0142 jego \u017cycie, wtedy ten bezbo\u017cny umrze z powodu swojej winy, ale Ja uczyni\u0119 ciebie odpowiedzialnym za jego krew&#8221; (Ez. 3, 18).<br><strong>13.<\/strong>&nbsp;Pojedynczy ludzie i grupy wewn\u0105trz Ko\u015bcio\u0142\u00f3w stawiaj\u0105 odwa\u017cnie op\u00f3r duchowi czas\u00f3w, ale r\u00f3\u017cne Ko\u015bcio\u0142y, jako&nbsp;<em>ca\u0142o\u015b\u0107<\/em>, oddalaj\u0105 si\u0119 w wielu krajach coraz bardziej od swego zadania: g\u0142oszenia Ewangelii i obrony Bo\u017cych przykaza\u0144.<br><strong>14.<\/strong>&nbsp;Ko\u015bci\u00f3\u0142, kt\u00f3ry poddaje si\u0119 ideologii ducha czas\u00f3w, traci&nbsp;<em>orientacj<\/em>\u0119.<br><strong>15.<\/strong><em>Ko\u015bci\u00f3\u0142<\/em>, kt\u00f3ry straci\u0142 orientacj\u0119, nie mo\u017ce ju\u017c pokaza\u0107&nbsp;<em>jednostce&nbsp;<\/em>kierunku.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><br>Porzucenie Pisma \u015awi\u0119tego<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>16.<\/strong>&nbsp;Utrata orientacji zacz\u0119\u0142a si\u0119 wraz z porzuceniem&nbsp;<em>podstawy<\/em>&nbsp;wszelkiej wiary i poznania: Pisma \u015awi\u0119tego.<br><strong>17.<\/strong>&nbsp;Wprawdzie w wielu Ko\u015bcio\u0142ach Pismo \u015awi\u0119te jest&nbsp;<em>pozornie<\/em>&nbsp;jeszcze w u\u017cyciu, ale cz\u0119sto poddane jest tyrani autonomicznego, samouwielbiaj\u0105cego si\u0119&nbsp;<em>rozumu<\/em>, kt\u00f3ry krytycznie rozk\u0142ada je na cz\u0119\u015bci sk\u0142adowe i zaprzecza Bo\u017cemu Objawieniu.<br><strong>18.<\/strong>&nbsp;S\u0142usznie modli si\u0119 Zinzendorf: &#8222;Je\u015bli&nbsp;<em>Twoje S\u0142owo<\/em>&nbsp;ma ju\u017c by\u0107 niewa\u017cnym, na czym ma si\u0119 oprze\u0107 wiara? Nie zale\u017cy mi na tysi\u0105cu \u015bwiat\u00f3w, ale by wype\u0142ni\u0107 Twoje S\u0142owo.&#8221;<br><strong>19.<\/strong>&nbsp;Poniewa\u017c z reformacyjnego punktu widzenia Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest &#8222;<em>dzie\u0142em S\u0142owa Bo\u017cego<\/em>&#8222;, przestaje by\u0107 Ko\u015bcio\u0142em, gdy porzuca S\u0142owo Bo\u017ce.<br><strong>20.<\/strong>&nbsp;Je\u015bli S\u0142owo Bo\u017ce jest odrzucane, nie trzeba si\u0119 dziwi\u0107 skutkom: Za porzuceniem&nbsp;<em>S\u0142owa<\/em>&nbsp;Bo\u017cego przychodzi porzucenie&nbsp;<em>tre\u015bci&nbsp;<\/em>tego S\u0142owa &#8211; a to oznacza zanik biblijnej nauki i biblijnego \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><br>Zanik biblijnej nauki o Bogu<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>21.<\/strong>&nbsp;Zanik biblijnej nauki zaczyna si\u0119 zanikiem biblijnego zrozumienia Boga. Na przek\u00f3r jasnym wypowiedziom Pisma \u015awi\u0119tego wielu &#8222;teolog\u00f3w&#8221; zaprzecza&nbsp;<em>Tr\u00f3jjedynemu istnieniu<\/em>&nbsp;Bo\u017cemu, Jego&nbsp;<em>wszechmocy<\/em>,&nbsp;<em>\u015bwi\u0119to\u015bci<\/em>&nbsp;i&nbsp;<em>sprawiedliwo\u015bci<\/em>, albo nie do poznania zmienia ich znaczenie.<br><strong>22.<\/strong>&nbsp;Kto zaprzecza, \u017ce po\u015bwiadczone w Biblii&nbsp;<em>cuda i proroctwa<\/em>&nbsp;zdarzy\u0142y si\u0119 rzeczywi\u015bcie, wyobra\u017ca sobie Boga jako zasad\u0119 bez mocy &#8211; obrazowo m\u00f3wi\u0105c: &#8222;bez r\u0105k i n\u00f3g.&#8221; Taki &#8222;b\u00f3g&#8221; jest jednak w\u0142asnej roboty bo\u017ckiem, bogiem racjonalistycznych filozof\u00f3w, ale nie &#8222;Bogiem Abrahama, Bogiem Izaaka, Bogiem Jakuba&#8221;, Ojcem Jezusa Chrystusa (Blaise Pascal).<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><br>Zanik biblijnej nauki o Chrystusie<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>23.<\/strong>&nbsp;Je\u015bli dzi\u015b &#8222;teologowie&#8221; twierdz\u0105, \u017ce Jezus Chrystus jest tylko&nbsp;<em>cz\u0142owiekiem<\/em>, spo\u0142ecznym rewolucjonist\u0105, kaznodziej\u0105 pokoju, oswobodzicielem itp., ale nie Bogiem &#8211; a ponadto: nie narodzi\u0142 si\u0119 On z dziewicy ani ciele\u015bnie nie powsta\u0142 z martwych, nie wst\u0105pi\u0142 do Nieba ani nie powr\u00f3ci widzialnie i ciele\u015bnie w mocy i chwale &#8211; a ponadto: Jego \u015bmier\u0107 na krzy\u017cu nie mo\u017ce zbawi\u0107 nas od naszych grzech\u00f3w, to w zwi\u0105zku z tym nale\u017cy stwierdzi\u0107, \u017ce pot\u0119piony w IV stuleciu po Chrystusie znany g\u0142osiciel b\u0142\u0119dnej nauki&nbsp;<em>Ariusz<\/em>, uczy\u0142 lepiej ni\u017c wielu &#8222;nowoczesnych teolog\u00f3w&#8221;, poniewa\u017c b\u0105d\u017a co b\u0105d\u017a nadal uwa\u017ca\u0142 Jezusa za &#8222;<em>ponadnaturalnego Logosa (S\u0142owo<\/em>)&#8221;, a nie za zwyk\u0142ego tylko cz\u0142owieka. Jednak wszystkie b\u0142\u0119dne nauki nosz\u0105 w sobie tendencj\u0119 wzrostu wraz z dalszym post\u0119pem historii.<br><strong>24.<\/strong>&nbsp;Przeciw Ariuszowi i wielu &#8222;nowoczesnym teologom&#8221; mo\u017cna powiedzie\u0107: Jezus Chrystus nie jest zwyk\u0142ym&nbsp;<em>cz\u0142owiekiem<\/em>&nbsp;ani&nbsp;<em>stworzeniem<\/em>&nbsp;Bo\u017cym, lecz&nbsp;<em>prawdziwym cz\u0142owiekiem i prawdziwym Bogiem r\u00f3wnocze\u015bnie<\/em>, wiecznym&nbsp;<em>Synem&nbsp;<\/em>Bo\u017cym, tzn.: Jest to sam B\u00f3g w drugiej osobie swojej Tr\u00f3jjedyno\u015bci. &#8222;Kto ma Syna, ma \u017cywot; kto nie ma Syna Bo\u017cego, nie ma \u017cywota&#8221; (1 Jan 5, 12; por. 1 Jan 2, 22; 1 Jan 4, 2n.).<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><br>Zanik biblijnej nauki o grzechu i zbawieniu<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>25.<\/strong>&nbsp;Tam, gdzie Biblijna nauka o&nbsp;<em>Chrystusie<\/em>&nbsp;pozbawiona jest tre\u015bci, tam to samo dzieje si\u0119 z biblijn\u0105 nauk\u0105 o&nbsp;<em>grzechu i zbawieniu<\/em>. Jest tak, poniewa\u017c &#8222;niemocny&#8221; Chrystus nie ma si\u0142y, aby nas wyzwoli\u0107 od grzechu, \u015bmierci i diab\u0142a.<br><strong>26.<\/strong>&nbsp;W nast\u0119pstwie tego albo bagatelizuje si\u0119 grzech i zaprzecza wa\u017cno\u015bci przykaza\u0144 Bo\u017cych, albo zbawienie przekazywane jest ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo w r\u0119ce samego cz\u0142owieka (<em>samozbawienie lub synergizm<\/em>).<br><strong>27.<\/strong>&nbsp;Bagatelizowanie lub&nbsp;<em>zaprzeczanie grzechowi<\/em>&nbsp;w jego biblijnym sensie wida\u0107 dzisiaj w r\u00f3\u017cnych pogl\u0105dach spo\u0142ecze\u0144stwa i w Ko\u015bciele, np. w twierdzeniach, i\u017c praktykowany homoseksualizm nie jest ani grzeszny ani chorobliwy. Pornografia, przerywanie ci\u0105\u017cy i eutanazja nie powinny by\u0107 pot\u0119piane, a rozdawanie narkotyk\u00f3w ma pom\u00f3c w zahamowaniu przest\u0119pczo\u015bci. Ale &#8222;biada tym, kt\u00f3rzy z\u0142o nazywaj\u0105 dobrem, a dobro z\u0142em, kt\u00f3rzy zamieniaj\u0105 ciemno\u015b\u0107 w \u015bwiat\u0142o\u015b\u0107, a \u015bwiat\u0142o\u015b\u0107 w ciemno\u015b\u0107, zamieniaj\u0105 gorycz w s\u0142odycz, a s\u0142odycz w gorycz&#8221;(Iz. 5,20).<br><strong>28.<\/strong><em>Samozbawienie<\/em>&nbsp;propagowane jest otwarcie lub skrycie w r\u00f3\u017cnych &#8222;modnych teologiach&#8221;; np. w feministycznej &#8222;teologii&#8221; krwi, kt\u00f3ra oczekuje zbawienia z mocy ukrytej w kobiecie i jej krwi menstruacyjnej zamiast od Jezusa Chrystusa, w &#8222;teologii&#8221; wyzwolenia lub rewolucji, kt\u00f3re kieruj\u0105 swoje nadzieje na si\u0142\u0119 grup spo\u0142ecznych i ich rewolucyjn\u0105 walk\u0119, a tak\u017ce w &#8222;psychoteologii&#8221;, kt\u00f3ra spodziewa si\u0119 zbawienia z mocy ludzkiej ja\u017ani i odpowiednich technik, kt\u00f3re maj\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107 samorealizacji.<br><strong>29.<\/strong>&nbsp;Jednak w dalszym ci\u0105gu obowi\u0105zuje to, \u017ce &#8222;nie ma&nbsp;<em>w nikim innym<\/em>&nbsp;zbawienia&#8221; jak w Jezusie Chrystusie, &#8222;albowiem nie ma \u017cadnego innego imienia pod niebem, danego ludziom, przez kt\u00f3re mogliby\u015bmy by\u0107 zbawieni&#8221; (Dz. 4, 12).<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><br>Przenikni\u0119cie obcych duch\u00f3w w sfer\u0119 ko\u015bcieln\u0105<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>30.<\/strong>&nbsp;Im bardziej jaki\u015b Ko\u015bci\u00f3\u0142 dopasowuje si\u0119 do&nbsp;<em>ducha czasu<\/em>, tym bardziej znajduje si\u0119 w niebezpiecze\u0144stwie, \u017ce nie tylko wyp\u0119dzi&nbsp;<em>Ducha Bo\u017cego<\/em>, ale \u017ce przez tylne drzwi pozwoli wej\u015b\u0107&nbsp;<em>obcym duchom<\/em>.<br><strong>31.<\/strong>&nbsp;Te obce duchy rz\u0105dz\u0105 w&nbsp;<em>ideologiach<\/em>&nbsp;i&nbsp;<em>religiach<\/em>&nbsp;tego \u015bwiata (Ef. 6, 12).<br><strong>32.<\/strong>&nbsp;Je\u015bli twierdzi si\u0119, \u017ce te obce duchy s\u0105&nbsp;<em>identyczne<\/em>&nbsp;z Duchem Bo\u017cym, to okazuje si\u0119, jak wielkie jest zaciemnienie w naszych czasach. Pozostaje bowiem wa\u017cnym S\u0142owo: &#8222;To, co [poganie] sk\u0142adaj\u0105 w ofierze, ofiaruj\u0105 demonom, a nie Bogu&#8221; (1 Kor. 10, 20).<br><strong>33.<\/strong>&nbsp;Je\u015bli podczas mi\u0119dzyreligijnych &#8222;spotka\u0144 modlitewnych&#8221; stale wywo\u0142uje si\u0119 &#8222;<em>ducha z Asy\u017cu<\/em>&#8221; (tzw. &#8222;modlitwy o pok\u00f3j r\u00f3\u017cnych religii&#8221; w Asy\u017cu w 1986 r.), to organizatorzy tych spotka\u0144 winni pos\u0142ucha\u0107 danego w\u00f3wczas chrze\u015bcija\u0144stwu biblijnego has\u0142a roku: &#8222;Jam jest PAN, B\u00f3g tw\u00f3j&#8230;Nie b\u0119dziesz mia\u0142 innych bog\u00f3w obok mnie&#8221; (2 Moj\u017c. 20, 2.3).<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><br>Ze\u015bwiecczenie Ko\u015bcio\u0142\u00f3w<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>34.<\/strong>&nbsp;Wielu ludzi, a w\u015br\u00f3d nich niekt\u00f3rzy politycy, czeka na&nbsp;<em>wyja\u015bniaj\u0105ce s\u0142owo<\/em>&nbsp;Ko\u015bcio\u0142\u00f3w, czerpi\u0105ce z Pisma \u015awi\u0119tego.<br><strong>35.<\/strong>&nbsp;Jednak im bardziej Ko\u015bci\u00f3\u0142 chce by\u0107 &#8222;na czasie&#8221; i &#8222;otwarty na \u015bwiat&#8221;, tym bardziej znajduje si\u0119 w niebezpie-cze\u0144stwie, \u017ce zapomni&nbsp;<em>w\u0142a\u015bciwe sobie<\/em>&nbsp;S\u0142owo, kt\u00f3re winien jest bardzo dzi\u015b ateistycznym i zaniepokojonym ludziom.<br><strong>36.<\/strong>&nbsp;Ko\u015bci\u00f3\u0142, kt\u00f3ry dopasowuje si\u0119 do duch\u00f3w tego czasu oraz hase\u0142 polityki, tych z lewicy lub z prawicy, nie mo\u017ce ju\u017c oddzia\u0142ywa\u0107 na \u015bwiat, zmieniaj\u0105c go, lecz zostanie porwany przez wir tego \u015bwiata. Poddaje si\u0119<em>&nbsp;ze\u015bwiecczeniu<\/em>&nbsp;i sam siebie czyni zbytecznym.<br><strong>37.<\/strong><em>Wyj\u015bcie<\/em>&nbsp;mo\u017cna znale\u017a\u0107 tylko w tym: Uczyni\u0107 pokut\u0119, od nowa s\u0142ucha\u0107 S\u0142owa Bo\u017cego, kt\u00f3re dane jest nam w postaci Pisma \u015awi\u0119tego, oraz proklamowa\u0107 to S\u0142owo \u015bwiatu w s\u0142owie i czynie.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><br>Zachowanie si\u0119 wierz\u0105cych wobec obecnego s\u0105du<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>38.<\/strong>&nbsp;Fakt, \u017ce wielu dzisiejszym Ko\u015bcio\u0142om brakuje mocy i jednoznaczno\u015bci w zakotwiczonych biblijnie wypowiedziach nauczaj\u0105cych i w kwestiach \u017cyciowych, ju\u017c jest&nbsp;<em>s\u0105dem Bo\u017cym<\/em>&nbsp;(1 Piotr 4, 17) oraz konsekwencj\u0105&nbsp;<em>odst\u0119pstwa<\/em>&nbsp;od ratuj\u0105cej wiary w czasach ostatecznych (Mat. 24, 12; 2 Tes. 2, 3).<br><strong>39.<\/strong>&nbsp;Ko\u015bci\u00f3\u0142, kt\u00f3ry coraz bardziej staje si\u0119&nbsp;<em>prostytutk\u0105<\/em>, coraz bardziej zr\u00f3wnuje si\u0119 ze \u015bwiatem, miesza poga\u0144skie bo\u017cki z Bogiem Biblii, d\u0105\u017cy do pieni\u0119dzy, w\u0142adzy i \u015bwiatowego uznania, nisko ceni przykazania Bo\u017ce i zbawienie przez Jezusa Chrystusa oraz doprowadza prawdziwych wierz\u0105cych do wi\u0119kszego ucisku (Obj. 17 n.).<br><strong>40.<\/strong>&nbsp;Mimo to&nbsp;<em>wierz\u0105cy<\/em>&nbsp;wezwani s\u0105, by nadal wierzy\u0107, kocha\u0107 i ufa\u0107, jak r\u00f3wnie\u017c modli\u0107 si\u0119 za swoich oszczerc\u00f3w i prze\u015bladowc\u00f3w, aby i oni doszli do pokuty (Mat. 5, 44).<br><strong>41.<\/strong>&nbsp;Jednak wierz\u0105cy wezwani s\u0105 przede wszystkim, by pozosta\u0107&nbsp;<em>wiernymi<\/em>&nbsp;Panu i Zbawicielowi Jezusowi Chrystusowi, przeciwstawi\u0107 si\u0119 ka\u017cdemu duchowi pomieszania i przypodobania \u015bwiatu oraz wezwa\u0107 mo\u017cliwie wielu ludzi do na\u015bladowania Jezusa Chrystusa: &#8222;Id\u017acie tedy i czy\u0144cie uczniami wszystkie narody&#8221; (Mat. 28, 19).<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><br>Trwanie w nakazie misyjnym<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>42.<\/strong>&nbsp;Nakaz misyjny trwa r\u00f3wnolegle ze zwiedzeniem i sko\u0144czy si\u0119 dopiero wraz z ponownym przyj\u015bciem Jezusa w mocy i chwale (Mat. 24, 14). Misja (w sensie nawr\u00f3cenia niewierz\u0105cych do Jezusa Chrystusa) jest&nbsp;<em>pozytywn\u0105 odpowiedzi\u0105<\/em>&nbsp;wierz\u0105cych na r\u00f3\u017cnorakie zwiedzenia.<br><strong>43.<\/strong>&nbsp;Misja jest \u017cyciodajnym oddechem Ko\u015bcio\u0142a. Bez misji Ko\u015bci\u00f3\u0142 zamiera. Jest tylko taka alternatywa: &#8222;<em>Misja albo \u015bmier\u0107<\/em>&#8221; (Otto Riecker).<br><strong>44.<\/strong>&nbsp;Tam, gdzie Ko\u015bci\u00f3\u0142 jako ca\u0142o\u015b\u0107 nie chce, lub ju\u017c nie potrafi zauwa\u017cy\u0107 tego zadania misyjnego, tam poszczeg\u00f3lni wierz\u0105cy wezwani s\u0105, aby czyni\u0107 t\u0119 s\u0142u\u017cb\u0119 poprzez niezale\u017cne fundacje lub wspieranie&nbsp;<em>dzie\u0142 misyjnych<\/em>&nbsp;wiernych Biblii.<br><strong>45.<\/strong>&nbsp;Przez s\u0142u\u017cb\u0119 tych wiernych Biblii dzie\u0142 misyjnych mog\u0105 powsta\u0107&nbsp;<em>nowe<\/em>&nbsp;zbory i Ko\u015bcio\u0142y, kt\u00f3re w konkretnym przypadku zast\u0119powa\u0107 mog\u0105 Ko\u015bcio\u0142y, kt\u00f3re odpad\u0142y od chrze\u015bcija\u0144skiej wiary.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><br>Kwestia wyst\u0105pie\u0144 z Ko\u015bcio\u0142a<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>46.<\/strong>&nbsp;Poszczeg\u00f3lny wierz\u0105cy jest wezwany zbada\u0107 samemu w oparciu o Pismo \u015awi\u0119te, jak dalece&nbsp;<em>jego<\/em>&nbsp;zb\u00f3r i Ko\u015bci\u00f3\u0142 stoi lub nie na gruncie S\u0142owa Bo\u017cego.<br><strong>47.<\/strong>&nbsp;Tam gdzie rozpozna odchylenia i nadu\u017cycia, winien je w swoim Ko\u015bciele&nbsp;<em>nazwa\u0107<\/em>. Je\u015bli chodzi o wa\u017ckie nadu\u017cycia, kt\u00f3re mimo wielokrotnych protest\u00f3w nie zostaj\u0105 usuni\u0119te, pozostaje mu tylko albo cierpienie, albo wyst\u0105pienie z Ko\u015bcio\u0142a. Jak d\u0142ugo si\u0119 da, nie powinien on jednak wyst\u0119powa\u0107, lecz raczej &#8222;<em>wkracza\u0107<\/em>&#8222;.<br><strong>48.<\/strong>&nbsp;Jednak\u017ce nadu\u017cycia mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 tak wielkie, \u017ce ze wzgl\u0119du na sumienie i pos\u0142usze\u0144stwo dla Pana Jezusa Chrystusa, wyst\u0105pienie staje si\u0119 dla wierz\u0105cego&nbsp;<em>nieuniknione<\/em>&nbsp;&#8211; a mianowicie wtedy, gdy jaki\u015b Ko\u015bci\u00f3\u0142 jako ca\u0142o\u015b\u0107, uchwala prawa, kt\u00f3re aprobuj\u0105 i czyni\u0105 zobowi\u0105zuj\u0105cymi b\u0142\u0119dne nauki i grzechy.<br><strong>49.<\/strong>&nbsp;Je\u015bli wierz\u0105cy wyst\u0119puje z Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3ry bardzo oddali\u0142 si\u0119 od swoich podstawowych artyku\u0142\u00f3w wiary i wypowiedzi w kwestiach \u017cycia, powinien by\u0107 pewny, \u017ce&nbsp;<em>nie<\/em>&nbsp;wyst\u0119puje z Ko\u015bcio\u0142a Jezusa Chrystusa, lecz tylko z instytucji, kt\u00f3ra nies\u0142usznie nazywa siebie jeszcze &#8222;Ko\u015bcio\u0142em&#8221;.<br><strong>50.<\/strong>&nbsp;Prawdziwy Ko\u015bci\u00f3\u0142 (zb\u00f3r Jezusa Chrystusa), kt\u00f3ry tak\u017ce nie jest doskona\u0142y, ale kt\u00f3rego cz\u0142onkowie troszcz\u0105 si\u0119 przecie\u017c o \u017cycie z mocy Chrystusa i wed\u0142ug Pisma \u015awi\u0119tego, \u017cyje nadal&nbsp;<em>poza<\/em>&nbsp;t\u0105 instytucj\u0105 i znajduje nowe formy kszta\u0142towania spo\u0142eczno\u015bci. Tylko w stosunku do niego obowi\u0105zuje S\u0142owo: &#8222;&#8230;bramy piekielne nie przemog\u0105 go&#8221; (Mat, 16, 18).<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><br>Podstawy reformacji Ko\u015bcio\u0142a<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>51.<\/strong>&nbsp;Niezale\u017cnie w jakim Ko\u015bciele wierz\u0105cy si\u0119 znajduje &#8211;&nbsp;<em>ka\u017cdy&nbsp;<\/em>Ko\u015bci\u00f3\u0142 potrzebuje reformacji w sensie&nbsp;<em>duchowego odnowienia<\/em>. Mo\u017ce si\u0119 ona zacz\u0105\u0107 tylko od poszczeg\u00f3lnej jednostki: poprzez poznanie osobistej winy i nieudolno\u015bci, oraz zaufanie jedynie w \u0142ask\u0119 i moc Jezusa Chrystusa.<br><strong>52.<\/strong><em>Jedynie Jezus Chrystus<\/em>&nbsp;ma by\u0107 Panem, nie inni panowie, nie tw\u00f3rcy religii czy ideolodzy.<br><strong>53.<\/strong><em>Jedynie S\u0142owo Bo\u017ce<\/em>, kt\u00f3re spisane zosta\u0142o w Biblii, ma by\u0107 wa\u017cne, nie inne s\u0142owa, \u017ar\u00f3d\u0142a objawienia lub ideologie.<br><strong>54.<\/strong><em>Jedynie z \u0142aski i przez wiar\u0119<\/em>&nbsp;zostajemy uratowani, a nie przez samopocieszaj\u0105ce techniki lub wyobra\u017cenia o ponownym przyj\u0119ciu pow\u0142oki cielesnej. Nie dzieje si\u0119 to r\u00f3wnie\u017c przez blu\u017aniercz\u0105 pr\u00f3b\u0119 wcze\u015bniejszego osi\u0105gni\u0119cia obejmuj\u0105cego wszystko stanu zbawienia (Szalom) w przysz\u0142ym Kr\u00f3lestwie Bo\u017cym, za pomoc\u0105 marzycielskiego oczekiwania \u015bwiatowego kr\u00f3lestwa pokoju, kt\u00f3re powstanie z ludzkiej mocy.<br><strong>55.<\/strong>&nbsp;&#8222;Jezus Chrystus, jak zar\u0119cza nam o Nim Pismo \u015awi\u0119te,&nbsp;<em>jest jedynym S\u0142owem Bo\u017cym<\/em>, kt\u00f3rego mamy s\u0142ucha\u0107, ufa\u0107 mu w \u017cyciu i umieraniu, i by\u0107 mu pos\u0142usznym. Odrzucamy fa\u0142szyw\u0105 nauk\u0119, \u017ce za \u017ar\u00f3d\u0142o swego zwiastowania Ko\u015bci\u00f3\u0142 mo\u017ce i musi uzna\u0107 &#8211; obok jedynego S\u0142owa Bo\u017cego &#8211; jako Bo\u017ce Objawienie, tak\u017ce inne jeszcze wydarzenia i moce, postaci i prawdy&#8221; (Artyku\u0142 1 Barme\u0144skiej Deklaracji Teologicznej z 1934 r.).<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><br>Prawdziwa i fa\u0142szywa jedno\u015b\u0107<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>56.<\/strong>&nbsp;Prawdziwa reformacja w sensie duchowego odnowienia prowadzi poprzez pokut\u0119 i przemian\u0119 wielu&nbsp;<em>jednostek<\/em>&nbsp;w now\u0105&nbsp;<em>spo\u0142eczno\u015b\u0107<\/em>&nbsp;w Duchu &#8211; pocz\u0105tkowo niewidzialn\u0105, potem jednak coraz bardziej widoczn\u0105.<br><strong>57.<\/strong><em>Rozdarcie<\/em>&nbsp;wierz\u0105cych na wiele, cz\u0119sto zwalczaj\u0105cych si\u0119, grup i grupek jest niepos\u0142usze\u0144stwem wobec Boga, ha\u0144b\u0105 wobec \u015bwiata i parali\u017cowaniem nakazu misyjnego (por. Jan. 17, 20n.). Nie musi ono jednak by\u0107 nieprzezwyci\u0119\u017caln\u0105 przeszkod\u0105, je\u015bli wierz\u0105cy przypomn\u0105 sobie centrum Ewangelii, usprawiedliwienie grzesznika wy\u0142\u0105cznie z wiary i odkryj\u0105 swoj\u0105&nbsp;<em>jedno\u015b\u0107 w tym, co istotne<\/em>: &#8222;W istotnym jedno\u015b\u0107, w nieistotnym wolno\u015b\u0107, ponad wszystkim mi\u0142o\u015b\u0107&#8221;.<br><strong>58.<\/strong>&nbsp;Jedno\u015b\u0107 wierz\u0105cych sprawiona przez S\u0142owo Bo\u017ce i pokut\u0119 nie b\u0119dzie jedno\u015bci\u0105 kosztem biblijnej Prawdy, lecz&nbsp;<em>jedno\u015bci\u0105 w prawdzie Chrystusowej<\/em>&nbsp;(Jan 14, 6; 17, 11.17; Ef. 2, 14).<br><strong>59.<\/strong><em>Prawdziwa jedno\u015b\u0107<\/em>&nbsp;obejmuje tylko tych, kt\u00f3rzy wierz\u0105 w Jezusa Chrystusa, zachowuj\u0105 jego S\u0142owo jako &#8222;Prawd\u0119&#8221;, kt\u00f3rzy s\u0105 na \u015bwiecie, ale nie s\u0105 z tego \u015bwiata i dlatego s\u0105 w nienawi\u015bci u niego (Jan 17).&nbsp;<em>Fa\u0142szywa jedno\u015b\u0107<\/em>&nbsp;natomiast obejmuje ca\u0142\u0105 ludzko\u015b\u0107 wraz ze wszystkimi mo\u017cliwymi ideologiami i religiami, kt\u00f3ra prze\u015bladuje przymusem, terrorem i w ko\u0144cu przemoc\u0105 tych, kt\u00f3rzy pozostaj\u0105 wierni Jezusowi Chrystusowi jako jedynemu Panu, Zbawicielowi i Nosicielowi Pokoju (Obj. 13 i 17n.).<br><strong>60.<\/strong><em>Prawdziw\u0105 jedno\u015b\u0107<\/em>&nbsp;daruje B\u00f3g poprzez prowadzenie misji i ewangelizowanie wszystkich lud\u00f3w, poprzez jasne wezwanie do ratuj\u0105cej wiary i do oddania \u017cycia Jezusowi Chrystusowi (Mat. 28, 18-20; Jan 17, 6nn.). Fa\u0142szywa jedno\u015b\u0107 omija wezwanie do nawr\u00f3cenia wysuwaj\u0105c na pierwszy plan problemy polityczne i pr\u00f3by samozbawienia si\u0119 ludzko\u015bci &#8211; rozumiej\u0105cej siebie jako niezale\u017cna i bez Boga. Taka ludzko\u015b\u0107 nie przyj\u0119\u0142a mi\u0142o\u015bci do prawdy, kt\u00f3ra mog\u0142a j\u0105 zbawi\u0107 (2 Tes. 2, 10) i znajduje sw\u00f3j szczyt w antychry\u015bcie, kt\u00f3ry &#8222;zasi\u0105dzie w \u015bwi\u0105tyni Bo\u017cej, podaj\u0105c si\u0119 za Boga&#8221; (2 Tes. 2, 4).<br><strong>61.<\/strong><em>Prawdziwa jedno\u015b\u0107<\/em>&nbsp;nie \u015bcierpi \u017cadnej fa\u0142szywej nauki (Gal. 1, 6-10; 2 Jan 9-11; Juda 3nn.).&nbsp;<em>Fa\u0142szywa jedno\u015b\u0107<\/em> toleruje fa\u0142szyw\u0105 nauk\u0119, a nawet jeszcze j\u0105 wspiera wskutek pomieszania ideologii i religii.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><br>Odnowa teologii<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>62.<\/strong>&nbsp;Dla reformacji, w sensie duchowego odnowienia, konieczna jest odnowa&nbsp;<em>teologii<\/em>.<br><strong>63.<\/strong>&nbsp;Odnowa teologii b\u0119dzie mo\u017cliwa tylko wtedy, gdy w kszta\u0142ceniu teologicznym&nbsp;<em>Biblia<\/em>&nbsp;zostanie zn\u00f3w powa\u017cnie przyj\u0119ta jako S\u0142owo Bo\u017ce, a ludzki rozum podporz\u0105dkuje si\u0119 mu z respektem i czci\u0105.<br><strong>64.<\/strong>&nbsp;Z tego powodu nie mo\u017cna wyrzec si\u0119 wykszta\u0142cenia&nbsp;<em>wiernego Biblii<\/em>&nbsp;&#8211; a to oznacza: utworzenie i uznanie wiernych Biblii miejsc kszta\u0142cenia (szk\u00f3\u0142, szk\u00f3\u0142 biblijnych, dom\u00f3w studi\u00f3w, akademii i szk\u00f3\u0142 wy\u017cszych).<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><br>Praktykowanie dyscypliny zborowej<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>65.<\/strong>&nbsp;Wiele nadu\u017cy\u0107 w teologii i Ko\u015bciele znajduje swoj\u0105 przyczyn\u0119 w tym, \u017ce w du\u017cej mierze nie praktykuje si\u0119 ju\u017c&nbsp;<em>dyscypliny zborowej<\/em>.<br><strong>66.<\/strong>&nbsp;Dyscyplina zborowa zak\u0142ada&nbsp;<em>ukaranie<\/em>&nbsp;lub wy\u0142\u0105czenie takiej osoby, kt\u00f3ra otwarcie wnosi do spo\u0142eczno\u015bci niebiblijn\u0105 nauk\u0119 i spos\u00f3b \u017cycia (1 Kor. 5, 2; 2 Jan 9-11).<br><strong>67.<\/strong>&nbsp;Je\u015bli dyscyplina zborowa ma by\u0107 skuteczn\u0105, musi osi\u0105gn\u0105\u0107 wszystkie p\u0142aszczyzny hierarchii ko\u015bcielnej (porz\u0105dek starsze\u0144stwa) i nie mo\u017ce zatrzyma\u0107 si\u0119 przed&nbsp;<em>starszymi zboru, przyw\u00f3dcami synodalnymi i ko\u015bcielnymi<\/em>, je\u015bli zwiedzenie wychodzi od nich, lub jest przez nich popierane.<br><strong>68.<\/strong>&nbsp;Poniewa\u017c &#8222;<em>odrobina kwasu ca\u0142y zaczyn zakwasza<\/em>&#8221; (1Kor. 5, 6) &#8211; a to jest tym bardziej wa\u017cne, je\u015bli &#8222;kwas&#8221; odnosi si\u0119 do os\u00f3b na wp\u0142ywowych stanowiskach .<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><br>Zadanie ka\u017cdego wierz\u0105cego<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>69.<\/strong>&nbsp;Ka\u017cdy wierz\u0105cy jest wezwany do praktykowania &#8222;<em>powszechnego kap\u0142a\u0144stwa<\/em>&#8221; (por. 1 Piotr 2, 9), a to oznacza: dostrzega\u0107 sw\u00f3j chrze\u015bcija\u0144ski mandat do sprawdzania nauki i \u017cycia w oparciu o Pismo \u015awi\u0119te.<br><strong>70.<\/strong>&nbsp;Do tego nale\u017cy tak\u017ce zadanie stawiania&nbsp;<em>oporu<\/em>&nbsp;duchowi czasu i nie milczenie w przypadku niebiblijnego rozwoju sytuacji. Walczymy &#8222;nie przemoc\u0105, lecz S\u0142owem&#8221; (Marcin Luter).<br><strong>71.<\/strong>&nbsp;Ka\u017cdy wierz\u0105cy jest zaproszony, by poprzez&nbsp;<em>czytanie Biblii i modlitw\u0119<\/em>&nbsp;pozostawa\u0142 codziennie w \u0142\u0105czno\u015bci z Bogiem, pozwalaj\u0105c si\u0119 wzmacnia\u0107 i korygowa\u0107.<br><strong>72.<\/strong>&nbsp;Jest wezwany, by zwiastowa\u0107&nbsp;<em>or\u0119dzie<\/em>&nbsp;o Jezusie Chrystusie w taki spos\u00f3b, jak przekazuje to nam Biblia, bez ogranicze\u0144, skre\u015ble\u0144 i dodatk\u00f3w.<br><strong>73.<\/strong>&nbsp;Jest wezwany, by powa\u017cnie przyj\u0105\u0107&nbsp;<em>Bibli\u0119<\/em>&nbsp;tak\u017ce w jej wypowiedziach etycznych i sprzeciwiaj\u0105cych si\u0119 duchowi czasu, i wed\u0142ug niej \u017cy\u0107.<br><strong>74.<\/strong>&nbsp;Jest wezwany, by prowadzi\u0107&nbsp;<em>przebudzeniowo-misjonarsk\u0105 budow\u0119 zboru<\/em>, wzgl\u0119dnie wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 w niej.<br><strong>75.<\/strong>&nbsp;Jest wezwany, by broni\u0107&nbsp;<em>ko\u015bcielnych wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w<\/em>, np. pastor\u00f3w, kt\u00f3rzy z powodu swego wiernego Biblii, przebudzeniowego zwiastowania maj\u0105 problemy z w\u0142adzami Ko\u015bcio\u0142a, albo zostali przez nie ograniczeni lub wy\u0142\u0105czeni.<br><strong>76.<\/strong>&nbsp;Jest wezwany, by powstrzyma\u0107 si\u0119 od wspierania&nbsp;<em>zbi\u00f3rek pieni\u0119\u017cnych lub podwy\u017cek podatk\u00f3w<\/em>, kt\u00f3re zostan\u0105 przeznaczone na sprzeczne z Ewangeli\u0105 cele.<br><strong>77.<\/strong>&nbsp;Jest wezwany, by wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 lub wspiera\u0107&nbsp;<em>wierne Biblii<\/em>&nbsp;dzie\u0142a, imprezy, szko\u0142y, akademie, s\u0142u\u017cby prasowe, stacje radiowe itp.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><br>Zadanie Ko\u015bcio\u0142\u00f3w<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>78.<\/strong>&nbsp;Ko\u015bcio\u0142y s\u0105 wezwane, by jedynie i wy\u0142\u0105cznie orientowa\u0107 si\u0119 wed\u0142ug&nbsp;<em>Biblii<\/em>&nbsp;jako S\u0142owa Bo\u017cego, i broni\u0107 si\u0119 przed ka\u017cd\u0105 niebiblijn\u0105 nauk\u0105, po to, by m\u00f3c pokazywa\u0107 w\u0142a\u015bciwy kierunek wielu ludziom i spo\u0142ecze\u0144stwu.<br><strong>79.<\/strong>&nbsp;S\u0105 one wezwane, by da\u0107 wi\u0119cej miejsca, ni\u017c to si\u0119 dot\u0105d dzieje,&nbsp;<em>misjonarskiej budowie zboru<\/em>.<br><strong>80.<\/strong>&nbsp;S\u0105 one wezwane, by pozostawi\u0107 lub zwi\u0119kszy\u0107 prawo do \u017cycia i dzia\u0142ania wiernym Biblii, a tak\u017ce wyznaniu&nbsp;<em>wsp\u00f3\u0142pracownikom<\/em>, np. pastorom, i nie uciska\u0107 ich sankcjami lub wykluczeniem.<br><strong>81.<\/strong>&nbsp;S\u0105 wezwane, by nie \u017c\u0105da\u0107 \u017cadnych&nbsp;<em>przymusowych kolekt<\/em>&nbsp;na dzia\u0142ania, z kt\u00f3rymi wierni Biblii chrze\u015bcijanie nie mogliby pogodzi\u0107 si\u0119 w swoim sumieniu.<br><strong>82.<\/strong>&nbsp;S\u0105 wezwane, by wypowiada\u0107 jasne s\u0142owa w&nbsp;<em>kwestiach etycznych<\/em>, np. ma\u0142\u017ce\u0144stwa i rodziny, przerywania ci\u0105\u017cy, eutanazji i homoseksualizmu, i to w zgodzie, a nie w opozycji do Pisma \u015awi\u0119tego.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><br>Zadanie pa\u0144stwa i spo\u0142ecze\u0144stwa<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>83.<\/strong>&nbsp;Pa\u0144stwo nie jest identyczne z Ko\u015bcio\u0142em (por. Jan 18,36). Pomimo to pa\u0144stwu mo\u017ce wyj\u015b\u0107 tylko na korzy\u015b\u0107 i ku b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwu, je\u015bli b\u0119dzie przestrzega\u0142o i stosowa\u0142o&nbsp;<em>podstawowe biblijne wzorce<\/em>, kt\u00f3re w\u0142a\u015bciwie zostan\u0105 mu przekazane przez Ko\u015bci\u00f3\u0142.<br><strong>84.<\/strong>&nbsp;Te podstawowe biblijne wzorce wyst\u0119puj\u0105 szczeg\u00f3lnie w formie&nbsp;<em>Dziesi\u0119ciu Przykaza\u0144<\/em>&nbsp;(2 Moj\u017c. 20, 2-17).<br><strong>85.<\/strong>&nbsp;Je\u015bli takie podstawowe wzorce nie s\u0105 ju\u017c traktowane powa\u017cnie, wtedy wkracza&nbsp;<em>chaos i anarchia<\/em>.<br><strong>86.<\/strong>&nbsp;Liczne&nbsp;<em>grupy spo\u0142eczne i partie<\/em>&nbsp;w wielu krajach wspieraj\u0105 ten chaos i anarchi\u0119 poprzez otwarte lub zakamuflowane zwalczanie podanego w Dziesi\u0119ciu Przykazaniach Bo\u017cych podstawowego porz\u0105dku Bo\u017cego.<br><strong>87.<\/strong>&nbsp;Pismo \u015awi\u0119te charakteryzuje takich ludzi nast\u0119puj\u0105cymi s\u0142owami: &#8222;A to wiedz, \u017ce w dniach ostatecznych nastan\u0105&nbsp;<em>trudne czasy<\/em>: Ludzie b\u0119d\u0105 bowiem samolubni, chciwi, pyszni, blu\u017anierczy, rodzicom niepos\u0142uszni, niewdzi\u0119czni, bezbo\u017cni, bez serca, nieprzejednani, przewrotni, niepow\u015bci\u0105gliwi, okrutni, nie mi\u0142uj\u0105cy tego, co dobre, zdradzieccy, zuchwali, nad\u0119ci, mi\u0142uj\u0105cy wi\u0119cej rozkosze ni\u017c Boga, kt\u00f3rzy przybieraj\u0105 poz\u00f3r pobo\u017cno\u015bci, podczas, gdy \u017cycie ich jest zaprzeczeniem jej mocy&#8230;opanowani przez r\u00f3\u017cne po\u017c\u0105dliwo\u015bci, kt\u00f3rzy zawsze si\u0119 ucz\u0105, a nigdy do poznania prawdy doj\u015b\u0107 nie mog\u0105&#8221; (2 Tym. 3, 1-7).<br><strong>88.<\/strong>&nbsp;W wielu krajach ludzie tacy, poprzednicy &#8222;<em>cz\u0142owieka niegodziwo\u015bci<\/em>&#8221; (2 Tes. 2,3), siedz\u0105 ju\u017c za sterami w\u0142adzy lub d\u0105\u017c\u0105 do niej. Zdobywaj\u0105 coraz wi\u0119kszy wp\u0142yw na polityk\u0119, s\u0105downictwo, mass media, uczelnie, szko\u0142y i Ko\u015bcio\u0142y.<br><strong>89.<\/strong>&nbsp;Politycy, s\u0119dziowie, dziennikarze, nauczyciele i ludzie Ko\u015bcio\u0142a, jak r\u00f3wnie\u017c przedstawiciele wszystkich zawod\u00f3w, s\u0105 wezwani, by przez&nbsp;<em>modlitw\u0119 i prac\u0119, w biblijnym i chrze\u015bcija\u0144skim<\/em>&nbsp;rozumieniu, stawi\u0107 op\u00f3r temu &#8222;marszowi przez instytucje&#8221;, tej infiltracji.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><br>Spojrzenie w przysz\u0142o\u015b\u0107<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>90.<\/strong>&nbsp;Wsp\u00f3\u0142czesne trendy rozwojowe w Ko\u015bciele i spo\u0142ecze\u0144stwie zosta\u0142y&nbsp;<em>zapowiedziane<\/em>&nbsp;przez Bibli\u0119.<br><strong>91.<\/strong>&nbsp;Charakteryzuj\u0105 one czasy, w kt\u00f3rych wyst\u0105pi szata\u0144ski w\u0142adca \u015bwiata &#8211; antychryst.<br><strong>92.<\/strong>&nbsp;Ale Jezus Chrystus powr\u00f3ci w mocy i chwale, i zgotuje koniec &#8222;cz\u0142owiekowi niegodziwo\u015bci&#8221; (2 Tes. 2, 8).<br><strong>93.<\/strong>&nbsp;Poniewa\u017c nie wiemy,&nbsp;<em>kiedy<\/em>&nbsp;Jezus powr\u00f3ci, trzeba dzia\u0142a\u0107, dop\u00f3ki jest dzie\u0144.<br><strong>94.<\/strong>&nbsp;Dzia\u0142amy dla Jezusa Chrystusa i w budowie jego zboru z&nbsp;<em>wdzi\u0119czno\u015bci<\/em>&nbsp;za Jego zast\u0119pcz\u0105 ofiar\u0119 na krzy\u017cu oraz w mi\u0142o\u015bci do Niego &#8211; \u015bwiadomi, \u017ce zwyci\u0119stwo nale\u017cy do Niego.<br><strong>95.<\/strong>&nbsp;&#8222;Wszak\u017ce fundament Bo\u017cy stoi niewzruszony, a ma t\u0119 piecz\u0119\u0107 na sobie:&nbsp;<em>Zna PAN tych, kt\u00f3rzy s\u0105 jego, i: Niech odst\u0105pi od niesprawiedliwo\u015bci ka\u017cdy, kto wzywa imienia Pa\u0144skiego<\/em>&#8221; (2 Tym. 2, 19).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u017cr\u00f3d\u0142o: <strong>95 tez &#8211; 1517 \u2013 1996 \u2013 2017<\/strong><br><a href=\"https:\/\/l-gassmann.de\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/webdisk_File_PDF_95tpol.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/l-gassmann.de\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/webdisk_File_PDF_95tpol.pdf<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Polecam uwadze artyku\u0142: Obalenie reformacji &#8211;<br><a href=\"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=3705\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=3705<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>500 lat po reformacji wielu protestant\u00f3w jest bli\u017cszych katolikom ni\u017c Lutrowi&#8230; W 1517 r. Marcin Luter ca\u0142e swoje serce w\u0142o\u017cy\u0142 w rewolucyjne idee: Sola Fide, \u017ce usprawiedliwienie zale\u017cy wy\u0142\u0105cznie od wiary; i Sola Scriptura, \u017ce \u200b\u200bPismo \u015aw. jest jedynym ostatecznym autorytetem dla chrze\u015bcija\u0144skiej wiary i praktyki, i nie wymaga wyk\u0142adni od przyw\u00f3dc\u00f3w ko\u015bcio\u0142a, ani tradycji, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3652,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-3648","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-luzne-rozwazania"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Nowe 95 tez do sytuacji Ko\u015bcio\u0142a i spo\u0142ecze\u0144stwa... -<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=3648\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Nowe 95 tez do sytuacji Ko\u015bcio\u0142a i spo\u0142ecze\u0144stwa... -\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"500 lat po reformacji wielu protestant\u00f3w jest bli\u017cszych katolikom ni\u017c Lutrowi&#8230; W 1517 r. Marcin Luter ca\u0142e swoje serce w\u0142o\u017cy\u0142 w rewolucyjne idee: Sola Fide, \u017ce usprawiedliwienie zale\u017cy wy\u0142\u0105cznie od wiary; i Sola Scriptura, \u017ce \u200b\u200bPismo \u015aw. jest jedynym ostatecznym autorytetem dla chrze\u015bcija\u0144skiej wiary i praktyki, i nie wymaga wyk\u0142adni od przyw\u00f3dc\u00f3w ko\u015bcio\u0142a, ani tradycji, [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=3648\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-10-30T04:09:15+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-10-30T08:58:04+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/43543565666a.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1948\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"496\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Andrzej z DG\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Andrzej z DG\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"31 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=3648#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=3648\"},\"author\":{\"name\":\"Andrzej z DG\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569\"},\"headline\":\"Nowe 95 tez do sytuacji Ko\u015bcio\u0142a i spo\u0142ecze\u0144stwa&#8230;\",\"datePublished\":\"2026-10-30T04:09:15+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-30T08:58:04+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=3648\"},\"wordCount\":6233,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=3648#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/43543565666a.jpg\",\"articleSection\":[\"Czytelnia\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=3648#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=3648\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=3648\",\"name\":\"Nowe 95 tez do sytuacji Ko\u015bcio\u0142a i spo\u0142ecze\u0144stwa... -\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=3648#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=3648#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/43543565666a.jpg\",\"datePublished\":\"2026-10-30T04:09:15+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-30T08:58:04+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=3648#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=3648\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=3648#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/43543565666a.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/43543565666a.jpg\",\"width\":1948,\"height\":496},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=3648#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Nowe 95 tez do sytuacji Ko\u015bcio\u0142a i spo\u0142ecze\u0144stwa&#8230;\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/\",\"name\":\"\",\"description\":\"Pozw&oacute;l, \u017ce zajm\u0119 Ci tylko kilka minut...\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569\",\"name\":\"Andrzej z DG\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Andrzej z DG\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Nowe 95 tez do sytuacji Ko\u015bcio\u0142a i spo\u0142ecze\u0144stwa... -","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=3648","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Nowe 95 tez do sytuacji Ko\u015bcio\u0142a i spo\u0142ecze\u0144stwa... -","og_description":"500 lat po reformacji wielu protestant\u00f3w jest bli\u017cszych katolikom ni\u017c Lutrowi&#8230; W 1517 r. Marcin Luter ca\u0142e swoje serce w\u0142o\u017cy\u0142 w rewolucyjne idee: Sola Fide, \u017ce usprawiedliwienie zale\u017cy wy\u0142\u0105cznie od wiary; i Sola Scriptura, \u017ce \u200b\u200bPismo \u015aw. jest jedynym ostatecznym autorytetem dla chrze\u015bcija\u0144skiej wiary i praktyki, i nie wymaga wyk\u0142adni od przyw\u00f3dc\u00f3w ko\u015bcio\u0142a, ani tradycji, [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=3648","article_published_time":"2026-10-30T04:09:15+00:00","article_modified_time":"2026-10-30T08:58:04+00:00","og_image":[{"width":1948,"height":496,"url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/43543565666a.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Andrzej z DG","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Andrzej z DG","Szacowany czas czytania":"31 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=3648#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=3648"},"author":{"name":"Andrzej z DG","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#\/schema\/person\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569"},"headline":"Nowe 95 tez do sytuacji Ko\u015bcio\u0142a i spo\u0142ecze\u0144stwa&#8230;","datePublished":"2026-10-30T04:09:15+00:00","dateModified":"2026-10-30T08:58:04+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=3648"},"wordCount":6233,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=3648#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/43543565666a.jpg","articleSection":["Czytelnia"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=3648#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=3648","url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=3648","name":"Nowe 95 tez do sytuacji Ko\u015bcio\u0142a i spo\u0142ecze\u0144stwa... -","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=3648#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=3648#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/43543565666a.jpg","datePublished":"2026-10-30T04:09:15+00:00","dateModified":"2026-10-30T08:58:04+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#\/schema\/person\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=3648#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=3648"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=3648#primaryimage","url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/43543565666a.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/43543565666a.jpg","width":1948,"height":496},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=3648#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Nowe 95 tez do sytuacji Ko\u015bcio\u0142a i spo\u0142ecze\u0144stwa&#8230;"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#website","url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/","name":"","description":"Pozw&oacute;l, \u017ce zajm\u0119 Ci tylko kilka minut...","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#\/schema\/person\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569","name":"Andrzej z DG","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g","caption":"Andrzej z DG"},"sameAs":["https:\/\/www.kilkaminut.pl"],"url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3648","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3648"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3648\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3719,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3648\/revisions\/3719"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3652"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3648"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3648"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3648"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}