W 1812 roku car Aleksander I popar\u0142 za\u0142o\u017cenie Brytyjskiego i Zagranicznego Towarzystwa Biblijnego w Rosji, nadaj\u0105c mu specjalne przywileje, i otwarto wiele oddzia\u0142\u00f3w rozci\u0105gaj\u0105cych si\u0119 na najdalsze cz\u0119\u015bci Imperium. Istnia\u0142o gor\u0105ce pragnienie uzyskania Pisma \u015awi\u0119tego w r\u00f3\u017cnych j\u0119zykach u\u017cywanych w Imperium, zw\u0142aszcza w\u015br\u00f3d m\u00f3wi\u0105cych po rosyjsku, a sprzeda\u017c stale ros\u0142a. Efekt tego czytania by\u0142 cudowny, wielu ludzi odwr\u00f3ci\u0142o si\u0119 od ignorancji i grzechu, aby sta\u0107 si\u0119 pilnymi i pe\u0142nymi serca na\u015bladowcami Pana Jezusa Chrystusa. To naturalnie wzbudzi\u0142o sprzeciw i \u015awi\u0119ty Synod zacz\u0105\u0142 aktywnie utrudnia\u0107, na ile by\u0142o to mo\u017cliwe, rozpowszechnianie Pisma \u015awi\u0119tego, ale do czasu ustanowienia rz\u0105du bolszewickiego pozosta\u0142o wiele udogodnie\u0144 dla zaopatrywania st\u0119sknionego ludu w s\u0142owo Bo\u017ce.<\/p>\n\n\n\n
Spotkania osadnik\u00f3w niemieckich nazywano w ich w\u0142asnym j\u0119zyku \u201eStunden\u201d, a gdy Rosjanie zacz\u0119li spotyka\u0107 si\u0119 na czytanie Pisma \u015awi\u0119tego i modlitw\u0119, nazywano ich z pogard\u0105 \u201esztundystami\u201d, czyli tymi, kt\u00f3rzy opu\u015bcili sw\u00f3j Ko\u015bci\u00f3\u0142 dla \u201espotkania<\/strong>\u201d. Sami nie u\u017cywali tej nazwy, ale mienili si\u0119 bra\u0107mi. Ruch ten, nazywany przez osoby z zewn\u0105trz sztundyzmem, szybko sta\u0142 si\u0119 tak rozleg\u0142y – ka\u017cda grupa nawr\u00f3conych stawa\u0142a si\u0119 jednocze\u015bnie Ko\u015bcio\u0142em i o\u015brodkiem, z kt\u00f3rego \u015bwiadectwo promieniowa\u0142o dalej – \u017ce by\u0142o oczywiste, \u017ce dzie\u0142o Ducha dzia\u0142aj\u0105cego w\u015br\u00f3d zagranicznych osadnik\u00f3w by\u0142o tylko wprowadzeniem i pocz\u0105tkiem znacznie wi\u0119kszego dzie\u0142a, kt\u00f3re zaw\u0142adnie masami narodu rosyjskiego. Ale swoboda kultu przyznana osadnikom nie zosta\u0142a przyznana rdzennym obywatelom kraju, a Ko\u015bcio\u0142y rosyjskie od samego pocz\u0105tku musia\u0142y znosi\u0107 prze\u015bladowania, kt\u00f3re jednak nie mog\u0142y powstrzyma\u0107 ich cierpliwego entuzjazmu. \u00c9tienue de Grellet, William Allen i inni cz\u0142onkowie Towarzystwa Przyjaci\u00f3\u0142 odwiedzili Petersburg i spotkali si\u0119 tam z carem Aleksandrem I, nak\u0142aniaj\u0105c go do uko\u0144czenia przek\u0142adu Biblii na j\u0119zyk rosyjski. Car opowiedzia\u0142 Przyjacio\u0142om, \u017ce a\u017c do uko\u0144czenia przez niego czterdziestu lat, nigdy nie widzia\u0142 Biblii, ale gdy zosta\u0142 do niej wtedy skierowany, poch\u0142on\u0105\u0142 j\u0105, odkrywaj\u0105c w niej wyraz wszystkich swoich k\u0142opot\u00f3w, tak, jakby sam je opisywa\u0142; \u017ce z niej otrzyma\u0142 wewn\u0119trzne \u015bwiat\u0142o i odkry\u0142, \u017ce jest ona unikalnym \u017ar\u00f3d\u0142em wiedzy, kt\u00f3ra zbawia.<\/strong> To do\u015bwiadczenie sk\u0142oni\u0142o go do poparcia sugestii zg\u0142oszonych przez Przyjaci\u00f3\u0142 i stworzenia mo\u017cliwo\u015bci wprowadzenia i sprzeda\u017cy Pisma \u015awi\u0119tego w Rosji, co mia\u0142o nieocenion\u0105 warto\u015b\u0107. Przybycie Nowego Testamentu do jakiej\u015b dzielnicy cz\u0119sto by\u0142o \u015brodkiem nawr\u00f3cenia dusz, powstania Ko\u015bcio\u0142a i dalszego szerzenia ewangelii, jeszcze zanim odkrywano istnienie innych braci post\u0119puj\u0105cych wedle Pisma \u015awi\u0119tego. Przyk\u0142ady tego spotyka si\u0119 w wielu miejscach od p\u00f3\u0142nocnej Syberii po po\u0142udniowe wybrze\u017ca Morza Kaspijskiego. Do innej klasy spo\u0142ecznej dotar\u0142 lord Radstock, kt\u00f3ry w 1866 roku wyruszy\u0142 z Anglii, odwiedzaj\u0105c wiele kraj\u00f3w i g\u0142osz\u0105c ewangeli\u0119 i przyby\u0142 do Petersburga. Organizowa\u0142 tam czytania biblijne w domach niekt\u00f3rych arystokrat\u00f3w, gdzie objawia\u0142o si\u0119 pot\u0119\u017cne dzie\u0142o Ducha.<\/strong> Wielu z najwy\u017cszych kr\u0119g\u00f3w spo\u0142ecznych nawr\u00f3ci\u0142o si\u0119, s\u0142uchaj\u0105c jego prostych, bezpo\u015brednich wyk\u0142ad\u00f3w Pisma \u015awi\u0119tego, wzmocnionych pouczaj\u0105cymi ilustracjami. Dotkni\u0119te zosta\u0142y nawet dusze w cesarskiej rodzinie i jej domu. Ci wierz\u0105cy wype\u0142niali nauki S\u0142owa tak konsekwentnie jak rolnicy i robotnicy na po\u0142udniu, z kt\u00f3rymi wkr\u00f3tce weszli w bratersk\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107; zostali ochrzczeni i przestrzegali \u0142amania chleba, a w ich pa\u0142acach, najbiedniejsi i najbardziej nie\u015bwiadomi chrze\u015bcijanie siedzieli obok najwy\u017cszych w kraju, zjednoczeni w\u0119z\u0142em wsp\u00f3lnego \u017cycia w Chrystusie.<\/p>\n\n\n\n W\u015br\u00f3d nawr\u00f3conych by\u0142 zamo\u017cny w\u0142a\u015bciciel ziemski, pu\u0142kownik Wasilij Aleksandrowicz Paschkow. Przeznaczy\u0142 na spotkania sal\u0119 balow\u0105 swojego pa\u0142acu i sam wsz\u0119dzie g\u0142osi\u0142 ewangeli\u0119, w wi\u0119zieniach i szpitalach, a tak\u017ce w miejscach spotka\u0144 i domach. Wykorzysta\u0142 swoje wielkie bogactwo do rozpowszechniania Pisma \u015awi\u0119tego, publikowania traktat\u00f3w i ksi\u0105\u017cek, pomagania ubogim i wszelkiemu szerzeniu Kr\u00f3lestwa Bo\u017cego. Paschkowowi zabroniono organizowania spotka\u0144 w jego domu (1880). Gdy jednak kontynuowa\u0142, pod wp\u0142ywem \u015awi\u0119tego Synodu zosta\u0142 wygnany, najpierw z Petersburga, a p\u00f3\u017aniej z Rosji, a wi\u0119kszo\u015b\u0107 jego maj\u0105tku <\/strong>skonfiskowano.<\/strong><\/p>\n\n\n\n [Wasilij Aleksandrowicz Paschkow<\/strong> (ros. \u0412\u0430\u0441\u0438\u043b\u0438\u0439 \u0410\u043b\u0435\u043a\u0441\u0430\u043d\u0434\u0440\u043e\u0432\u0438\u0447 \u041f\u0430\u0448\u043a\u043e\u0432, 1831\u20131902) to jeden z najwa\u017cniejszych lider\u00f3w i misjonarzy wczesnego ruchu ewangelikalnego w Rosji<\/strong>. Pochodzi\u0142 z arystokracji i by\u0142 pu\u0142kownikiem Gwardii Cesarskiej oraz jednym z najbogatszych ludzi w kraju. Jego dzia\u0142alno\u015b\u0107 diametralnie zmieni\u0142a krajobraz religijny XIX-wiecznej Rosji, daj\u0105c pocz\u0105tek ruchowi nazywanemu od jego nazwiska paszkowcami<\/strong>. (przypisek red.)]<\/em><\/p>\n\n\n\n Niemieccy bapty\u015bci rozprzestrzenili si\u0119 z Niemiec na Rosj\u0119 i stali si\u0119 liczni w Polsce i wielu innych cz\u0119\u015bciach \u015bwiata, ale mogli zachowa\u0107 wolno\u015b\u0107 tylko pod warunkiem, \u017ce ograniczali swoj\u0105 pos\u0142ug\u0119 do Niemc\u00f3w lub innych os\u00f3b spoza Ko\u015bcio\u0142a prawos\u0142awnego. Ich wp\u0142ywy doprowadzi\u0142y jednak z czasem do powstania kongregacji rosyjskich baptyst\u00f3w, kt\u00f3re r\u00f3wnie\u017c szybko si\u0119 rozprzestrzeni\u0142y. G\u0142\u00f3wna r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy nimi a innymi Ko\u015bcio\u0142ami polega\u0142a na tym, \u017ce Ko\u015bcio\u0142y baptystyczne nale\u017ca\u0142y do okre\u015blonej federacji lub organizacji Ko\u015bcio\u0142\u00f3w, podczas gdy inne postrzega\u0142y ka\u017cdy Ko\u015bci\u00f3\u0142 jako niezale\u017cne zgromadzenie bezpo\u015brednio zale\u017cne od Pana, przy czym utrzymywana by\u0142a spo\u0142eczno\u015b\u0107 mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi Ko\u015bcio\u0142ami przez osobiste relacje i wizyty braci pos\u0142uguj\u0105cych. W\u015br\u00f3d baptyst\u00f3w ka\u017cdy Ko\u015bci\u00f3\u0142 mia\u0142 r\u00f3wnie\u017c, w miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci, wyznaczonego pastora, podczas gdy w\u015br\u00f3d innych panowa\u0142a wolno\u015b\u0107 pos\u0142ugi i starsi byli wybierani spo\u015br\u00f3d nich.<\/p>\n\n\n\n Tak wi\u0119c r\u00f3\u017cnymi drogami ewangelia dotar\u0142a na te ogromne terytoria, ale raz przyj\u0119ta, zosta\u0142a przej\u0119ta przez samych Rosjan i nigdy nie by\u0142a w\u015br\u00f3d nich \u201emisj\u0105 zagraniczn\u0105\u201d ani ustanowieniem z zewn\u0105trz.<\/strong> Od pocz\u0105tku zrozumieli oni, \u017ce s\u0142owo Bo\u017ce jest dla nich, natychmiast, bez interwencji jakiegokolwiek stowarzyszenia lub misji, i \u017ce zosta\u0142a im powierzona odpowiedzialno\u015b\u0107 pos\u0142ugi pojednania. Odpowiedzialno\u015b\u0107 t\u0119 podj\u0119li ze wszystkimi jej kosztami i ca\u0142ym cierpieniem, z gor\u0105c\u0105 gorliwo\u015bci\u0105, kt\u00f3rej nic nie mog\u0142o ugasi\u0107. Z tego powodu ewangelia szerzy\u0142a si\u0119 i nadal rozprzestrzenia na tych kontynentach w spos\u00f3b ca\u0142kowicie odmienny od tego, gdy dzie\u0142o to jest kontrolowane przez zagraniczne Stowarzyszenie Misyjne. Ko\u015bcio\u0142y w Rosji mog\u0105 by\u0107 teraz liczone w tysi\u0105cach, a ich cz\u0142onkowie w milionach.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ko\u015bcio\u0142y te od samego pocz\u0105tku by\u0142y przedmiotem nieregularnych prze\u015bladowa\u0144, kt\u00f3re jednak stawa\u0142y si\u0119 bardziej powszechne i dotkliwe ze wzgl\u0119du na rozw\u00f3j sytuacji politycznej. Autokratyczna forma rz\u0105d\u00f3w, z surowym t\u0142umieniem wolno\u015bci jednostki, doprowadzi\u0142a do powstawania tajnych stowarzysze\u0144, kt\u00f3rych celem by\u0142o prze\u0142amanie istniej\u0105cej tyranii wszelkimi, nawet bezwzgl\u0119dnymi, \u015brodkami, a morderstwa i zniewagi tych nihilist\u00f3w przerazi\u0142y klas\u0119 rz\u0105dz\u0105c\u0105, sk\u0142aniaj\u0105c do jeszcze bardziej drastycznych \u015brodk\u00f3w represji. Car Aleksander II osobi\u015bcie pragn\u0105\u0142 reform, cho\u0107 nie zdawa\u0142 sobie sprawy z powagi narastaj\u0105cej burzy urazy i oburzenia spowodowanej wiekami niepohamowanego ucisku. Kiedy w 1881 roku by\u0142 ju\u017c powa\u017cnie zaj\u0119ty wprowadzaniem wa\u017cnych zmian w tym kierunku, zosta\u0142 rozerwany na kawa\u0142ki przez nihilistyczn\u0105 bomb\u0119 na ulicach Petersburga, co wywo\u0142a\u0142o gwa\u0142town\u0105 reakcj\u0119 najpe\u0142niejszej formy absolutyzmu.<\/strong> Jego nast\u0119pcy, wraz ze swoimi doradcami, postanowili zmia\u017cd\u017cy\u0107 nie tylko zdesperowanych rewolucjonist\u00f3w, ale tak\u017ce wszelkiego rodzaju rozbie\u017cno\u015bci od ich idea\u0142u \u015awi\u0119tej Rosji z absolutnym, autokratycznym rz\u0105dem w pa\u0144stwie i Ko\u015bciele. Pod t\u0105 \u017celazn\u0105 lask\u0105 znale\u017ali si\u0119 polityczni dysydenci, nierosyjskie elementy spo\u015br\u00f3d populacji Imperium – zw\u0142aszcza \u017bydzi – tak\u017ce uniwersytety i wielu innych i by\u0142o oczywiste, \u017ce Ko\u015bcio\u0142y wierz\u0105cych b\u0119d\u0105ce poza Ko\u015bcio\u0142em prawos\u0142awnym nie zostan\u0105 oszcz\u0119dzone.<\/p>\n\n\n\n Zaciek\u0142ego i konsekwentnego przeciwnika znalaz\u0142y one w Pobiedonoscewie przewodnicz\u0105cym \u015awi\u0119tego Synodu. Ich losem by\u0142o wi\u0119zienie, grzywny i wygnanie, podczas gdy kap\u0142ani pod\u017cegali lud do atak\u00f3w i maltretowania ich oraz do niszczenia ich dom\u00f3w i d\u00f3br. Ich spotkania by\u0142y zakazane, a kiedy nakryto ich zebranych potajemnie na modlitw\u0119 i czytanie Pisma \u015awi\u0119tego, zgromadzenia by\u0142y si\u0142\u0105 przerywane, po czym nast\u0119powa\u0142y aresztowania i karanie.<\/strong> Coraz wi\u0119cej os\u00f3b, zw\u0142aszcza starszych i przyw\u00f3dc\u00f3w Ko\u015bcio\u0142\u00f3w, by\u0142o zsy\u0142anych na Syberi\u0119 lub na Kaukaz. Okaza\u0142o si\u0119 to sposobem na szerzenie \u015bwiadectwa, bo gdziekolwiek szli ci wygna\u0144cy, byli \u015bwiadkami Chrystusa. Czasami uczniowie byli stawiani przed s\u0105dami i formalnie pot\u0119piani i skazywani, cz\u0119sto bywali wygnani na mocy nakazu administracyjnego i wtedy nie by\u0142o potrzeby oskar\u017cania ani procesu. Wygnanie by\u0142o szczeg\u00f3lnie okrutn\u0105 kar\u0105. Do r\u0105k i n\u00f3g skazanych przywi\u0105zywano ci\u0119\u017ckie \u0142a\u0144cuchy, kt\u00f3re by\u0142y tak d\u0142ugie, \u017ce wi\u0119zie\u0144 musia\u0142 je podnosi\u0107 i nosi\u0107 w r\u0119kach, by m\u00f3c chodzi\u0107.<\/p>\n\n\n\n [Konstantin Pietrowicz Pobiedonoscew – przewodnicz\u0105cy \u015awi\u0105tobliwego Synodu Rz\u0105dz\u0105cego, organu kieruj\u0105cego Rosyjskim Ko\u015bcio\u0142em Prawos\u0142awnym (przyp. t\u0142umacza).<\/em>] Ksi\u0105\u017cka zosta\u0142a przet\u0142umaczona na j\u0119zyk polski w 2023 roku <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Ruch ten narodzi\u0142 si\u0119 pod wp\u0142ywem niemieckich kolonist\u00f3w (b\u0119d\u0105cych pietystami, menonitami i baptystami), kt\u00f3rzy osiedlali si\u0119 w Rosji. Niemieccy chrze\u015bcijanie spotykali si\u0119 na tzw. Bibelstunden<\/em> (godzinach czytania Biblii).\u00a0 Z czasem do tych spotka\u0144 zacz\u0119li masowo do\u0142\u0105cza\u0107 rosyjscy i ukrai\u0144scy ch\u0142opi, kt\u00f3rych zacz\u0119to nazywa\u0107 sztundystami<\/strong>. \u00a0\u00a0Odrzucili skomplikowane rytua\u0142y na rzecz prostego czytania Pisma \u015awi\u0119tego i modlitwy w prywatnych domach. Studiowanie Biblii:<\/strong> Odrzucenie ikon:<\/strong> Przestali czci\u0107 ikony, co wywo\u0142a\u0142o ostry konflikt z Cerkwi\u0105 prawos\u0142awn\u0105 Ruch promowa\u0142 abstynencj\u0119 od alkoholu, wzajemn\u0105 pomoc s\u0105siedzk\u0105 i pacyfizm (odrzucenie wojny). \u00a0W latach 90. XIX wieku sztundy\u015bci byli brutalnie prze\u015bladowani przez carat<\/strong> i Cerkiew prawos\u0142awn\u0105, a wielu z nich zes\u0142ano na Syberi\u0119. Z czasem ruch ten po\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 z innymi grupami, k\u0142ad\u0105c fundamenty pod wsp\u00f3\u0142czesny ruch baptyst\u00f3w i ewangelicznych chrze\u015bcijan<\/strong> w Rosji i na Ukrainie.<\/p>\n\n\n\n https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Shtundists<\/a><\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n
Czytanie Pisma \u015awi\u0119tego by\u0142o dla tych Rosjan niezwyk\u0142ym objawieniem i moc\u0105. Ujrzeli, \u017ce system religijny, w kt\u00f3rym si\u0119 wychowali, utrzymywa\u0142 ich w nieznajomo\u015bci Boga i Jego zbawienia w Chrystusie. Pokuta za ich grzechy, kt\u00f3rych by\u0142o wiele, by\u0142a pe\u0142na i nieskrywana. Ich przyj\u0119cie Chrystusa jako Zbawiciela i Pana by\u0142o pe\u0142ne wiary i mi\u0142o\u015bci. Widz\u0105c ca\u0142o\u015b\u0107 niezgodno\u015bci mi\u0119dzy Ko\u015bcio\u0142em rosyjskim a nauk\u0105 Pisma \u015awi\u0119tego, opu\u015bcili ten pierwszy i przywi\u0105zali si\u0119 do drugiego w pe\u0142nym zakresie swojej wiedzy. Chrzest by\u0142 praktykowany na r\u00f3\u017cne sposoby przez osadnik\u00f3w niemieckich, ale pocz\u0105tkowo \u017caden z nich nie zosta\u0142 ochrzczony przez zanurzenie; w Ko\u015bciele greckim chrzest rzeczywi\u015bcie odbywa\u0142 si\u0119 przez zanurzenie, ale by\u0142 udzielany niemowl\u0119tom. Rosyjscy wierz\u0105cy si\u0119gn\u0119li do s\u0142owa i b\u0119d\u0105c poza wp\u0142ywem panuj\u0105cych wok\u00f3\u0142 nich praktyk, od razu doszli do przekonania, \u017ce nauk\u0105 i wzorem Nowego Testamentu jest chrzest wierz\u0105cych przez zanurzenie. B\u0119d\u0105c konsekwentni, z g\u0142\u0119bokim przekonaniem od razu wprowadzili go w \u017cycie, wi\u0119c sta\u0142 si\u0119 on powszechn\u0105 praktyk\u0105 w\u015br\u00f3d tych, kt\u00f3rzy uwierzyli. Zrozumieli r\u00f3wnie\u017c, \u017ce \u0142amanie chleba by\u0142o nakazem Pana i by\u0142o przeznaczone tylko dla wierz\u0105cych i w tym przekonaniu r\u00f3wnie\u017c dzia\u0142ali. Znikn\u0105\u0142 system duchownych znany z Ko\u015bcio\u0142a prawos\u0142awnego, poniewa\u017c rozumieli z Pisma \u015awi\u0119tego ustanowienie Ko\u015bcio\u0142a i Ko\u015bcio\u0142\u00f3w, kap\u0142a\u0144stwo wszystkich wierz\u0105cych, zamieszkiwanie Ducha \u015awi\u0119tego, dary i wolno\u015b\u0107 pos\u0142ugi, kt\u00f3r\u0105 daje On do zarz\u0105dzania w Ko\u015bcio\u0142ach, dla budowania \u015bwi\u0119tych i dla szerzenia ewangelii w\u015br\u00f3d wszystkich ludzi.<\/p>\n\n\n\n
Chocia\u017c mennonici byli tak wa\u017cni jako \u015brodek rozpowszechniania ewangelii, kt\u00f3ry przewa\u017ca\u0142 na rozleg\u0142ych obszarach Europy i Azji, nie byli jednak jedyn\u0105 pracuj\u0105c\u0105 organizacj\u0105. Bohnek\u00e4mper , wys\u0142any przez Misj\u0119 Zasadnicz\u0105 na Kaukaz i wydalony stamt\u0105d, obj\u0105\u0142 stanowisko pastora w niemieckiej kolonii w pobli\u017cu Odessy. Prowadzi\u0142 tam czytania biblijne po rosyjsku dla robotnik\u00f3w, kt\u00f3rzy przybyli z wielu stron do pracy przy \u017cniwach, a kt\u00f3rzy nast\u0119pnie zanie\u015bli otrzymane s\u0142owo do swoich dom\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
[W m\u0142odo\u015bci Aleksander I odebra\u0142 wychowanie w duchu o\u015bwieceniowym i racjonalistycznym, a religia nie gra\u0142a w jego \u017cyciu g\u0142\u00f3wnej roli. Wszystko zmieni\u0142o si\u0119 w 1812 roku podczas inwazji Napoleona na Rosj\u0119 i po\u017caru Moskwy<\/strong>. W obliczu kryzysu pa\u0144stwa car prze\u017cy\u0142 g\u0142\u0119boki prze\u0142om duchowy. Za namow\u0105 swojego bliskiego przyjaciela, ksi\u0119cia Aleksandra Golicyna, wzi\u0105\u0142 do r\u0119ki Bibli\u0119 (konkretnie Nowy Testament)<\/strong> i \u2013 jak sam p\u00f3\u017aniej wspomina\u0142 \u2013 odnalaz\u0142 w niej ukojenie oraz odpowiedzi na dr\u0119cz\u0105ce go pytania. Od tamtego momentu codzienne czytanie Pisma \u015awi\u0119tego sta\u0142o si\u0119 jego sta\u0142ym nawykiem. (przypisek red.)]<\/em>
Pewien Szkot, Melville, znany w Rosji jako Vassilij Ivanovitch, przedstawiciel Brytyjskiego i Zagranicznego Towarzystwa Biblijnego, po\u015bwi\u0119ci\u0142 sze\u015b\u0107dziesi\u0105t lat swojego \u017cycia na rozpowszechnianie Pisma \u015awi\u0119tego na Kaukazie i w po\u0142udniowej Rosji, a to nie tylko na rozprowadzanie ksi\u0105g, ale tak\u017ce na wk\u0142adanie ich tre\u015bci w sumienia tych, kt\u00f3rzy je kupowali. Pozosta\u0142 nie\u017conaty, a rozpowszechnianie S\u0142owa Bo\u017cego w tych krajach uczyni\u0142 swoim jedynym celem, w kt\u00f3rym by\u0142 przyw\u00f3dc\u0105 i przyk\u0142adem dla wielu oddanych kolporter\u00f3w, kt\u00f3rzy poszli w jego \u015blady.<\/p>\n\n\n\n
Z innej za\u015b strony przyby\u0142 Kascha Jagub, nestorianin z Persji, kt\u00f3ry z pomoc\u0105 Misji Ameryka\u0144skiej przyby\u0142 do Rosji, rozwin\u0105\u0142 wielki dar ewangelizacji, zw\u0142aszcza w\u015br\u00f3d ubogich, i pod rosyjskim nazwiskiem Jakov Deljakovitch podr\u00f3\u017cowa\u0142 i g\u0142osi\u0142 w ca\u0142ej Rosji i Syberii przez prawie trzydzie\u015bci lat w drugiej po\u0142owie XIX wieku.
<\/p>\n\n\n\n
We wczesnych latach setki mil prowadz\u0105cych do miejsc wygnania pokonywano pieszo; p\u00f3\u017aniej wielu wysy\u0142ano kolej\u0105 w wagonach, do kt\u00f3rych powietrze i \u015bwiat\u0142o wpada\u0142o tylko przez ma\u0142y, \u015bci\u015ble zakratowany otw\u00f3r. Je\u015bli dost\u0119pne by\u0142y ku temu \u015brodki, \u017cony i dzieci zes\u0142a\u0144c\u00f3w mog\u0142y towarzyszy\u0107 im na wygnaniu. Wszyscy byli zdani na \u0142ask\u0119 ostrych i brutalnych \u017co\u0142nierzy, kt\u00f3rzy p\u0119dzili nieszcz\u0119sny poci\u0105g przest\u0119pc\u00f3w, zmieszanych z politycznymi i religijnymi dysydentami, pot\u0119guj\u0105c ich niedol\u0119 okrutnym biczowaniem i czymkolwiek innym, wed\u0142ug kaprysu. Miejscami postoju by\u0142y wi\u0119zienia. Zbierano tam r\u00f3\u017cne grupy do czasu wydania rozkazu dalszego marszu, czekaj\u0105c czasami godzinami, a czasem miesi\u0105cami. Wi\u0119zienia te by\u0142y potwornie przepe\u0142nione; cz\u0119sto w nocy nie by\u0142o miejsca, aby wszyscy le\u017celi na pod\u0142odze, wi\u0119c musieli le\u017ce\u0107 jeden na drugim. Nie by\u0142o pomieszcze\u0144 sanitarnych ani mo\u017cliwo\u015bci umycia si\u0119, wszy i inne robactwo roj\u0105ce si\u0119 na wi\u0119\u017aniach, cz\u0119sto pokrytych wrzodami, pot\u0119gowa\u0142y ich n\u0119dz\u0119. Jedzenie by\u0142o najgorszego rodzaju, nie by\u0142o te\u017c schronienia dla \u017cadnego m\u0119\u017cczyzny, kobiety czy dziecka przed jak\u0105kolwiek niesprawiedliwo\u015bci\u0105 lub zniewag\u0105, kt\u00f3r\u0105 mogli im wyrz\u0105dzi\u0107 sprawuj\u0105cy nad nimi kontrol\u0119. W\u015br\u00f3d funkcjonariuszy mo\u017cna by\u0142o znale\u017a\u0107 ludzi humanitarnych, ale niewiele mogli oni zrobi\u0107 przeciwko mia\u017cd\u017c\u0105cemu systemowi, kt\u00f3rego byli cz\u0119\u015bci\u0105.
Fragment pochodzi z ksi\u0105\u017cki \u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 Pielgrzym\u201d \u2013
z rozdzia\u0142u XV \u2013 Rosja<\/p>\n\n\n\n
i upowszechniona przez portal apologetyka.pl
https:\/\/apologetykabiblijna.pl\/ksiazki\/kosciol-pielgrzym<\/a><\/p>\n\n\n\nKim byli sztundy\u015bci?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n