{"id":3374,"date":"2026-08-13T10:24:55","date_gmt":"2026-08-13T10:24:55","guid":{"rendered":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=3374"},"modified":"2026-09-14T10:30:56","modified_gmt":"2026-09-14T10:30:56","slug":"prozelityzm-jest-nie-na-miejscu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=3374","title":{"rendered":"Prozelityzm jest nie na miejscu"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cytuj\u0105c\u00a0szokuj\u0105ce dane statystyczne z pracy Thomasa C. Reevesa ,,The Empty Church&#8221;, William F. Buckley Jr. napisa\u0142 niedawno w jednym ze swych felieton\u00f3w:<strong><br><br>\u201ePrezbiterianie, metody\u015bci i episkopalni trac\u0105 prawie po\u0142ow\u0119 swojej m\u0142odzie\u017cy [&#8230;] w Harvardzie podstawowe za\u0142o\u017cenie g\u0142osi, \u017ce religia zachodnia nie jest dobra, a chrze\u015bcija\u0144stwo jest wr\u0119cz najgorsze. Najbardziej ha\u0144bi\u0105c\u0105 plam\u0105 na honorze jest by\u0107 zaliczonym do chrystocentryk\u00f3w, to tak jakby oskar\u017cono nas o\u00a0 homofobi\u0119. [&#8230;] Kapelan episkopalny w Princeton [oznajmia] [&#8230;] \u017ce jego zadaniem nie jest udzielanie dogmatycznych odpowiedzi [&#8230;] [ale] pomaganie studentom w odchodzeniu od wiary ojc\u00f3w ku w\u0142asnej wierze\u201d.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W roku 1992 12% Amerykan\u00f3w deklarowa\u0142o si\u0119 jako chrze\u015bcijanie ewangelikalni. W roku nast\u0119pnym odsetek ten spad\u0142 do 9%, w 1994 za\u015b do 7%. <strong>Badania opinii publicznej nie potwierdzaj\u0105 bynajmniej, \u017ce mamy do czynienia z wielkim przebudzeniem &#8211; jak chcia\u0142yby nas przekona\u0107 chrze\u015bcija\u0144skie sieci telewizyjne &#8211; lecz \u015bwiadcz\u0105 o tym, \u017ce okrzyczany wielki wzrost ko\u015bcio\u0142a jest mitem;<\/strong> 70-80% \u201enowych\u201d cz\u0142onk\u00f3w to wynik transferu mi\u0119dzyko\u015bcielnego. 71% Amerykan\u00f3w odrzuca koncepcj\u0119 prawdy absolutnej; w tym 64% \u201enowo narodzonych\u201d i 40% \u201echrze\u015bcijan ewangelikalnych\u201d. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 prezbiterian i metodyst\u00f3w oraz 88% katolik\u00f3w udzielaj\u0105cych si\u0119 w swych Ko\u015bcio\u0142ach uwa\u017ca, \u017ce na niebo mo\u017cna sobie zas\u0142u\u017cy\u0107 poprzez bycie dobrym. 30% \u201enarodzonych na nowo\u201d odrzuca prawd\u0119 o fizycznym zmartwychwstaniu Chrystusa!<br><br>Oczywi\u015bcie osoby mieszcz\u0105ce si\u0119 w opisanych grupach nie znaj\u0105 ani Boga, ani Jego S\u0142owa. Maj\u0105 swoj\u0105 religi\u0119, ale nie maj\u0105 Chrystusa. Wielkie rzesze, kt\u00f3re w niemowl\u0119ctwie zosta\u0142y ochrzczone \u201ew ko\u015bci\u00f3\u0142\u201d, nie znaj\u0105 osobi\u015bcie Tego, kt\u00f3rego poznanie oznacza \u017cycie wieczne (J 17,3; 1 J 5,20). Wierno\u015b\u0107 Chrystusowi zast\u0105piono lojalno\u015bci\u0105 wobec swojego Ko\u015bcio\u0142a. Lutera\u0144ska gazeta ,,Christian News&#8221; na przyk\u0142ad publikuje sporo doskona\u0142ych artyku\u0142\u00f3w, ale jej og\u00f3lna orientacja jest nie tyle biblijna, ile lutera\u0144ska; chodzi o propagowanie raczej \u201eprawdziwego luteranizmu\u201d ni\u017c Chrystusa. W innych denominacjach dzieje si\u0119 podobnie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ten duch denominacyjny nigdzie nie przejawia si\u0119 wyra\u017aniej ni\u017c w katolicyzmie i prawos\u0142awiu. Zbawienie jest nie tyle w Chrystusie, ile w Ko\u015bciele i jego sakramentach. Do Boga nie mo\u017cna zbli\u017cy\u0107 si\u0119 inaczej i inaczej uzyska\u0107 odpuszczenia grzech\u00f3w ni\u017c przez po\u015brednictwo kap\u0142ana. Papie\u017c \u017cali si\u0119 na masowy odp\u0142yw z \u201eKo\u015bcio\u0142a\u201d do \u201eprotestanckich sekt\u201d tych wiernych, kt\u00f3rzy osobi\u015bcie uwierzyli w Chrystusa. Ameryka\u0144ska organizacja Karla Keatinga \u201eCatholic Answers\u201d jest najwi\u0119ksz\u0105 nieoficjaln\u0105 organizacj\u0105 zajmuj\u0105c\u0105 si\u0119 obron\u0105 rzymskiego katolicyzmu. Za cel postawi\u0142a sobie ona sk\u0142anianie niekatolik\u00f3w do \u201estania si\u0119 katolikami\u201d, a by\u0142ych katolik\u00f3w do \u201epowrotu do domu-Ko\u015bcio\u0142a\u201d. Keating chwali si\u0119: \u201ePrzyprowadzili\u015bmy do Ko\u015bcio\u0142a nieprzeliczone rzesze\u201d.<br><br>Nie ma s\u0142owa o przyprowadzaniu ludzi\u00a0 do Chrystusa, jest to idea katolikom obca. Dla nich to \u201ewiara [katolicka]\u201d jest przedmiotem obrony. Reklama ,,New Oxford Review&#8221; w ameryka\u0144skim ,,Go\u015bciu Niedzielnym&#8221; przestrzega: <em>\u201eR\u00f3wnie\u017c katolicyzm w Ameryce mo\u017ce upa\u015b\u0107, je\u015bli prawdziwi katolicy nie wyst\u0105pi\u0105 w obronie Wiary\u201d. <\/em>Osoba wielce ceniona w kr\u0119gach katolickich stwierdza z wielkim przekonaniem:<em> \u201eNasi przodkowie przywie\u017ali ze sob\u0105 do tego kraju katolicyzm. Naszym za\u015b zadaniem jest przywie\u015b\u0107 ten kraj\u00a0 do katolicyzmu\u201d<\/em>.<br><br>Podobnie przedstawia si\u0119 sprawa z \u201eKatolick\u0105 Kampani\u0105 dla Ameryki\u201d, stworzon\u0105 przez by\u0142ego ministra o\u015bwiaty Williama Bennetta (wielce dzi\u015b lansowanego przez \u015brodowiska ewangelikalne) i Mary Ellen Bork, \u017con\u0119 s\u0119dziego S\u0105du Najwy\u017cszego Roberta Borka. Oficjalnym mottem Kampanii jest \u201ezwi\u0119kszy\u0107 katolickie [a nie chrze\u015bcija\u0144skie] wp\u0142ywy na sprawy polityki publicznej\u201d.<strong> W literaturze tej organizacji nie znajdziemy nawet wzmianki o doprowadzaniu kogokolwiek do zbawczej wi\u0119zi z Chrystusem, ale tylko o doprowadzaniu na \u0142ono Ko\u015bcio\u0142a katolickiego.<\/strong> W zarz\u0105dzie Kampanii zasiadaj\u0105 czo\u0142owi przemys\u0142owcy i politycy o wielkich maj\u0105tkach i wp\u0142ywach, \u201eoddani poszerzaniu wp\u0142yw\u00f3w katolickich w dziedzinie polityki publicznej\u201d, po to, aby skierowa\u0107 Ameryk\u0119 z powrotem \u201edo Ko\u015bcio\u0142a\u201d. List zach\u0119caj\u0105cy do cz\u0142onkostwa podpisany przez pani\u0105 Bork stwierdza: <strong><em>\u201eNasza misja to [&#8230;] powi\u0119ksza\u0107 wp\u0142yw elektoratu katolickiego [&#8230;] [i] broni\u0107 Ko\u015bcio\u0142a [katolickiego] [&#8230;] by\u0107 lojalnym wobec Ojca \u015awi\u0119tego i Magisterium&#8230;\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Prawos\u0142awie to bli\u017aniaczy brat katolicyzmu. Richard John Neuhaus, by\u0142y pastor lutera\u0144ski, kt\u00f3ry przyj\u0105\u0142 katolickie \u015bwi\u0119cenia kap\u0142a\u0144skie, a zarazem wraz z Chuckiem Colsonem wsp\u00f3\u0142architekt porozumienia ,,Evangelicals and Catolics Together&#8221; (Chrze\u015bcijanie ewangelikalni i katolicy razem), oznajmia: <em>\u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 Katolicki i Ko\u015bci\u00f3\u0142 Prawos\u0142awny zasadniczo zgadzaj\u0105 si\u0119 w sprawach doktryny, pos\u0142ugi duchownej i sakrament\u00f3w\u201d<\/em>. Geoff Thomas z brytyjskiego pisma The Evangelical Times zauwa\u017ca, \u017ce \u201epodstawowe wierzenia [Ko\u015bcio\u0142a prawos\u0142awnego] s\u0105 w\u0142a\u015bciwie identyczne z wierzeniami rzymskiego katolicyzmu, je\u015bli nie liczy\u0107 nieomylno\u015bci papie\u017ca. Kap\u0142ani prawos\u0142awni mog\u0105 si\u0119 wprawdzie \u017ceni\u0107, ale biskup\u00f3w wybiera si\u0119 ju\u017c spo\u015br\u00f3d \u017cyj\u0105cych w celibacie\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">I prawos\u0142awie, i katolicyzm nauczaj\u0105 wiary w tak\u0105 sam\u0105, niebiblijn\u0105, wiecznie dziewicz\u0105 i wszechmog\u0105c\u0105 \u201eMaryj\u0119\u201d. W ksi\u0105\u017cce zatytu\u0142owanej \u201ePodania o ziemskim \u017cyciu Przenaj\u015bwi\u0119tszej Matki Bo\u017cej\u201d, wydanej w 1903 roku nak\u0142adem pewnego prawos\u0142awnego monastyru, czytamy o tym, jak bezgrzeszna Maryja od trzeciego roku \u017cycia przez 14 lat s\u0142u\u017cy\u0142a w \u015awi\u0119tym \u015awi\u0119tych w \u015awi\u0105tyni (s. 55-56), jak karmi\u0142 j\u0105 anio\u0142 (s. 58), jak w wieku 15 lat urodzi\u0142a Jezusa (s. 199). To ta \u201eKr\u00f3lowa Niebios\u201d da\u0142a natchnienie autorom Ewangelii i List\u00f3w, by\u0142a jednak zbyt pokorna, by si\u0119 do tego przyzna\u0107. Pierwsza ikona Maryi pojawi\u0142a si\u0119 w spos\u00f3b cudowny w pewnej \u015bwi\u0105tyni w Lidii, wzniesionej przez Piotra i Jana ku czci Maryi (s. 173). Ksi\u0105\u017cka opisuje tak\u017ce zst\u0105pienie Chrystusa w promieniach niebieskiej \u015bwiat\u0142o\u015bci, by w asy\u015bcie patriarch\u00f3w i prorok\u00f3w zabra\u0107 matk\u0119 do nieba (s. 188).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Znajoma Rosjanka, urodzona i wychowana w moskiewskiej rodzinie ateistycznej, kilka lat temu jako dwudziestoparoletnia kobieta przyj\u0119\u0142a Chrystusa. Jej babcia-staruszka, pobo\u017cna prawos\u0142awna \u201echrze\u015bcijanka\u201d, p\u0142aka\u0142a, nie mog\u0105c poj\u0105\u0107, \u201ejak\u017ce\u017c B\u00f3g m\u00f3g\u0142 pozwoli\u0107, aby to ch\u0142opi\u0119 ukrzy\u017cowano!\u201d <strong>B\u0119d\u0105c od 81 lat w ko\u015bciele prawos\u0142awnym, pozna\u0142a na pami\u0119\u0107 wszystkie obrz\u0119dy i ca\u0142y porz\u0105dek ca\u0142owania ikon i zapalania \u015bwiec &#8211; nie mia\u0142a natomiast poj\u0119cia, \u017ce \u201eto ch\u0142opi\u0119\u201d umar\u0142o na Krzy\u017cu za jej grzechy<\/strong>. Wiara prawos\u0142awna tak j\u0105 za\u015blepi\u0142a, \u017ce nie potrafi\u0142a poj\u0105\u0107 Ewangelii, kt\u00f3r\u0105 usi\u0142owa\u0142a jej wyt\u0142umaczy\u0107 wnuczka!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sednem prawos\u0142awia jest wezwanie do dost\u0105pienia bosko\u015bci poprzez obrz\u0119dy ko\u015bcielne i dobre uczynki. W ksi\u0105\u017cce ,,Eastern Orthodox Christianity&#8221; (Chrze\u015bcija\u0144stwo prawos\u0142awne; Baker 1994) Daniel B. Clendenin wyja\u015bnia, \u017ce w teologii prawos\u0142awnej \u201eub\u00f3stwienie [deification] [&#8230;] to ostateczny cel stworzenia Bo\u017cego\u201d. Cytuje prawos\u0142awnych \u015bwi\u0119tych, z kt\u00f3rych s\u0142\u00f3w wynika, \u017ce \u201epoprzez zwi\u0105zek z Bogiem przez wiar\u0119 stajemy si\u0119 bogiem\u201d (s. 135). \u201e\u00bbNauka spokojno\u015bci\u00ab, kontemplacja i interioryzacja modlitwy poprzez nieustanne wzywanie imienia Jezus odgrywaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c zasadnicz\u0105 rol\u0119\u201d (s. 136). Trzeba te\u017c \u201ewiernie uczestniczy\u0107 w sakramentach [&#8230;.] zachowywanie przykaza\u0144 Bo\u017cych jest nieodzowne: 'To one w ko\u0144cu czyni\u0105 cz\u0142owieka bogiem&#8217;\u201d (s. 137).<br><br>Ub\u00f3stwianie to proces do\u015b\u0107 d\u0142ugi, a Ko\u015bci\u00f3\u0142 i jego kap\u0142a\u0144stwo pe\u0142ni\u0105 w nim rol\u0119 podstawow\u0105. Zdecydowanie odrzuca si\u0119 prawd\u0119 o zbawieniu \u0142ask\u0105 przez wiar\u0119. Ksi\u0105\u017cka ,,Eastern Orthodox Theology, A Contemporary Reader&#8221; (Teologia prawos\u0142awna dla czytelnika wsp\u00f3\u0142czesnego; Baker Books, 1995) pod redakcj\u0105 Clendennina wyk\u0142ada teologi\u0119 prawos\u0142awia w rozdzia\u0142ach autorstwa czo\u0142owych teolog\u00f3w prawos\u0142awnych. W skorowidzu nie znajdujemy jednak takich hase\u0142 jak ewangelia, odkupienie, zbawienie, zbawiony itd.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Christoforos Stavropulos, czo\u0142owy uczony prawos\u0142awny, wyja\u015bnia (s. 184):<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>\u201eW Pismach \u015awi\u0119tych [&#8230;] czytamy o niezwyk\u0142ym powo\u0142aniu do nas skierowanym [&#8230;] \u00bbWy\u015bcie bogami&#8230; wy wszyscy\u00ab (Ps 82,6; J 10,34). [&#8230;] Ka\u017cdy z nas jako istota ludzka ma to jedyne w swym rodzaju powo\u0142anie &#8211; osi\u0105gn\u0105\u0107 teoz\u0119 [&#8230;] sta\u0107 si\u0119 bogiem, by\u0107 jak sam B\u00f3g&#8230;\u201d. <\/em>Dok\u0142adnie taki by\u0142 zamiar Lucyfera: \u201e&#8230;zr\u00f3wnam si\u0119 z Najwy\u017cszym\u201d! (Iz 14,14). Psalm 82,6 nie jest wcale zach\u0119t\u0105 do tego, aby sta\u0107 si\u0119 bogiem, ale stwierdzeniem, \u017ce cz\u0142owiek ju\u017c sta\u0142 si\u0119 bogiem &#8211; a nast\u0105pi\u0142o to wskutek buntu Adama (\u201eOto cz\u0142owiek sta\u0142 si\u0119 taki jak My\u201d; 1 Moj\u017c 3,22), przez co zosta\u0142 on wygnany z Edenu (w. 23-24). Istnieje tylko jeden prawdziwy B\u00f3g; wszyscy inni bogowie s\u0105 fa\u0142szywi. B\u00f3g zapowiedzia\u0142 zreszt\u0105, \u017ce \u201ebogowie, kt\u00f3rzy nie stworzyli nieba ani ziemi, zgin\u0105 z ziemi i spod tego nieba\u201d (Jer 10,11).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mimo to Kenneth Copeland i Paul Crouch &#8211; tak samo jak Shirley MacLaine &#8211; o\u015bmielaj\u0105 si\u0119 g\u0142osi\u0107, \u017ce s\u0105 autentycznymi bogami!<br><br>Podobne stanowisko zajmuje r\u00f3wnie\u017c w swej g\u0142o\u015bnej ksi\u0105\u017cce ,,Przekroczy\u0107 pr\u00f3g nadziei &#8221; (Lublin 1994) papie\u017c Jan Pawe\u0142 II, wyja\u015bniaj\u0105c, \u017ce \u201ezbawienie i przeb\u00f3stwienie\u201d to \u201eostateczny cel\u201d \u017cycia cz\u0142owieka.<em> \u201ePrzeb\u00f3stwienie cz\u0142owieka pochodzi od Boga\u201d <\/em>(s. 147). Tak samo nowy Katechizm Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego, cytuj\u0105c \u015bw. Atanazego i \u015bw. Tomasza z Akwinu g\u0142osi: <em>\u201eIstotnie Syn Bo\u017cy sta\u0142 si\u0119 cz\u0142owiekiem, aby uczyni\u0107 nas Bogiem. [&#8230;] Jednorodzony Syn Bo\u017cy [&#8230;] przyj\u0105\u0142 nasz\u0105 natur\u0119, aby stawszy si\u0119 cz\u0142owiekiem, uczyni\u0107 ludzi bogami\u201d <\/em>(par. 460; Pallotinum, 1994).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><br>75% Rosjan deklaruje si\u0119 jako wyznawcy prawos\u0142awia, a jednocze\u015bnie 63% uwa\u017ca si\u0119 za ateist\u00f3w. W epoce car\u00f3w rosyjski ko\u015bci\u00f3\u0142 prawos\u0142awny by\u0142 ko\u015bcio\u0142em pa\u0144stwowym, a ka\u017cde nowe prawo wymaga\u0142o jego zgody. Russian Christian Radio (P.O. Box 1667, Estes Park, CO 80517, USA) zauwa\u017ca<br><em><br>,,Ko\u015bci\u00f3\u0142 prawos\u0142awny sta\u0142 za prze\u015bladowaniami chrze\u015bcijan ewange<\/em><em>likalnych na d\u0142ugo przed doj\u015bciem komunist\u00f3w do w\u0142adzy. [&#8230;] [Dzi\u015b] ci sami ludzie [z tego Ko\u015bcio\u0142a], kt\u00f3rzy wsp\u00f3\u0142pracowali z w\u0142adz\u0105 komunistyczn\u0105, [&#8230;] s\u0105 wci\u0105\u017c u w\u0142adzy&#8230;<br><br>Obserwujemy wyra\u017ane oznaki wzrastaj\u0105cego sprzeciwu Ko\u015bcio\u0142a prawos\u0142awnego wobec protestanckich grup ewangelizacyjnych. [&#8230;.] Protestant\u00f3w oskar\u017ca si\u0119 o prozelityzm i ostrzega, \u017ceby nie pr\u00f3bowali namawia\u0107 nikogo do zmiany przynale\u017cno\u015bci ko\u015bcielnej&#8230;&#8221;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>,,Dallas Morning News&#8221; z dnia 15 VII 1993 informowa\u0142: <em>\u201eDr [Billy] Graham spotka\u0142 si\u0119 z patriarch\u0105 rosyjskiego Ko\u015bcio\u0142a prawos\u0142awnego i [&#8230;] zgodzili si\u0119 oni, \u017ce prozelityzm jest nie na miejscu\u201d<\/em>.<\/strong> Rosyjska w\u0142adza ustawodawcza ju\u017c niebawem zabroni\u0142a ewangelizowania przez cudzoziemc\u00f3w. Na ca\u0142ym obszarze Rosji Ko\u015bci\u00f3\u0142 prawos\u0142awny sprzeciwia si\u0119 Ewangelii. <strong>Co rano na ekranie rosyjskiej telewizji prawos\u0142awny pop ostrzega widz\u00f3w, aby nie s\u0142uchali protestant\u00f3w z Zachodu, krzycz\u0105c: \u201eNie potrzebujemy waszego Jezusa, my mamy tu swoje chrze\u015bcija\u0144stwo!\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Inny nasz znajomy pisze: \u201e\u017byj\u0105c i s\u0142u\u017c\u0105c w Rosji od kilku lat, wiem, jak trudno jest chrze\u015bcijanom w tym kraju poj\u0105\u0107, \u017ce rosyjskie prawos\u0142awie nie jest chrze\u015bcija\u0144stwem\u201d. Niestety, to fa\u0142szywe uto\u017csamienie jest w Rosji lansowane, i to przez czo\u0142owe osobisto\u015bci ewangelikalne. <strong>W wywiadzie udzielonym na pocz\u0105tku czerwca 1996 sieci CNBC Franklin Graham oznajmi\u0142: <em>\u201eCzy to w Ko\u015bciele rzymskokatolickim [&#8230;] czy to w Ko\u015bciele prawos\u0142awnym [&#8230;] wszyscy zgadzamy si\u0119 [&#8230;.] \u017ce to Jezus Chrystus zap\u0142aci\u0142 kar\u0119 za grzech\u201d<\/em>. Wypowied\u017a ta mo\u017ce wprowadzi\u0107 w tragiczny b\u0142\u0105d wielu ludzi. Czy\u017cby Franklin Graham nie zdawa\u0142 sobie sprawy, \u017ce katolicyzm i prawos\u0142awie pod tymi samymi s\u0142owami, kt\u00f3rych u\u017cywaj\u0105 chrze\u015bcijanie ewangelikalni, rozumiej\u0105 ca\u0142kiem co innego?<\/strong><br><br>W roku 1992 Robert Schuller za\u0142o\u017cy\u0142 kolejn\u0105 organizacj\u0119: ,,Churches United in Global Mission&#8221; (Ko\u015bcio\u0142y Zjednoczone w Misji Globalnej) w tym celu, aby \u201edzieli\u0107 si\u0119 pozytywnie poselstwem o Jezusie Chrystusie [&#8230;] [w] duchu jedno\u015bci, kt\u00f3ry jest prawdziwie katolicki, protestancki, prawos\u0142awny, ewangelikalny i charyzmatyczny\u201d. Pewien znajomy napisa\u0142 do mnie z Moskwy: \u201eW niedzielnym porannym wyst\u0105pieniu telewizyjnym [Schuller] powiedzia\u0142 co\u015b w tym rodzaju: <strong><em>Je\u015bli bycie protestantem ma oznacza\u0107, \u017ce protestuj\u0119 przeciwko mym katolickim braciom [&#8230;] przeciwko mym braciom prawos\u0142awnym [&#8230;] [czy] przeciwko wierz\u0105cym innych religii, to ja nie jestem protestantem<\/em>\u201d<em>.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chrze\u015bcijanie ewangelikalni przybywaj\u0105cy z Zachodu, aby g\u0142osi\u0107 Ewangeli\u0119 Rosjanom, naiwnie zwracaj\u0105 si\u0119 o pomoc do Ko\u015bcio\u0142a prawos\u0142awnego &#8211; i jak\u017ce cz\u0119sto daj\u0105 si\u0119 wystrychn\u0105\u0107 na dudka. W ubieg\u0142ym roku Jerry Falwell uczestniczy\u0142 w wielkiej kampanii ewangelizacyjnej w Moskwie, po\u0142\u0105czonej z wycieczk\u0105, na kt\u00f3r\u0105 wybra\u0142o si\u0119 wielu Amerykan\u00f3w, aby ujrze\u0107 \u201ecudown\u0105 reakcj\u0119 na Ewangeli\u0119 w by\u0142ym Zwi\u0105zku Sowieckim\u201d. Jerry by\u0142 g\u0142\u00f3wnym m\u00f3wc\u0105 podczas wielkiego zgromadzenia na moskiewskim Stadionie Olimpijskim. <strong>Jak relacjonuj\u0105 ludzie w\u0142adaj\u0105cy oboma j\u0119zykami (rosyjskim i angielskim), Jerry Falwell wyrazi\u015bcie przedstawi\u0142 Ewangeli\u0119 &#8211; ale t\u0142umacz przystosowa\u0142 wszystko do linii prawos\u0142awnej. Kiedy Falwell wypowiedzia\u0142 zaproszenie do przyj\u0119cia Chrystusa (dla wyznawc\u00f3w prawos\u0142awia obra\u017aliwe), t\u0142umacz przerobi\u0142 to na wezwanie do modlitwy. Wielu ludzi podnios\u0142o w\u00f3wczas r\u0119ce, wiod\u0105c Jerry&#8217;ego i jego towarzyszy do b\u0142\u0119dnego przekonania, \u017ce tak entuzjastycznie przyj\u0119to Ewangeli\u0119.<\/strong><br><br>Ewangeli\u015bci nie zwr\u00f3cili te\u017c uwagi na g\u0142\u00f3wn\u0105 intencj\u0119 spotkania na Stadionie Olimpijskim: by\u0142o ni\u0105 uczczenie czwartej rocznicy \u015bmierci s\u0142ynnego prawos\u0142awnego duchownego, [filozofa i teologa -ekumenist\u0119] Aleksandra Menna. W\u0142a\u015bnie ku jego czci pokazywano pantomimy, popi wyg\u0142aszali mowy, rozprowadzono tysi\u0105ce jego ksi\u0105\u017cek. Falwell i jego zesp\u00f3\u0142 nie mieli poj\u0119cia o herezjach zawartych w rosyjskim oryginale, gdy\u017c z przekazanej im wersji angielskiej usuni\u0119to fragmenty przychylne Buddzie i Konfucjuszowi oraz twierdzenia, \u017ce wszystkie religie prowadz\u0105 do Boga i \u017ce B\u00f3g przemawia\u0142 przez za\u0142o\u017cycieli wszystkich wielkich religii \u015bwiata. Menn propagowa\u0142 ide\u0119 ewolucji oraz koncepcj\u0119 ikon jako okna do Boga. By\u0142 wierny prawos\u0142awiu, odrzuca\u0142 biblijn\u0105 Ewangeli\u0119. W organizacj\u0119 innego moskiewskiego spotkania ku czci Menna zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 nieroztropnie Josh McDowell.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Lecz po prawdzie organizacja ,,Campus Crusade for Christ&#8221; od dawna zalicza\u0142a katolicyzm rzymski i prawos\u0142awie do prawdziwego, biblijnego chrze\u015bcija\u0144stwa. By\u0142y cz\u0142onek tej organizacji, kt\u00f3ry zosta\u0142 prawos\u0142awnym popem, opowiada: <em>\u201ePodczas dwuip\u00f3\u0142letniej pracy w siedzibie g\u0142\u00f3wnej Campus Crusade [&#8230;] w pe\u0142ni zaanga\u017cowa\u0142em si\u0119 w pobliskiej parafii greckiego ko\u015bcio\u0142a prawos\u0142awnego pod wezwaniem \u015awi\u0119tego Proroka Eliasza [&#8230;] W Campus Crusade zach\u0119cano mnie do tak czynnej wsp\u00f3\u0142pracy&#8230;\u201d<\/em>\u00a0 Frank Schaeffer &#8211; syn Francisa i Edith Schaeffer\u00f3w &#8211; swoj\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 ,,Dancing Alone&#8221; (Samotny taniec; Holy Cross Orthodox Press, 1994), opowiadaj\u0105c\u0105 o jego przej\u015bciu na prawos\u0142awie, dedykuje kilku by\u0142ym pracownikom etatowym Campus Crusade, kt\u00f3rzy zostali popami i wci\u0105gn\u0119li go do Ko\u015bcio\u0142a prawos\u0142awnego.<br><br><strong>Schaffer stwierdza, \u017ce ewangeliczna wiara, w jakiej wychowali go jego s\u0142awni rodzice, musia\u0142a zosta\u0107 odrzucona jako fa\u0142szywa, po to, aby m\u00f3g\u0142 on przyj\u0105\u0107 wiar\u0119 katolick\u0105 i prawos\u0142awn\u0105. Ciekawe zatem, \u017ce Colson, Bright, Packer i inni s\u0142ynni chrze\u015bcijanie ewangelikalni uwa\u017caj\u0105 katolik\u00f3w za swoich wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w w g\u0142oszeniu Ewangelii!<\/strong> Dzi\u015b Frank Schaeffer uwa\u017ca, \u017ce okre\u015blenie \u201enarodzony na nowo\u201d to protestanckie \u201ebezsensowne [&#8230;] magiczne, b\u0142yskawiczne [&#8230;] rozwi\u0105zanie na problem grzechu\u201d. Twierdzi, \u017ce nie zostajemy zbawieni \u201eprzez \u201ewiar\u0119, i\u017c Chrystus umar\u0142 za nas na krzy\u017cu, [ale] poprzez usilne staranie si\u0119, aby by\u0107 jak Chrystus. [&#8230;] Dost\u0119pujemy zbawienia stopniowo, w miar\u0119 jak dost\u0119pujemy ub\u00f3stwienia\u201d [podkre\u015blenie Schaeffera].<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ruchowi na rzecz &#8222;church growth&#8221; [\u201ewzrostu Ko\u015bcio\u0142a\u201d] oraz \u201emodlitwy i postu o przebudzenie\u201d przewodz\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy nie chc\u0105 rozr\u00f3\u017cnia\u0107 mi\u0119dzy biblijn\u0105 prawd\u0105 a k\u0142amstwem i kt\u00f3rzy \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 we wsp\u00f3\u0142pracy z g\u0142osicielami fa\u0142szywej ewangelii. C\u00f3\u017c wi\u0119c dziwnego, \u017ce dane statystyczne rejestruj\u0105 wzrost fa\u0142szywego chrze\u015bcija\u0144stwa?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Moc\u0105 Bo\u017c\u0105 oprzyjmy si\u0119 tym naciskom na dostosowanie si\u0119 do wsp\u00f3\u0142czesnej postaci \u201echrze\u015bcija\u0144stwa\u201d. Trzymajmy si\u0119 mocno zdrowej nauki biblijnej. Od tego zale\u017cy los dusz!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Artyku\u0142 pochodzi ze strony &#8211;<br><a href=\"https:\/\/zwiedzionechrzescijanstwo.blogspot.com\/2020\/02\/prozelityzm-jest-nie-na-miejscu.html\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/zwiedzionechrzescijanstwo.blogspot.com\/2020\/02\/prozelityzm-jest-nie-na-miejscu.html<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Cytuj\u0105c\u00a0szokuj\u0105ce dane statystyczne z pracy Thomasa C. Reevesa ,,The Empty Church&#8221;, William F. Buckley Jr. napisa\u0142 niedawno w jednym ze swych felieton\u00f3w: \u201ePrezbiterianie, metody\u015bci i episkopalni trac\u0105 prawie po\u0142ow\u0119 swojej m\u0142odzie\u017cy [&#8230;] w Harvardzie podstawowe za\u0142o\u017cenie g\u0142osi, \u017ce religia zachodnia nie jest dobra, a chrze\u015bcija\u0144stwo jest wr\u0119cz najgorsze. Najbardziej ha\u0144bi\u0105c\u0105 plam\u0105 na honorze jest by\u0107 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3375,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[36,22],"tags":[],"class_list":["post-3374","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wiadomosci","category-hunt"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.2 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Prozelityzm jest nie na miejscu -<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=3374\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Prozelityzm jest nie na miejscu -\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Cytuj\u0105c\u00a0szokuj\u0105ce dane statystyczne z pracy Thomasa C. Reevesa ,,The Empty Church&#8221;, William F. Buckley Jr. napisa\u0142 niedawno w jednym ze swych felieton\u00f3w: \u201ePrezbiterianie, metody\u015bci i episkopalni trac\u0105 prawie po\u0142ow\u0119 swojej m\u0142odzie\u017cy [&#8230;] w Harvardzie podstawowe za\u0142o\u017cenie g\u0142osi, \u017ce religia zachodnia nie jest dobra, a chrze\u015bcija\u0144stwo jest wr\u0119cz najgorsze. Najbardziej ha\u0144bi\u0105c\u0105 plam\u0105 na honorze jest by\u0107 [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=3374\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-08-13T10:24:55+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-09-14T10:30:56+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/45643756887.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1230\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"350\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Andrzej z DG\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Andrzej z DG\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"14 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=3374#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=3374\"},\"author\":{\"name\":\"Andrzej z DG\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569\"},\"headline\":\"Prozelityzm jest nie na miejscu\",\"datePublished\":\"2026-08-13T10:24:55+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-14T10:30:56+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=3374\"},\"wordCount\":2634,\"commentCount\":1,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=3374#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/45643756887.jpg\",\"articleSection\":[\"Magazyn opinii...\",\"My\u015bl teologiczna Dave Hunta\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=3374#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=3374\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=3374\",\"name\":\"Prozelityzm jest nie na miejscu -\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=3374#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=3374#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/45643756887.jpg\",\"datePublished\":\"2026-08-13T10:24:55+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-14T10:30:56+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=3374#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=3374\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=3374#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/45643756887.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/45643756887.jpg\",\"width\":1230,\"height\":350},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=3374#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Prozelityzm jest nie na miejscu\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/\",\"name\":\"\",\"description\":\"Pozw&oacute;l, \u017ce zajm\u0119 Ci tylko kilka minut...\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569\",\"name\":\"Andrzej z DG\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Andrzej z DG\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Prozelityzm jest nie na miejscu -","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=3374","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Prozelityzm jest nie na miejscu -","og_description":"Cytuj\u0105c\u00a0szokuj\u0105ce dane statystyczne z pracy Thomasa C. Reevesa ,,The Empty Church&#8221;, William F. Buckley Jr. napisa\u0142 niedawno w jednym ze swych felieton\u00f3w: \u201ePrezbiterianie, metody\u015bci i episkopalni trac\u0105 prawie po\u0142ow\u0119 swojej m\u0142odzie\u017cy [&#8230;] w Harvardzie podstawowe za\u0142o\u017cenie g\u0142osi, \u017ce religia zachodnia nie jest dobra, a chrze\u015bcija\u0144stwo jest wr\u0119cz najgorsze. Najbardziej ha\u0144bi\u0105c\u0105 plam\u0105 na honorze jest by\u0107 [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=3374","article_published_time":"2026-08-13T10:24:55+00:00","article_modified_time":"2026-09-14T10:30:56+00:00","og_image":[{"width":1230,"height":350,"url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/45643756887.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Andrzej z DG","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Andrzej z DG","Szacowany czas czytania":"14 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=3374#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=3374"},"author":{"name":"Andrzej z DG","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#\/schema\/person\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569"},"headline":"Prozelityzm jest nie na miejscu","datePublished":"2026-08-13T10:24:55+00:00","dateModified":"2026-09-14T10:30:56+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=3374"},"wordCount":2634,"commentCount":1,"image":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=3374#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/45643756887.jpg","articleSection":["Magazyn opinii...","My\u015bl teologiczna Dave Hunta"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=3374#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=3374","url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=3374","name":"Prozelityzm jest nie na miejscu -","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=3374#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=3374#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/45643756887.jpg","datePublished":"2026-08-13T10:24:55+00:00","dateModified":"2026-09-14T10:30:56+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#\/schema\/person\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=3374#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=3374"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=3374#primaryimage","url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/45643756887.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/45643756887.jpg","width":1230,"height":350},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=3374#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Prozelityzm jest nie na miejscu"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#website","url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/","name":"","description":"Pozw&oacute;l, \u017ce zajm\u0119 Ci tylko kilka minut...","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#\/schema\/person\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569","name":"Andrzej z DG","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g","caption":"Andrzej z DG"},"sameAs":["https:\/\/www.kilkaminut.pl"],"url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3374","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3374"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3374\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3376,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3374\/revisions\/3376"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3375"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3374"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3374"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3374"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}