{"id":3177,"date":"2026-08-19T09:34:59","date_gmt":"2026-08-19T09:34:59","guid":{"rendered":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=3177"},"modified":"2026-08-19T10:22:19","modified_gmt":"2026-08-19T10:22:19","slug":"polaczenie-prawdy-i-mitu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=3177","title":{"rendered":"Po\u0142\u0105czenie prawdy i mitu"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>autor: Berit Kjos \u2013 grudzie\u0144 2005<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201e\u2026dzieci odkrywaj\u0105 urocz\u0105, spokojn\u0105 krain\u0119 zamieszkan\u0105 przez gadaj\u0105ce zwierz\u0119ta, krasnoludy, fauny, centaury i olbrzymy, kt\u00f3ra zosta\u0142a skazana na wieczn\u0105 zim\u0119 przez z\u0142owrog\u0105 Bia\u0142\u0105 Czarownic\u0119, Jadis. Pod przewodnictwem szlachetnego i mistycznego w\u0142adcy, lwa Aslana, <strong>dzieci walcz\u0105 o prze\u0142amanie pot\u0119\u017cnej w\u0142adzy Bia\u0142ej Czarownicy<\/strong> nad Narni\u0105 w spektakularnej, decyduj\u0105cej bitwie, kt\u00f3ra na zawsze uwolni Narni\u0119 od lodowatego zakl\u0119cia Jadis.\u201d *1<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eC.S. Lewis to kto\u015b, kto maluje obraz i pozwala widzowi wyobrazi\u0107 sobie reszt\u0119. Dla mnie chodzi o stworzenie filmu, kt\u00f3ry dor\u00f3wna moim wspomnieniom z ksi\u0105\u017cki, a nie konkretnie samej ksi\u0105\u017cce. Musi on r\u00f3wnie\u017c dor\u00f3wna\u0107 wspomnieniom wszystkich innych, i to w\u0142a\u015bnie jest dla mnie wyzwaniem \u2013 sprawi\u0107, by by\u0142 przyst\u0119pny i prawdziwy&#8230;. <strong>Chc\u0119, by <em>wydawa\u0142 si\u0119 prawdziwy<\/em><\/strong><em>&#8230;<\/em>.\u201d *2 Re\u017cyser Andrew Adamson<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eIstnieje przepowiednia, \u017ce pojawi\u0105 si\u0119 dwaj synowie Adama i c\u00f3rki Ewy, kt\u00f3rzy pokonaj\u0105 bia\u0142\u0105 czarownic\u0119 i po\u0142o\u017c\u0105 kres tej stuletniej zimie.\u201d *3 M\u00f3wi\u0105cy B\u00f3br w pe\u0142nej wersji zwiastuna<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Film rozpoczyna si\u0119 od przeb\u0142ysku okrutnego, pe\u0142nego przemocy \u015bwiata <em>rzeczywisto\u015bci<\/em>. W nocy rozbrzmiewaj\u0105 syreny alarmowe, a nad g\u0142owami przelatuj\u0105 nazistowskie bombowce, zrzucaj\u0105c swoje \u015bmierciono\u015bne bomby. Rodzina Pevensie udaje si\u0119 do schronu przeciwbombowego, doskonale \u015bwiadoma nieustannych zagro\u017ce\u0144, jakie czaj\u0105 si\u0119 w ogarni\u0119tym wojn\u0105 Londynie. Wkr\u00f3tce potem czworo dzieci wsiada do poci\u0105gu i udaje si\u0119 w bezpieczne miejsce \u2013 do wiejskiej rezydencji nale\u017c\u0105cej do tajemniczego starego profesora. Wkr\u00f3tce odkryj\u0105 ekscytuj\u0105cy \u015bwiat <em>fantazji<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas przeczyta\u0142a dawno temu w <em>Lew, czarownica i stara szafa<\/em>, czworo dzieci odkrywa sw\u00f3j nowy dom i przedziera si\u0119 przez magiczn\u0105 szaf\u0119 do zimnego, zimowego \u015bwiata Narnii. Tutaj \u2013 podobnie jak w staro\u017cytnych mitach, kt\u00f3re urzek\u0142y serce C. S. Lewisa \u2013 zwierz\u0119ta m\u00f3wi\u0105, czarownice rzucaj\u0105 zakl\u0119cia, kl\u0105twy zamieniaj\u0105 cia\u0142o w kamie\u0144, a granica mi\u0119dzy rzeczywisto\u015bci\u0105 fizyczn\u0105 a duchowymi fantazjami zanika. Mit i prawda \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 w jeszcze bardziej fascynuj\u0105ce iluzje, podczas gdy dobro i z\u0142o s\u0105 na nowo definiowane, by pasowa\u0142y do nowej opowie\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eTa ksi\u0105\u017cka opowiada o wyobra\u017ani\u201d \u2013 m\u00f3wi Roger Ford, scenograf disnejowskiej wersji Narnii. \u201eZatem obrazy powstaj\u0105 w wyobra\u017ani dziecka i czytelnika\u201d. Jednak w przeciwie\u0144stwie do ksi\u0105\u017cek filmy wpajaj\u0105 gotowe obrazy. \u201eWyzwaniem dla tw\u00f3rcy filmowego jest sprostanie wyobra\u017ani widz\u00f3w, a nawet jej przewy\u017cszenie\u201d \u2013 kontynuuje Ford \u2013 \u201ei prawdziwe przeniesienie ich w inny czas i miejsce\u201d *4 <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dzisiejsza cyfrowa magia spe\u0142nia t\u0119 funkcj\u0119 a\u017c nazbyt dobrze! Ale dok\u0105d ten film przenosi umys\u0142y naszych dzieci? Jakie pokusy podsycaj\u0105 ich ludzk\u0105 natur\u0119 i emocjonalne pragnienia? Jakie sugestie pozostawi\u0105 trwa\u0142e \u015blady w ich pami\u0119ci? To s\u0105 pytania, kt\u00f3re musz\u0105 zada\u0107 sobie chrze\u015bcija\u0144scy rodzice. A jedno zdanie odpowiada na wszystkie trzy: <em>\u015bwiat okultyzmu<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kusz\u0105ce poga\u0144skie \u015bwiaty, kt\u00f3re stworzy\u0142 C.S. Lewis [np. w jego kosmicznej trylogii] wraz ze swoimi przyjaci\u00f3\u0142mi tworz\u0105cymi mity, nie by\u0142y inspirowane S\u0142owem Bo\u017cym ani Duchem \u015awi\u0119tym. Te opowie\u015bci wyros\u0142y z trwaj\u0105cego ca\u0142e \u017cycie zanurzenia si\u0119 w wierzeniach, warto\u015bciach, rytua\u0142ach, j\u0119zykach i stylach \u017cycia dawnych kultur poga\u0144skich. Sam C. S. Lewis \u2013 nawet wiele lat po wyznaniu wiary w Chrystusa \u2013 pozostawa\u0142 op\u0119tany tymi starymi mitami. Podobnie jak podczas swojego s\u0142ynnego spotkania z Tolkienem z 1931 roku, kt\u00f3re nazwa\u0142 \u201enawr\u00f3ceniem\u201d, nadal sugerowa\u0142, \u017ce chrze\u015bcija\u0144stwo i poga\u0144stwo w pewnym sensie wzajemnie si\u0119 uzupe\u0142niaj\u0105. Zastan\u00f3wcie si\u0119 nad jego opisem wizyty w Grecji w 1960 roku, trzy lata przed \u015bmierci\u0105:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eMusia\u0142em si\u0119 nie\u017ale nam\u0119czy\u0107, by zapobiec powrotowi Joy i mnie do poga\u0144stwa w Attyce! W Dafni trudno by\u0142o nie modli\u0107 si\u0119 do Apolla, Uzdrowiciela. Ale jako\u015b <strong>nie wydawa\u0142o si\u0119, by by\u0142o to czym\u015b bardzo z\u0142ym<\/strong> \u2014 <strong>zwracaliby\u015bmy si\u0119 po prostu do Chrystusa <em>sub specie Apollinius<\/em><\/strong>. Byli\u015bmy \u015bwiadkami pi\u0119knej chrze\u015bcija\u0144skiej uroczysto\u015bci wiejskiej na Rodos i prawie nie odczuli\u015bmy \u017cadnej rozbie\u017cno\u015bci\u201d. *5<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W tej samej ksi\u0105\u017cce przytoczono wcze\u015bniejsze stwierdzenie Lewisa, w kt\u00f3rym wyra\u017ca\u0142 \u017cal, \u017ce w latach szkolnych nie nauczono go o rzekomym zwi\u0105zku mi\u0119dzy chrze\u015bcija\u0144stwem a poga\u0144stwem: \u201eNikt nigdy nie pr\u00f3bowa\u0142 pokaza\u0107, w jakim sensie <strong>chrze\u015bcija\u0144stwo wype\u0142ni\u0142o poga\u0144stwo<\/strong> lub poga\u0144stwo zapowiada\u0142o chrze\u015bcija\u0144stwo.&#8221; *5<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bia\u0142a czarownica, Jadis \u2013 samozwa\u0144cza Kr\u00f3lowa Narnii \u2013 wywodzi si\u0119 z tego poga\u0144skiego \u015bwiatopogl\u0105du, a nie z biblijnego systemu odniesie\u0144. Jej rytualna ofiara z Aslana ma wi\u0119cej wsp\u00f3lnego ze staro\u017cytnymi rytua\u0142ami przesilenia zimowego i krwawymi ofiarami sk\u0142adanymi bogom kulturowym (czy to hinduskim, majskim, inkaskim czy babilo\u0144skiem) ni\u017c z ukrzy\u017cowaniem naszego Pana. Nic dziwnego, \u017ce re\u017cyser filmu wybra\u0142 dla Aslana scenografi\u0119 ofiarn\u0105, kt\u00f3ra dziwnie przypomina staro\u017cytne rytualne kamienie i filary w Stonehenge, obecnie b\u0119d\u0105ce miejscem spotka\u0144 szybko rozrastaj\u0105cych si\u0119 na ca\u0142ym \u015bwiecie sieci neopogan. [S\u0142owo <strong>aslan<\/strong> pochodzi z j\u0119zyka tureckiego i oznacza <strong>\u201elew\u201d<\/strong>. Jest to tak\u017ce popularne m\u0119skie imi\u0119 w krajach tureckich i muzu\u0142ma\u0144skich.]<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eWcze\u015bniej w swoim \u017cyciu Lewis odwiedzi\u0142 ruiny Stonehenge, tajemniczego kr\u0119gu gigantycznych prehistorycznych kamieni w po\u0142udniowej Anglii. W swojej ksi\u0105\u017cce <em>Journey into Narnia<\/em> Kathryn Lindskoog zauwa\u017ca: \u00bbNajni\u017cszy kamie\u0144 w Stonehenge nazywany jest kamieniem ofiarnym, poniewa\u017c ludzie podejrzewaj\u0105, \u017ce tysi\u0105ce lat temu w ramach z\u0142owrogich ceremonii wi\u0105zano tam ludzi i zadano im ciosy no\u017cem&#8230; . Jest niemal pewne, \u017ce Stonehenge podsun\u0119\u0142o Lewisowi pomys\u0142 na Kamienny St\u00f3\u0142\u201d. *6<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W przeciwie\u0144stwie do Jezusa, naszego Pana, Aslan negocjuje warunki \u201estaro\u017cytnej magii\u201d z bia\u0142\u0105 czarownic\u0105. I w przeciwie\u0144stwie do Boga, Aslan przypisuje ostateczne zwyci\u0119stwo ludziom, a nie w\u0142asnemu planowi i mocy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201ePrzysz\u0142o\u015b\u0107 Narnii <strong>zale\u017cy od <em>twojej<\/em> odwagi<\/strong>\u201d \u2013 powiedzia\u0142 lew do Piotra przed swoim smutnym odej\u015bciem. Wkr\u00f3tce potem ten mianowany rycerz w l\u015bni\u0105cej zbroi wjecha\u0142  <strong>na \u015bnie\u017cnobia\u0142ym jednoro\u017ccu<\/strong> do zaci\u0119tej bitwy, dzier\u017c\u0105c l\u015bni\u0105cy miecz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Czy ten obraz przypomina wam \u201eZbroj\u0119 Bo\u017c\u0105\u201d lub \u201eMiecz Ducha\u201d? Je\u015bli tak, to jest to myl\u0105ce skojarzenie. Tym zwyci\u0119skim Mieczem jest wieczne, niezmienne S\u0142owo Bo\u017ce. Nie ma ono miejsca w micie o Narnii.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Aby zilustrowa\u0107 t\u0119 rozbie\u017cno\u015b\u0107 mi\u0119dzy prawd\u0105 biblijn\u0105 a fantazj\u0105 z Narnii, pos\u0142u\u017cymy si\u0119 zbroj\u0105 Bo\u017c\u0105 jako schematem. Obala ona powszechne za\u0142o\u017cenie, \u017ce Narnia jest chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 alegori\u0105 \u2013 pogl\u0105d, kt\u00f3remu sam Lewis zaprzecza\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wed\u0142ug <em>Christianity Today<\/em> \u201enie tylko Lewis waha\u0142 si\u0119 nazwa\u0107 swoje ksi\u0105\u017cki chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 alegori\u0105, ale opowie\u015bci te czerpi\u0105 w r\u00f3wnym stopniu z mitologii poga\u0144skiej, co z Biblii\u201d. *7<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W rzeczywisto\u015bci ci, kt\u00f3rzy chc\u0105 postrzega\u0107 Aslana jako Jezusa Chrystusa, musieliby wykaza\u0107 si\u0119 spor\u0105 wyobra\u017ani\u0105. Te dwie przeciwstawne postacie po prostu nie pasuj\u0105 do siebie, chyba \u017ce prawda Bo\u017ca zostanie dostosowana do ludzkiej wyobra\u017ani. Niestety, takie duchowe kompromisy maj\u0105 miejsce ka\u017cdego dnia. A <em>im lepsza podr\u00f3bka, tym bardziej zwodnicza jest jej moc<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Pas <strong>Prawdy<\/strong> \u2014 zasadnicza prawda o Bogu i Jego planie odkupienia<\/li>\n\n\n\n<li>Naramiennik <strong>Sprawiedliwo\u015bci<\/strong> \u2014 Prawda o naszej potrzebie krzy\u017ca i Bo\u017cej sprawiedliwo\u015bci<\/li>\n\n\n\n<li>Sanda\u0142y <strong>Pokoju<\/strong> \u2014 \u0141askawy dar Ksi\u0119cia Pokoju dla tych, kt\u00f3rzy krocz\u0105 w Jego Prawdzie i Sprawiedliwo\u015bci<\/li>\n\n\n\n<li>Tarcza <strong>wiary<\/strong> \u2014 Pok\u0142adanie ca\u0142ej naszej ufno\u015bci w suwerennej mocy i mi\u0142o\u015bci naszego Kr\u00f3la oraz w Jego S\u0142owie.<\/li>\n\n\n\n<li>He\u0142m <strong>zbawienia<\/strong> \u2014 Skupianie wzroku na nadziei Jego zwyci\u0119stwa dzisiaj i na wieki.<\/li>\n\n\n\n<li>Miecz Ducha \u2014 Jego <strong>S\u0142owo<\/strong>, ukryte w naszych sercach i wymierzone przeciwko ka\u017cdemu wrogowi pokoju, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142by stan\u0105\u0107 przeciwko nam.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Te elementy nabieraj\u0105 jeszcze wi\u0119kszego znaczenia w \u015bwietle faktu, \u017ce Jezus wielokrotnie przedstawia\u0142 si\u0119 przed swoimi uczniami jako Prawda, Sprawiedliwo\u015b\u0107, (Ksi\u0105\u017c\u0119) Pokoju, nasze Zbawienie i \u017cywe S\u0142owo. *8 Tak wi\u0119c, gdy \u201ezak\u0142adacie\u201d Bo\u017c\u0105 zbroj\u0119, \u201eokrywacie si\u0119 Panem Jezusem Chrystusem\u201d. (Rzymian 13:12-14) On staje si\u0119 twoj\u0105 <em>kryj\u00f3wk\u0105<\/em> i <em>twoim schronieniem<\/em> w burzy. Ukryty w Nim, mo\u017cesz liczy\u0107 na Jego zwyci\u0119stwo, gdy\u017c On nie tylko os\u0142ania ci\u0119 jak tarcza, ale tak\u017ce nape\u0142nia ci\u0119 swoim \u017cyciem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>1. Bo\u017ca PRAWDA: Jego wieczne, niezmienne i triumfuj\u0105ce S\u0142owo!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jak j\u0105 odnale\u017a\u0107? Chuck Colson wskazuje na C. S. Lewisa jako naszego przewodnika. \u201e&#8230;to, co naprawd\u0119 czyni [Lewisa] tak fascynuj\u0105cym\u201d \u2013 pisze Colson \u2013 \u201eto jego zdolno\u015b\u0107 do \u0142\u0105czenia w swoich dzie\u0142ach rozumu i wyobra\u017ani. Jak sam napisa\u0142: \u00bbDla mnie rozum jest naturalnym narz\u0119dziem prawdy, a wyobra\u017ania narz\u0119dziem zrozumienia\u00ab. Ma racj\u0119. Wyobra\u017ania dostrzega to, co umys\u0142 m\u00f3g\u0142by uzna\u0107 jedynie za abstrakcyjn\u0105 prawd\u0119. Dlatego zar\u00f3wno chrze\u015bcijanie, jak i niechrze\u015bcijanie mog\u0105 doceni\u0107 zar\u00f3wno nieko\u0144cz\u0105c\u0105 si\u0119 tw\u00f3rcz\u0105 wyobra\u017ani\u0119 Lewisa, jak i spos\u00f3b, w jaki opiera\u0142 nawet swoje dzie\u0142a fantastyczne na absolutnej prawdzie.\u201d *9<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednak zar\u00f3wno Colson, jak i Lewis wydaj\u0105 si\u0119 definiowa\u0107 prawd\u0119 z perspektywy humanistycznej, a nie biblijnej. S\u0142owo Bo\u017ce wielokrotnie ostrzega nas, \u017ce ani <em>wyobra\u017ania<\/em>, ani ludzki <em>rozum<\/em>, ani logika nie doprowadz\u0105 nas do Jego prawdy. \u201eNie polegaj na w\u0142asnym rozumie\u201d \u2013 ostrzega nas w Ksi\u0119dze Przys\u0142\u00f3w 3:5-7. \u201eNie uwa\u017caj si\u0119 za m\u0105drego we w\u0142asnych oczach\u201d. A wierny (ale pogardzany) prorok Starego Testamentu Jeremiasz pokazuje nam skutki my\u015blenia humanistycznego \u2013 zar\u00f3wno wtedy, jak i dzi\u015b: \u201eNie byli pos\u0142uszni, nie nak\u0142aniali ucha, lecz ka\u017cdy z nich post\u0119powa\u0142 wed\u0142ug zamys\u0142\u00f3w swego z\u0142ego serca&#8230;\u201d (Jeremiasz 11:8)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ted Baehr, za\u0142o\u017cyciel <em>MovieGuide<\/em>, r\u00f3wnie\u017c zgadza si\u0119 z C. S. Lewisem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eTen film\u2026 jest dla Ko\u015bcio\u0142a wspania\u0142ym narz\u0119dziem pomagaj\u0105cym ludziom <strong>zrozumie\u0107 prawd\u0119 Ewangelii <\/strong>Jezusa Chrystusa\u201d \u2013 napisa\u0142. Czy mia\u0142 racj\u0119? A mo\u017ce po prostu akceptowa\u0142 dzisiejsz\u0105, kulturowo poprawn\u0105 wersj\u0119 ponadczasowego i niezmiennego S\u0142owa Bo\u017cego?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jego wniosek: \u201eBardzo, bardzo niewielu ludzi dostrze\u017ce niewielkie odst\u0119pstwa, jakie film wprowadza w stosunku do powie\u015bci\u201d. *10<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To ostatnie stwierdzenie mo\u017ce by\u0107 prawdziwe. Wci\u0105gni\u0119ci w ekscytuj\u0105c\u0105, pe\u0142n\u0105 zaawansowanych technologii fantazj\u0119, niewielu prawdopodobnie zauwa\u017cy zmiany w scenariuszu. Jednak pierwsze zdanie powinno budzi\u0107 niepok\u00f3j. W jaki spos\u00f3b ten film pomo\u017ce ludziom <em>zrozumie\u0107 prawd\u0119 <\/em>Ewangelii? Co tak naprawd\u0119 jest<em> prawd\u0105<\/em> w tej tak zwanej \u201echrze\u015bcija\u0144skiej alegorii\u201d?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dr Baehr udziela cz\u0119\u015bciowej odpowiedzi w poni\u017cszym streszczeniu. Jakie ra\u017c\u0105ce zniekszta\u0142cenia rzekomej \u201eprawdy\u201d dostrzegacie tutaj?<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201ePrzepowiednia g\u0142osi, \u017ce czworo syn\u00f3w i c\u00f3rek Adama i Ewy przyb\u0119dzie do Narnii i <strong>pomo\u017ce Aslanowi<\/strong>&#8230; <strong>wyzwoli\u0107 Narni\u0119<\/strong> spod w\u0142adzy Bia\u0142ej Czarownicy. Aby udaremni\u0107 t\u0119 przepowiedni\u0119, Bia\u0142a Czarownica powiedzia\u0142a wszystkim, \u017ce je\u015bli zobacz\u0105 syna lub c\u00f3rk\u0119 Adama i Ewy, powinni ich porwa\u0107 i przyprowadzi\u0107 do niej&#8230;<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201e\u2026usuni\u0119to r\u00f3wnie\u017c scen\u0119 zmartwychwstania z udzia\u0142em Aslana, Lucy i Susan, a film skupia si\u0119 bardziej na tym, \u017ce <strong>to dzieci s\u0105 rozwi\u0105zaniem problemu z\u0142a<\/strong> w Narnii, podczas gdy w rzeczywisto\u015bci zwyci\u0119stwo nale\u017cy do Aslana\u2026 [Dzieci] s\u0105 spadkobiercami zwyci\u0119stwa, kt\u00f3re <strong>Aslan odnosi na kamiennym stole<\/strong>, a Jezus Chrystus odni\u00f3s\u0142 na krzy\u017cu\u2026<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eW rzeczywisto\u015bci film ten stanowi bardzo wyra\u017an\u0105 aluzj\u0119 chrystologiczn\u0105, czy te\u017c wyobra\u017cenie, historii Jezusa Chrystusa. Drobne zmiany nie umniejszaj\u0105 tego znaczenia zawartego w ksi\u0105\u017cce&#8230;<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eAndrew Adamson&#8230; rozumie element ofiary i odkupienia, ale jego trosk\u0105 by\u0142o <strong>nadanie dzieciom mocy<\/strong>. &#8230;jego mi\u0142o\u015b\u0107 do oryginalnego \u017ar\u00f3d\u0142a ostatecznie sprawia, \u017ce film nie zbacza z kursu\u201d. *10<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Skoro Adamson skupi\u0142 si\u0119 na \u201ewzmocnieniu&#8230; dzieci\u201d, to logiczne jest przypisanie <em>im<\/em> (a nie Aslanowi) zas\u0142ug za ostateczne zwyci\u0119stwo, prawda? Pomaga to r\u00f3wnie\u017c wyja\u015bni\u0107 pokr\u0119cone przes\u0142anie Aslana:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201ePrzysz\u0142o\u015b\u0107 Narnii zale\u017cy od <strong><em>waszej<\/em><\/strong> odwagi.\u201d *3<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chocia\u017c to stwierdzenie powinno niepokoi\u0107 tych, kt\u00f3rzy kochaj\u0105 Ewangeli\u0119, bardzo dobrze wpisuje si\u0119 ono w staro\u017cytn\u0105 przepowiedni\u0119 Narnii. Dla nas s\u0142owo \u201eprzepowiednia\u201d oznacza <em>wszechwiedz\u0105ce (<\/em>przewiduj\u0105ce przysz\u0142e wydarzenia) objawienie Bo\u017ce tego, co nas czeka. Poniewa\u017c znamy Go i ufamy Jego S\u0142owu, powa\u017cnie traktujemy cenne proroctwa Starego Testamentu dotycz\u0105ce nadchodz\u0105cego Mesjasza. Wszystko, co B\u00f3g nam powiedzia\u0142, <em>spe\u0142ni si\u0119<\/em> lub <em>ju\u017c si\u0119<\/em> spe\u0142ni\u0142o! Jezus przyszed\u0142 i odda\u0142 za nas swoje \u017cycie! On ponownie przyjdzie po sw\u00f3j lud!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednak proroctwo Narnii nie obiecuje takiego Zbawiciela. <strong>W jaskrawym kontra\u015bcie obiecuje, \u017ce przyjdzie czterech ludzi i ocali t\u0119 krain\u0119. C\u00f3\u017c za oszustwo nazywa\u0107 t\u0119 zwodnicz\u0105 opowie\u015b\u0107 obrazem prawdy!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u015bli to oburzaj\u0105ce k\u0142amstwo wp\u0142ynie na <em>nasze<\/em> rozumienie Ewangelii, b\u0119dziemy postrzega\u0107 samych siebie jako wsp\u00f3\u0142zbawicieli. B\u0119dziemy sobie pogratulowa\u0107, zamiast pokornie i rado\u015bnie chwali\u0107 naszego Boga za Jego niesamowit\u0105 \u0142ask\u0119 w naszej s\u0142abo\u015bci! <strong>Przek\u0142adaj\u0105c to na j\u0119zyk Ewangelii, pogl\u0105d ten sugeruje, \u017ce \u015bmier\u0107 i zmartwychwstanie Jezusa nie wystarczy\u0142y, by zbawi\u0107 Jego lud. Zamiast tego <em>B\u00f3g polega na nas<\/em>, by zrealizowa\u0107 swoje zbawienie. To k\u0142amstwo sta\u0142o si\u0119 ju\u017c kluczowym chwytem marketingowym w dzisiejszym, zorientowanym na cz\u0142owieka Ruchu na rzecz Wzrostu Ko\u015bcio\u0142a.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Poni\u017cszy komentarz autorstwa Josepha Pearce\u2019a (biografa Tolkiena i autora nowej ksi\u0105\u017cki o C. S. Lewisie) ilustruje si\u0142\u0119 przekonywania tych mit\u00f3w. Odnosi si\u0119 on zar\u00f3wno do Lewisa, jak i do Tolkiena:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201e&#8230; si\u0142a Tolkiena tkwi w tym, \u017ce <strong>poprzez mit<\/strong> udaje mu si\u0119 sprawi\u0107, by czytelnik <strong>odczu\u0142 niewidzialn\u0105 r\u0119k\u0119 opatrzno\u015bci<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eW swoich mitycznych dzie\u0142ach, czy te\u017c \u2013 jak sam by je nazwa\u0142 \u2013 subkreacjach, pokazuje, jak niewidzialna r\u0119ka Boga jest <strong>odczuwalna znacznie silniej w micie<\/strong> ni\u017c kiedykolwiek w beletrystyce. Paradoksalnie, beletrystyka opiera si\u0119 na faktach, cho\u0107by <strong>wymy\u015blonych<\/strong>, podczas gdy mit opiera si\u0119 na prawdzie, cho\u0107by <strong>prawdzie ubranej w fantazyjne przebrania<\/strong>.\u201d *11<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Czy dostrzegacie t\u0119 dziwn\u0105 argumentacj\u0119? Je\u015bli mityczny \u015bwiat magii \u201esprawia, \u017ce czytelnik odczuwa niewidzialn\u0105 r\u0119k\u0119 opatrzno\u015bci\u201d, to jakie przes\u0142anie faktycznie przekazuje? Jakie nowe \u201eprawdy\u201d, uczucia i spostrze\u017cenia ludzie \u201ezabieraj\u0105 ze sob\u0105 do domu\u201d, opuszczaj\u0105c kino? \u2013 Albo kiedy czytaj\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119? Pami\u0119tajcie, \u017ce te dwa elementy \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 w umys\u0142ach fan\u00f3w Narnii.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na przyk\u0142ad, jak\u0105 prawd\u0119 lub z\u0142udzenie przekazuje dziecku poni\u017csza rozmowa z ksi\u0105\u017cki? Piotr pyta:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">[Piotr] \u201eCzy sama czarownica nie jest cz\u0142owiekiem?\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">[Pan B\u00f3br] \u201eChcia\u0142aby po prostu w to wierzy\u0107 i na tym opiera swoje roszczenia do tytu\u0142u kr\u00f3lowej. Ale nie jest c\u00f3rk\u0105 Ewy. Pochodzi od pierwszej \u017cony waszego ojca Adama\u2026 nazywali j\u0105 <strong>Lilith<\/strong>. A by\u0142a ona jedn\u0105 z d\u017cin\u00f3w.\u201d  *12<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nasz m\u0105dry B\u00f3g ma zupe\u0142nie inne spojrzenie na ludzk\u0105 wyobra\u017ani\u0119 ni\u017c Tolkien czy Lewis i doskonale zdaje sobie spraw\u0119 z jej mocy, by wyolbrzymia\u0107 k\u0142amstwa i zniekszta\u0142ca\u0107 prawd\u0119. Dlatego wielokrotnie ostrzega nas, \u017ce \u201ewyobra\u017ania serca ludzkiego jest z\u0142a od m\u0142odo\u015bci\u201d. [Ksi\u0119ga Rodzaju 8:21]<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Aby lepiej zrozumie\u0107 wypaczon\u0105 Ewangeli\u0119 nauczan\u0105 poprzez t\u0119 mityczn\u0105 seri\u0119, <strong>cz\u0119\u015b\u0107 2<\/strong> tej serii po\u015bwi\u0119conej Narnii przyjrzy si\u0119 dziwnej opowie\u015bci o stworzeniu zawartej w <em>Siostrze\u0144cu czarodzieja<\/em>, ksi\u0105\u017cce poprzedzaj\u0105cej <em>Lwa, czarownic\u0119 i star\u0105 szaf\u0119<\/em> w siedmiotomowej serii \u201eOpowie\u015bci z Narnii\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eStaraj si\u0119, aby\u015b by\u0142 uznany przez Boga za godnego, jako pracownik, kt\u00f3ry nie ma si\u0119 czego wstydzi\u0107, <strong>prawid\u0142owo rozdzielaj\u0105cy s\u0142owo prawdy<\/strong>\u201d. 2 List do Tymoteusza 2:15<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Przypisy:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1. Opowie\u015bci z Narnii: Lew, czarownica i stara szafa (2005) \u2013 fragmenty filmowe i multimedia<br>2. Re\u017cyser Andrew Adamson opowiada na stronie http:\/\/dvddungeon.com\/news\/news.php?id=4207<br>3. Pe\u0142ny zwiastun na stronie http:\/\/movies.aol.com\/movie_exclusive_the_chronicles_of_narnia<br>4. http:\/\/disney.go.com\/disneypictures\/narnia\/behind_the_magic.html?movie=chapter4&amp;size=WMlarge&amp;clip_title=Chapter%204,%20The%20Story <br>5. Roger Lancelyn Green, C.S. Lewis: A Biography (Orlando, FL: Harcourt Inc.,1974), strona 274, 30.<br>6. http:\/\/www.roarofnarnia.com\/ask_the_professor.aspx (link nie dzia\u0142a\u0142 12-6-05)<br>7. Josh Hurst, \u201eDo szafy i prosto do Hollywood\u201d, <em>Christianity Today<\/em> (11\/07\/05), www.christianitytoday.com\/movies\/special\/narnia-news.html<br>8. <em>Szafa od Kr\u00f3la<\/em> \u2013 Rozdzia\u0142 2 na stronie www.crossroad.to\/Bible_studies\/Wardrobe\/chapter2.html<br>9. Chuck Colson, \u201eLewis Revisited\u201d (9 grudnia 2005 r.) na stronie www.pfm.org\/AM\/Template.cfm?Section=BreakPoint1&amp;Template=\/CM\/ContentDisplay.cfm&amp;ContentID=17510<br>10. \u201eAbsolutnie porywaj\u0105ce! Film Disneya Opowie\u015bci z Narnii na stronie www.assistnews.net\/Stories\/s05110091.htm<br>11. <em>Listy J. R. R. Tolkiena, <\/em>red. Humphrey Carpenter (Boston: Houghton Mifflin Company, 1981<em>,<\/em> str. 201.<br>12. C.S. Lewis, <em>Kompletne Kroniki Narnii<\/em> (Harper\/Collin Publishers), strona 77.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">13. Lilith: Zgodnie z mitami \u017cydowskimi i gnostyckimi Lilith by\u0142a pierwsz\u0105 \u017con\u0105 Adama. Jako wz\u00f3r dla radykalnych feministek zosta\u0142a wygnana z Ogrodu Edenu, poniewa\u017c odm\u00f3wi\u0142a podporz\u0105dkowania si\u0119 Adamowi. Podobnie jak Szatan, zaliczano j\u0105 do pot\u0119\u017cnych i demonicznych postaci sprzeciwiaj\u0105cych si\u0119 Bogu. Tymczasem Adam otrzyma\u0142 now\u0105 \u017con\u0119, Ew\u0119. Ta historia ma znacznie wi\u0119cej aspekt\u00f3w, ale poniewa\u017c nale\u017cy ona do sfery okultystycznego mistycyzmu \u017cydowskiego i opowie\u015bci gnostyckich, najlepiej nie zag\u0142\u0119bia\u0107 si\u0119 w takie mroczne bajki.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u017ar\u00f3d\u0142o: <br>&#8211; <a href=\"https:\/\/www.crossroad.to\/articles2\/05\/narnia.htm\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/www.crossroad.to\/articles2\/05\/narnia.htm<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Czworono\u017cny Stw\u00f3rca wielu \u015bwiat\u00f3w<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>autor: Berit Kjos \u2013 grudzie\u0144 2005<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8222;Ja jestem Pan, tw\u00f3j B\u00f3g&#8230; Nie b\u0119dziesz mia\u0142 innych bog\u00f3w obok Mnie. Nie b\u0119dziesz sobie czyni\u0142 rze\u017abionego obrazu \u2014<strong>\u017cadnego podobizny<\/strong> tego, co jest w niebie wysoko, ani tego, co jest na ziemi nisko&#8230; nie b\u0119dziesz kl\u0119ka\u0142 przed nimi ani im s\u0142u\u017cy\u0142. Bo Ja, Pan, tw\u00f3j B\u00f3g, jestem Bogiem zazdrosnym&#8230;. Nie b\u0119dziesz wzywa\u0142 imienia Pana, Boga swego, nadaremno&#8230;\u201d. Ksi\u0119ga Powt\u00f3rzonego Prawa 5:6-11<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Z niecierpliwym oczekiwaniem ko\u015bcio\u0142y w ca\u0142ej Ameryce przygotowywa\u0142y si\u0119 do wielkiego wydarzenia roku. Wiele z nich zach\u0119ca\u0142o rodzic\u00f3w, by czytali swoim dzieciom <em>Lwa, czarownic\u0119 i star\u0105 szaf\u0119<\/em>. Niekt\u00f3re organizowa\u0142y seminaria, aby nauczy\u0107 rodziny konstruktywnego dialogu na temat Narnii. [Nauczyciele szk\u00f3\u0142ek niedzielnych otrzymywali gotowe scenariusze lekcji biblijnych w oparciu o Narni\u0119.] Pastorzy wykorzystywali t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119 zamiast Biblii jako \u017ar\u00f3d\u0142o inspiracji w niedzielne poranki. Wynajmowali autobusy, by przewie\u017a\u0107 swoich wiernych do zarezerwowanych kin. <strong>Rick Warren zaprosi\u0142 wiernych z ko\u015bcio\u0142a Saddleback, a tak\u017ce pastor\u00f3w z ca\u0142ego kraju na pe\u0142nometra\u017cowy pokaz przedpremierowy na tydzie\u0144 przed premier\u0105 9 grudnia. <\/strong>A fala pochwa\u0142 uciszy\u0142a wi\u0119kszo\u015b\u0107 g\u0142os\u00f3w sprzeciwu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chrze\u015bcija\u0144scy fani Narnii mogli zapomnie\u0107 o wa\u017cnej lekcji zawartej w Ksi\u0119dze Rodzaju 3: \u0141\u0105cz\u0105c cz\u0119\u015bciowe prawdy z kusz\u0105cym k\u0142amstwem, w\u0105\u017c przedstawi\u0142 Ewie katastrofalne oszustwo. Tak, w opowie\u015bciach o Narnii znajduj\u0105 si\u0119 aluzje do prawdy. Ale jest tam o wiele wi\u0119cej sprzecznych przes\u0142a\u0144, a og\u00f3lny kontekst jest poga\u0144ski, a nie chrze\u015bcija\u0144ski. Pami\u0119tajcie, \u017ce to, co wygl\u0105da na prawd\u0119, sprawia, \u017ce oszustwo jest \u0142atwiejsze do prze\u0142kni\u0119cia!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Niezale\u017cnie od tego, czy Lewis mia\u0142 taki zamiar, czy nie, g\u0142\u00f3wnym \u201echrze\u015bcija\u0144skim\u201d uzasadnieniem dla wype\u0142niania umys\u0142\u00f3w sugestiami z Narnii jest to, \u017ce czworono\u017cny ssak pomaga nam lepiej zrozumie\u0107 Jezusa i emocjonalnie reagowa\u0107 na Jego ofiar\u0119. <strong>Dzi\u0119ki cyfrowemu realizmowi ta zwierz\u0119ca reprezentacja naszego nieopisanie \u015bwi\u0119tego Pana staje si\u0119 w naszej wyobra\u017ani bardziej \u017cywa ni\u017c jakikolwiek bo\u017cek ze Starego Testamentu kiedykolwiek by\u0142! <\/strong>List Paw\u0142a do Rzymian jasno pokazuje, \u017ce B\u00f3g nie chce by\u0107 przedstawiany w ten spos\u00f3b:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eAlbowiem od stworzenia \u015bwiata Jego niewidzialne atrybuty s\u0105 wyra\u017anie widoczne, rozumiane na podstawie tego, co zosta\u0142o stworzone, a mianowicie Jego wieczna moc i bosko\u015b\u0107, tak \u017ce nie maj\u0105 wym\u00f3wki, poniewa\u017c, chocia\u017c znali Boga, nie oddali Mu chwa\u0142y jako Bogu, ani nie byli wdzi\u0119czni, lecz stali si\u0119 bezsensowni w swoich my\u015blach [lub \u201epr\u00f3\u017cni w swoich wyobra\u017ceniach\u2019], a ich g\u0142upie serca zosta\u0142y zaciemnione. Podaj\u0105c si\u0119 za m\u0105drych, stali si\u0119 g\u0142upcami i <strong>zamienili chwa\u0142\u0119 nieprzemijaj\u0105cego Boga na obraz<\/strong> podobny do przemijaj\u0105cego cz\u0142owieka \u2014 oraz ptak\u00f3w i <strong>zwierz\u0105t czworono\u017cnych<\/strong>&#8230;.\u201d List do Rzymian 1:20-23<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ci, kt\u00f3rzy postrzegaj\u0105 Aslana jako Jezusa, mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c patrze\u0107 na Ksi\u0119g\u0119 Rodzaju 1 przez pryzmat mitu stworzenia C.S. Lewisa. <strong>Aslan nie tylko da\u0142 pocz\u0105tek Narnii, ale stworzy\u0142 r\u00f3wnie\u017c niezliczon\u0105 ilo\u015b\u0107 innych \u201e\u015bwiat\u00f3w\u201d. <\/strong>Wykraczaj\u0105c daleko poza jakiekolwiek biblijne analogie, ta opowie\u015b\u0107 o stworzeniu zosta\u0142a przedstawiona w <em>Siostrze\u0144cu czarodzieja<\/em>, ksi\u0105\u017cce poprzedzaj\u0105cej <em>Lwa, czarownic\u0119 i star\u0105 szaf\u0119<\/em> w siedmiotomowej serii <em>Opowie\u015bci z Narnii<\/em>. Zastan\u00f3w si\u0119 nad przedstawionym tam pogl\u0105dem na \u201estworzyciela\u201d i jego wszech\u015bwiat. Czy te obrazy by\u0142yby <em>s\u0142uszne<\/em> (lub <em>sprawiedliwe<\/em>) w oczach Boga?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eW jednej chwili nie by\u0142o nic opr\u00f3cz ciemno\u015bci; w nast\u0119pnej chwili wyskoczy\u0142o tysi\u0105c, <strong>tysi\u0105ce punkt\u00f3w \u015bwiat\u0142a<\/strong> \u2014 pojedyncze gwiazdy, konstelacje i planety, ja\u015bniejsze i wi\u0119ksze ni\u017c jakiekolwiek w naszym \u015bwiecie&#8230;.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201e&#8230;Lew milcza\u0142. Chodzi\u0142 tam i z powrotem w\u015br\u00f3d zwierz\u0105t. Od czasu do czasu podchodzi\u0142 do dw\u00f3ch z nich\u2026 i dotyka\u0142 ich nos\u00f3w swoim\u2026 Pary, kt\u00f3re dotkn\u0105\u0142, natychmiast opuszcza\u0142y swoje stada i pod\u0105\u017ca\u0142y za nim\u2026 W ko\u0144cu zatrzyma\u0142 si\u0119, a wszystkie stworzenia, kt\u00f3rych dotkn\u0105\u0142, podesz\u0142y i ustawi\u0142y si\u0119 w szerokim kr\u0119gu wok\u00f3\u0142 niego\u2026 Najg\u0142\u0119bszy, najdzikszy g\u0142os, jaki kiedykolwiek s\u0142ysza\u0142y, m\u00f3wi\u0142: \u201eNarnia, obud\u017a si\u0119. Kochaj. My\u015bl. M\u00f3w. B\u0105d\u017acie chodz\u0105cymi drzewami. B\u0105d\u017acie gadaj\u0105cymi zwierz\u0119tami.\u201d&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eZ drzew wyszli dzicy ludzie \u2013 bogowie i boginie lasu; wraz z nimi pojawili si\u0119 faunowie i satyrzy [cz\u0142owiek i kozio\u0142]&#8230;. Z rzeki wy\u0142oni\u0142 si\u0119 b\u00f3g rzeki wraz ze swoimi naiadami, c\u00f3rkami. I wszyscy oni, wraz ze wszystkimi zwierz\u0119tami i ptakami, swoimi r\u00f3\u017cnymi g\u0142osami&#8230; odpowiedzieli: \u201eWitaj, Aslanie. S\u0142yszymy i jeste\u015bmy pos\u0142uszni. Jeste\u015bmy przebudzeni. Kochamy. My\u015blimy. M\u00f3wimy. Wiemy.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201e\u201eStworzenia, <strong>daj\u0119 wam was samych<\/strong>\u201d \u2013 rzek\u0142 silnym, radosnym g\u0142osem Aslan. \u201eDaj\u0119 wam na zawsze t\u0119 krain\u0119 Narnii&#8230;. \u015amiejcie si\u0119 i nie b\u00f3jcie si\u0119, stworzenia. Teraz, gdy nie jeste\u015bcie ju\u017c niemi i bezmy\u015blni, nie musicie zawsze by\u0107 powa\u017cni. Bo wraz z mow\u0105 przychodz\u0105 zar\u00f3wno \u017carty, jak i sprawiedliwo\u015b\u0107.\u201d&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eNiekt\u00f3rych z was powo\u0142am do mojej rady. Podejd\u017acie do mnie, ty, g\u0142\u00f3wny krasnoludzie, i ty, <strong>bogu rzek<\/strong>&#8230; Bo cho\u0107 \u015bwiat ma nieca\u0142e pi\u0119\u0107 godzin&#8230; si\u0142a z\u0142a ju\u017c wkroczy\u0142a do niego; obudzona i sprowadzona tutaj przez tego Syna Adama\u201d. Zwierz\u0119ta&#8230; wszystkie zwr\u00f3ci\u0142y wzrok na Digory\u2019ego&#8230; \u201eA skoro r\u00f3d Adama wyrz\u0105dzi\u0142 krzywd\u0119, <strong>r\u00f3d Adama pomo\u017ce j\u0105 naprawi\u0107<\/strong>.\u201d *1<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ta opowie\u015b\u0107 o stworzeniu stanowi cz\u0119\u015b\u0107 t\u0142a niezb\u0119dnego do zrozumienia teologii Lewisa. Ci, kt\u00f3rzy przeczytali <em>Siostrze\u0144ca czarodzieja<\/em> wiele lat temu, mog\u0105 w naturalny spos\u00f3b wype\u0142ni\u0107 luki. Podobnie jak obecna ksi\u0105\u017cka, sugeruje ona, \u017ce to dobre uczynki, a nie wiara, przynios\u0105 zbawienie od kl\u0105twy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chocia\u017c to przes\u0142anie skupione na cz\u0142owieku przewija si\u0119 przez ca\u0142y nowy film, by\u0107 mo\u017ce nigdy nie po\u015bwi\u0119cimy temu uwagi. Jednak wp\u0142yw dramatycznych obraz\u00f3w, kt\u00f3re ogl\u0105damy, odci\u015bnie je w naszych umys\u0142ach, niezale\u017cnie od tego, czy jeste\u015bmy tego \u015bwiadomi, czy nie. Cz\u0119sto budz\u0105 one pragnienia lub obsesje, kt\u00f3re popychaj\u0105 ludzi w kierunku coraz wi\u0119kszych i coraz silniejszych bod\u017ac\u00f3w emocjonalnych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Psalmista ze Starego Testamentu wiedzia\u0142 jednak, jak radzi\u0107 sobie z tym problemem. \u201eNie b\u0119d\u0119 stawia\u0142 przed oczami niczego niegodziwego\u201d \u2013 napisa\u0142. \u201eNienawidz\u0119 uczynk\u00f3w tych, kt\u00f3rzy zbaczaj\u0105 z drogi; niech si\u0119 to nie <strong>przylgnie do mnie<\/strong>\u201d. Psalm 101:3<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W ostrym kontra\u015bcie do tego <strong>C. S. Lewis i jego mi\u0142uj\u0105cy mity przyjaciele z grupy Inklings<\/strong> zanurzali swoje umys\u0142y w okultystycznych fantazjach, magicznych \u015bwiatach i legendarnych tajemnicach. Kompromisowe opowie\u015bci, kt\u00f3re pisali, zosta\u0142y poch\u0142oni\u0119te przez schrystianizowany \u015bwiat. Podobnie jak staro\u017cytny Izrael, spo\u0142ecze\u0144stwo by\u0142o g\u0142odne i spragnione \u2013 nie tego, co prawdziwe i s\u0142uszne \u2013 ale poga\u0144skich mocy, kt\u00f3re pobudza\u0142y ich wyobra\u017ani\u0119. \u201eKochasz z\u0142o bardziej ni\u017c dobro\u201d \u2013 ostrzega Psalm 52:3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Realistyczne obrazy cyfrowe w filmie pot\u0119guj\u0105 te sugestie. Jedna z pocz\u0105tkowych scen pokazuje Lucy zagl\u0105daj\u0105c\u0105 do kominka przyjaznego fauna. Kiedy Tumnus, jej nowo poznany przyjaciel, zacz\u0105\u0142 gra\u0107 na instrumencie przypominaj\u0105cym flet, p\u0142omienie zdawa\u0142y si\u0119 unosi\u0107 w ta\u0144cu. Przez chwil\u0119 w ogniu kr\u0105\u017cy\u0142y upiorne postacie \u2013 najwyra\u017aniej rogaty jele\u0144, kto\u015b jad\u0105cy na miotle oraz <a href=\"http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Centaurs\">centaur<\/a> lub je\u017adziec na koniu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Scena ta przypomnia\u0142a mi ognisko s\u0142u\u017c\u0105ce do wr\u00f3\u017cenia w Pocahontas \u2013 kolejnym filmie Disneya, kt\u00f3ry po\u0142\u0105czy\u0142 fakty i mity w zmieniaj\u0105c\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 promocj\u0119 poga\u0144stwa. Upiorne obrazy w dymie z magicznego ogniska szamana ostrzega\u0142y plemi\u0119, by unika\u0142o europejskich przybysz\u00f3w, kt\u00f3rzy \u201ekr\u0105\u017c\u0105 po ziemi niczym wyg\u0142odnia\u0142e wilki\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W artykule zatytu\u0142owanym \u201eC. S. Lewis \u2013 kim by\u0142 i co napisa\u0142\u201d Tony Zakula napisa\u0142 nast\u0119puj\u0105ce ostrze\u017cenie:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u201eSam C. S. Lewis do\u015bwiadczy\u0142 niebezpiecze\u0144stw zwi\u0105zanych z \u00bbprzekroczeniem granicy\u00ab i popadni\u0119ciem w obsesj\u0119 na punkcie okultyzmu. W ksi\u0105\u017cce <em>Zaskoczony rado\u015bci\u0105<\/em> pisze, \u017ce cz\u0119\u015bciowo z powodu gospodyni szkolnej, kt\u00f3ra para\u0142a si\u0119 okultyzmem, \u201epo raz pierwszy ogarn\u0119\u0142a mnie my\u015bl, \u017ce wok\u00f3\u0142 nas mog\u0105 istnie\u0107 prawdziwe cuda, \u017ce \u015bwiat widzialny mo\u017ce by\u0107 jedynie zas\u0142on\u0105 skrywaj\u0105c\u0105 ogromne kr\u00f3lestwa, nieodkryte przez moj\u0105 bardzo prost\u0105 teologi\u0119.<\/strong>&#8222;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eTo zapocz\u0105tkowa\u0142o we mnie co\u015b, z czym od tamtej pory, z przerwami, mia\u0142em wiele k\u0142opot\u00f3w \u2013 pragnienie tego, co nadprzyrodzone, <strong>po prostu jako takie \u2013 pasj\u0119 do okultyzmu<\/strong>. &#8230; Jest to duchowa \u017c\u0105dza; i podobnie jak \u017c\u0105dza cia\u0142a <strong>ma ona fataln\u0105 moc sprawiania, \u017ce wszystko inne na \u015bwiecie wydaje si\u0119 nieciekawe<\/strong>, dop\u00f3ki trwa.\u201d *2<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To \u201ewszystko inne\u201d z pewno\u015bci\u0105 obejmuje naszego Boga i Jego drogi! Co nasuwa kolejne pytanie: czy ci, kt\u00f3rzy s\u0105 urzeczeni mitami i magi\u0105, mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c kocha\u0107 Boga <em>ca\u0142ym swoim sercem<\/em>, umys\u0142em, si\u0142\u0105 i dusz\u0105?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Odpowied\u017a musi brzmie\u0107:<em> nie!<\/em> Gdy bowiem ich serca s\u0105 rozdarte mi\u0119dzy dobrem Bo\u017cym a \u015bwiatowymi podr\u00f3bkami, staj\u0105 si\u0119 \u015blepi zar\u00f3wno na cuda Bo\u017ce, jak i na ciemno\u015b\u0107 grzechu. Staro\u017cytny prorok Eliasz dobrze rozumia\u0142 ten problem. Zaniepokojony tym, \u017ce lud Bo\u017cy (kt\u00f3ry twierdzi\u0142, \u017ce Mu ufa) kocha\u0142 otaczaj\u0105ce go poga\u0144skie mity i rytua\u0142y, zapyta\u0142 ich: \u201eJak d\u0142ugo b\u0119dziecie si\u0119 waha\u0107 mi\u0119dzy dwoma pogl\u0105dami? Je\u015bli Pan jest Bogiem, id\u017acie za Nim; a je\u015bli Baal, id\u017acie za nim\u201d [1 Kr\u00f3l. 18:20] Lata p\u00f3\u017aniej nadal pod\u0105\u017cali swoj\u0105 drog\u0105 pe\u0142n\u0105 rozdwojenia. \u201eBali si\u0119 Pana, a jednak s\u0142u\u017cyli swoim rze\u017abionym pos\u0105gom&#8230;\u201d [2 Kr\u00f3l. 17:41]<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jak mo\u017cemy pozosta\u0107 niezachwiani i stabilni w tych czasach \u201eci\u0105g\u0142ych zmian\u201d i nieustannych atak\u00f3w na Bibli\u0119? Mo\u017cemy przyoblec si\u0119 w zbroj\u0119 Bo\u017c\u0105 \u2013 zbi\u00f3r kluczowych prawd, kt\u00f3re przynosz\u0105 zwyci\u0119stwo w tej nasilaj\u0105cej si\u0119 wojnie duchowej! Przyjrzyjmy si\u0119 drugiej cz\u0119\u015bci tej zbroi \u2013 i podzielmy si\u0119 ni\u0105 z naszymi dzie\u0107mi i wnukami.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>2. SPRAWIEDLIWO\u015a\u0106 Bo\u017ca<\/strong> <strong>w tych, kt\u00f3rzy Mu ufaj\u0105 i pod\u0105\u017caj\u0105 za Nim<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eSzukajcie najpierw kr\u00f3lestwa Bo\u017cego i Jego sprawiedliwo\u015bci\u201d \u2013 powiedzia\u0142 Jezus (Mateusz 6:33). Ta dana przez Boga sprawiedliwo\u015b\u0107 obejmuje zrozumienie zar\u00f3wno tego, co jest dobre, jak i tego, co jest z\u0142e w oczach Boga. Nie minimalizuje ona grzechu (buntu, niemoralno\u015bci, zepsucia, blu\u017anierstwa itp.). Jego Prawda \u2013 objawiona w Jego S\u0142owie i o\u017cywiona w nas przez Jego Ducha \u2013 ukazuje nam umys\u0142 i wol\u0119 Boga. M\u00f3wi nam, co B\u00f3g kocha, a czego nienawidzi. Ukazuje nam r\u00f3wnie\u017c, co b\u0119dziemy kocha\u0107, a czego unika\u0107, je\u015bli rzeczywi\u015bcie \u201enarodzimy si\u0119 na nowo\u201d i \u201emie\u0107 umys\u0142 Chrystusowy\u201d. 1 Koryntian 2:9-16<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przez krew Jezusa jeste\u015bmy obmyci i otrzymujemy \u201eprawo\u015b\u0107\u201d w oczach Boga, gdy przez wiar\u0119 \u0142\u0105czymy si\u0119 z Jezusem przez krzy\u017c. Ale \u017cycie w tej sprawiedliwo\u015bci oznacza codzienne podejmowanie decyzji o odnawianiu naszych umys\u0142\u00f3w Jego Prawd\u0105, a nie popularnymi mitami czy fantazjami, kt\u00f3re skupiaj\u0105 nasze serca na poga\u0144skich tajemnicach i fa\u0142szywe moce.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u201eUwa\u017cajcie na siebie\u201d \u2013 wyja\u015bni\u0142 Moj\u017cesz \u2013 \u201ebo nie widzieli\u015bcie \u017cadnej postaci, gdy Pan m\u00f3wi\u0142 do was na Horebie spo\u015br\u00f3d ognia, aby\u015bcie nie post\u0105pili niegodziwie i nie uczynili sobie rze\u017abionego wizerunku podobizny m\u0119\u017cczyzny lub kobiety, podobizny jakiegokolwiek zwierz\u0119cia, kt\u00f3re jest na ziemi\u2026\u201d<\/strong>. Powt\u00f3rzonego Prawa 4:15-17<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eUwa\u017cajcie\u201d \u2013 ostrzeg\u0142 Jezus. \u201eCzuwajcie i m\u00f3dlcie si\u0119, aby\u015bcie nie ulegli pokusie. Duch wprawdzie ochoczy, ale cia\u0142o s\u0142abe\u201d (Mk 13,33; Mt 26,41).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eB\u0105d\u017acie trze\u017awi, czuwajcie\u201d \u2013 napisa\u0142 Piotr \u2013 \u201ebo przeciwnik wasz, diabe\u0142, kr\u0105\u017cy jak lew rycz\u0105cy, szukaj\u0105c, kogo by po\u017cre\u0107. Przeciwstawcie mu si\u0119, mocni w wierze\u2026\u201d. 1 Piotra 5,8-9<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na przestrzeni dziej\u00f3w ludzie s\u0142yszeli, ale nie zwracali na to uwagi. \u201eA na tym polega pot\u0119pienie, \u017ce \u015bwiat\u0142o\u015b\u0107 przysz\u0142a na \u015bwiat, lecz ludzie bardziej umi\u0142owali ciemno\u015b\u0107 ni\u017c \u015bwiat\u0142o, bo ich uczynki by\u0142y z\u0142e. Ka\u017cdy bowiem, kto \u017ale czyni, nienawidzi \u015bwiat\u0142a i nie zbli\u017ca si\u0119 do \u015bwiat\u0142a, aby jego uczynki nie zosta\u0142y ujawnione. Lecz kto post\u0119puje zgodnie z prawd\u0105, zbli\u017ca si\u0119 do \u015bwiat\u0142a\u2026\u201d (J 3,19-21)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kiedy przez wiar\u0119 \u201eprzywdziewamy pancerz sprawiedliwo\u015bci\u201d, nie b\u0119dziemy musieli chowa\u0107 si\u0119 przed tym \u015bwiat\u0142em. Zamiast tego b\u0119dziemy go szuka\u0107 i rozkoszowa\u0107 si\u0119 nim! B\u0119dziemy jednak ucieka\u0107 przed ka\u017cd\u0105 ciemno\u015bci\u0105, kt\u00f3ra mog\u0142aby je przy\u0107mi\u0107 lub zast\u0105pi\u0107. I w\u0142a\u015bnie to robi\u0105 dzisiejsze kusz\u0105ce fantazje. Tony Zakula dobrze to wyja\u015bni\u0142:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u201eDziecko czytaj\u0105ce t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119, jak g\u0142osi reklama, \u00abwkracza do innego \u015bwiata\u00bb \u2013 \u015bwiata fantazji. Lewis, podobnie jak Disney, by\u0142 zwolennikiem New Age. Zbudowa\u0142 ca\u0142e surrealistyczne \u015bwiaty, do kt\u00f3rych nasze dzieci mog\u0105 uciec \u2013 uciec od rzeczywisto\u015bci i prawdziwego \u017cycia. Te \u015bwiaty niezmiennie zawieraj\u0105 wszelkiego rodzaju istoty, kt\u00f3re umi\u0142owa\u0142y nasze dzieci, dokonuj\u0105 bohaterskich czyn\u00f3w i cz\u0119sto wykazuj\u0105 wi\u0119ksz\u0105 moc ni\u017c nasz Zbawiciel, gdy by\u0142 na ziemi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eKogo nasze dzieci naj\u0142atwiej rozpoznaj\u0105 jako posiadaj\u0105cego niesamowit\u0105 moc \u2013 postacie Lewisa, postacie Disneya, jakiego\u015b bohatera podr\u00f3\u017cuj\u0105cego w czasie i przestrzeni, czy wszechmocnego Jezusa? Czy mo\u017cna si\u0119 dziwi\u0107, \u017ce tak trudno nam przekona\u0107 nasze dzieci, by odda\u0142y wszystko Komu\u015b, kto znajduje si\u0119 tak nisko w hierarchii ich do\u015bwiadcze\u0144?\u201d[2]<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To dobre pytania. Wskazuj\u0105 one na sedno jednej ze strategii Szatana: przedstawianie fa\u0142szywych obraz\u00f3w Bo\u017cego stworzenia. Wprowadzanie zakazanych przyn\u0119t. Przedstawianie kusz\u0105cych obietnic przyjemno\u015bci, kt\u00f3re karmi\u0105 cia\u0142o, a nie Ducha. Sprawianie, by z\u0142o wydawa\u0142o si\u0119 dobre, a dobro z\u0142e. (Izajasz 5:20) Pobudzanie pragnie\u0144, kt\u00f3re za\u015blepiaj\u0105 ofiary na Bo\u017c\u0105 prawd\u0119 i sprawiaj\u0105, \u017ce mistyczne \u015bwiaty fantazji staj\u0105 si\u0119 jeszcze bardziej kusz\u0105ce. Sk\u0142anianie ich do nienawi\u015bci do \u015awiat\u0142a. Uczenie mas do pod\u0105\u017cania za ludzkimi marzeniami i mitycznymi wizjami, kt\u00f3re urzekaj\u0105 serca, ale nigdy nie mog\u0105 ich zaspokoi\u0107. [3] Zobacz: Natura i taktyka Szatana<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00f3g ma dla nas lepszy plan. \u201eB\u0142ogos\u0142awieni, kt\u00f3rzy \u0142akn\u0105 i pragn\u0105 sprawiedliwo\u015bci\u201d \u2013 powiedzia\u0142 Jezus \u2013 \u201ealbowiem oni b\u0119d\u0105 nasyceni\u201d. Ewangelia Mateusza 5:6<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przypisy:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>C.S. Lewis, The Complete Chronicles of Narnia (Harper\/Collin Publishers), strony 48-49, 55.<\/li>\n\n\n\n<li>Tony Zakula, \u201eC. S. Lewis: Kim by\u0142 i co napisa\u0142\u201d, Keepers of the Faith, grudzie\u0144 2005, www.keepersofthefaith.com\/BookReviews\/BookReviewDisplay.asp?key=4<\/li>\n\n\n\n<li>The Nature and Tactics of Satan, www.crossroad.to\/charts\/sin&amp;satan.html<br><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Czterej cz\u0142onkowie grupy \u201eInklings\u201d i ich fascynacja okultyzmem<\/strong><\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"602\" height=\"310\" src=\"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/456552565767.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3183\" style=\"width:391px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/456552565767.jpg 602w, https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/456552565767-300x154.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 602px) 100vw, 602px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi wie, \u201eInklings\u201d to nazwa nieformalnego stowarzyszenia literackiego dzia\u0142aj\u0105cego na Uniwersytecie Oksfordzkim w okresie jego najwi\u0119kszej \u015bwietno\u015bci w latach 30. i 40. XX wieku; by\u0142a to pierwsza grupa ekspercka zajmuj\u0105ca si\u0119 promowaniem mitologii i filozofii w Ko\u015bciele. Jego czterech najbardziej znanych cz\u0142onk\u00f3w uwa\u017ca si\u0119 obecnie za jednych z najwybitniejszych chrze\u015bcija\u0144skich my\u015blicieli w historii: C. S. Lewisa, J. R. R. Tolkiena, Owena Barfielda i Charlesa Williamsa. Byli to podzielaj\u0105cy podobne pogl\u0105dy literaci, kt\u00f3rzy d\u0105\u017cyli do po\u0142\u0105czenia poga\u0144skiej i staro\u017cytnej m\u0105dro\u015bci z tak zwanym \u201eprawdziwym mitem\u201d o Chrystusie. Nic dziwnego, \u017ce ich wysi\u0142ki intelektualne jako \u201ewsp\u00f3\u0142tw\u00f3rc\u00f3w\u201d wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cych z Bogiem nie spe\u0142ni\u0142y biblijnych standard\u00f3w, a oni sami pogr\u0105\u017cyli si\u0119 w b\u0142\u0119dnym oddaniu pierwotnym tradycjom, lekcewa\u017ceniu Pisma \u015awi\u0119tego oraz niebezpiecznym d\u0105\u017ceniu do tak zwanej \u201ewy\u017cszej\u201d wiedzy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wielu chrze\u015bcijan mo\u017ce nie zdawa\u0107 sobie sprawy z tego, jak bardzo na tych cz\u0142onk\u00f3w grupy \u201eInklings\u201d wp\u0142yn\u0105\u0142 widmo okultyzmu oraz filozofowie ezoteryczni, kt\u00f3rzy \u201eb\u0142\u0105dz\u0105 za diab\u0142em\u201d, by pozna\u0107 \u201eg\u0142\u0119bokie rzeczy szatana\u201d (1 List do Tymoteusza 5:15; Objawienie 2:24). Jak mo\u017cna wykaza\u0107, zbyt cz\u0119sto ci czterej m\u0119\u017cczy\u017ani porzucali prostot\u0119 Ewangelii, by ta\u0144czy\u0107 wok\u00f3\u0142 poga\u0144skich ognisk \u201esztuk tajemnych\u201d (Dz 19,19) i rzekomych tajemnic \u015bwiata niewidzialnego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Adam Fox, profesor z Oksfordu i niegdy\u015b cz\u0142onek grupy Inklings, kt\u00f3ry zna\u0142 wszystkich tych m\u0119\u017cczyzn, m\u00f3wi\u0142 o tym smutnym fakcie w wywiadzie z 1975 roku. \u201eWszyscy oni mieli w pewien spos\u00f3b sk\u0142onno\u015b\u0107 do okultyzmu\u201d \u2013 przyzna\u0142. Rzeczywi\u015bcie, Gareth Knight, autorytet w dziedzinie okultyzmu, zauwa\u017cy\u0142, \u017ce dzie\u0142a pisarskie cz\u0142onk\u00f3w grupy \u201eInklings\u201d by\u0142y przesi\u0105kni\u0119te \u201ewizj\u0105 i moc\u0105 staro\u017cytnej m\u0105dro\u015bci\u201d, i uwa\u017ca\u0142, \u017ce ich ortodoksja jako chrze\u015bcijan by\u0142a \u201edyskusyjna\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Co zatem mamy zrobi\u0107 z t\u0105 niepokoj\u0105c\u0105 informacj\u0105? Z pewno\u015bci\u0105 popularny status cz\u0142onk\u00f3w grupy \u201eInklings\u201d w dzisiejszym chrze\u015bcija\u0144stwie wymaga ponownej oceny, aby uzna\u0107 fakt, \u017ce ci m\u0119\u017cczy\u017ani zachowywali si\u0119 raczej jak chrze\u015bcija\u0144scy romantycy poci\u0105gani przez dziwne, nieziemskie \u201eo\u015bwiecenie\u201d, ni\u017c jak godni zaufania g\u0142osiciele Bo\u017cej prawdy zawartej w Pi\u015bmie \u015awi\u0119tym. By\u0107 mo\u017ce po dok\u0142adniejszym przyjrzeniu si\u0119 sprawie zaczniemy si\u0119 nawet zastanawia\u0107, czy nie sprzymierzyli si\u0119 oni czasami z \u201edzikimi wilkami, kt\u00f3re g\u0142osz\u0105 przewrotne rzeczy, by odci\u0105gn\u0105\u0107 uczni\u00f3w za sob\u0105\u201d (Dz 20,30-31). Przynajmniej jest to opowie\u015b\u0107 z mora\u0142em o tego rodzaju profesorach, kt\u00f3rzy ulegli pokusie pr\u00f3\u017cnych wyobra\u017ce\u0144 i ponie\u015bli kl\u0119sk\u0119 w zakresie swojego chrze\u015bcija\u0144skiego \u015bwiadectwa, je\u015bli nie samej wiary.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W \u015bwietle tych uzasadnionych obaw jedynym celem niniejszego artyku\u0142u jest przedstawienie kr\u00f3tkiego streszczenia \u201educhowej \u017c\u0105dzy\u201d tych czterech cz\u0142onk\u00f3w grupy Inklings, aby chrze\u015bcija\u0144ski czytelnik m\u00f3g\u0142 w\u0142a\u015bciwie \u201ebada\u0107 duchy\u201d (1 List Jana 4:1) i zdecydowa\u0107, czy Ko\u015bci\u00f3\u0142 powinien \u201eoznaczy\u0107 ich jako tych, kt\u00f3rzy powoduj\u0105 roz\u0142amy i zgorszenia sprzeczne z nauk\u0105, kt\u00f3rej si\u0119 nauczyli\u015bcie, i unika\u0107 ich\u201d (Rzymian 16:17).<br><br>\u017ar\u00f3d\u0142o: <br>&#8211; <a href=\"https:\/\/sacredsandwich.com\/2020\/04\/29\/the-spiritual-lust-of-the-four-inklings\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/sacredsandwich.com\/2020\/04\/29\/the-spiritual-lust-of-the-four-inklings\/<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>autor: Berit Kjos \u2013 grudzie\u0144 2005 \u201e\u2026dzieci odkrywaj\u0105 urocz\u0105, spokojn\u0105 krain\u0119 zamieszkan\u0105 przez gadaj\u0105ce zwierz\u0119ta, krasnoludy, fauny, centaury i olbrzymy, kt\u00f3ra zosta\u0142a skazana na wieczn\u0105 zim\u0119 przez z\u0142owrog\u0105 Bia\u0142\u0105 Czarownic\u0119, Jadis. Pod przewodnictwem szlachetnego i mistycznego w\u0142adcy, lwa Aslana, dzieci walcz\u0105 o prze\u0142amanie pot\u0119\u017cnej w\u0142adzy Bia\u0142ej Czarownicy nad Narni\u0105 w spektakularnej, decyduj\u0105cej bitwie, kt\u00f3ra na [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3185,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[36],"tags":[],"class_list":["post-3177","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wiadomosci"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Po\u0142\u0105czenie prawdy i mitu -<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=3177\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Po\u0142\u0105czenie prawdy i mitu -\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"autor: Berit Kjos \u2013 grudzie\u0144 2005 \u201e\u2026dzieci odkrywaj\u0105 urocz\u0105, spokojn\u0105 krain\u0119 zamieszkan\u0105 przez gadaj\u0105ce zwierz\u0119ta, krasnoludy, fauny, centaury i olbrzymy, kt\u00f3ra zosta\u0142a skazana na wieczn\u0105 zim\u0119 przez z\u0142owrog\u0105 Bia\u0142\u0105 Czarownic\u0119, Jadis. Pod przewodnictwem szlachetnego i mistycznego w\u0142adcy, lwa Aslana, dzieci walcz\u0105 o prze\u0142amanie pot\u0119\u017cnej w\u0142adzy Bia\u0142ej Czarownicy nad Narni\u0105 w spektakularnej, decyduj\u0105cej bitwie, kt\u00f3ra na [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=3177\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-08-19T09:34:59+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-08-19T10:22:19+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/233872614.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1600\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"498\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Andrzej z DG\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Andrzej z DG\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"28 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=3177#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=3177\"},\"author\":{\"name\":\"Andrzej z DG\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569\"},\"headline\":\"Po\u0142\u0105czenie prawdy i mitu\",\"datePublished\":\"2026-08-19T09:34:59+00:00\",\"dateModified\":\"2026-08-19T10:22:19+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=3177\"},\"wordCount\":5804,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=3177#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/08\\\/233872614.jpg\",\"articleSection\":[\"Magazyn opinii...\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=3177#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=3177\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=3177\",\"name\":\"Po\u0142\u0105czenie prawdy i mitu -\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=3177#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=3177#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/08\\\/233872614.jpg\",\"datePublished\":\"2026-08-19T09:34:59+00:00\",\"dateModified\":\"2026-08-19T10:22:19+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=3177#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=3177\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=3177#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/08\\\/233872614.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/08\\\/233872614.jpg\",\"width\":1600,\"height\":498},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=3177#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Po\u0142\u0105czenie prawdy i mitu\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/\",\"name\":\"\",\"description\":\"Pozw&oacute;l, \u017ce zajm\u0119 Ci tylko kilka minut...\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569\",\"name\":\"Andrzej z DG\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Andrzej z DG\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Po\u0142\u0105czenie prawdy i mitu -","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=3177","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Po\u0142\u0105czenie prawdy i mitu -","og_description":"autor: Berit Kjos \u2013 grudzie\u0144 2005 \u201e\u2026dzieci odkrywaj\u0105 urocz\u0105, spokojn\u0105 krain\u0119 zamieszkan\u0105 przez gadaj\u0105ce zwierz\u0119ta, krasnoludy, fauny, centaury i olbrzymy, kt\u00f3ra zosta\u0142a skazana na wieczn\u0105 zim\u0119 przez z\u0142owrog\u0105 Bia\u0142\u0105 Czarownic\u0119, Jadis. Pod przewodnictwem szlachetnego i mistycznego w\u0142adcy, lwa Aslana, dzieci walcz\u0105 o prze\u0142amanie pot\u0119\u017cnej w\u0142adzy Bia\u0142ej Czarownicy nad Narni\u0105 w spektakularnej, decyduj\u0105cej bitwie, kt\u00f3ra na [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=3177","article_published_time":"2026-08-19T09:34:59+00:00","article_modified_time":"2026-08-19T10:22:19+00:00","og_image":[{"width":1600,"height":498,"url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/233872614.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Andrzej z DG","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Andrzej z DG","Szacowany czas czytania":"28 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=3177#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=3177"},"author":{"name":"Andrzej z DG","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#\/schema\/person\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569"},"headline":"Po\u0142\u0105czenie prawdy i mitu","datePublished":"2026-08-19T09:34:59+00:00","dateModified":"2026-08-19T10:22:19+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=3177"},"wordCount":5804,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=3177#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/233872614.jpg","articleSection":["Magazyn opinii..."],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=3177#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=3177","url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=3177","name":"Po\u0142\u0105czenie prawdy i mitu -","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=3177#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=3177#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/233872614.jpg","datePublished":"2026-08-19T09:34:59+00:00","dateModified":"2026-08-19T10:22:19+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#\/schema\/person\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=3177#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=3177"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=3177#primaryimage","url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/233872614.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/233872614.jpg","width":1600,"height":498},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=3177#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Po\u0142\u0105czenie prawdy i mitu"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#website","url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/","name":"","description":"Pozw&oacute;l, \u017ce zajm\u0119 Ci tylko kilka minut...","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#\/schema\/person\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569","name":"Andrzej z DG","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g","caption":"Andrzej z DG"},"sameAs":["https:\/\/www.kilkaminut.pl"],"url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3177","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3177"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3177\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3184,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3177\/revisions\/3184"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3185"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3177"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3177"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3177"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}