{"id":2890,"date":"2026-07-11T06:35:16","date_gmt":"2026-07-11T06:35:16","guid":{"rendered":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2890"},"modified":"2026-10-19T13:09:03","modified_gmt":"2026-10-19T13:09:03","slug":"niszczycielska-sila-przyjazni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2890","title":{"rendered":"Co podczas roz\u0142am\u00f3w dzieje si\u0119 z przyja\u017ani\u0105 ?"},"content":{"rendered":"\n

Historia chrze\u015bcija\u0144stwa opisuje wielkie roz\u0142amy, kt\u00f3re nazywano schizmami, ale na przestrzeni wiek\u00f3w ma\u0142o miejsce tysi\u0105ce tysi\u0119cy ma\u0142ych lokalnych roz\u0142am\u00f3w. Pewnie niekt\u00f3re z nich by\u0142y uzasadnione, ale pewnie niekt\u00f3rych z nich mo\u017cna by\u0142o unikn\u0105\u0107. W naszych wsp\u00f3lnotach chyba rzadko rozmawiamy na temat roz\u0142am\u00f3w. Jeszcze rzadziej na temat jak im zapobiega\u0107, zanim nadejd\u0105.

Mo\u017cna dyskutowa\u0107 czy roz\u0142amy rodz\u0105 doktryny, czy doktryny rodz\u0105 roz\u0142amy, ale to prawdopodobnie nie doktryny s\u0105 najcz\u0119stsz\u0105 przyczyn\u0105 roz\u0142am\u00f3w, ale kwestie moralne, egoizm, polityka religijna, przej\u0119cie w\u0142adzy we wsp\u00f3lnocie. Przyczyn\u0105 roz\u0142am\u00f3w s\u0105, chyba coraz cz\u0119\u015bciej ro\u017cnego rodzaju nadu\u017cycia, autorytaryzm oraz zwiedzenie.

Tak jak ju\u017c pisa\u0142em, chc\u0119 podkre\u015bli\u0107, \u017ce nie ze wszystkim zgadzam si\u0119 z autorem ksi\u0105\u017cki „Zapobieganie roz\u0142amom w ko\u015bciele.”<\/strong>, ale ta ksi\u0105\u017cka jest wyj\u0105tkowa cho\u0107by tylko z tego powodu, \u017ce podejmuje ten temat.

W jednym z rozdzia\u0142\u00f3w Edwards pisze o osobach kt\u00f3re kr\u0105\u017c\u0105 po wsp\u00f3lnotach, s\u0105 nie zaanga\u017cowane, a ich g\u0142\u00f3wnym celem jest oderwa\u0107 grupk\u0119 i doprowadzi\u0107 do roz\u0142amu. Inne rozdzia\u0142y, r\u00f3wnie\u017c ten kt\u00f3ry poni\u017cej publikuj\u0119 traktuje o tym co podczas roz\u0142am\u00f3w dzieje si\u0119 z przyja\u017ani\u0105 miedzy lud\u017ami, bo w\u0142a\u015bnie ona cierpi tu najbardziej<\/strong>. Pok\u0142osiem roz\u0142am\u00f3w s\u0105 zerwane przyja\u017anie, podzielone rodziny, zerwane ma\u0142\u017ce\u0144stwa.

Dla pewnej r\u00f3wnowagi w temacie polecam uwadze \u015bwietny artyku\u0142 Tozera: Kiedy \u0142\u0105czy\u0107 a kiedy dzieli\u0107<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Niszczenie przyja\u017ani…<\/h2>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Widzieli\u015bmy ju\u017c, co robi\u0105 chrze\u015bcija\u0144scy przyw\u00f3dcy, by budowa\u0107 mury mi\u0119dzy grupami, a tak\u017ce wszystkie pomys\u0142y, jakie wymy\u015blaj\u0105, by zniszczy\u0107 przyja\u017anie mi\u0119dzy chrze\u015bcijanami z r\u00f3\u017cnych ko\u015bcio\u0142\u00f3w. Ca\u0142kiem kiepska sytuacja, co? C\u00f3\u017c, teraz musisz zobaczy\u0107, co stanie si\u0119 z twoim ko\u015bcio\u0142em, je\u015bli po roz\u0142amie b\u0119dziesz uparcie utrzymywa\u0107 bliskie przyja\u017anie z osobami nale\u017c\u0105cymi do przeciwnej grupy.<\/p>\n\n\n\n

W poprzednim rozdziale chrze\u015bcija\u0144ski pracownik zosta\u0142 skrytykowany za niszczenie przyja\u017ani. W tym rozdziale to osoba nieb\u0119d\u0105ca pracownikiem zostanie skrytykowana za podtrzymywanie tych przyja\u017ani! Taka my\u015bl mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 zaskakuj\u0105ca; w ko\u0144cu jakie niebezpiecze\u0144stwo kryje si\u0119 w niewinnej przyja\u017ani? Nawet je\u015bli jest to przyjaciel, kt\u00f3ry po prostu nie przepada za twoim ko\u015bcio\u0142em?

C\u00f3\u017c, trzymaj si\u0119 mocno, bo je\u015bli uwa\u017casz, \u017ce zrywanie przyja\u017ani mi\u0119dzy lud\u017ami z przeciwnych oboz\u00f3w jest z\u0142e, to wkr\u00f3tce odkryjesz, \u017ce utrzymywanie tych przyja\u017ani mo\u017ce w ko\u0144cu spowodowa\u0107 problemy, kt\u00f3re s\u0105 wr\u0119cz przera\u017caj\u0105ce.<\/p>\n\n\n\n

(Ufam, \u017ce do tej pory zauwa\u017cy\u0142e\u015b, i\u017c z roz\u0142amu w ko\u015bciele nie wynika nic dobrego.)<\/p>\n\n\n\n

Powiedzmy, \u017ce ko\u015bci\u00f3\u0142, do kt\u00f3rego nale\u017cysz, niedawno przeszed\u0142 roz\u0142am. Zanim do niego dosz\u0142o, postanowi\u0142e\u015b trzyma\u0107 si\u0119 z dala od linii ognia. \u015awietnie! Ale bez wzgl\u0119du na to, jak bardzo jeste\u015b zdecydowany nie opowiada\u0107 si\u0119 po \u017cadnej ze stron, kiedy nadchodzi \u2013 i mija \u2013 dobry, staro\u015bwiecki, z\u0142o\u015bliwy, zjadliwy roz\u0142am, nadal czekaj\u0105 ci\u0119 jedne z najgorszych dni w twoim \u017cyciu.<\/p>\n\n\n\n

Nadejdzie nieunikniony dzie\u0144, w kt\u00f3rym b\u0119dziesz musia\u0142 zacz\u0105\u0107 ucz\u0119szcza\u0107 na spotkania jednej z tych dw\u00f3ch grup. Kt\u00f3rej? Niezale\u017cnie od tego, kt\u00f3r\u0105 wybierzesz, stoisz teraz w obliczu jednej z najwi\u0119kszych traum \u017cyciowych i jednego z najgorszych dylemat\u00f3w, jakie kiedykolwiek poznasz. Agonia nie ko\u0144czy si\u0119 wraz z roz\u0142amem. Agonia zaczyna si\u0119 po zako\u0144czeniu roz\u0142amu.<\/p>\n\n\n\n

Wybierz dowoln\u0105 stron\u0119, a w ko\u0144cu staniesz przed faktem, \u017ce b\u0119dziesz musia\u0142 opu\u015bci\u0107 kilku bardzo bliskich przyjaci\u00f3\u0142, kt\u00f3rzy spotykaj\u0105 si\u0119 z t\u0105 drug\u0105 grup\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Powiedzmy, \u017ce w ko\u0144cu dokona\u0142e\u015b wyboru. Teraz nadchodzi trudna cz\u0119\u015b\u0107: jak odnosi\u0107 si\u0119 do swoich drogich przyjaci\u00f3\u0142, kt\u00f3rzy s\u0105 w tej drugiej grupie? Tw\u00f3j przyjaciel z ca\u0142ego \u017cycia i jedna z najdro\u017cszych os\u00f3b na \u015bwiecie jest w tej drugiej grupie. I pami\u0119taj, \u017ce ta druga grupa jest przeciwna twojej grupie!<\/p>\n\n\n\n

Twoj\u0105 pierwsz\u0105 reakcj\u0105 b\u0119dzie prawdopodobnie: \u201eC\u00f3\u017c, po prostu b\u0119d\u0119 nadal tak blisko mojego przyjaciela, jak zawsze. Dlaczego roz\u0142am w ko\u015bciele mia\u0142by wp\u0142ywa\u0107 na moje relacje z przyjacielem?\u201d<\/p>\n\n\n\n

Powiniene\u015b to wiedzie\u0107. Je\u015bli uda ci si\u0119 zachowa\u0107 przyjaci\u00f3\u0142, kt\u00f3rzy s\u0105 w drugiej grupie, istnieje ogromna szansa, \u017ce zrobisz to kosztem zniszczenia ko\u015bcio\u0142a, do kt\u00f3rego nale\u017cysz!<\/p>\n\n\n\n

Jak ju\u017c powiedzia\u0142em, dopiero zaczynasz poznawa\u0107 smutek!<\/p>\n\n\n\n

Czy kontynuowanie przyja\u017ani nie jest chrze\u015bcija\u0144skim post\u0119powaniem? Powiniene\u015b pozosta\u0107 przyjacielem i nie pozwoli\u0107, by podzia\u0142 w ciele Ko\u015bcio\u0142a wp\u0142yn\u0105\u0142 na twoje relacje z innymi wierz\u0105cymi, czy\u017c nie? By\u0107 mo\u017ce. Ale to nie zawsze mo\u017ce si\u0119 uda\u0107. (W rzeczywisto\u015bci nigdy si\u0119 to nie udaje!)<\/p>\n\n\n\n

By\u0107 mo\u017ce nie zgadzasz si\u0119 z poni\u017cszym stwierdzeniem, ale spr\u00f3buj to zrobi\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli b\u0119dziesz pr\u00f3bowa\u0142 przyja\u017ani\u0107 si\u0119 z \u201ezwyk\u0142ymi lud\u017ami\u201d z tej drugiej grupy, zniszczysz grup\u0119, do kt\u00f3rej obecnie nale\u017cysz. W trakcie tego procesu mo\u017cesz r\u00f3wnie\u017c zniszczy\u0107 chrze\u015bcija\u0144skiego pracownika, za kt\u00f3rym pod\u0105\u017casz. Powt\u00f3rz\u0119. Ty, drogi czytelniku, mo\u017cesz duchowo zniszczy\u0107 chrze\u015bcija\u0144skiego pracownika w swoim gronie, utrzymuj\u0105c przyja\u017anie z osobami nale\u017c\u0105cymi do tej drugiej grupy.<\/p>\n\n\n\n

To niesamowite stwierdzenie, prawda? By\u0107 mo\u017ce w to nie wierzysz?<\/p>\n\n\n\n

C\u00f3\u017c, zobaczmy, co si\u0119 stanie, je\u015bli utrzymasz przyja\u017anie z osobami z tej drugiej grupy. Czy zdajesz sobie spraw\u0119, \u017ce nie\u015bwiadomie stworzysz drzwi do w\u0142asnego ko\u015bcio\u0142a, przez kt\u00f3re wrogowie ko\u015bcio\u0142a b\u0119d\u0105 mogli wchodzi\u0107 do woli?<\/p>\n\n\n\n

B\u0105d\u017a pewien, \u017ce \u201edruga grupa\u201d przejdzie przez te drzwi, kt\u00f3re otworzy\u0142e\u015b, i dos\u0142ownie zniszczy ko\u015bci\u00f3\u0142, do kt\u00f3rego nale\u017cysz. Je\u015bli nie uwa\u017casz, \u017ce to prawda, i je\u015bli nie wierzysz, \u017ce co\u015b takiego mog\u0142oby si\u0119 wydarzy\u0107, to nigdy nie by\u0142e\u015b chrze\u015bcija\u0144skim pracownikiem. Ka\u017cdy pracownik wie, \u017ce po roz\u0142amie przyja\u017anie mi\u0119dzy lud\u017ami z przeciwnych oboz\u00f3w stanowi\u0105 jeden z najgorszych problem\u00f3w, z jakimi mo\u017ce si\u0119 zmierzy\u0107 cz\u0142owiek.<\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 dos\u0142ownie nie przetrwa, je\u015bli sie\u0107 wzajemnych przyja\u017ani mi\u0119dzy tymi dwiema grupami b\u0119dzie nadal istnie\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Dlaczego?<\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli przyja\u017anie mi\u0119dzy chrze\u015bcijanami po przeciwnych stronach roz\u0142amu w ko\u015bciele nie zako\u0144cz\u0105 si\u0119, jedna grupa wykorzysta te wzajemne przyja\u017anie jako pomost, by dotrze\u0107 do chrze\u015bcijan z drugiej grupy, a tym samym b\u0119dzie nadal pozbawia\u0107 ten ko\u015bci\u00f3\u0142 jego cz\u0142onk\u00f3w \u2013 i dos\u0142ownie zniszczy ten drugi ko\u015bci\u00f3\u0142. \u201eAle m\u00f3j przyjaciel jest taki mi\u0142y i niewinny. Nigdy nie odci\u0105ga\u0142by ludzi z \u017cadnego ko\u015bcio\u0142a.\u201d<\/p>\n\n\n\n

To prawda. Ale poniewa\u017c jest twoim przyjacielem, ta przyja\u017a\u0144 w naturalny spos\u00f3b sprawi, \u017ce pozna on twojego nowego przyjaciela w twoim ko\u015bciele, a oni obaj stan\u0105 si\u0119 przyjaci\u00f3\u0142mi; a ta nowa osoba w twoim ko\u015bciele wkr\u00f3tce pozna wszystkich jego przyjaci\u00f3\u0142. W ko\u0144cu, dzi\u0119ki tej splecionej sieci przyja\u017ani, nowa osoba pozna ludzi z drugiej grupy, kt\u00f3rzy s\u0142ownie rozerw\u0105 na strz\u0119py cz\u0142owieka, kt\u00f3ry s\u0142u\u017cy w twoim ko\u015bciele, i kt\u00f3rzy r\u00f3wnie\u017c odci\u0105gn\u0105 twojego przyjaciela od twojego ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

Wi\u0119c my\u015bla\u0142e\u015b, \u017ce roz\u0142am nie jest skomplikowany? I brudny? I destrukcyjny? Teraz patrzymy prosto w prawdziwe oblicze tego koszmaru zwanego roz\u0142amem w ko\u015bciele.<\/p>\n\n\n\n

(Powtarzam, najlepszym sposobem na unikni\u0119cie tego ca\u0142ego horroru jest nigdy nie dopuszcza\u0107 do roz\u0142amu w ko\u015bciele.)<\/p>\n\n\n\n

Ka\u017cdy pracownik, kt\u00f3ry ma cho\u0107 odrobin\u0119 uczciwo\u015bci, wsp\u00f3\u0142czucia i pragnienia pokoju, wola\u0142by zmierzy\u0107 si\u0119 z niemal ka\u017cdym problemem na ziemi, ni\u017c z perspektyw\u0105 przedzierania si\u0119 przez ten piekielny dylemat. Co cz\u0142owiek ma zrobi\u0107 z przeplataj\u0105cymi si\u0119 wi\u0119zami przyja\u017ani mi\u0119dzy dwiema przeciwstawnymi grupami?<\/p>\n\n\n\n

Niedawno jad\u0142em lunch z moim bardzo bliskim przyjacielem, chrze\u015bcija\u0144skim pracownikiem z zachodniego wybrze\u017ca i jednym z najwspanialszych ludzi, jakich kiedykolwiek zna\u0142em. S\u0142ucha\u0142em, jak ten drogi brat opowiada\u0142 o tym, co dzieje si\u0119 w jego wsp\u00f3lnocie ko\u015bcielnej. S\u0142uchaj\u0105c, przypomnia\u0142em sobie ponownie, dlaczego pracownicy w ca\u0142ej historii Ko\u015bcio\u0142a domagali si\u0119, aby chrze\u015bcijanie \u201epo ich stronie\u201d przestali mie\u0107 cokolwiek wsp\u00f3lnego z chrze\u015bcijanami \u201epo drugiej stronie\u201d.<\/p>\n\n\n\n

M\u00f3j przyjaciel jest pobo\u017cnym, skruszonym cz\u0142owiekiem, cz\u0142owiekiem uczciwym i prawym. Kilka lat temu jego ko\u015bci\u00f3\u0142 przeszed\u0142 przez roz\u0142am. Przez ca\u0142y ten czas odmawia\u0142 walki lub robienia czegokolwiek niegodnego. (To znaczy, \u017ce nic nie zrobi\u0142!) Roz\u0142am by\u0142 zatem walk\u0105 jednostronn\u0105. Kiedy roz\u0142am si\u0119 sko\u0144czy\u0142, nie zni\u017cy\u0142 si\u0119 do tego, by m\u00f3wi\u0107, a nawet prosi\u0107, swoich wiernych, by przestali przyja\u017ani\u0107 si\u0119 z jego wrogami.<\/p>\n\n\n\n

A jego wierni utrzymywali te przyja\u017anie.<\/p>\n\n\n\n

Pozostali przyjaci\u00f3\u0142mi z niemal wszystkimi z drugiej grupy. Jakie by\u0142y tego skutki? Prawdopodobnie nie uwierzycie, a mo\u017ce nawet nie zdo\u0142acie poj\u0105\u0107, jak nieetyczni potrafi\u0105 by\u0107 chrze\u015bcijanie. Oto, co si\u0119 wydarzy\u0142o.<\/p>\n\n\n\n

Ten drogi chrze\u015bcija\u0144ski pracownik straci\u0142 teraz praktycznie ca\u0142\u0105 swoj\u0105 wsp\u00f3lnot\u0119, ju\u017c po raz czwarty. Druga strona dos\u0142ownie manipuluje list\u0105 cz\u0142onk\u00f3w jego ko\u015bcio\u0142a. Jego wrogowie nieustannie zaprzyja\u017aniaj\u0105 si\u0119 z cz\u0142onkami jego ko\u015bcio\u0142a, a nast\u0119pnie nastawiaj\u0105 ich przeciwko niemu i podkradaj\u0105 ich do swojego ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

Ten drogi brat nie kiwnie palcem, by to wszystko powstrzyma\u0107. Druga strona prowadzi nieustanne najazdy. M\u00f3j przyjaciel nie zamierza zni\u017ca\u0107 si\u0119 do anga\u017cowania si\u0119 w okropn\u0105 praktyk\u0119 zmuszania swoich wiernych do opowiadania si\u0119 po jednej ze stron lub zmuszania chrze\u015bcijan do zrywania przyja\u017ani z innymi chrze\u015bcijanami. Cudownie. Oby by\u0142o wi\u0119cej takich ludzi jak on. Ale pami\u0119tajcie doda\u0107, \u017ce on r\u00f3wnie\u017c jest po\u017cerany \u017cywcem. Jego pobo\u017cno\u015b\u0107 op\u0142aca si\u0119 jedynie zniszczeniem jego ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

Co m\u00f3j przyjaciel robi sobie i swojemu ko\u015bcio\u0142owi, id\u0105c t\u0105 \u015bcie\u017ck\u0105 uczciwo\u015bci? Podpisuje sw\u00f3j w\u0142asny wyrok \u015bmierci. Podpisuje r\u00f3wnie\u017c wyrok \u015bmierci swojego ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli jakikolwiek pracownik siedzi bezczynnie i nie atakuje ludzi, kt\u00f3rzy podzielili jego ko\u015bci\u00f3\u0142, je\u015bli nie przerywa przyja\u017ani za pomoc\u0105 ataku i obrony, jego ko\u015bci\u00f3\u0142 zostanie zdziesi\u0105tkowany. Musi zako\u0144czy\u0107 przyja\u017anie. Je\u015bli chrze\u015bcija\u0144ski pracownik nic nie robi i nic nie m\u00f3wi, zniszczenie jego ko\u015bcio\u0142a jest praktycznie pewne.<\/p>\n\n\n\n

Pochwalam pobo\u017cne podej\u015bcie mojego przyjaciela. Chcia\u0142bym, aby wszyscy pracownicy tak post\u0119powali. Tacy ludzie to rzadki gatunek. Ale faktem pozostaje, \u017ce ci ludzie musz\u0105 sp\u0119dzi\u0107 swoje \u017cycie na budowaniu, a potem odbudowywaniu i ponownym budowaniu, zawsze przegrywaj\u0105c z innymi. Za ka\u017cdym razem, gdy dochodzi do podzia\u0142u, tacy ludzie widz\u0105, jak ich ko\u015bci\u00f3\u0142 zostaje niemal ca\u0142kowicie zniszczony.<\/p>\n\n\n\n

Spleciona sie\u0107 przyja\u017ani mi\u0119dzy chrze\u015bcijanami nale\u017c\u0105cymi do dw\u00f3ch przeciwstawnych grup oznacza po prostu, \u017ce grupa nieagresywna jest skazana na zag\u0142ad\u0119. Fakt ten mo\u017cna by niemal uzna\u0107 za prawo natury!<\/p>\n\n\n\n

M\u00f3j przyjaciel opowiada o przeprowadzce z Kolorado tu\u017c przed tym, jak ko\u015bci\u00f3\u0142, do kt\u00f3rego nale\u017ca\u0142, podzieli\u0142 si\u0119 na dwie grupy. Po latach powr\u00f3ci\u0142 do Kolorado z wizyt\u0105. Odkry\u0142, \u017ce ka\u017cdy z dw\u00f3ch przeciwstawnych przyw\u00f3dc\u00f3w za\u017c\u0105da\u0142 od swoich wiernych zerwania przyja\u017ani ze wszystkimi, kt\u00f3rzy nale\u017celi do drugiej frakcji. M\u00f3j przyjaciel pr\u00f3bowa\u0142 odnowi\u0107 stare przyja\u017anie z lud\u017ami, kt\u00f3rych zna\u0142 w obu grupach. Puka\u0142 do drzwi dawnego przyjaciela, by spotka\u0107 si\u0119 z konfrontacj\u0105. Nikt z \u017cadnej strony nie chcia\u0142 mie\u0107 z nim nic wsp\u00f3lnego, dop\u00f3ki nie zadeklarowa\u0142, po kt\u00f3rej stronie stoi. Gdziekolwiek si\u0119 uda\u0142, spotyka\u0142 gorycz i nienawi\u015b\u0107. W najgorszej sytuacji znale\u017ali si\u0119 jego przyjaciele, kt\u00f3rzy nie nale\u017celi ju\u017c do \u017cadnej z grup; opu\u015bcili obie. Byli zbyt zgorzkniali i zbyt zranieni, by w og\u00f3le chcie\u0107 z nim rozmawia\u0107. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 os\u00f3b pierwotnie zaanga\u017cowanych w ten roz\u0142am w og\u00f3le nie pod\u0105\u017ca\u0142a za Panem.<\/p>\n\n\n\n

Pytam was, pytam niebo, pytam ziemi\u0119: czy podzia\u0142 jest wart tej ceny? Czy zachowanie grupy jest warte tego, by zamieni\u0107 chrze\u015bcijan w okrutnych, wrogich przeciwnik\u00f3w?<\/p>\n\n\n\n

Nie powinni\u015bmy tak post\u0119powa\u0107. Nie powinni\u015bmy zmusza\u0107 ludu Bo\u017cego do takiego wyboru ani do takiego stanu umys\u0142u. Ale ty, drogi \u201e\u015bwiecki\u201d chrze\u015bcijaninie, masz w tym wszystkim swoj\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Nigdy nie znalaz\u0142em chrze\u015bcija\u0144skiego rozwi\u0105zania tego dylematu. Nie znalaz\u0142 go r\u00f3wnie\u017c m\u00f3j przyjaciel, kt\u00f3remu odebrano a\u017c cztery zgromadzenia. Nie znalaz\u0142 go nikt inny. Nie ma chrze\u015bcija\u0144skiego rozwi\u0105zania. Niemniej jednak, je\u015bli przyja\u017anie mi\u0119dzy przeciwnymi grupami b\u0119d\u0105 trwa\u0107, jedna z grup r\u00f3wnie dobrze mo\u017ce zamkn\u0105\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107. Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, ko\u015bci\u00f3\u0142 jest praktycznie skazany na zag\u0142ad\u0119, je\u015bli poszczeg\u00f3lni \u201e\u015bwieccy\u201d chrze\u015bcijanie utrzymuj\u0105 przyja\u017anie z grup\u0105 przeciwn\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Czy chcesz zniszczy\u0107 sw\u00f3j ko\u015bci\u00f3\u0142 tylko po to, by utrzyma\u0107 przyja\u017a\u0144? Je\u015bli to zrobisz, pracownik prowadz\u0105cy tw\u00f3j ko\u015bci\u00f3\u0142 sp\u0119dzi reszt\u0119 \u017cycia na zbieraniu owiec dla tej drugiej grupy. Czy tego w\u0142a\u015bnie chcesz? Czy nie uwa\u017casz, \u017ce utrzymywanie przyja\u017ani z osobami z drugiej grupy jest nieco niesprawiedliwe wobec tego, kto s\u0142u\u017cy wam? Twoja niewinna przyja\u017a\u0144 niszczy chrze\u015bcija\u0144skiego pracownika i ko\u015bci\u00f3\u0142!<\/p>\n\n\n\n

Wielu chrze\u015bcija\u0144skich pracownik\u00f3w pr\u00f3bowa\u0142o dzia\u0142a\u0107 w niemo\u017cliwych warunkach, kt\u00f3re stworzyli\u015bcie wy i wasze przyja\u017anie. Jednak presja zwi\u0105zana z takim trybem \u017cycia po prostu przekracza ludzk\u0105 zdolno\u015b\u0107 do d\u0142ugotrwa\u0142ego znoszenia jej.<\/p>\n\n\n\n

Cz\u0142owiekowi nie jest mo\u017cliwe \u017cycie w takich warunkach, pr\u00f3ba g\u0142oszenia kaza\u0144 i rozwijania ko\u015bcio\u0142a bez ponoszenia g\u0142\u0119bokich szk\u00f3d fizycznych lub psychicznych. A jednak lud Bo\u017cy beztrosko podtrzymuje przyja\u017anie, patrzy, jak kradzione s\u0105 owce, a mimo to udaje mu si\u0119 wierzy\u0107, \u017ce wszystko jest w porz\u0105dku i \u017ce ten, kto im s\u0142u\u017cy, powinien znosi\u0107 t\u0119 pr\u00f3b\u0119, nie okazuj\u0105c nawet emocji!<\/p>\n\n\n\n

Kt\u00f3ry chrze\u015bcija\u0144ski pracownik, kt\u00f3ry s\u0142u\u017cy\u0142 przez dwadzie\u015bcia lat, nie by\u0142 \u015bwiadkiem, jak nowi chrze\u015bcijanie przychodz\u0105 do jego ko\u015bcio\u0142a, by ostatecznie trafi\u0107 do \u201einnej\u201d grupy z powodu powi\u0105zanych ze sob\u0105 przyja\u017ani? Kt\u00f3ry duchowny, zw\u0142aszcza w ko\u015bcio\u0142ach o nieformalnym charakterze, nie widzia\u0142, jak nowo przyby\u0142y cz\u0142onek, cz\u0119sto w mniej ni\u017c tydzie\u0144, do\u0142\u0105cza do \u201einnej grupy\u201d? \u017bycie nie mo\u017ce zaoferowa\u0107 bardziej druzgoc\u0105cego i wyczerpuj\u0105cego do\u015bwiadczenia ni\u017c obserwowanie, jak to trwa dzie\u0144 po dniu, rok po roku.<\/p>\n\n\n\n

Gdyby\u015b by\u0142 duchownym i dzia\u0142o si\u0119 to z tob\u0105 oraz z nowoprzyby\u0142ymi do twojego ko\u015bcio\u0142a, co by\u015b zrobi\u0142? Zastan\u00f3w si\u0119 nad tym pytaniem. Odpowiedz na nie. Co by\u015b zrobi\u0142? Oto dok\u0142adnie to, co by\u015b zrobi\u0142. Walczy\u0142by\u015b, a zapanowa\u0142a by nienawi\u015b\u0107 piekielna. Albo nie zrobi\u0142by\u015b nic i by\u0142by\u015b tak zniech\u0119cony, \u017ce ogarn\u0119\u0142aby ci\u0119 \u015blepa niemoc.<\/p>\n\n\n\n

Co zrobi wi\u0119kszo\u015b\u0107 duchownych, aby powstrzyma\u0107 ten spadek liczby cz\u0142onk\u00f3w? Wypowiedz\u0105 totaln\u0105 wojn\u0119 drugiej grupie. A lud Bo\u017cy po obu stronach zostanie w tym procesie duchowo zmasakrowany.<\/p>\n\n\n\n

A je\u015bli zostanie podj\u0119ta odwrotna decyzja, a duchowny i jego ko\u015bci\u00f3\u0142 s\u0105 \u201echrze\u015bcija\u0144scy\u201d? Odpowied\u017a jest prosta. To w\u0142a\u015bnie ta grupa jest skazana na zag\u0142ad\u0119. Duchowny stoi przed dwoma mo\u017cliwo\u015bciami: zmusi\u0107 ludzi, by przestali mie\u0107 cokolwiek wsp\u00f3lnego z tymi innymi wierz\u0105cymi, albo stawi\u0107 czo\u0142a pewnej zag\u0142adzie. Naprawd\u0119 nie ma innych wybor\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

*****<\/p>\n\n\n\n

C\u00f3\u017c, przyjrzeli\u015bmy si\u0119 teraz dok\u0142adnie temu problemowi. A co z rozwi\u0105zaniem?<\/p>\n\n\n\n

Drogi \u201e\u015bwiecki\u201d chrze\u015bcijaninie, odpowied\u017a le\u017cy w twoich r\u0119kach. Jakie b\u0119dzie twoje nastawienie do braci i si\u00f3str, kt\u00f3rzy opuszczaj\u0105 twoj\u0105 grup\u0119? Jakie powinno by\u0107 twoje nastawienie wobec ich przyw\u00f3dcy? Jakie powinno by\u0107 twoje nastawienie wobec chrze\u015bcija\u0144skiego pracownika, kt\u00f3ry prowadzi tw\u00f3j ko\u015bci\u00f3\u0142? I co zamierzasz zrobi\u0107 z tymi wszystkimi drogimi ci przyjaci\u00f3\u0142mi, kt\u00f3rzy nie chc\u0105 ci\u0119 skrzywdzi\u0107, nie chc\u0105 skrzywdzi\u0107 twoich przyw\u00f3dc\u00f3w, ale po prostu znale\u017ali si\u0119 w tej drugiej grupie?<\/p>\n\n\n\n

Lepiej wymy\u015bl dobr\u0105 odpowied\u017a, bo staniesz przed tym problemem. Kiedy\u015b. Gdzie\u015b!<\/p>\n\n\n\n

Oto twoje opcje. Znieczul swoje serce, zerwij relacje z chrze\u015bcija\u0144skimi przyjaci\u00f3\u0142mi z tej drugiej grupy i sta\u0144 si\u0119 zimnym, zorientowanym na doktryn\u0119 wierz\u0105cym, pozbawionym wszelkiej niewinno\u015bci… i prawdopodobnie ostro\u017cnym, podejrzliwym i pe\u0142nym strachu.<\/p>\n\n\n\n

Twoja druga opcja? Zachowaj te przyja\u017anie i patrz, jak tw\u00f3j ko\u015bci\u00f3\u0142 zostanie przez to poch\u0142oni\u0119ty! I patrz, jak ta sytuacja, kt\u00f3r\u0105 sam stworzy\u0142e\u015b, powoli zabija twojego pastora.<\/p>\n\n\n\n

Drogi czytelniku, mamy przed sob\u0105 niez\u0142y orzech do zgryzienia. Czy Salomon m\u00f3g\u0142by nam powiedzie\u0107, jak powinni\u015bmy si\u0119 zachowa\u0107 w nast\u0119pstwie roz\u0142amu?<\/p>\n\n\n\n

Co bym zrobi\u0142, gdyby to wydarzy\u0142o si\u0119 w mojej wsp\u00f3lnocie?<\/p>\n\n\n\n

D\u0142ugo i intensywnie zastanawia\u0142em si\u0119 nad tym pytaniem. My\u015bl\u0119, \u017ce poprosi\u0142bym ka\u017cdego chrze\u015bcijanina, kt\u00f3ry chcia\u0142by zachowa\u0107 przyjaci\u00f3\u0142 z drugiej grupy, aby upewni\u0142 si\u0119, \u017ce jest \u015bwiadomy, i\u017c podj\u0105\u0142 t\u0119 decyzj\u0119 samodzielnie. Gdy ta decyzja zosta\u0142aby podj\u0119ta, popar\u0142bym j\u0105 w stu procentach, ale prawdopodobnie poprosi\u0142bym go r\u00f3wnie\u017c, by do\u0142\u0105czy\u0142 do tej drugiej grupy. To najbli\u017csze rozwi\u0105zanie tego problemu, jakie kiedykolwiek uda\u0142o mi si\u0119 znale\u017a\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli zamierzasz zatrzyma\u0107 swoich przyjaci\u00f3\u0142 w tej drugiej grupie \u2013 grupie, kt\u00f3ra nienawidzi twojego pastora \u2013 to do\u0142\u0105cz do tej drugiej grupy.<\/p>\n\n\n\n

Kiedy\u015b podzieli\u0142em si\u0119 t\u0105 my\u015bl\u0105 z drogim chrze\u015bcijaninem, kt\u00f3ry boryka\u0142 si\u0119 w\u0142a\u015bnie z tym problemem. Jaka by\u0142a reakcja? \u201eNigdy nie m\u00f3g\u0142bym zerwa\u0107 z przyjaci\u00f3\u0142mi z tej drugiej grupy i nigdy nie m\u00f3g\u0142bym opu\u015bci\u0107 mojego ko\u015bcio\u0142a\u201d. (Tyle je\u015bli chodzi o moje rozwi\u0105zanie tego problemu!)<\/p>\n\n\n\n

Drogi czytelniku, masz obowi\u0105zek wybra\u0107 jedno z tych dw\u00f3ch. Nie mo\u017cesz trzyma\u0107 ciasta w pude\u0142ku na zawsze i codziennie je\u015b\u0107 jego kawa\u0142ek. Masz obowi\u0105zek.<\/p>\n\n\n\n

Zdecyduj si\u0119! Zachowaj przyjaci\u00f3\u0142, do\u0142\u0105czaj\u0105c do nich. Albo zosta\u0144 w swoim ko\u015bciele i zerwij t\u0119 sie\u0107 wzajemnych przyja\u017ani, dzi\u0119ki kt\u00f3rej przyw\u00f3dcy drugiej grupy b\u0119d\u0105 przychodzi\u0107, by naje\u017cd\u017ca\u0107 tw\u00f3j ko\u015bci\u00f3\u0142!<\/p>\n\n\n\n

Ka\u017cdy pracownik, w nast\u0119pstwie roz\u0142amu, musi zada\u0107 sobie pytanie: \u201eCzy ucz\u0119 moich ludzi nienawi\u015bci, aby\u015bmy mogli zachowa\u0107 grup\u0119? Czy pozbawiam ich niewinno\u015bci i nastawiam chrze\u015bcijan przeciwko chrze\u015bcijanom, aby zachowa\u0107 dzie\u0142o?\u201d<\/p>\n\n\n\n

A ka\u017cdy \u201e\u015bwiecki\u201d chrze\u015bcijanin po roz\u0142amie musi zapyta\u0107: \u201eCzy moja przyja\u017a\u0144 z chrze\u015bcijaninem z drugiej grupy jest dla mnie tak wa\u017cna, \u017ce zamierzam j\u0105 utrzyma\u0107, nawet je\u015bli zamieni \u017cycie mojego duchownego w piek\u0142o na ziemi i stanie si\u0119 narz\u0119dziem niszczenia ko\u015bcio\u0142a, do kt\u00f3rego nale\u017c\u0119?\u201d<\/p>\n\n\n\n

Chrze\u015bcijaninie, zdecyduj si\u0119!<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Fragment pochodzi z ksi\u0105\u017cki Gene Edwardsa \u201ePreventing a church split\u201d \u2013
\u201eZapobieganie roz\u0142amowi w ko\u015bciele\u201d<\/strong>
Destiny Ministries 1982<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Polecam inne rozdzia\u0142y z tej ksi\u0105\u017cki:

Roz\u0142amy w ko\u015bciele kt\u00f3ry zna\u0142em<\/a>
Roz\u0142amy rodz\u0105 doktryny<\/a>
Chrze\u015bcijanie peryferyjni \u2013 \u201ez r\u0119kami w kieszeni\u201d<\/a>
Mogliby\u015bcie sta\u0107 si\u0119 najwi\u0119ksz\u0105 denominacj\u0105 na ziemi!<\/a><\/strong>
<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Historia chrze\u015bcija\u0144stwa opisuje wielkie roz\u0142amy, kt\u00f3re nazywano schizmami, ale na przestrzeni wiek\u00f3w ma\u0142o miejsce tysi\u0105ce tysi\u0119cy ma\u0142ych lokalnych roz\u0142am\u00f3w. Pewnie niekt\u00f3re z nich by\u0142y uzasadnione, ale pewnie niekt\u00f3rych z nich mo\u017cna by\u0142o unikn\u0105\u0107. W naszych wsp\u00f3lnotach chyba rzadko rozmawiamy na temat roz\u0142am\u00f3w. Jeszcze rzadziej na temat jak im zapobiega\u0107, zanim nadejd\u0105. Mo\u017cna dyskutowa\u0107 czy roz\u0142amy […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2304,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,34],"tags":[],"class_list":["post-2890","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-luzne-rozwazania","category-zdewastowane-chrzescijanstwo"],"yoast_head":"\nCo podczas roz\u0142am\u00f3w dzieje si\u0119 z przyja\u017ani\u0105 ? -<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2890\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Co podczas roz\u0142am\u00f3w dzieje si\u0119 z przyja\u017ani\u0105 ? -\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Historia chrze\u015bcija\u0144stwa opisuje wielkie roz\u0142amy, kt\u00f3re nazywano schizmami, ale na przestrzeni wiek\u00f3w ma\u0142o miejsce tysi\u0105ce tysi\u0119cy ma\u0142ych lokalnych roz\u0142am\u00f3w. Pewnie niekt\u00f3re z nich by\u0142y uzasadnione, ale pewnie niekt\u00f3rych z nich mo\u017cna by\u0142o unikn\u0105\u0107. W naszych wsp\u00f3lnotach chyba rzadko rozmawiamy na temat roz\u0142am\u00f3w. Jeszcze rzadziej na temat jak im zapobiega\u0107, zanim nadejd\u0105. Mo\u017cna dyskutowa\u0107 czy roz\u0142amy […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2890\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-07-11T06:35:16+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-10-19T13:09:03+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/40e0d0.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1955\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"360\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Andrzej z DG\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Andrzej z DG\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"16 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2890#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2890\"},\"author\":{\"name\":\"Andrzej z DG\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569\"},\"headline\":\"Co podczas roz\u0142am\u00f3w dzieje si\u0119 z przyja\u017ani\u0105 ?\",\"datePublished\":\"2026-07-11T06:35:16+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-19T13:09:03+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2890\"},\"wordCount\":3280,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2890#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/40e0d0.jpg\",\"articleSection\":[\"Czytelnia\",\"Zdewastowane chrze\u015bcija\u0144stwo\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2890#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2890\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2890\",\"name\":\"Co podczas roz\u0142am\u00f3w dzieje si\u0119 z przyja\u017ani\u0105 ? -\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2890#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2890#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/40e0d0.jpg\",\"datePublished\":\"2026-07-11T06:35:16+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-19T13:09:03+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2890#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2890\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2890#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/40e0d0.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/40e0d0.jpg\",\"width\":1955,\"height\":360},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2890#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Co podczas roz\u0142am\u00f3w dzieje si\u0119 z przyja\u017ani\u0105 ?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/\",\"name\":\"\",\"description\":\"Pozwól, \u017ce zajm\u0119 Ci tylko kilka minut...\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569\",\"name\":\"Andrzej z DG\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Andrzej z DG\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Co podczas roz\u0142am\u00f3w dzieje si\u0119 z przyja\u017ani\u0105 ? -","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2890","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Co podczas roz\u0142am\u00f3w dzieje si\u0119 z przyja\u017ani\u0105 ? -","og_description":"Historia chrze\u015bcija\u0144stwa opisuje wielkie roz\u0142amy, kt\u00f3re nazywano schizmami, ale na przestrzeni wiek\u00f3w ma\u0142o miejsce tysi\u0105ce tysi\u0119cy ma\u0142ych lokalnych roz\u0142am\u00f3w. Pewnie niekt\u00f3re z nich by\u0142y uzasadnione, ale pewnie niekt\u00f3rych z nich mo\u017cna by\u0142o unikn\u0105\u0107. W naszych wsp\u00f3lnotach chyba rzadko rozmawiamy na temat roz\u0142am\u00f3w. Jeszcze rzadziej na temat jak im zapobiega\u0107, zanim nadejd\u0105. Mo\u017cna dyskutowa\u0107 czy roz\u0142amy […]","og_url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2890","article_published_time":"2026-07-11T06:35:16+00:00","article_modified_time":"2026-10-19T13:09:03+00:00","og_image":[{"width":1955,"height":360,"url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/40e0d0.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Andrzej z DG","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Andrzej z DG","Szacowany czas czytania":"16 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2890#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2890"},"author":{"name":"Andrzej z DG","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#\/schema\/person\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569"},"headline":"Co podczas roz\u0142am\u00f3w dzieje si\u0119 z przyja\u017ani\u0105 ?","datePublished":"2026-07-11T06:35:16+00:00","dateModified":"2026-10-19T13:09:03+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2890"},"wordCount":3280,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2890#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/40e0d0.jpg","articleSection":["Czytelnia","Zdewastowane chrze\u015bcija\u0144stwo"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2890#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2890","url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2890","name":"Co podczas roz\u0142am\u00f3w dzieje si\u0119 z przyja\u017ani\u0105 ? -","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2890#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2890#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/40e0d0.jpg","datePublished":"2026-07-11T06:35:16+00:00","dateModified":"2026-10-19T13:09:03+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#\/schema\/person\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2890#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2890"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2890#primaryimage","url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/40e0d0.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/40e0d0.jpg","width":1955,"height":360},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2890#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Co podczas roz\u0142am\u00f3w dzieje si\u0119 z przyja\u017ani\u0105 ?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#website","url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/","name":"","description":"Pozwól, \u017ce zajm\u0119 Ci tylko kilka minut...","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#\/schema\/person\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569","name":"Andrzej z DG","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g","caption":"Andrzej z DG"},"sameAs":["https:\/\/www.kilkaminut.pl"],"url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2890","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2890"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2890\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3646,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2890\/revisions\/3646"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2304"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2890"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2890"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2890"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}