{"id":2876,"date":"2026-06-30T15:07:41","date_gmt":"2026-06-30T15:07:41","guid":{"rendered":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2876"},"modified":"2026-06-30T15:08:23","modified_gmt":"2026-06-30T15:08:23","slug":"szkola-modlitwy-kontemplacyjnej-raya-yungena-i-richarda-fostera","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2876","title":{"rendered":"\u201eSzko\u0142a\u201d modlitwy kontemplacyjnej Raya Yungena i Richarda Fostera"},"content":{"rendered":"\n

Opublikowane przez Lighthouse Trails<\/a> 16 pa\u017adziernika 2019 r. <\/p>\n\n\n\n

Trzy lata temu dzisiaj autor i badacz Ray Yungen zmar\u0142 w wieku 64 lat. Jak wiedz\u0105 stali czytelnicy Lighthouse Trails, to w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki pracy Raya Lighthouse Trails<\/a> prawie 18 lat temu.<\/p>\n\n\n\n

Co ciekawe, w przeddzie\u0144 trzeciej rocznicy odej\u015bcia Raya przeczytali\u015bmy otrzyman\u0105 w tym tygodniu wiadomo\u015b\u0107 e-mail promuj\u0105c\u0105 pisma Richarda Fostera. Wiadomo\u015b\u0107 pochodzi\u0142a od grupy o nazwie Conversatio Divina (z Centrum im. Dallasa Willarda). Nie\u017cyj\u0105cy ju\u017c Dallas Willard by\u0142 cz\u0142owiekiem, kt\u00f3ry jako pierwszy skierowa\u0142 Fostera na \u015bcie\u017ck\u0119 kontemplacyjn\u0105. Uwa\u017camy tych dw\u00f3ch m\u0119\u017cczyzn (Willarda i Fostera) za czo\u0142owych pionier\u00f3w wprowadzaj\u0105cych duchowo\u015b\u0107 kontemplacyjn\u0105 do ko\u015bcio\u0142a ewangelicznego (co mia\u0142o katastrofalne skutki).<\/p>\n\n\n\n

Szacujemy, \u017ce w mniejszym lub wi\u0119kszym stopniu duchowo\u015b\u0107 kontemplacyjna (tj. formacja duchowa) wp\u0142yn\u0119\u0142a na niemal ka\u017cdy ko\u015bci\u00f3\u0142 ewangeliczny w Ameryce P\u00f3\u0142nocnej. Je\u015bli brzmi to jak przesada, rozwa\u017cmy jeden z przyk\u0142ad\u00f3w, jak do tego dosz\u0142o: w ksi\u0105\u017cce Ricka Warrena Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bwiadomy celu<\/em> (jego pierwszej ksi\u0105\u017cce, kt\u00f3ra sprzeda\u0142a si\u0119 w nak\u0142adzie ponad 1 miliona egzemplarzy) Warren wskaza\u0142 Willarda i Fostera jako dw\u00f3ch kluczowych przedstawicieli ruchu formacji duchowej (tj. modlitwy kontemplacyjnej) (s. 126). P\u00f3\u017aniej, w swojej ksi\u0105\u017cce \u017bycie \u015bwiadome celu<\/em> (kt\u00f3ra sprzeda\u0142a si\u0119 w ponad 32 milionach egzemplarzy i z kt\u00f3rej korzysta\u0142o ponad 400 000 pastor\u00f3w), Warren zach\u0119ca\u0142 do stosowania kontemplacyjnych modlitw oddechowych (str. 115) oraz do \u201epraktykowania obecno\u015bci\u201d (str. 114\u2013116). Dzi\u0119ki tym dw\u00f3m ksi\u0105\u017ckom dziesi\u0105tki milion\u00f3w chrze\u015bcijan i setki tysi\u0119cy pastor\u00f3w zapozna\u0142o si\u0119 z duchowo\u015bci\u0105 kontemplacyjn\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Poni\u017cej znajduje si\u0119 artyku\u0142 autorstwa Raya Yungena po\u015bwi\u0119cony kontemplacyjnym zainteresowaniom Richarda Fostera. Zach\u0119camy do jego przeczytania, poniewa\u017c pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej wasz ko\u015bci\u00f3\u0142 zetknie si\u0119 z t\u0105 zwodnicz\u0105, antyewangeliczn\u0105 duchowo\u015bci\u0105. Mamy nadziej\u0119, \u017ce gdy nadejdzie ten dzie\u0144, b\u0119dziecie gotowi j\u0105 rozpozna\u0107 i powstrzyma\u0107 przed wkroczeniem do waszego ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Wnikliwe spojrzenie na \u201eszko\u0142\u0119\u201d modlitwy kontemplacyjnej Richarda Fostera<\/strong><\/em>
Autor: Ray Yungen<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Wszyscy powinni\u015bmy bez wstydu zapisa\u0107 si\u0119 jako uczniowie do szko\u0142y modlitwy kontemplacyjnej. Richard Foster,<\/strong> Celebration of Discipline: the Path to Spiritual Growth<\/em> *1<\/p>\n\n\n\n

Chrze\u015bcija\u0144stwo nie jest kompletne bez wymiaru kontemplacyjnego. *2\u2014Richard Foster<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W Portland w stanie Oregon znajduje si\u0119 du\u017ca ksi\u0119garnia po\u015bwi\u0119cona w ca\u0142o\u015bci duchowo\u015bci New Age. Znajduj\u0105 si\u0119 tam wszystkie mo\u017cliwe tematy zwi\u0105zane z mistycyzmem i metafizyk\u0105 Wschodu. Co ciekawe, istnieje tam spora sekcja po\u015bwi\u0119cona modlitwie kontemplacyjnej, a katolicki mnich Thomas Merton ma ca\u0142\u0105 p\u00f3\u0142k\u0119 po\u015bwi\u0119con\u0105 wy\u0142\u0105cznie jego pismom. Dlaczego ksi\u0119garnia New Age mia\u0142aby po\u015bwi\u0119ca\u0107 cenn\u0105 przestrze\u0144 tematowi, kt\u00f3ry rzekomo jest chrze\u015bcija\u0144ski? To<\/em> jest uzasadnione pytanie. Pozwol\u0119 sobie zasugerowa\u0107, \u017ce powodem jest to, i\u017c \u201echrze\u015bcija\u0144ska\u201d tradycja mistyczna (tj. modlitwa kontemplacyjna) wykazuje g\u0142\u0119bokie pokrewie\u0144stwo z wschodni\u0105 tradycj\u0105 mistyczn\u0105. Istnieje wiele dowod\u00f3w na poparcie tego twierdzenia.<\/p>\n\n\n\n

W niniejszej broszurze przyjrzymy si\u0119 kilku g\u0142\u00f3wnym postaciami ruchu modlitwy kontemplacyjnej, aby pokaza\u0107, \u017ce \u201eszko\u0142a\u201d modlitwy kontemplacyjnej Richarda Fostera nie ma miejsca w chrze\u015bcija\u0144stwie. W rzeczywisto\u015bci, jak si\u0119 przekonacie, przes\u0142anie, kt\u00f3re si\u0119 za tym kryje, jest ca\u0142kowitym przeciwie\u0144stwem biblijnego chrze\u015bcija\u0144stwa i Ewangelii Jezusa Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n

Czym jest \u201eszko\u0142a\u201d modlitwy kontemplacyjnej?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W ksi\u0105\u017cce Celebration of Discipline<\/em> Richard Foster pisze: \u201ewszyscy powinni\u015bmy bez wstydu zapisa\u0107 si\u0119 jako uczniowie do szko\u0142y modlitwy kontemplacyjnej\u201d. Co ma na my\u015bli, m\u00f3wi\u0105c o \u201eszkole\u201d modlitwy kontemplacyjnej? Kiedy Foster u\u017cywa s\u0142owa \u201eszko\u0142a\u201d, nie ma oczywi\u015bcie na my\u015bli budynku ani instytucji gdzie\u015b tam. Na przyk\u0142ad Webster\u2019s New World College Dictionary<\/em> podaje dziewi\u0119\u0107 r\u00f3\u017cnych definicji s\u0142owa \u201eszko\u0142a\u201d. Ta, kt\u00f3ra pasuje do tego, co staramy si\u0119 przekaza\u0107, brzmi:<\/p>\n\n\n\n

… grupa ludzi po\u0142\u0105czonych tymi samymi naukami, przekonaniami, opiniami, metodami itp. *3<\/p>\n\n\n\n

Kiedy przyjrzymy si\u0119 duchowemu kontekstowi tej definicji, mo\u017cna dostrzec, jakie duchowe \u201eowoce\u201d ona przynosi. Jedynym sposobem, by pozna\u0107 prawdziw\u0105 istot\u0119 danego ruchu, jest przyjrzenie si\u0119 przyw\u00f3dcom lub wybitnym osobom w tej \u201eszkole\u201d, aby zobaczy\u0107, dok\u0105d zaprowadzi\u0142y ich praktyki, do jakich wniosk\u00f3w doszli i co nap\u0119dza ich wizj\u0119 prawdy.<\/p>\n\n\n\n

Najpierw ustalmy, co oznacza s\u0142owo \u201ekontemplacja\u201d. Carl McColman w swojej ksi\u0105\u017cce Big Book of Christian Mysticism<\/em> wyja\u015bnia jego kontekst w nast\u0119puj\u0105cy spos\u00f3b:<\/p>\n\n\n\n

[Kontemplacja] pochodzi od \u0142aci\u0144skiego s\u0142owa \u201econtemplare\u201d, kt\u00f3re oznacza \u201eobserwowa\u0107\u201d lub \u201edostrzega\u0107\u201d. S\u0142owo to wywodzi si\u0119 r\u00f3wnie\u017c od s\u0142owa \u201etemple\u201d (\u015bwi\u0105tynia), co wi\u0105\u017ce je z przestrzeni\u0105 sakraln\u0105. [\u2026] Po chrystianizacji kontemplacja utraci\u0142a swoje skojarzenia z wr\u00f3\u017cbiarstwem i zacz\u0119\u0142a oznacza\u0107 modlitewn\u0105 praktyk\u0119 skupiania si\u0119 na obecno\u015bci Boga. *4<\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli wi\u0119c Foster ma racj\u0119, przyw\u00f3dcami tego ruchu s\u0105 ci, kt\u00f3rzy zwr\u00f3cili si\u0119 ku obecno\u015bci Boga<\/em> w wyj\u0105tkowy i g\u0142\u0119boki spos\u00f3b, a ich metodom nale\u017cy pod\u0105\u017ca\u0107, aby osi\u0105gn\u0105\u0107 te same rezultaty.<\/p>\n\n\n\n

Przyjrzyjmy si\u0119 teraz duchowym perspektywom tych przyw\u00f3dc\u00f3w w \u201eszkole modlitwy kontemplacyjnej\u201d.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Thomas Merton<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Thomas Merton, katolicki mnich, jest najbardziej rozpoznawalnym ze wsp\u00f3\u0142czesnych pisarzy kontemplacyjnych. Jego wp\u0142yw na dziedzin\u0119 kontemplacji jest ogromny. Richard Foster cytuje Mertona kilkana\u015bcie razy w ksi\u0105\u017cce Celebration of Discipline<\/em>, a tak\u017ce w innych publikacjach; wielu innych ewangelicznych chrze\u015bcijan r\u00f3wnie\u017c powo\u0142uje si\u0119 na Mertona. Poni\u017cszy fragment z opublikowanego dzie\u0142a Mertona, The Asian Journal of Thomas Merton<\/em> (napisanego podczas jego ostatniej podr\u00f3\u017cy do Azji*), wiele m\u00f3wi o duchowych sk\u0142onno\u015bciach Mertona:<\/p>\n\n\n\n

„Najpierw udali\u015bmy si\u0119 na poszukiwanie Chatral Rimpocze [tybeta\u0144skiego \u015bwi\u0119tego] do jego pustelni nad Ghoomem… Powiedziano nam, \u017ce przebywa w ani gompa, klasztorze \u017ce\u0144skim, po\u0142o\u017conym nieco dalej wzd\u0142u\u017c drogi… Ruszyli\u015bmy wi\u0119c w kierunku Bagdogra i po pewnych trudno\u015bciach znale\u017ali\u015bmy ten niewielki klasztor… i tam w\u0142a\u015bnie by\u0142 Chatral, najwi\u0119kszy rimpocze [buddyjski nauczyciel], jakiego dot\u0105d spotka\u0142em, i osoba wywieraj\u0105ca ogromne wra\u017cenie.<\/p>\n\n\n\n

\u2026 Zacz\u0119li\u015bmy rozmawia\u0107 o dzogczenie, medytacji szko\u0142y ningma oraz \u201ebezpo\u015brednim urzeczywistnieniu\u201d i wkr\u00f3tce okaza\u0142o si\u0119, \u017ce doskonale si\u0119 rozumiemy\u2026 Niewypowiedzianym lub tylko cz\u0119\u015bciowo wyra\u017conym przes\u0142aniem tej rozmowy by\u0142o nasze pe\u0142ne wzajemne zrozumienie jako ludzi, kt\u00f3rzy w pewien spos\u00f3b znale\u017ali si\u0119 na progu wielkiego urzeczywistnienia\u2026 oraz to, \u017ce nasze spotkanie by\u0142o dla nas \u0142ask\u0105<\/em>. Chcia\u0142bym m\u00f3c cz\u0119\u015bciej widywa\u0107 Chatral. Wybuchn\u0105\u0142 i nazwa\u0142 mnie rangjung Sangay (co najwyra\u017aniej oznacza \u201enaturalnego Budd\u0119\u201d)\u2026 Powiedzia\u0142 mi z powag\u0105, \u017ce by\u0107 mo\u017ce on i ja osi\u0105gniemy pe\u0142n\u0105 b\u0142ogo\u015b\u0107 Buddy w naszych nast\u0119pnych wcieleniach<\/em>, a mo\u017ce nawet w tym \u017cyciu, a na po\u017cegnanie zawarli\u015bmy swego rodzaju umow\u0119, \u017ce obaj do\u0142o\u017cymy wszelkich stara\u0144, by osi\u0105gn\u0105\u0107 to w tym \u017cyciu. By\u0142em g\u0142\u0119boko poruszony, poniewa\u017c jest on tak oczywistym wielkim cz\u0142owiekiem, prawdziwym praktykuj\u0105cym dzogczen, najlepszym z lam\u00f3w szko\u0142y ningma, cechuj\u0105cym si\u0119 ca\u0142kowit\u0105 prostot\u0105 i wolno\u015bci\u0105. By\u0142 zaskoczony, \u017ce tak dobrze dogaduje si\u0119 z chrze\u015bcijaninem, a w pewnym momencie roze\u015bmia\u0142 si\u0119 i powiedzia\u0142: \u201eCo\u015b tu musi by\u0107 nie tak!\u201d<\/em> Gdybym mia\u0142 osiedli\u0107 si\u0119 u boku tybeta\u0144skiego guru, my\u015bl\u0119, \u017ce wybra\u0142bym w\u0142a\u015bnie Chatral.” *5 (podkre\u015blenie dodane)<\/p>\n\n\n\n

R\u00f3wnie odkrywczym aspektem azjatyckiej podr\u00f3\u017cy Mertona jest to, czego do\u015bwiadczy\u0142 w buddyjskiej \u015bwi\u0105tyni na Cejlonie:<\/p>\n\n\n\n

„. . . wewn\u0119trzna przejrzysto\u015b\u0107, jasno\u015b\u0107, jakby wybuchaj\u0105ca z samych ska\u0142, sta\u0142a si\u0119 widoczna i oczywista. . . . Wszystkie problemy zostaj\u0105 rozwi\u0105zane, a wszystko staje si\u0119 jasne, po prostu dlatego, \u017ce to, co ma znaczenie, jest jasne. Ska\u0142a, ca\u0142a materia, ca\u0142e \u017cycie s\u0105 przepe\u0142nione dharmakaj\u0105<\/em> [jedno\u015bci\u0105 wszystkich rzeczy i wszystkich ludzi]. . . Nie wiem, kiedy w moim \u017cyciu kiedykolwiek do\u015bwiadczy\u0142em takiego poczucia pi\u0119kna i duchowej prawdziwo\u015bci<\/em> \u0142\u0105cz\u0105cych si\u0119 w jednym estetycznym ol\u015bnieniu. Z pewno\u015bci\u0105 . . . moja azjatycka pielgrzymka sta\u0142a si\u0119 jasna i oczy\u015bci\u0142a si\u0119. Ja . . . ujrza\u0142em to, czego niejasno poszukiwa\u0142em. Nie wiem, co jeszcze pozosta\u0142o.” *6 (podkre\u015blenie dodane)<\/p>\n\n\n\n

Dlaczego kto\u015b, kto by\u0142 tak g\u0142\u0119boko zaanga\u017cowany w mistycyzm \u201echrze\u015bcija\u0144ski\u201d, by\u0142 r\u00f3wnie\u017c tak mocno uwik\u0142any w mistycyzm buddyjski i tak entuzjastycznie go przyjmowa\u0142? Rozwa\u017ca\u0142em nadanie tej broszurze tytu\u0142u Something\u2019s Wrong Here<\/em>, poniewa\u017c cho\u0107 Chatral mia\u0142 na my\u015bli co\u015b pozytywnego, wypowiadaj\u0105c te s\u0142owa do Mertona, sam by\u0142 zszokowany, \u017ce Merton, wyznaj\u0105cy chrze\u015bcija\u0144stwo, zasadniczo podziela\u0142 jego pogl\u0105dy i \u017ce byli w stanie nawi\u0105za\u0107 wsp\u00f3lnot\u0119.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Jeden z biograf\u00f3w Mertona, William Shannon, wyja\u015bni\u0142 to bardzo jasno, pisz\u0105c:<\/p>\n\n\n\n

„Je\u015bli kto\u015b chce zrozumie\u0107 podr\u00f3\u017c Mertona na Wsch\u00f3d, wa\u017cne jest, by u\u015bwiadomi\u0107 sobie, \u017ce to w\u0142a\u015bnie jego zakorzenienie we w\u0142asnej tradycji wiary [katolicyzmie] da\u0142o mu duchowe wyposa\u017cenie [modlitw\u0119 kontemplacyjn\u0105], kt\u00f3rego potrzebowa\u0142, by poj\u0105\u0107 drog\u0119 m\u0105dro\u015bci w\u0142a\u015bciw\u0105 dla Wschodu.” *7<\/p>\n\n\n\n

To, co Merton rozumia\u0142 pod poj\u0119ciem \u201edharmakaja\u201d, to w rzeczywisto\u015bci to, co ruch New Age i religie Wschodu nazywaj\u0105 kosmiczn\u0105 \u015bwiadomo\u015bci\u0105<\/em> (tj. B\u00f3g jest we wszystkim i w ka\u017cdym). Jednak Foster w swojej ksi\u0105\u017cce Celebration of Discipline<\/em> zapewnia czytelnika, \u017ce to, co propaguje, nie doprowadzi do kosmicznej \u015bwiadomo\u015bci. Stwierdza on: \u201eNie wi\u0105\u017ce si\u0119 to z \u017cadnymi ukrytymi tajemnicami, \u017cadnymi sekretnymi mantrami, \u017cadn\u0105 gimnastyk\u0105 umys\u0142ow\u0105, \u017cadnymi ezoterycznymi lotami w kosmiczn\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107\u201d. *8<\/p>\n\n\n\n

Pr\u00f3bie Fostera, by rozwia\u0107 wszelkie podejrzenia dotycz\u0105ce praktykowania modlitwy kontemplacyjnej, przeciwstawia si\u0119 twierdzenie Williama Shannona, \u017ce to w\u0142a\u015bnie modlitwa kontemplacyjna doprowadzi\u0142a Mertona do przyj\u0119cia tego buddyjskiego \u015bwiatopogl\u0105du.<\/p>\n\n\n\n

Sceptyk m\u00f3g\u0142by powiedzie\u0107: \u201eC\u00f3\u017c, Merton by\u0142 po prostu wyj\u0105tkiem, kt\u00f3ry zboczy\u0142 z drogi, ale og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, kontemplacja prowadzi do Boga Biblii\u201d<\/em>. Nie zgadzam si\u0119 z tym. Aby pokaza\u0107, \u017ce tak nie jest, musimy przyjrze\u0107 si\u0119 innym nauczycielom z \u201eszko\u0142y modlitwy kontemplacyjnej\u201d.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Henri Nouwen<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Holenderski ksi\u0105dz katolicki, Henri Nouwen, prawdopodobnie zajmowa\u0142by drugie miejsce po Mertonie pod wzgl\u0119dem wp\u0142ywu i podziwu. Popularny autor ewangelicki Tony Campolo nazywa Nouwena \u201ejednym z wielkich chrze\u015bcijan naszych czas\u00f3w\u201d, stwierdzaj\u0105c:<\/p>\n\n\n\n

„Pisma [Nouwena] by\u0142y przewodnikiem i inspiracj\u0105 dla chrze\u015bcijan wszystkich wyzna\u0144\u2026 a jego \u017cycie by\u0142o wspania\u0142ym przyk\u0142adem \u015bwi\u0119to\u015bci XX wieku.” *9<\/p>\n\n\n\n

Podziw Campolo znajduje szerokie odzwierciedlenie w \u015bwiecie ewangelickim; podobnie jak Merton jest obecnie cytowany w wielu ksi\u0105\u017ckach ewangelicznych, tak samo jest w przypadku Nouwena. Kay Warren, \u017cona Ricka Warrena, jest jedn\u0105 z popularnych chrze\u015bcijanek ewangelicznych, kt\u00f3re dostrzegaj\u0105 wielk\u0105 warto\u015b\u0107 w tw\u00f3rczo\u015bci Nouwena:<\/p>\n\n\n\n

Moja \u017cona, Kay, poleca t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119: \u201eTo kr\u00f3tka ksi\u0105\u017cka, ale trafia prosto do serca duchownego. Porusza ona zmagania wsp\u00f3lne dla nas wszystkich, kt\u00f3rzy pe\u0142nimy pos\u0142ug\u0119: pokus\u0119 bycia na czasie, spektakularnym i wp\u0142ywowym. Podkre\u015bli\u0142am niemal ka\u017cde s\u0142owo!<\/em>\u201d *10 (podkre\u015blenie dodane)<\/p>\n\n\n\n

Ksi\u0105\u017cka, kt\u00f3r\u0105 poleca Kay Warren, to \u201eW imi\u0119 Jezusa\u201d autorstwa Nouwena, kt\u00f3ry po\u015bwi\u0119ca w niej ca\u0142y rozdzia\u0142 modlitwie kontemplacyjnej, pisz\u0105c:<\/p>\n\n\n\n

„Poprzez dyscyplin\u0119 modlitwy kontemplacyjnej chrze\u015bcija\u0144scy przyw\u00f3dcy musz\u0105 nauczy\u0107 si\u0119 ws\u0142uchiwa\u0107 w g\u0142os mi\u0142o\u015bci\u2026 Aby chrze\u015bcija\u0144skie przyw\u00f3dztwo by\u0142o w przysz\u0142o\u015bci naprawd\u0119 owocne, konieczne jest przej\u015bcie od moralno\u015bci do mistyki<\/em>.” *11 (podkre\u015blenie dodane)<\/p>\n\n\n\n

Jednak podobnie jak Merton przyswoi\u0142 sobie duchowo\u015b\u0107 Wschodu, tak samo uczyni\u0142 Nouwen, co nie jest zaskoczeniem, poniewa\u017c by\u0142 on uczniem Mertona. Nouwen napisa\u0142 przedmow\u0119 do ksi\u0105\u017cki \u0142\u0105cz\u0105cej chrze\u015bcija\u0144stwo z duchowo\u015bci\u0105 hindusk\u0105, w kt\u00f3rej stwierdza:<\/p>\n\n\n\n

„Autor wykazuje si\u0119 wspania\u0142\u0105 otwarto\u015bci\u0105 na dary buddyzmu, hinduizmu i religii muzu\u0142ma\u0144skiej. Odkrywa ich wielk\u0105 m\u0105dro\u015b\u0107 dla \u017cycia duchowego chrze\u015bcijanina… Ryan [autor] uda\u0142 si\u0119 do Indii, aby uczy\u0107 si\u0119 od tradycji duchowych innych ni\u017c jego w\u0142asna. Przywi\u00f3z\u0142 ze sob\u0105 wiele skarb\u00f3w i oferuje je nam w tej ksi\u0105\u017cce.” *12<\/p>\n\n\n\n

Najwyra\u017aniej sam Nouwen traktowa\u0142 te podej\u015bcia powa\u017cnie. W swojej ksi\u0105\u017cce The Way of the Heart<\/em> radzi\u0142 czytelnikom:<\/p>\n\n\n\n

„Ciche powtarzanie jednego s\u0142owa mo\u017ce pom\u00f3c nam zej\u015b\u0107 umys\u0142em do serca\u2026 Ten spos\u00f3b prostej modlitwy\u2026 otwiera nas na aktywn\u0105 obecno\u015b\u0107 Boga.” *13<\/p>\n\n\n\n

Niestety, to, czego nauczy\u0142a go \u201eaktywna obecno\u015b\u0107 Boga\u201d, by\u0142o bardziej zgodne z hinduizmem ni\u017c z chrze\u015bcija\u0144stwem ewangelicznym. Napisa\u0142:<\/p>\n\n\n\n

„Modlitwa jest \u201eprac\u0105 duszy\u201d, poniewa\u017c nasze dusze s\u0105 tymi \u015bwi\u0119tymi centrami, w kt\u00f3rych wszystko jest jednym<\/em>, . . . To w sercu Boga mo\u017cemy w pe\u0142ni u\u015bwiadomi\u0107 sobie jedno\u015b\u0107 wszystkiego, co istnieje<\/em>.” *14 (podkre\u015blenie moje)

Ponownie, chrze\u015bcija\u0144ski wielbiciel Nouwena mo\u017ce pomy\u015ble\u0107, \u017ce powy\u017csze cytaty pasuj\u0105 do autentycznego chrze\u015bcija\u0144skiego do\u015bwiadczenia Bo\u017cej mi\u0142o\u015bci i \u0142aski, a ja po prostu wyrywam je z kontekstu. Ale z pewno\u015bci\u0105 tak nie jest. Sam Nouwen ujawni\u0142 swoje duchowe inspiracje w swoim dzienniku Sabbatical Journey<\/em>, kt\u00f3ry napisa\u0142 na kr\u00f3tko przed \u015bmierci\u0105:<\/p>\n\n\n\n

„W drodze do klubu fitness kupi\u0142em walkmana, aby pos\u0142ucha\u0107 kasety z wyk\u0142adem Matthew Foxa zatytu\u0142owanym \u201eStworzenie, duchowo\u015b\u0107 i siedem czakr\u201d. Tak wi\u0119c, poc\u0105c si\u0119 na bie\u017cni, stara\u0142em si\u0119 po\u017cytecznie wykorzysta\u0107 ten czas, s\u0142uchaj\u0105c Matthew Foxa.” *15<\/p>\n\n\n\n

Ta informacja ujawnia, \u017ce Nouwen by\u0142 zwi\u0105zany z ide\u0105, i\u017c czakry (na kt\u00f3rych opieraj\u0105 si\u0119 poprzednie cytaty) stanowi\u0105 integraln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 rozwoju duchowego. W szczeg\u00f3lno\u015bci czakra korony jest powi\u0105zana z ide\u0105, \u017ce wszystko jest jednym<\/em> oraz jedno\u015bci\u0105 wszystkiego, co istnieje<\/em>. *16<\/p>\n\n\n\n

W ksi\u0105\u017cce The Essential Henri Nouwen<\/em>, wydanej przez Shambhala Publications (buddyjskie wydawnictwo), Nouwen stwierdzi\u0142, \u017ce modlitwa kontemplacyjna \u201eotwiera nasze oczy na obecno\u015b\u0107 Boskiego Ducha we wszystkim, co nas otacza\u201d. *17 Jest to dok\u0142adnie to samo, co Merton rozumia\u0142 pod poj\u0119ciem dharmakaya<\/em> \u2013 \u017ce B\u00f3g jest we wszystkim, co istnieje (panenteizm, kt\u00f3ry odzwierciedla okultyzm).<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Thomas Keating<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Thomas Keating, podobnie jak Merton mnich trapista, jest szefem organizacji o nazwie Contemplative Outreach. Jest \u015bci\u015ble zwi\u0105zany z ruchem modlitwy kontemplacyjnej (kt\u00f3r\u0105 nazywa modlitw\u0105 centruj\u0105c\u0105). Keating napisa\u0142 wiele ksi\u0105\u017cek na temat modlitwy kontemplacyjnej; w rzeczywisto\u015bci jedna z najpopularniejszych nauczycielek chrze\u015bcija\u0144stwa ewangelicznego, Ruth Haley Barton, uwa\u017ca Keatinga za silny duchowy wp\u0142yw w swoim \u017cyciu. *18<\/p>\n\n\n\n

Keating faktycznie podkre\u015bla t\u0119 kwesti\u0119, informuj\u0105c swoich czytelnik\u00f3w, \u017ce \u201e\u00bbmedytacja\u00ab oznacza dla os\u00f3b zaznajomionych z metodami wschodnimi to samo, co my, chrze\u015bcijanie, rozumiemy pod poj\u0119ciem kontemplacji jako sposobu na odci\u0119cie si\u0119 od zwyk\u0142ego toku my\u015bli na okre\u015blone okresy czasu\u201d. *19<\/p>\n\n\n\n

Podobnie jak inni, Keating pod\u0105\u017cy\u0142 w kierunku hinduizmu lub ruchu New Age i napisa\u0142 przedmow\u0119 do ksi\u0105\u017cki po\u015bwi\u0119conej temu, co praktykuj\u0105cy jog\u0119 nazywaj\u0105 kundalini, czyli moc\u0105 w\u0119\u017ca:<\/p>\n\n\n\n

„Poniewa\u017c energia ta [kundalini] dzia\u0142a r\u00f3wnie\u017c dzisiaj w wielu osobach po\u015bwi\u0119caj\u0105cych si\u0119 modlitwie kontemplacyjnej, ksi\u0105\u017cka ta stanowi wa\u017cny wk\u0142ad w odnow\u0119 chrze\u015bcija\u0144skiej tradycji kontemplacyjnej. <\/strong>B\u0119dzie ona wielk\u0105 pociech\u0105 dla tych, kt\u00f3rzy do\u015bwiadczyli objaw\u00f3w fizycznych wynikaj\u0105cych z przebudzenia kundalini w trakcie swojej duchowej podr\u00f3\u017cy… Wi\u0119kszo\u015b\u0107 dyscyplin duchowych na ca\u0142ym \u015bwiecie k\u0142adzie nacisk na pewnego rodzaju rygorystyczn\u0105 dyscyplin\u0119, zanim przekazane zostan\u0105 techniki budzenia kundalini. W tradycji chrze\u015bcija\u0144skiej\u2026 regularna praktyka etap\u00f3w modlitwy chrze\u015bcija\u0144skiej\u2026 oraz kontemplacja stanowi\u0105 podstawowe dyscypliny.” *20<\/p>\n\n\n\n

Keating stanowi doskona\u0142y przyk\u0142ad tego, jak daleko mo\u017cna zboczy\u0107 z drogi, wykorzystuj\u0105c modlitw\u0119 kontemplacyjn\u0105 jako spos\u00f3b na dotarcie do Boga. Keating z entuzjazmem popiera ksi\u0105\u017ck\u0119 zatytu\u0142owan\u0105 \u201eMedytacje nad Tarotem: Podr\u00f3\u017c przez chrze\u015bcija\u0144ski hermetyzm<\/em>. Karty tarota s\u0142u\u017c\u0105ce wr\u00f3\u017ceniu s\u0105 jednym z g\u0142\u00f3wnych narz\u0119dzi wr\u00f3\u017cbiarskich w okultyzmie; a hermetyzm to zbi\u00f3r staro\u017cytnych ezoterycznych wierze\u0144 opartych na pismach Hermesa Trismegistusa, tego, kt\u00f3ry uku\u0142 okultystyczne powiedzenie \u201ejak na g\u00f3rze, tak i na dole\u201d. Keating stwierdzi\u0142, \u017ce ksi\u0105\u017cka ta jest jedn\u0105 z \u201ewielkich duchowych klasyk\u00f3w tego stulecia\u201d. *21 Odszed\u0142 tak daleko nawet od katolicyzmu, \u017ce trudno to poj\u0105\u0107.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Richard Rohr<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Bez w\u0105tpienia katolicki ksi\u0105dz Richard Rohr jest obecnie jednym z najwybitniejszych \u017cyj\u0105cych<\/em> zwolennik\u00f3w modlitwy kontemplacyjnej. Jego organizacja, Centrum Kontemplacji i Dzia\u0142ania (The Center for Contemplation and Action), stanowi bastion duchowo\u015bci kontemplacyjnej. Podobnie jak inni mistrzowie \u201eszko\u0142y\u201d modlitwy kontemplacyjnej, zyska\u0142 uznanie wielu popularnych autor\u00f3w ewangelickich. Na przyk\u0142ad Richard Foster zaprosi\u0142 Rohra do rady doradczej przy wydanej w 2010 roku ksi\u0105\u017cce pod redakcj\u0105 Fostera zatytu\u0142owanej 25 ksi\u0105\u017cek, kt\u00f3re ka\u017cdy chrze\u015bcijanin powinien przeczyta\u0107: przewodnik po najwa\u017cniejszych klasykach duchowo\u015bci.<\/em> *22<\/p>\n\n\n\n

Rohr sta\u0142 si\u0119 w zasadzie nowym Thomasem Mertonem dla zupe\u0142nie nowego pokolenia ewangelicznych chrze\u015bcijan. W jednym z wywiad\u00f3w Rohr powiedzia\u0142:<\/p>\n\n\n\n

„Jeden z moich wydawc\u00f3w\u2026 powiedzia\u0142 mi, \u017ce obecnie moj\u0105 najwi\u0119ksz\u0105 grup\u0105 docelow\u0105 s\u0105 m\u0142odzi ewangelicy \u2013 m\u0142odzi<\/em> ewangelicy. Niekt\u00f3re z moich ksi\u0105\u017cek s\u0105 do\u015b\u0107 trudne. Jestem po prostu zdumiony.” *23<\/p>\n\n\n\n

Stwierdzenie Rohra dotycz\u0105ce m\u0142odych ewangelicznych chrze\u015bcijan jest s\u0142uszne. Dobrym przyk\u0142adem jest organizacja o nazwie IF: Gathering<\/em>. Liderkami IF s\u0105 dynamiczne, pe\u0142ne energii kobiety, kt\u00f3re organizuj\u0105 du\u017ce konferencje skierowane przede wszystkim do m\u0142odych kobiet ewangelicznych. Chocia\u017c kobiety te mog\u0105 by\u0107 szczere w tym, co pr\u00f3buj\u0105 robi\u0107, promuj\u0105 takie postaci, jak liderzy ruchu Emergent Church Movement \u2013 Brian McLaren i Rob Bell \u2013 a tak\u017ce Richarda Rohra. Lighthouse Trails opublikowa\u0142o broszur\u0119 na temat IF, do kt\u00f3rej lektury zach\u0119cam, aby zrozumie\u0107 pe\u0142ny zakres tego rosn\u0105cego ruchu kobiecego. *24<\/p>\n\n\n\n

Aby jeszcze lepiej zrozumie\u0107 znaczenie tego zjawiska, nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce Rohr jest wybitnym or\u0119downikiem idei globalnej religii, kt\u00f3ra zjednoczy\u0142aby \u015bwiat. M\u00f3wi on, \u017ce \u201ereligia potrzebuje nowego j\u0119zyka\u201d. *25 A tym j\u0119zykiem, kt\u00f3ry ma doprowadzi\u0107 do powstania tej jednej \u015bwiatowej religii, jest mistycyzm (tj. modlitwa kontemplacyjna)! Rohr stwierdzi\u0142:<\/p>\n\n\n\n

„Obecnie obserwujemy pojawienie si\u0119 nowego nurtu\u2026 wywodzi si\u0119 on z tak wielu r\u00f3\u017cnych tradycji, \u017ar\u00f3de\u0142 i cz\u0119\u015bci \u015bwiata. By\u0107 mo\u017ce jest to przyk\u0142ad globalizacji duchowo\u015bci.” *26<\/p>\n\n\n\n

Pogl\u0105d ten idealnie wpisuje si\u0119 w perspektyw\u0119 ko\u015bcio\u0142a wschodz\u0105cego [Emergent Church] , tak popularn\u0105 obecnie w\u015br\u00f3d m\u0142odszych chrze\u015bcijan ewangelicznych. Nic dziwnego, \u017ce Richard Rohr i liderzy ko\u015bcio\u0142a wschodz\u0105cego (tacy jak Brian McLaren) tak bardzo si\u0119 wzajemnie wspieraj\u0105 i promuj\u0105 swoje ksi\u0105\u017cki.<\/p>\n\n\n\n

Nawi\u0105zuj\u0105c do Mertona i Nouwena, Rohr opowiada si\u0119 r\u00f3wnie\u017c za koncepcj\u0105 dharmakaji. To<\/em> jest powracaj\u0105cy motyw \u201eszko\u0142y\u201d modlitwy kontemplacyjnej. Rohr stwierdza:<\/p>\n\n\n\n

„Bo\u017c\u0105 nadziej\u0105 dla ludzko\u015bci jest to, \u017ce pewnego dnia wszyscy uznamy, i\u017c boskim miejscem zamieszkania jest ca\u0142e stworzenie. Chrystus powraca za ka\u017cdym razem, gdy dostrzegamy wsp\u00f3\u0142istnienie materii i ducha. To naprawd\u0119 zas\u0142uguje na miano dobrej nowiny.” *27<\/p>\n\n\n\n

Aby rozwia\u0107 wszelkie niejasno\u015bci dotycz\u0105ce tego, co m\u00f3wi Rohr, w tym samym akapicie wyja\u015bnia on, co rozumie przez zamieszkiwanie Boga w ca\u0142ym stworzeniu. U\u017cywa terminu, kt\u00f3ry pojawia si\u0119 w ca\u0142ej literaturze kontemplacyjnej i oznacza, \u017ce Chrystus jest bardziej energi\u0105 ni\u017c osobow\u0105 istot\u0105. Rohr wyja\u015bnia poj\u0119cie \u201ekosmicznego Chrystusa\u201d, m\u00f3wi\u0105c czytelnikom, \u017ce wszystko i wszyscy nale\u017c\u0105 do kr\u00f3lestwa Bo\u017cego<\/strong>. *28 Tak brzmi nawet tytu\u0142 jednej z jego ksi\u0105\u017cek, Everything Belongs: Dar modlitwy kontemplacyjnej.<\/em><\/p>\n\n\n\n

W swojej ksi\u0105\u017cce z 2011 roku, Falling Upward<\/em>, Rohr sugeruje, \u017ce my (ludzko\u015b\u0107) wszyscy jeste\u015bmy \u201eniepokalanym pocz\u0119ciem\u201d. *29 Je\u015bli to wszystko jest prawd\u0105, to nie by\u0142o potrzeby, aby Jezus Chrystus umar\u0142 na krzy\u017cu za grzechy ludzko\u015bci. Nie potrzebowaliby\u015bmy Zbawiciela, poniewa\u017c sami byliby\u015bmy ju\u017c boscy. W rzeczywisto\u015bci duchowo\u015b\u0107 kontemplacyjna jest przeciwie\u0144stwem Ewangelii. Dlatego istnieje niezliczona liczba mistyk\u00f3w, kt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce znaj\u0105 Boga (lub Jezusa), ale nie chc\u0105 mie\u0107 nic wsp\u00f3lnego z krzy\u017cem.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Zwi\u0105zek z ruchem New Age<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

G\u0142\u00f3wnym celem wydawnictwa Lighthouse Trails Publishing od momentu jego powstania jest ukazanie silnego zwi\u0105zku mi\u0119dzy ruchem modlitwy kontemplacyjnej a szerszym spektrum duchowo\u015bci New Age, jak wskazano na pocz\u0105tku niniejszej broszury. Mo\u017cna wykaza\u0107 przyt\u0142aczaj\u0105co silne podobie\u0144stwa. Autorzy, kt\u00f3rych w\u0142a\u015bnie przedstawi\u0142em, nie s\u0105 jedynymi, kt\u00f3rzy tak m\u00f3wi\u0105. M\u00f3g\u0142bym wymieni\u0107 na kilku stronach innych autor\u00f3w kontemplacyjnych, kt\u00f3rzy m\u00f3wi\u0105 dok\u0142adnie to samo.<\/p>\n\n\n\n

Chcia\u0142bym przedstawi\u0107 jeszcze jednego autora, kt\u00f3ry reprezentuje typowy punkt widzenia kontemplacyjny. Tom Harpur<\/strong>, znany autor, prezenter radiowy i kap\u0142an anglika\u0144ski z Kanady, podsumowuje to, co mo\u017cna znale\u017a\u0107 praktycznie w ka\u017cdej ksi\u0105\u017cce kontemplacyjnej z tradycji rzymskokatolickiej i anglika\u0144skiej. Opowiadaj\u0105c o swoim wychowaniu w tradycyjnym ko\u015bciele anglika\u0144skim, wyja\u015bnia radykaln\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0119 mi\u0119dzy swoim dawnym chrze\u015bcija\u0144stwem a chrze\u015bcija\u0144stwem kontemplacyjnym:<\/p>\n\n\n\n

„Znacznie wi\u0119kszy nacisk k\u0142adziono na nasz\u0105 grzeszno\u015b\u0107 i zepsucie ni\u017c na mo\u017cliwo\u015b\u0107 tego, \u017ce B\u00f3g ju\u017c jest obecny<\/em> w naszych duszach lub \u201esercach\u201d. M\u00f3wiono mi, \u017cebym ponownie przyj\u0105\u0142 Chrystusa i \u201ewpu\u015bci\u0107 Go do \u015brodka\u201d, zamiast otrzyma\u0107 pomoc w u\u015bwiadomieniu sobie, \u017ce wszystko, co musia\u0142em zrobi\u0107, to otworzy\u0107 moje wewn\u0119trzne oko i<\/em> zda\u0107 sobie spraw\u0119, \u017ce B\u00f3g ju\u017c tam by\u0142<\/em>, czekaj\u0105c, by Go pozna\u0107 i pod\u0105\u017ca\u0107 za Nim. Niewiele, je\u015bli w og\u00f3le, uczono nas o wielkich mistykach i o d\u0142ugiej tradycji medytacji w naszej w\u0142asnej wierze chrze\u015bcija\u0144skiej. *30 (podkre\u015blenie dodane)<\/p>\n\n\n\n

Harpur bardzo zwi\u0119\u017ale ujmuje tez\u0119 Lighthouse Trails, \u017ce tradycja mistyczna, kt\u00f3ra obecnie wysuwa si\u0119 na pierwszy plan, nie odpowiada biblijnej Ewangelii, kt\u00f3ra stanowi serce chrze\u015bcija\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n

Powiem tak: gdyby ruch modlitwy kontemplacyjnej nie by\u0142 powi\u0105zany z historycznie szanowanymi wyznaniami, gdyby by\u0142 niezale\u017cn\u0105 organizacj\u0105, tak\u0105 jak te opisane w ksi\u0105\u017ckach o sektach, w\u00f3wczas ruch modlitwy kontemplacyjnej zosta\u0142by uznany przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 organizacji ewangelickich za sekt\u0119 ze wzgl\u0119du na skrajne odst\u0119pstwa od Ewangelii, jakie mo\u017cna w nim dostrzec. Dharmakaja Mertona nie da si\u0119 pogodzi\u0107 z usprawiedliwieniem przez wiar\u0119 dzi\u0119ki krwi Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Epoka O\u015bwiecenia<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Kolejny dobry przyk\u0142ad pokazuj\u0105cy, \u017ce modlitwa kontemplacyjna podziela pogl\u0105dy znanych okultyst\u00f3w, mo\u017cna znale\u017a\u0107 w ksi\u0105\u017cce zatytu\u0142owanej Tomorrow\u2019s God<\/em> autorstwa pisarza New Age Neale\u2019a Donalda Walscha,<\/strong> w kt\u00f3rej przedstawia on nadchodz\u0105c\u0105 religi\u0119 \u015bwiatow\u0105, kt\u00f3ra zjednoczy ludzko\u015b\u0107 w tak zwanej Erze Wodnika lub Erze O\u015bwiecenia (tj. New Age). Twierdzi on, \u017ce pierwszym krokiem jest \u201erozpocz\u0119cie codziennej praktyki medytacji, g\u0142\u0119bokiej modlitwy i cichego ws\u0142uchiwania si\u0119\u201d31. Po przedstawieniu mechanizm\u00f3w nowej duchowo\u015bci Walsch przedstawia teologi\u0119, kt\u00f3ra brzmi: \u201eW czasach nowej duchowo\u015bci jedno\u015b\u0107 wszystkich rzeczy b\u0119dzie do\u015bwiadczalna\u201d. *32<\/p>\n\n\n\n

W\u0142a\u015bnie tego do\u015bwiadczaj\u0105 kontemplacyjni podczas swoich sesji mistycznych. Walsch ponownie stwierdza: \u201eG\u0142\u00f3wn\u0105 ide\u0105 jest to, \u017ce istnieje tylko Jeden B\u00f3g, a temu jednemu Bogu nie ma znaczenia, czy jeste\u015b katolikiem, czy protestantem, \u017cydem, muzu\u0142maninem, hindusem, mormonem, czy te\u017c nie wyznajesz \u017cadnej religii\u201d. *33 Zasadniczo to samo m\u00f3wi Richard Rohr w ksi\u0105\u017cce Everything Belongs<\/em>. I to jest pow\u00f3d, dla kt\u00f3rego \u201eszko\u0142a\u201d modlitwy kontemplacyjnej Richarda Fostera nie jest i nigdy nie b\u0119dzie zgodna z tradycyjnym, biblijnym chrze\u015bcija\u0144stwem ani z przes\u0142aniem Ewangelii g\u0142oszonym przez Jezusa Chrystusa i Jego uczni\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Ko\u0144cowe przemy\u015blenia<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Gdybym kiedykolwiek spotka\u0142 kogo\u015b, kto zapyta\u0142by mnie: \u201edlaczego chcesz zdemaskowa\u0107 Richarda Fostera?\u201d, odpowiedzia\u0142bym mu: W rzeczywisto\u015bci zale\u017cy mi na Richardzie Fosterze. To, co o nim pisz\u0119, nie wynika ze z\u0142o\u015bliwo\u015bci ani z\u0142ej woli, lecz z g\u0142\u0119bokiego poczucia zaanga\u017cowania w jego duchowe dobro oraz dobro jego czytelnik\u00f3w. Celebration of Discipline<\/em> stanowi sedno (zar\u00f3wno bezpo\u015brednio, jak i po\u015brednio) wi\u0119kszo\u015bci program\u00f3w formacji duchowej w szko\u0142ach biblijnych, seminariach, chrze\u015bcija\u0144skich uczelniach i uniwersytetach. To, co powiedzia\u0142 tybeta\u0144ski \u015bwi\u0119ty w odpowiedzi na przekonanie Thomasa Mertona \u2013 \u201eCo\u015b tu musi by\u0107 nie tak!\u201d \u2013 jest tym samym odczuciem, kt\u00f3re sk\u0142oni\u0142o mnie do napisania tej broszury. Co\u015b tu jest nie tak!<\/p>\n\n\n\n

W przeciwie\u0144stwie do tego, czego nauczaj\u0105 mistycy, istnieje dualizm, a Biblia o tym naucza \u2013 s\u0105 owce i kozy, pszenica i k\u0105kol, zbawieni i niezbawieni oraz sprawiedliwi i niesprawiedliwi. My\u015bliciele New Age odrzuciliby to, poniewa\u017c wierz\u0105, \u017ce wszystko jest Bogiem<\/em>. W obozie kontemplacyjnym, kiedy Richard Rohr m\u00f3wi, \u017ce wszystko ma swoje miejsce, w\u0142a\u015bnie to sprawia, \u017ce jest to New Age. Z\u0142oty cielec i Jahwe to nie ten sam B\u00f3g. To w\u0142a\u015bnie by\u0142o przyczyn\u0105 gniewu Bo\u017cego. M\u00f3wi\u0105c wprost: nie wszystko ma swoje miejsce!<\/p>\n\n\n\n

Modl\u0119 si\u0119, aby ludzie dostrzegli w tym logik\u0119. A tym, co sprawia, \u017ce jest to jeszcze pilniejsze, jest fakt, \u017ce ten kontemplacyjny pogl\u0105d wywodzi si\u0119 ze \u017ar\u00f3de\u0142 nadprzyrodzonych. Nie mamy tu do czynienia wy\u0142\u0105cznie z ludzkimi perspektywami i ideami.<\/p>\n\n\n\n

\u201eSzko\u0142a\u201d modlitwy kontemplacyjnej Richarda Fostera stosuje te same metody, co Richard Rohr i Thomas Merton, kt\u00f3re prowadz\u0105 do okre\u015blonego postrzegania. Poni\u017cszy cytat z Fostera dodatkowo to ilustruje:<\/p>\n\n\n\n

„Odcinamy si\u0119 od wszelkich innych \u017ar\u00f3de\u0142 bod\u017ac\u00f3w \u2013 zmys\u0142owych, intelektualnych<\/em> i refleksyjnych \u2013 aby skupi\u0107 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na Bogu. Na tym poziomie wykraczamy nawet poza nasze my\u015bli<\/em> o Bogu, aby trwa\u0107 w Jego obecno\u015bci bez my\u015bli i rozproszenia.” *34<\/p>\n\n\n\n

Jest to dok\u0142adnie ta sama modlitwa kontemplacyjna, kt\u00f3r\u0105 wyznawa\u0142 Thomas Merton, co sk\u0142oni\u0142o duchownego Ko\u015bcio\u0142a episkopalnego Briana C. Taylora do stwierdzenia:<\/p>\n\n\n\n

„B\u00f3g, kt\u00f3rego [Merton] pozna\u0142 w modlitwie, by\u0142 tym samym do\u015bwiadczeniem, jakie buddy\u015bci opisuj\u0105 w swoim o\u015bwieceniu.” *35<\/p>\n\n\n\n

Wnioskujemy zatem, \u017ce duchowo\u015b\u0107 Thomasa Mertona wkroczy\u0142a do ko\u015bcio\u0142a ewangelicznego poprzez \u201eszko\u0142\u0119\u201d modlitwy kontemplacyjnej Richarda Fostera. Jest to szko\u0142a, do kt\u00f3rej \u017caden chrze\u015bcijanin nie powinien si\u0119 zapisywa\u0107.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Przypisy:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1. Richard Foster, Celebration of Discipline<\/em> (San Francisco, CA: Harper & Row, wydanie z 1978 r.), s. 13.<\/p>\n\n\n\n

2. Wywiad z Richardem Fosterem, audycja radiowa Lou Daviesa (radio KPAM, Portland, Oregon, 24 listopada 1998 r.).<\/p>\n\n\n\n

3. Webster\u2019s New World College Dictionary<\/em>, s. 1283.<\/p>\n\n\n\n

4. Carl McColman, Big Book of Christian Mysticism<\/em> (Charlottesville, VA: Hampton Road Publishing, 2010), s. 222.<\/p>\n\n\n\n

5. Thomas Merton, The Asian Journal of Thomas Merton<\/em> (New Directions Books, 1975), s. 234\u2013236.<\/p>\n\n\n\n

6. Tam\u017ce.<\/p>\n\n\n\n

7. William Shannon, Silence on Fire<\/em> (Nowy Jork, NY: The Crossroad Publishing Company, 1991), s. 99.<\/p>\n\n\n\n

8. Richard Foster, Celebration of Discipline<\/em> (HarperCollins, 2009, wydanie na Kindle), s. 17.<\/p>\n\n\n\n

9. Tony Campolo, Speaking My Mind<\/em> (Nashville, TN: W. Publishing Group, 2004), s. 72.<\/p>\n\n\n\n

10. Rick Warren cytuj\u0105cy Kay Warren w \u201eMinistry Toolbox\u201d (nr 54, 5 czerwca 2002 r., http:\/\/web.archive.org\/web\/20050306004007\/http:\/\/www.pastors.com\/RWMT\/?ID=54).<\/p>\n\n\n\n

11. Henri Nouwen, In the Name of Jesus<\/em> (Nowy Jork, NY: Crossroad Publishing, 2000), s. 6, 31\u201332.<\/p>\n\n\n\n

12. Thomas Ryan, Disciplines for Christian Living<\/em> (Mawah, NJ: Paulist Press, 1993), s. 2\u20133 (przedmowa autorstwa Henri Nouwena).<\/p>\n\n\n\n

13. Henri Nouwen, The Way of the Heart<\/em> (San Francisco, CA: Harper, 1991), s. 81.<\/p>\n\n\n\n

14. Henri Nouwen, Bread for the Journey<\/em> (San Francisco, CA: Harper, 1997), codzienne czytania z 15 stycznia i 16 listopada.<\/p>\n\n\n\n

15. Henri Nouwen, Sabbatical Journey<\/em> (Nowy Jork, NY: The Crossroad Publishing Company, wydanie Kindle), lokalizacje Kindle 496\u2013497.<\/p>\n\n\n\n

16. Te dwie my\u015bli mo\u017cna znale\u017a\u0107 w pismach Matthew Foxa i wielu innych zwolennik\u00f3w ruchu New Age.<\/p>\n\n\n\n

17. Robert A. Jonas (red.), The Essential Henri Nouwen<\/em> (Boston, MA: Shambhala Publications, 2009), s. 38.<\/p>\n\n\n\n

18. Redakcja Lighthouse Trails, \u201eKolejne dowody i ostatnia pro\u015bba przed rozpocz\u0119ciem konferencji Assemblies of God z Ruth Haley Barton 5 sierpnia\u201d (blog Lighthouse Trails: http:\/\/www.lighthousetrailsresearch.com\/blog\/?p=12401).<\/p>\n\n\n\n

19. Thomas Keating, Intimacy with God<\/em> (Nowy Jork, NY: The Crossroad Publishing Company, 1994), s. 117.<\/p>\n\n\n\n

20. Philip St. Romain, Kundalini Energy and Christian Spirituality<\/em> (Crossroad, 1995). Ten fragment pochodzi ze wst\u0119pu autorstwa Thomasa Keatinga.<\/p>\n\n\n\n

21. Thomas Keating, recenzja: http:\/\/www.allthingshealing.com\/Tarot\/Book-Review-Meditations-on-the-Tarot\/9699#.VeGxISLbKos.<\/p>\n\n\n\n

22. Redakcja Lighthouse Trails, \u201eRenovare Richarda Fostera zwraca si\u0119 ku panenteistycznemu mistykowi Richardowi Rohr i wschodz\u0105cej gwiazdzie Phyllis Tickle w ramach nowego projektu wydawniczego\u201d (14 wrze\u015bnia 2010 r., http:\/\/www.lighthousetrailsresearch.com\/blog\/?p=4986).<\/p>\n\n\n\n

23. Kristen Hobby, \u201eCo si\u0119 dzieje, gdy religia nie spe\u0142nia swojej roli: wywiad z Richardem Rohr, OFM\u201d (Presence: An International Journal of Spiritual Direction<\/em>, tom 20, nr 1, marzec 2014 r.), str. 6\u201311.<\/p>\n\n\n\n

24. Ca\u0142\u0105 broszur\u0119 mo\u017cna przeczyta\u0107 pod adresem: http:\/\/www.lighthousetrailsresearch.com\/blog\/?p=17334 lub naby\u0107 w formie drukowanej na stronie www.lighthousetrails.com.<\/p>\n\n\n\n

25. Wywiad Kristen Hobby z Richardem Rohr, op. cit., s. 6<\/p>\n\n\n\n

26. Tam\u017ce.<\/p>\n\n\n\n

27. Rich Heffern, \u201eThe Eternal Christ in the Cosmic Story\u201d (National Catholic Reporter<\/em>, 11 grudnia 2009 r., http:\/\/ncronline.org\/news\/spirituality\/eternal-christ-cosmic-story).<\/p>\n\n\n\n

28. Tam\u017ce.<\/p>\n\n\n\n

29. Richard Rohr, Falling Upward<\/em> (San Francisco, Kalifornia: Jossey Bass, 2011), s. ix.<\/p>\n\n\n\n

30. Tom Harpur, Prayer: The Hidden Fire<\/em> (Wood Lake Publishing, wydanie Kindle, 2012), pozycje Kindle 1099\u20131102.<\/p>\n\n\n\n

31. Neale Donald Walsch, Tomorrow\u2019s God<\/em> (Nowy Jork, NY: Atria Books, 2004), s. 223.<\/p>\n\n\n\n

32. Tam\u017ce, s. 263.<\/p>\n\n\n\n

33. Tam\u017ce, s. 241.<\/p>\n\n\n\n

34. Richard Foster, Gayle Beede, Longing for God<\/em> (Downers Grove, IL: InterVarsity, 2009), s. 252.<\/p>\n\n\n\n

35. Brian C. Taylor, Setting the Gospel Free<\/em> (Nowy Jork, NY: Continuum Publishing, 1996), s. 76.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\u017ar\u00f3d\u0142o: https:\/\/www.lighthousetrailsresearch.com\/blog\/remembering-ray-yungen-and-richard-fosters-school-of-contemplative-prayer-2\/<\/a><\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Opublikowane przez Lighthouse Trails 16 pa\u017adziernika 2019 r. Trzy lata temu dzisiaj autor i badacz Ray Yungen zmar\u0142 w wieku 64 lat. Jak wiedz\u0105 stali czytelnicy Lighthouse Trails, to w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki pracy Raya Lighthouse Trails prawie 18 lat temu. Co ciekawe, w przeddzie\u0144 trzeciej rocznicy odej\u015bcia Raya przeczytali\u015bmy otrzyman\u0105 w tym tygodniu wiadomo\u015b\u0107 e-mail promuj\u0105c\u0105 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2877,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[36],"tags":[],"class_list":["post-2876","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wiadomosci"],"yoast_head":"\n\u201eSzko\u0142a\u201d modlitwy kontemplacyjnej Raya Yungena i Richarda Fostera -<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2876\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u201eSzko\u0142a\u201d modlitwy kontemplacyjnej Raya Yungena i Richarda Fostera -\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Opublikowane przez Lighthouse Trails 16 pa\u017adziernika 2019 r. Trzy lata temu dzisiaj autor i badacz Ray Yungen zmar\u0142 w wieku 64 lat. Jak wiedz\u0105 stali czytelnicy Lighthouse Trails, to w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki pracy Raya Lighthouse Trails prawie 18 lat temu. Co ciekawe, w przeddzie\u0144 trzeciej rocznicy odej\u015bcia Raya przeczytali\u015bmy otrzyman\u0105 w tym tygodniu wiadomo\u015b\u0107 e-mail promuj\u0105c\u0105 […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2876\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-06-30T15:07:41+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-06-30T15:08:23+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/berry-color_colora.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1950\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"499\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Andrzej z DG\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Andrzej z DG\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"25 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2876#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2876\"},\"author\":{\"name\":\"Andrzej z DG\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569\"},\"headline\":\"\u201eSzko\u0142a\u201d modlitwy kontemplacyjnej Raya Yungena i Richarda Fostera\",\"datePublished\":\"2026-06-30T15:07:41+00:00\",\"dateModified\":\"2026-06-30T15:08:23+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2876\"},\"wordCount\":4797,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2876#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/06\\\/berry-color_colora.jpg\",\"articleSection\":[\"Magazyn opinii...\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2876#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2876\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2876\",\"name\":\"\u201eSzko\u0142a\u201d modlitwy kontemplacyjnej Raya Yungena i Richarda Fostera -\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2876#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2876#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/06\\\/berry-color_colora.jpg\",\"datePublished\":\"2026-06-30T15:07:41+00:00\",\"dateModified\":\"2026-06-30T15:08:23+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2876#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2876\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2876#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/06\\\/berry-color_colora.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/06\\\/berry-color_colora.jpg\",\"width\":1950,\"height\":499},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2876#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u201eSzko\u0142a\u201d modlitwy kontemplacyjnej Raya Yungena i Richarda Fostera\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/\",\"name\":\"\",\"description\":\"Pozwól, \u017ce zajm\u0119 Ci tylko kilka minut...\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569\",\"name\":\"Andrzej z DG\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Andrzej z DG\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u201eSzko\u0142a\u201d modlitwy kontemplacyjnej Raya Yungena i Richarda Fostera -","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2876","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"\u201eSzko\u0142a\u201d modlitwy kontemplacyjnej Raya Yungena i Richarda Fostera -","og_description":"Opublikowane przez Lighthouse Trails 16 pa\u017adziernika 2019 r. Trzy lata temu dzisiaj autor i badacz Ray Yungen zmar\u0142 w wieku 64 lat. Jak wiedz\u0105 stali czytelnicy Lighthouse Trails, to w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki pracy Raya Lighthouse Trails prawie 18 lat temu. Co ciekawe, w przeddzie\u0144 trzeciej rocznicy odej\u015bcia Raya przeczytali\u015bmy otrzyman\u0105 w tym tygodniu wiadomo\u015b\u0107 e-mail promuj\u0105c\u0105 […]","og_url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2876","article_published_time":"2026-06-30T15:07:41+00:00","article_modified_time":"2026-06-30T15:08:23+00:00","og_image":[{"width":1950,"height":499,"url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/berry-color_colora.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Andrzej z DG","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Andrzej z DG","Szacowany czas czytania":"25 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2876#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2876"},"author":{"name":"Andrzej z DG","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#\/schema\/person\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569"},"headline":"\u201eSzko\u0142a\u201d modlitwy kontemplacyjnej Raya Yungena i Richarda Fostera","datePublished":"2026-06-30T15:07:41+00:00","dateModified":"2026-06-30T15:08:23+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2876"},"wordCount":4797,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2876#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/berry-color_colora.jpg","articleSection":["Magazyn opinii..."],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2876#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2876","url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2876","name":"\u201eSzko\u0142a\u201d modlitwy kontemplacyjnej Raya Yungena i Richarda Fostera -","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2876#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2876#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/berry-color_colora.jpg","datePublished":"2026-06-30T15:07:41+00:00","dateModified":"2026-06-30T15:08:23+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#\/schema\/person\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2876#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2876"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2876#primaryimage","url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/berry-color_colora.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/berry-color_colora.jpg","width":1950,"height":499},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2876#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u201eSzko\u0142a\u201d modlitwy kontemplacyjnej Raya Yungena i Richarda Fostera"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#website","url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/","name":"","description":"Pozwól, \u017ce zajm\u0119 Ci tylko kilka minut...","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#\/schema\/person\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569","name":"Andrzej z DG","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g","caption":"Andrzej z DG"},"sameAs":["https:\/\/www.kilkaminut.pl"],"url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2876","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2876"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2876\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2889,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2876\/revisions\/2889"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2877"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2876"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2876"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2876"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}