{"id":2787,"date":"2026-06-14T19:00:08","date_gmt":"2026-06-14T19:00:08","guid":{"rendered":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2787"},"modified":"2026-06-14T20:05:59","modified_gmt":"2026-06-14T20:05:59","slug":"neopoganstwo-staje-sie-moda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2787","title":{"rendered":"Neopoga\u0144stwo staje si\u0119 \u201emod\u0105\u201d&#8230;"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Od pewnego czasu interesuj\u0119 si\u0119 wyspami greckimi. Z ro\u017cnych powod\u00f3w. S\u0105 wielkimi ogrodami botanicznymi z r\u00f3\u017cnorodnym krajobrazem. A przede wszystkim ka\u017cda wyspa ma swoj\u0105, odr\u0119bn\u0105 od Grecji kontynentalnej, kultur\u0119 i histori\u0119 . W tym roku mieli\u015bmy mo\u017cliwo\u015b\u0107 zwiedzi\u0107 wyspy Samos i wreszcie dotarli\u015bmy na Patmos. O Patmos napisz\u0119 oddzielny artyku\u0142. Tymczasem na Samos zwiedzili\u015bmy ruiny Herajonu,  \u2013 staro\u017cytnej \u015bwi\u0105tynia Hery. \u015awi\u0105tynia zosta\u0142a wzniesiona oko\u0142o 570\u2013550 p.n.e Naszym przewodnikiem by\u0142a mieszkaj\u0105ca na Samos pochodz\u0105ca z Polski Kasia. Zapyta\u0142em si\u0119 jej o to, czy w Grecji odradza si\u0119 neo-poganizm i czy ludzie wierz\u0105 w staro\u017cytne poga\u0144skie religie. By\u0107 mo\u017ce nie wszyscy wierz\u0105, ale neopoga\u0144stwo w Grecji staje si\u0119 miodne. Neopoga\u0144stwo staje si\u0119 modne r\u00f3wnie\u017c w Polsce.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Odradzaj\u0105ce si\u0119 neopoga\u0144stwo w Grecji <\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Odradzaj\u0105ce si\u0119 neopoga\u0144stwo w Grecji to tzw. helle\u0144skie politeizm (nazywany te\u017c dodekateizmem lub helenizmem). Ruch ten d\u0105\u017cy do rekonstrukcji i praktykowania staro\u017cytnej religii greckiej, czcz\u0105c dwunastu bog\u00f3w olimpijskich i inne b\u00f3stwa.Najwa\u017cniejsze informacje na temat tego odrodzenia:Legalizacja i uznanie: Od 2017 roku helenizm jest w Grecji oficjalnie uznawan\u0105 religi\u0105, a wyznawcy uzyskali prawo do otwierania w\u0142asnych \u015bwi\u0105ty\u0144.  Najwa\u017cniejsz\u0105 grup\u0105 jest Najwy\u017csza Rada Etnicznych Hellen\u00f3w (YSEE), za\u0142o\u017cona w 1997 r., kt\u00f3ra walczy\u0142a o uznanie religii i organizuje publiczne rytua\u0142y, np. na stokach Olimpu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wsp\u00f3\u0142cze\u015bni heleni\u015bci skupiaj\u0105 si\u0119 na historycznej rekonstrukcji obrz\u0119d\u00f3w, unikaj\u0105c dawnych krwawych ofiar na rzecz sk\u0142adania bogom kwiat\u00f3w, owoc\u00f3w i wina. W ich kulcie du\u017c\u0105 rol\u0119 odgrywa etyka, szacunek dla natury oraz greckie cnoty.  Ruch spotyka si\u0119 z siln\u0105 opozycj\u0105 dominuj\u0105cego w kraju Greckiego Ko\u015bcio\u0142a Prawos\u0142awnego, co utrudnia budow\u0119 nowych obiekt\u00f3w sakralnych.<br><br>W Grecji \u017cyje obecnie <strong>od 2 do 5 tysi\u0119cy<\/strong> zdeklarowanych wyznawc\u00f3w rodzimowierstwa helle\u0144skiego (rekonstrukcjonizmu poga\u0144skiego). Szacuje si\u0119 jednak, \u017ce nawet <strong>100 do 200 tysi\u0119cy<\/strong> os\u00f3b w kraju wykazuje aktywne zainteresowanie t\u0105 religi\u0105 lub jej elementami.<br><br>Wsp\u00f3\u0142cze\u015bni poganie w Grecji zrzeszaj\u0105 si\u0119 w r\u00f3\u017cnych organizacjach, z kt\u00f3rych jedn\u0105 z najpopularniejszych jest wsp\u00f3lnota religijna <em>Labrys<\/em>. Religia ta jest w Grecji oficjalnie uznawana za legalny zwi\u0105zek wyznaniowy, co pozwala jej wyznawcom m.in. na odprawianie obrz\u0119d\u00f3w w historycznych miejscach, takich jak staro\u017cytne \u015bwi\u0105tynie.<br><br>W Grecji dzia\u0142a jedna z najwa\u017cniejszych i w pe\u0142ni uznanych prawnie organizacji odtwarzaj\u0105cych religi\u0119 staro\u017cytnych Grek\u00f3w \u2013 \u2060Wsp\u00f3lnota Religijna LABRYS. Grupa powsta\u0142a w Atenach, ale zrzesza wyznawc\u00f3w oraz posiada cz\u0142onk\u00f3w i praktyk\u00f3w tak\u017ce na Krecie. Spo\u0142eczno\u015b\u0107 skupia si\u0119 na rekonstrukcjonizmie, dbaj\u0105c o \u015bcis\u0142e przestrzeganie tradycyjnych \u015bwi\u0105t lunarnych, domowych rytua\u0142\u00f3w oraz ho\u0142dowaniu cnotom takim jak <em>Eusebeia<\/em> (pobo\u017cno\u015b\u0107) i <em>Xenia<\/em> (go\u015bcinno\u015b\u0107). Wsp\u00f3lnota wyda\u0142a ceniony na ca\u0142ym \u015bwiecie podr\u0119cznik praktyk religijnych w domowym zaciszu, t\u0142umaczony r\u00f3wnie\u017c na j\u0119zyki obce<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Malta<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">R\u00f3wnie\u017c na Malcie odradza si\u0119 rodzimowierstwa i poga\u0144stwa na Malcie (g\u0142\u00f3wnie w formie <strong>Wiccan<\/strong>, <strong>duchowo\u015bci bogini<\/strong> i <strong>poga\u0144stwa eklektycznego<\/strong>). To odrodzenie poga\u0144stwa rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 na prze\u0142omie XX i XXI wieku. Ruch ten wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 unikalnym synkretyzmem, w kt\u00f3rym neopoganie \u0142\u0105cz\u0105 swoje wierzenia z kulturowym katolicyzmem.<br><br><strong>Pagan Community Malta to n<\/strong>ajbardziej znana grupa Na Malcie, zapocz\u0105tkowana pod koniec lat 90. XX wieku m.in. przez kap\u0142ank\u0119 Rose Caruana. Skupia lokalnych sympatyk\u00f3w, wied\u017amy oraz osoby praktykuj\u0105ce szamanizm.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Odrodzenie neopoga\u0144stwa i religii rodzimych w Ameryce<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Odrodzenie neopoga\u0144stwa i religii rodzimych w Ameryce to dynamiczny ruch, kt\u00f3ry zyska\u0142 na sile od lat 60. i 70. XX wieku. Obejmuje on zar\u00f3wno nurty rekonstruuj\u0105ce dawne tradycje europejskie, jak i odrodzenie rdzennych wierze\u0144. Ameryka\u0144ski neopoganizm jest bardzo zr\u00f3\u017cnicowany \u2013 od szacunk\u00f3w podaj\u0105cych oko\u0142o 0,3% populacji USA (blisko milion os\u00f3b) po lu\u017ane ruchy sympatyk\u00f3w New Age.<br><br>Najbardziej ugruntowanym ruchem religijnym zakorzenionym w rdzennych realiach kontynentu jest <strong>Native American Church<\/strong> (Ko\u015bci\u00f3\u0142 Rdzennych Amerykan\u00f3w), zrzeszaj\u0105cy oko\u0142o 250 000 \u2013 400 000 cz\u0142onk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ko\u015bcielni uchod\u017acy: SK\u0104D ODCHODZ\u0104 I DOK\u0104D ZMIERZAJ\u0104&#8230; ? <br>&#8211; Rodzimowierstwo s\u0142owia\u0144skie<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Wiara na wstecznym biegu. Neopoga\u0144stwo staje si\u0119 \u201emod\u0105\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wraz z post\u0119puj\u0105cym w Polsce zjawiskiem odchodzenia od wiary, apostazjami czy zaprzestaniem udzia\u0142u we Mszy \u015bw. i sakramentach, ro\u015bnie liczba pogan. Ale obecna w ka\u017cdym cz\u0142owieku sfera duchowa nie znosi pr\u00f3\u017cni. Je\u017celi odrzuca si\u0119 wiar\u0119 prawdziw\u0105, przewa\u017cnie na jej miejsce przyjmuje si\u0119 jakie\u015b jej imitacje. Wzrasta liczba tzw. gromad rodzimowierczych. Obecnie na terenie ca\u0142ej Polski jest ich ju\u017c oko\u0142o 30. Coraz wi\u0119cej organizacji neopoga\u0144skich domaga si\u0119 rejestracji jako zwi\u0105zk\u00f3w wyznaniowych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najbardziej znanym ruchem neopoga\u0144skim jest rodzimowierstwo. Rodzimowiercy kultywuj\u0105 przedchrze\u015bcija\u0144skie wierzenia S\u0142owian. Uprawiaj\u0105 kult b\u00f3stw takich jak m.in. Mokosz (matka ziemia), Weles (przedstawiany z rogami na g\u0142owie) czy Perun (gromow\u0142adny). Nazwa ruchu neopoga\u0144skiego \u2013 rodzimowierstwo t\u0142umaczy si\u0119 po\u0142\u0105czeniem dw\u00f3ch s\u0142\u00f3w \u2013 wiara i rodzima, czyli wiara w\u0142a\u015bciwa danej spo\u0142eczno\u015bci. Nie wszyscy rodzimowiercy nale\u017c\u0105 do zarejestrowanych oficjalnie organizacji religijnych \u2013 Rodzimego Ko\u015bcio\u0142a Polskiego, Rodzimej Wiary i Polskiego Ko\u015bcio\u0142a S\u0142owia\u0144skiego. Wielu okre\u015bla siebie mianem wyznawc\u00f3w \u201esystemu wierze\u0144 etnicznych\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Szeregi rodzimowierc\u00f3w zasilaj\u0105 ludzie w r\u00f3\u017cnym wieku, cho\u0107 bez w\u0105tpienia najwi\u0119cej ludzi m\u0142odych. S\u0105 oni przedstawicielami pokolenia, kt\u00f3re w du\u017cej mierze, odchodzi od Ko\u015bcio\u0142a. Cz\u0119sto wynika to z postawy cechuj\u0105cej wsp\u00f3\u0142czesne pokolenia, kt\u00f3re nastawione s\u0105 na czerpanie z \u017cycia przyjemno\u015bci. Nie taki jest kierunek ukazany w Ewangelii. Spe\u0142nienie wymog\u00f3w moralnych religii chrze\u015bcija\u0144skiej wi\u0105\u017ce si\u0119, nie rzadko, z przyj\u0119ciem krzy\u017ca. Natomiast rodzimowiercy nie uznaj\u0105 poj\u0119cia grzechu. Kieruj\u0105 si\u0119 lu\u017an\u0105 regu\u0142\u0105 moraln\u0105: \u201eCzy\u0144 co chcesz, byleby\u015b przy tym nie krzywdzi\u0142 innych\u201d. Nie ma wi\u0119c tu jasno sformu\u0142owanych zasad m\u00f3wi\u0105cych co jest dobre, a co z\u0142e. W my\u015bleniu rodzimowierc\u00f3w panuje liberalizm moralny. Szczeg\u00f3lnie w sferze seksualnej \u2013 nie maj\u0105 oni nic przeciwko antykoncepcji, stosunkom przedma\u0142\u017ce\u0144skim czy in vitro.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Spor\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 grup rodzimowierczych cechuje ideologiczny nacjonalizm. Polega on na uznaniu, \u017ce skoro Polacy to S\u0142owianie, to ich pierwotn\u0105 wiar\u0105 by\u0142y kulty s\u0142owia\u0144skie. Dlatego ideologicznie odrzucaj\u0105 chrze\u015bcija\u0144stwo, paradoksalnie neguj\u0105c fakt, \u017ce pa\u0144stwo polskie powsta\u0142o wraz z przyj\u0119ciem chrze\u015bcija\u0144stwa. Inna grupa (pogl\u0105dy rodzimowierc\u00f3w s\u0105 bardzo r\u00f3\u017cne, cz\u0119sto przeciwstawne) odchodzi od chrze\u015bcija\u0144stwa, l\u0105duj\u0105c w poga\u0144skich kultach, z powodu ideologicznego ekologizmu. Jeden z rodzimowierc\u00f3w tak m\u00f3wi o swoim wyj\u015bciu z Ko\u015bcio\u0142a i pocz\u0105tku \u201eprzygody\u201d z rodzim\u0105 wiar\u0105. \u201eGdy mia\u0142em 10 lat, wyjecha\u0142em na ob\u00f3z harcerski. Przez miesi\u0105c mieszkali\u015bmy w lesie. Mija\u0142y dni, a ja s\u0142ysza\u0142em coraz wyra\u017aniej, \u017ce las odpowiada na moje potrzeby duchowe\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Osoby, kt\u00f3re dzia\u0142aj\u0105 w grupach rodzimowierczych rozstaj\u0105 si\u0119 z Ko\u015bcio\u0142em. Wielu rodzimowierc\u00f3w jest dobrze zorientowanych w przepisach obowi\u0105zuj\u0105cych w Ko\u015bciele katolickim. W mediach spo\u0142eczno\u015bciowych radz\u0105 oni jak dokona\u0107 apostazji. \u201eNie musicie chodzi\u0107 do proboszcza i sk\u0142ada\u0107 \u017cadnych o\u015bwiadcze\u0144 na ko\u015bcielnych formularzach. Wystarczy og\u0142osi\u0107 publicznie, \u017ce nie uznajecie bosko\u015bci Chrystusa (np. \u017ce nie zmartwychwsta\u0142) oraz \u017ce postanowili\u015bcie praktykowa\u0107 polsk\u0105 wiar\u0119 rodzin\u0105. Takie publiczne o\u015bwiadczenie automatycznie wy\u0142\u0105cza was ze wsp\u00f3lnoty Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego, czyli nak\u0142ada na was ekskomunik\u0119 \u201elatae sententiae\u201d \u2013 radzi jeden z rodzimowierc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/pch24.pl\/wiara-na-wstecznym-biegu-neopoganstwo...\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/pch24.pl\/wiara-na-wstecznym-biegu-neopoganstwo&#8230;<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ile S\u0142owianina jest we wsp\u00f3\u0142czesnym rodzimowiercy?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W Polsce coraz wyra\u017aniej mo\u017cemy dostrzec praktyki \u015brodowisk rodzimowierczych polegaj\u0105ce na pr\u00f3bach odtwarzania s\u0142owia\u0144skiego kultu. O ile dotychczasowe badania naukowe pozwalaj\u0105 nam okre\u015bli\u0107 jedynie podstawowe za\u0142o\u017cenia religii zachodnich S\u0142owian, to pr\u00f3by odtwarzania konkretnych obrz\u0119d\u00f3w, sposobu sprawowania kultu, czy wr\u0119cz tre\u015bci \u201emodlitw\u201d skazane s\u0105 na niepowodzenie. Wobec tego, cz\u0119sto zdarza si\u0119, \u017ce w miejsce tzw. \u201ereligii S\u0142owian\u201d jeste\u015bmy \u015bwiadkami neopoga\u0144skiego synkretyzmu, zakorzenionego w lepiej udokumentowanych wierzeniach celtyckich czy germa\u0144skich. Kiedy do\u0142o\u017cymy do tego zapo\u017cyczenia z New Age czy wsp\u00f3\u0142czesnego szamanizmu, otrzymamy mieszank\u0119 wybuchow\u0105, kt\u00f3rej zdetonowanie przys\u0142oni nie tylko historyczn\u0105 poprawno\u015b\u0107, ale przede wszystkim uderzy w nasz\u0105 dusz\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W nocy z 21 na 22 czerwca sympatycy neopoga\u0144skich obrz\u0119d\u00f3w zebrali w si\u0119 w r\u00f3\u017cnych miejscach Polski by celebrowa\u0107 Noc Kupa\u0142y. Nasi przodkowie spotykali si\u0119 bowiem w najkr\u00f3tsz\u0105 noc roku, by czci\u0107 p\u0142odno\u015b\u0107 i urodzaj, pali\u0107 sob\u00f3tkowe ogniska oraz puszcza\u0107 na wodzie wianki. Wsp\u00f3\u0142czesna wersja \u015bwi\u0119ta, odbywaj\u0105ca si\u0119 na Kopcu Kraka w Krakowie zainicjowana zosta\u0142a przez\u2026 \u201eReformed Druids of Gaia Poland\u201d(ang. Reformowani Druidzi Gai Polska). Ka\u017cdy historyk czy religioznawca przy takiej okazji zachodzi w g\u0142ow\u0119 o co chodzi, gdy\u017c w s\u0142owia\u0144skich wierzeniach nie mieli\u015bmy do czynienia ani z celtyckimi druidami, ani tym bardziej \u2013 czcicielami poga\u0144skiej bogini Gai. Podobnych wydarze\u0144, okraszonych neopoga\u0144sko\u2013okultystyczn\u0105 nowomow\u0105 znajdziemy w Polsce bardzo du\u017co.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednak nie wszyscy rodzimowiercy s\u0105 zwolennikami mieszania swoich wierze\u0144 z okultyzmem czy New Age. Jak zaznacza Konrad T. Lewandowski, pisarz fantasy i cz\u0142onek \u201eRodzimego Ko\u015bcio\u0142a Polski\u201d: \u201ekonsekwentnie unikamy mieszania wierze\u0144 pras\u0142owia\u0144skich z new age, okultyzmem oraz elementami religii germa\u0144skich i celtyckich. Raz si\u0119 zdarzy\u0142o, \u017ce nasz obrz\u0119d przyszli satani\u015bci \u2013 zostali wyproszeni\u201d. Jednak ich wierzenia zbudowane s\u0105 na niech\u0119ci do \u2013 w ich mniemaniu \u2013 obcego Polakom katolicyzmu, kt\u00f3ry mia\u0142 indoktrynowa\u0107 nasz nar\u00f3d przez ponad tysi\u0105c lat.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eJak si\u0119 cz\u0142owiek spod jej (katolickiej indoktrynacji \u2013 przyp. red.) wp\u0142ywu wyzwoli, potem nie mo\u017ce si\u0119 sobie nadziwi\u0107 jak m\u00f3g\u0142 traktowa\u0107 serio tak obce i absurdalne idee. Cho\u0107by to, \u017ce kultura polska jest w istocie matriarchalna, a nie patriarchalna jak \u017cydowska. Dlatego u nas tak\u0105 rol\u0119 odgrywa kult Matki Boskiej, w istocie Matki Mokoszy \u2013 Bogini Ziemi. Uwa\u017cam, \u017ce nale\u017cy odwr\u00f3ci\u0107 proces inkulturacji chrze\u015bcija\u0144stwa i przywr\u00f3ci\u0107 Polakom ich prawdziwych Bog\u00f3w i Boginie \u2013 Mokosz, \u0141ad\u0119, Jag\u0119 i \u017bywi\u0119, ukryte pod narzucon\u0105 judeo-chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 symbolik\u0105. B\u00f3g Polak\u00f3w nazywa si\u0119 \u015awi\u0119towit, nie Jahwe!\u201d \u2013 przekonuje Lewandowski, kt\u00f3ry prowadzi tak\u017ce wyk\u0142ady z teologii s\u0142owia\u0144skiej oraz kursy dla \u017cerc\u00f3w (kap\u0142an\u00f3w).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W Polsce liczba wyznawc\u00f3w rodzimowierstwa s\u0142owia\u0144skiego szacowana jest na og\u00f3\u0142 od <strong>kilku tysi\u0119cy do maksymalnie oko\u0142o 10 tysi\u0119cy os\u00f3b<\/strong>. Dok\u0142adne statystyki s\u0105 trudne do ustalenia, poniewa\u017c wielu sympatyk\u00f3w praktykuje wiar\u0119 indywidualnie lub w nieformalnych grupach, a nie poprzez rejestracj\u0119 w oficjalnych zwi\u0105zkach wyznaniowych.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"540\" height=\"360\" src=\"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/3462557a.webp\" alt=\"\" class=\"wp-image-2792\" style=\"width:406px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/3462557a.webp 540w, https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/3462557a-300x200.webp 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Osoby rozczarowane zinstytucjonalizowanym i zdewastowanym chrze\u015bcija\u0144stwem formalnie odrzucaj\u0105 chrzest (dokonuj\u0105c aktu apostazji), odchodz\u0105 ze wsp\u00f3lnot, katolickich, protestanckich i z organizacji \u015awiadk\u00f3w Jehowy i przechodz\u0105 na rodzimowierstwo, poszukuj\u0105c g\u0142\u0119bszego zwi\u0105zku z natur\u0105 i lokaln\u0105 histori\u0105 Istnieje rosn\u0105ca grupa os\u00f3b \u0142\u0105cz\u0105ca elementy obu tych \u015bwiat\u00f3w, <strong>cz\u0119sto okre\u015blana mianem chrze\u015bcija\u0144skich pogan (ang. <em>Christo-pagans<\/em>). <\/strong><br><br><a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Christo-Paganism\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Christo-Paganism<\/a><br><br>Opr\u00f3cz takiego zjawiska jak<strong> Christo Paganizm<\/strong>, warto wspomnie\u0107 o <strong>Christian Wicca<\/strong>. Christian Wicca to synkretyczny ruch \u0142\u0105cz\u0105cy wierzenia i rytua\u0142y wicca\u0144skie z naukami chrze\u015bcija\u0144skimi. Praktykuj\u0105cy wplataj\u0105 elementy magii i szacunek do natury w chrze\u015bcija\u0144skie oddanie, czcz\u0105c Boga i Chrystusa w po\u0142\u0105czeniu z tradycyjnymi b\u00f3stwami wicca, takimi jak Potr\u00f3jna Bogini. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Synkretyzm kulturowy:<\/strong> Wiele chrze\u015bcija\u0144skich tradycji (jak np. wieniec adwentowy czy dekorowanie choinki) wywodzi si\u0119 bezpo\u015brednio z dawnych rytua\u0142\u00f3w poga\u0144skich. S\u0105 one dzi\u015b powszechnie akceptowane w Ko\u015bciele. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ekologia i kult natury:<\/strong> Wsp\u00f3\u0142czesne poga\u0144stwo (np. rodzimowierstwo) k\u0142adzie nacisk na szacunek dla przyrody. Wielu chrze\u015bcijan czerpie z tego nurtu inspiracj\u0119 w duchu ochrony \u015brodowiska, nawi\u0105zuj\u0105c m.in. do ekologicznego nauczania papie\u017ca Franciszka. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Dwukulturowo\u015b\u0107 religijna (Dualizm):<\/strong> Cz\u0119\u015b\u0107 os\u00f3b praktykuje chrze\u015bcija\u0144stwo, r\u00f3wnocze\u015bnie w\u0142\u0105czaj\u0105c do swojego \u017cycia elementy dawnych wierze\u0144 (np. s\u0142owia\u0144skich czy celtyckich). Niekt\u00f3rzy identyfikuj\u0105 si\u0119 jako chrze\u015bcijanie, a jednocze\u015bnie praktykuj\u0105 dawne obrz\u0119dy (np. w intencji przodk\u00f3w lub si\u0142 natury). Wynika to z przekonania, \u017ce kultura przodk\u00f3w jest uniwersalna i mo\u017ce wsp\u00f3\u0142gra\u0107 z Bibli\u0105. <br><br>Zjawisko to wyst\u0119puje w ramach tzw. rodzimowierstwa (neopoga\u0144stwa) i przyjmuje dwie g\u0142\u00f3wne formy: <strong>synkretyzmu<\/strong> (\u0142\u0105czenia obu tradycji) lub <strong>ca\u0142kowitego porzucenia chrze\u015bcija\u0144stwa na rzecz dawnych wierze\u0144 etnicznych<\/strong>. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Od pewnego czasu interesuj\u0119 si\u0119 wyspami greckimi. Z ro\u017cnych powod\u00f3w. S\u0105 wielkimi ogrodami botanicznymi z r\u00f3\u017cnorodnym krajobrazem. A przede wszystkim ka\u017cda wyspa ma swoj\u0105, odr\u0119bn\u0105 od Grecji kontynentalnej, kultur\u0119 i histori\u0119 . W tym roku mieli\u015bmy mo\u017cliwo\u015b\u0107 zwiedzi\u0107 wyspy Samos i wreszcie dotarli\u015bmy na Patmos. O Patmos napisz\u0119 oddzielny artyku\u0142. Tymczasem na Samos zwiedzili\u015bmy ruiny [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2791,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[17,34],"tags":[],"class_list":["post-2787","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dones","category-zdewastowane-chrzescijanstwo"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Neopoga\u0144stwo staje si\u0119 \u201emod\u0105\u201d... -<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2787\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Neopoga\u0144stwo staje si\u0119 \u201emod\u0105\u201d... -\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Od pewnego czasu interesuj\u0119 si\u0119 wyspami greckimi. Z ro\u017cnych powod\u00f3w. S\u0105 wielkimi ogrodami botanicznymi z r\u00f3\u017cnorodnym krajobrazem. A przede wszystkim ka\u017cda wyspa ma swoj\u0105, odr\u0119bn\u0105 od Grecji kontynentalnej, kultur\u0119 i histori\u0119 . W tym roku mieli\u015bmy mo\u017cliwo\u015b\u0107 zwiedzi\u0107 wyspy Samos i wreszcie dotarli\u015bmy na Patmos. O Patmos napisz\u0119 oddzielny artyku\u0142. Tymczasem na Samos zwiedzili\u015bmy ruiny [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2787\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-06-14T19:00:08+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-06-14T20:05:59+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/324543656a.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1980\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"581\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Andrzej z DG\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Andrzej z DG\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"11 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2787#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2787\"},\"author\":{\"name\":\"Andrzej z DG\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569\"},\"headline\":\"Neopoga\u0144stwo staje si\u0119 \u201emod\u0105\u201d&#8230;\",\"datePublished\":\"2026-06-14T19:00:08+00:00\",\"dateModified\":\"2026-06-14T20:05:59+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2787\"},\"wordCount\":2120,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2787#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/06\\\/324543656a.jpg\",\"articleSection\":[\"Ko\u015bcielni uchod\u017acy\",\"Zdewastowane chrze\u015bcija\u0144stwo\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2787#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2787\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2787\",\"name\":\"Neopoga\u0144stwo staje si\u0119 \u201emod\u0105\u201d... -\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2787#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2787#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/06\\\/324543656a.jpg\",\"datePublished\":\"2026-06-14T19:00:08+00:00\",\"dateModified\":\"2026-06-14T20:05:59+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2787#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2787\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2787#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/06\\\/324543656a.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/06\\\/324543656a.jpg\",\"width\":1980,\"height\":581},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2787#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Neopoga\u0144stwo staje si\u0119 \u201emod\u0105\u201d&#8230;\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/\",\"name\":\"\",\"description\":\"Pozw&oacute;l, \u017ce zajm\u0119 Ci tylko kilka minut...\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569\",\"name\":\"Andrzej z DG\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Andrzej z DG\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Neopoga\u0144stwo staje si\u0119 \u201emod\u0105\u201d... -","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2787","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Neopoga\u0144stwo staje si\u0119 \u201emod\u0105\u201d... -","og_description":"Od pewnego czasu interesuj\u0119 si\u0119 wyspami greckimi. Z ro\u017cnych powod\u00f3w. S\u0105 wielkimi ogrodami botanicznymi z r\u00f3\u017cnorodnym krajobrazem. A przede wszystkim ka\u017cda wyspa ma swoj\u0105, odr\u0119bn\u0105 od Grecji kontynentalnej, kultur\u0119 i histori\u0119 . W tym roku mieli\u015bmy mo\u017cliwo\u015b\u0107 zwiedzi\u0107 wyspy Samos i wreszcie dotarli\u015bmy na Patmos. O Patmos napisz\u0119 oddzielny artyku\u0142. Tymczasem na Samos zwiedzili\u015bmy ruiny [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2787","article_published_time":"2026-06-14T19:00:08+00:00","article_modified_time":"2026-06-14T20:05:59+00:00","og_image":[{"width":1980,"height":581,"url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/324543656a.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Andrzej z DG","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Andrzej z DG","Szacowany czas czytania":"11 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2787#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2787"},"author":{"name":"Andrzej z DG","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#\/schema\/person\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569"},"headline":"Neopoga\u0144stwo staje si\u0119 \u201emod\u0105\u201d&#8230;","datePublished":"2026-06-14T19:00:08+00:00","dateModified":"2026-06-14T20:05:59+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2787"},"wordCount":2120,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2787#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/324543656a.jpg","articleSection":["Ko\u015bcielni uchod\u017acy","Zdewastowane chrze\u015bcija\u0144stwo"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2787#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2787","url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2787","name":"Neopoga\u0144stwo staje si\u0119 \u201emod\u0105\u201d... -","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2787#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2787#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/324543656a.jpg","datePublished":"2026-06-14T19:00:08+00:00","dateModified":"2026-06-14T20:05:59+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#\/schema\/person\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2787#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2787"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2787#primaryimage","url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/324543656a.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/324543656a.jpg","width":1980,"height":581},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2787#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Neopoga\u0144stwo staje si\u0119 \u201emod\u0105\u201d&#8230;"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#website","url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/","name":"","description":"Pozw&oacute;l, \u017ce zajm\u0119 Ci tylko kilka minut...","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#\/schema\/person\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569","name":"Andrzej z DG","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g","caption":"Andrzej z DG"},"sameAs":["https:\/\/www.kilkaminut.pl"],"url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2787","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2787"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2787\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2795,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2787\/revisions\/2795"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2791"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2787"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2787"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2787"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}