<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
Kilka lat temu otrzyma\u0142em paczk\u0119 z angloj\u0119zycznymi ksi\u0105\u017ckami. W\u015br\u00f3d nich znalaz\u0142 si\u0119 maszynopis [preprint] ksi\u0105\u017cki Edwardsa Gene \u201eThe Americanization of Christianity\u201d. Wielokrotnie bra\u0142em j\u0105 do r\u0119ki i odk\u0142ada\u0142em. I w ubieg\u0142ym [2025] roku, pojawi\u0142a si\u0119 przymuszaj\u0105ca wewn\u0119trznie inspiracja, \u017ce w\u0142a\u015bnie teraz jest odpowiedni moment by ta ksi\u0105\u017cka ujrza\u0142a \u015bwiat\u0142o dzienne w Polsce.<\/p>\n\n\n\n
Nie wierz\u0119 w przypadki. To \u201ew\u0142a\u015bnie teraz\u201d zbiega si\u0119 z prezydentur\u0105 Donalda Trumpa, a zw\u0142aszcza z duchowym kontekstem jego prezydentury. Zbiega si\u0119 to z czasem gdy wychodzi na jaw skandal za skandalem w ewangelicznych koscio\u0142ach, mno\u017c\u0105 si\u0119 ujawniane przypadki duchowych nadu\u017cy\u0107 w ewangelicznych ko\u015bcio\u0142ach w Ameryce.<\/p>\n\n\n\n
Czy zgadzam si\u0119 ze wszystkim co pisa\u0142 i naucza\u0142 Gene Edwards? Oczywi\u015bcie \u017ce nie. Gene wiele czerpa\u0142 z mistyk\u00f3w, a zw\u0142aszcza z tw\u00f3rczo\u015bci propagatorki kwietyzmu Jeanne Marie Bouvier zwanej Madame Guyon. Oko\u0142o dziesi\u0119ciu lat po napisaniu wspomnianych przez mnie ksi\u0105\u017cek Gene skr\u0119ci\u0142 w kierunku Benny Hinna i tym samym przyczyni\u0142 si\u0119 do amerykanizacji i dewastacji chrze\u015bcija\u0144stwa. Uwa\u017cam jednak, \u017ce jego przemy\u015blenia z lat 1984 -1994 to potrzebny, cenny i wa\u017cny g\u0142os w debacie nad stanem ewangelicznego chrze\u015bcija\u0144stwa w Polsce i w krajach by\u0142ego bloku wschodniego.<\/p>\n\n\n\n
Trzy ksi\u0105\u017cki zwr\u00f3ci\u0142y moj\u0105 uwag\u0119 i te trzy chcia\u0142bym udost\u0119pni\u0107 polskiemu czytelnikowi. \u201eLetters to a Devastated Christian (1984)\u201d, \u201ePreventing a Church Split (1987)\u201d i \u201eThe Americanization of Christianity (1994).<\/p>\n\n\n\n
Istotn\u0105 kwesti\u0105 jest czas wydania ksi\u0105\u017cek\u2026. Te trzy odzwierciedlaj\u0105 drog\u0119 jak\u0105 autor przeszed\u0142 w ewangelicznej krainie. Pocz\u0105tkowo na stronie kilkaminut.pl<\/a> udost\u0119pni\u0142em t\u0142umaczenie maszynopisu ksi\u0105\u017cki \u201eZamerykanizowane chrze\u015bcija\u0144stwo\u201d z 1993 roku, ale r\u00f3wnolegle rozpocz\u0105\u0142em t\u0142umaczenie wydanej rok p\u00f3\u017aniej ksi\u0105\u017cki pod tym samym tytu\u0142em.<\/p>\n\n\n\n Wydanie ksi\u0105\u017ckowe jest moim zdaniem dojrzalsze, uporz\u0105dkowane, bardziej przemy\u015blane, nieco \u0142agodniejsze w swoim przekazie. Dlatego w wydaniu PDF obok \u201eList\u00f3w do zdruzgotanego [zdewastowanego] chrze\u015bcijanina\u201d i \u201eZapobieganie podzia\u0142\u00f3w w Ko\u015bciele\u201d uka\u017ce si\u0119 t\u0142umaczenie tej ksi\u0105\u017cki z 1994 roku.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Pracuj\u0105c nad t\u0142umaczeniem ksi\u0105\u017cek Gene wyci\u0105gn\u0105\u0142em z szafy wydrukowan\u0105 z plik\u00f3w PDF cz\u0119\u015b\u0107 ksi\u0105\u017cki Paula Vieira \u201eJezusa tutaj nie ma\u201d z 2006 roku. Ta ksi\u0105\u017cka zosta\u0142a napisana dziesi\u0119\u0107 lat po \u201eZamerykanizowanym chrze\u015bcija\u0144stwie\u201d zawiera podobne tezy, jest ponad czasowa i daje wiele do my\u015blenia nam \u017cyj\u0105cym w 2026 roku.<\/p>\n\n\n\n W ostatnim czasie moja uwaga jest zwr\u00f3cona na niekonwencjonalnych, niszowych autor\u00f3w, z kt\u00f3rymi si\u0119 w wielu kwestiach nie zgadzam. Mam na my\u015bli Edwardsa Gene i Paula Vieira. Kiedy czytam ich przemy\u015blenia niekt\u00f3re akapity s\u0105 warte podkre\u015blenia, a niekt\u00f3re w mojej ocenie skre\u015blenia. Jednak lubi\u0119 takie ksi\u0105\u017cki, poniewa\u017c zmuszaj\u0105 do my\u015blenia, a tak\u017ce s\u0105 \u015bwietnym materia\u0142em do rozpocz\u0119cia debaty. Autorzy tych ksi\u0105\u017cek, w niebanalny spos\u00f3b zwracaj\u0105 uwag\u0119 na tematy w naszym kraju przemilczane, wsadzone gdzie\u015b pod dywan. <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Nie chcia\u0142em pisa\u0107 tej ksi\u0105\u017cki. Jednak jedna my\u015bl nieustannie powraca\u0142a do mnie: \u201eW czasach Konstantyna Wielkiego, kiedy to Konstantyn ca\u0142kowicie sprowadzi\u0142 chrze\u015bcija\u0144stwo z drogi, na kt\u00f3r\u0105 pierwotnie wkroczy\u0142o, nie ma ani jednej wzmianki o tym, by ktokolwiek podni\u00f3s\u0142 g\u0142os w prote\u015bcie przeciwko temu, co robi\u0142\u201d.<\/p>\n\n\n\n Czy za tysi\u0105c lat ludzie b\u0119d\u0105 si\u0119 zastanawia\u0107, dlaczego nikt nie podni\u00f3s\u0142 g\u0142osu \u2013 w prote\u015bcie przeciwko amerykanizacji chrze\u015bcija\u0144stwa?<\/p>\n\n\n\n Czy jest kto\u015b, kto we\u017amie na siebie zadanie zwr\u00f3cenia uwagi przyw\u00f3dc\u00f3w chrze\u015bcija\u0144skich na to, co my, Amerykanie, czynimy z chrze\u015bcija\u0144stwem? Czy jest kto\u015b, kto przem\u00f3wi do naszych misjonarzy, rad misyjnych i organizacji pozako\u015bcielnych o tej drodze, kt\u00f3r\u0105 pod\u0105\u017camy w kierunku \u015bwiatowego, ameryka\u0144skiego ko\u015bcio\u0142a uniwersalnego? Czy jest kto\u015b, kto zabierze g\u0142os przeciwko uniwersalnej koncepcji zgromadze\u0144 ko\u015bcielnych, w przeciwie\u0144stwie do unikalnego, lokalnego i organicznego wyra\u017cania Ko\u015bcio\u0142a w ka\u017cdej miejscowo\u015bci? Czy kto\u015b zechce zabra\u0107 g\u0142os na rzecz odkrywania \u017cycia ko\u015bcielnego przez gromadz\u0105cych si\u0119 chrze\u015bcijan, zamiast narzucania wsp\u00f3\u0142czesnego, uniwersalnego rytua\u0142u?<\/p>\n\n\n\n Ksi\u0105\u017cka ta zosta\u0142a wydrukowana w bardzo, bardzo ograniczonym nak\u0142adzie. \u017ba\u0142uj\u0119, \u017ce jej publikacja \u2013 niezale\u017cnie od tego, jak niewielki by\u0142 nak\u0142ad \u2013 okaza\u0142a si\u0119 konieczna. Gdyby inni ludzie podj\u0119li si\u0119 tego ci\u0119\u017caru i przes\u0142ania dotycz\u0105cego lokalno\u015bci i organiczno\u015bci, nikt nie by\u0142by bardziej zadowolony ni\u017c ja, widz\u0105c wycofanie tej ksi\u0105\u017cki z obiegu.<\/p>\n\n\n\n Z pewno\u015bci\u0105 znajdzie si\u0119 kto\u015b, kto odpowie na wezwanie do poszukiwania dr\u00f3g znacznie bardziej pauli\u0144skich ni\u017c te obecnie stosowane.<\/p>\n\n\n\n Ta ksi\u0105\u017cka czeka na wycofanie z obiegu.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Zapraszam do lektury
Ksi\u0105\u017cka \u201eJezus poza budynkiem\u201d lub \u201eJezusa tutaj nie ma\u201d zwraca nasz\u0105 uwag\u0119 na sytuacj\u0119, gdy cz\u0142owiek sta\u0142 si\u0119 w swojej religijno\u015bci, w formach sprawowanej liturgii samowystarczalny, na tyle, \u017ce Jezus jest zb\u0119dny, lub ograniczony do kilku napis\u00f3w na podkoszulkach. Ceni\u0119 Gene i Paula za ich odwa\u017cne, daj\u0105ce sporo do my\u015blenia i niespotykane u innych autor\u00f3w tezy.<\/p>\n\n\n\nPos\u0142owie od autora<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Andrzej Olszewski
Link do pobrania pliku PDF „Zamerykanizowane chrze\u015bcija\u0144stwo\u00a0 ver. 2.0”
https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Zamerykanizowane-chrzescijanstwo-ver.-2.0.pdf<\/a><\/p>\n\n\n\n