{"id":2745,"date":"2026-05-22T15:39:20","date_gmt":"2026-05-22T15:39:20","guid":{"rendered":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2745"},"modified":"2026-05-22T15:41:48","modified_gmt":"2026-05-22T15:41:48","slug":"paulicjanie-tondrakowie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2745","title":{"rendered":"Paulicjanie [Tondrakowie]"},"content":{"rendered":"\n

Wielu uczni\u00f3w Pana od zawsze postrzega\u0142o zjednoczenie Ko\u015bcio\u0142a i pa\u0144stwa jako sprzeczne z Jego nauk\u0105; ale ilekro\u0107 Ko\u015bci\u00f3\u0142 dysponowa\u0142 w\u0142adz\u0105 pa\u0144stwa, u\u017cywa\u0142 jej, aby si\u0142\u0105 t\u0142umi\u0107 ka\u017cdego, kto sprzeciwia\u0142 si\u0119 jego systemowi lub w jakikolwiek spos\u00f3b odmawia\u0142 spe\u0142nienia jego \u017c\u0105da\u0144. Wielkie liczby ludzi poddawa\u0142y si\u0119 temu, przynajmniej pozornie, czy to z powodu oboj\u0119tno\u015bci, korzy\u015bci czy strachu. Zawsze jednak byli tacy, kt\u00f3rych nie da\u0142o si\u0119 nak\u0142oni\u0107 do uleg\u0142o\u015bci, ale kt\u00f3rzy nadal starali si\u0119 pod\u0105\u017ca\u0107 za Chrystusem i przestrzega\u0107 nauk Jego s\u0142owa i nauki aposto\u0142\u00f3w. Byli oni nieustannie obiektami prze\u015bladowa\u0144.<\/strong>

Historia stuleci, kt\u00f3re nast\u0105pi\u0142y po Konstantynie, ods\u0142ania rozw\u00f3j \u015bwiatowo\u015bci i ambicji duchowie\u0144stwa, zar\u00f3wno wschodniego, jak i zachodniego Ko\u015bcio\u0142a katolickiego, a\u017c do momentu, kiedy za\u017c\u0105dali oni ca\u0142kowitego zwierzchnictwa nad dobrami i sumieniami ludzko\u015bci, narzucaj\u0105c swoje \u017c\u0105dania za pomoc\u0105 bezgranicznej przemocy i podst\u0119pu. Historia ta ods\u0142ania r\u00f3wnie\u017c obraz drogi ucisku niezliczonych \u015bwi\u0119tych, kt\u00f3rzy zamiast zaprze\u0107 si\u0119 Chrystusa lub odwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 od pod\u0105\u017cania za Nim, znosili wiele cierpie\u0144 w r\u00f3\u017cnych miejscach i czasach z r\u0105k dominuj\u0105cego na \u015bwiecie Ko\u015bcio\u0142a.<\/strong>

Ich prawdziwe historie zosta\u0142y niemal ca\u0142kowicie zatarte; ich dzie\u0142a, dziel\u0105c los swoich autor\u00f3w, zosta\u0142y zniszczone w takim stopniu, w jakim mieli do tego w\u0142adz\u0119 prze\u015bladowcy. Co wi\u0119cej, ci, w kt\u00f3rych interesie by\u0142o usprawiedliwienie w\u0142asnego okrucie\u0144stwa, rozpowszechniali o nich najgorsze opowie\u015bci. W opowie\u015bciach tych s\u0105 oni przedstawiani jako heretycy i przypisuje im si\u0119 z\u0142owrogie doktryny, kt\u00f3re w rzeczywisto\u015bci odrzucali. Nazywa si\u0119 ich \u201esektami\u201d i przypisuje im okre\u015blenia, z kt\u00f3rymi sami nigdy by si\u0119 nie zgodzili. Zwykle nazywali siebie chrze\u015bcijanami lub bra\u0107mi, jednak inni nadawali im rozliczne nazwy, aby stworzy\u0107 wra\u017cenie, \u017ce reprezentuj\u0105 wiele nowych, dziwnych i niepowi\u0105zanych ze sob\u0105 sekt, okre\u015blano ich te\u017c obel\u017cywymi epitetami w celu ich znies\u0142awienia. Z tego te\u017c powodu trudno jest prze\u015bledzi\u0107 ich histori\u0119; to, co napisali o nich przeciwnicy, trzeba traktowa\u0107 z rezerw\u0105; ich w\u0142asne s\u0142owa z ust wykr\u0119conych torturami s\u0105 bezwarto\u015bciowe. <\/strong>Jednak pomimo tych przeszk\u00f3d, istnieje du\u017cy zbi\u00f3r wiarygodnych dowod\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 stale uzupe\u0142niane przez dalsze badania i pokazuj\u0105 kim byli i co robili, w co wierzyli i czego nauczali; a ich w\u0142asne zapisy stanowi\u0105 bezpieczny przewodnik po ich wierze i praktykach.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Ju\u017c w pierwszych trzech stuleciach istnia\u0142o wiele grup chrze\u015bcijan, kt\u00f3re protestowa\u0142y przeciwko rosn\u0105cemu rozlu\u017anieniu i \u015bwiatowo\u015bci w Ko\u015bciele oraz przeciwko jego odej\u015bciu od nauczania Pisma \u015awi\u0119tego. Ruchy odnowy nigdy nie przesta\u0142y istnie\u0107, a podstawow\u0105 przyczyn\u0105 ich istnienia jest pragnienie powrotu do praktyki prawdy Nowego Testamentu, nawet je\u015bli nie wida\u0107 \u017cadnego zwi\u0105zku mi\u0119dzy nimi. W pierwszych wiekach Azja Mniejsza i Armenia by\u0142y cz\u0119sto miejscami takich odn\u00f3w, by\u0142y r\u00f3wnie\u017c schronieniem dla Ko\u015bcio\u0142\u00f3w, kt\u00f3re od pocz\u0105tku, w r\u00f3\u017cnym stopniu, zachowywa\u0142y czysto\u015b\u0107 doktryny i pobo\u017cno\u015b\u0107 \u017cycia.

Od najwcze\u015bniejszych dni ewangelia rozprzestrzeni\u0142a si\u0119 na p\u00f3\u0142noc od Antiochii. Aposto\u0142owie Barnaba i Pawe\u0142, oraz wielu innych, g\u0142osili i zak\u0142adali Ko\u015bcio\u0142y w ca\u0142ej Azji Mniejszej. Listy do Galacjan, Efezjan i Kolosan daj\u0105 \u017cywy obraz pot\u0119\u017cnego, o\u015bwiecaj\u0105cego i u\u015bwi\u0119caj\u0105cego wp\u0142ywu nauki aposto\u0142\u00f3w na chrze\u015bcijan tych wczesnych zbor\u00f3w, ale pokazuj\u0105 tak\u017ce si\u0142\u0119 przeciwstawnych nauk, kt\u00f3re trzeba by\u0142o zwalcza\u0107. Szybko rozwija\u0142 si\u0119 tam system katolicki (nazwany tak z powodu w\u0142asnego roszczenia do bycia jedynym i wy\u0142\u0105cznym Ko\u015bcio\u0142em) ze swoj\u0105 w\u0142adz\u0105 duchown\u0105, jednak nigdy nie przesta\u0142y istnie\u0107 jednostki, kt\u00f3re mu si\u0119 sprzeciwia\u0142y. W III wieku Kr\u00f3lestwo Armenii uprzedzi\u0142o zjednoczenie Ko\u015bcio\u0142a i pa\u0144stwa pod rz\u0105dami Konstantyna Wielkiego, czyni\u0105c chrze\u015bcija\u0144stwo religi\u0105 pa\u0144stwow\u0105 Armenii. Jednak ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 istnienia Ko\u015bcio\u0142\u00f3w przestrzegaj\u0105cych zasad Nowego Testamentu nie zosta\u0142a przerwana.<\/strong>

Od czas\u00f3w Manicheusza Ko\u015bcio\u0142y wierz\u0105cych nazywaj\u0105cych siebie chrze\u015bcijanami, a tym samym odr\u00f3\u017cniaj\u0105cych si\u0119 od tych, kt\u00f3rych nazywali \u201erzymianami\u201d, zawsze by\u0142y oskar\u017cane o bycie manichejczykami, chocia\u017c one same otwarcie to negowa\u0142y, skar\u017c\u0105c si\u0119 na niesprawiedliwo\u015b\u0107 przypisywania im doktryn, kt\u00f3rych nie wyznawa\u0142y. <\/strong>Cz\u0119stotliwo\u015b\u0107, z jak\u0105 co\u015b jest powtarzane, nie jest dowodem na to, \u017ce jest to prawda, a poniewa\u017c pisma i dzie\u0142a tych chrze\u015bcijan nie zawieraj\u0105 ani \u015bladu nauk manicheizmu, rozs\u0105dnym jest s\u0105dzi\u0107, \u017ce nie wyznawali tej nauki. Byli dalecy od przyjmowania sekciarskich nazw, tak hojnie im nadawanych, i nie tylko m\u00f3wili o sobie \u201echrze\u015bcijanie\u201d lub \u201ebracia\u201d, ale tak\u017ce uwa\u017cali si\u0119 za \u201e\u015bwi\u0119ty, powszechny i apostolski Ko\u015bci\u00f3\u0142 naszego Pana Jezusa Chrystusa\u201d, a gdy odej\u015bcie Ko\u015bcio\u0142\u00f3w \u015bwiatowych takich jak greckiego, \u0142aci\u0144skiego lub ormia\u0144skiego od Pisma \u015awi\u0119tego stawa\u0142o si\u0119 coraz bardziej ra\u017c\u0105ce, odmawiali nazywania ich Ko\u015bcio\u0142ami, o\u015bwiadczaj\u0105c, \u017ce pozbawi\u0142y si\u0119 one tej nazwy przez zjednoczenie z pa\u0144stwem, wprowadzaj\u0105c niewierz\u0105cych do swoich kr\u0119g\u00f3w poprzez system chrztu niemowl\u0105t, przez dawanie Wieczerzy Pa\u0144skiej niewierz\u0105cym i przez ka\u017cde inne z\u0142o, kt\u00f3re wprowadzili. Ko\u015bcio\u0142om tym cz\u0119sto nadawano nazw\u0119 paulicjan. Pow\u00f3d nie jest jasny. Nazywano ich tak\u017ce tondrakianami, od miejsca, w kt\u00f3rym kiedy\u015b by\u0142o ich wielu. Prze\u015bladowania, kt\u00f3rym byli poddawani i systematyczne niszczenie ich literatury, zakrywa przed nami niemal ca\u0142\u0105 ich histori\u0119, ale to, co pozosta\u0142o, wystarczy, by pokaza\u0107, \u017ce na tych rozleg\u0142ych regionach Azji Mniejszej i Armenii, wok\u00f3\u0142 g\u00f3ry Ararat i za Eufratem, istnia\u0142y Ko\u015bcio\u0142y ochrzczonych wierz\u0105cych, uczni\u00f3w Pana Jezusa Chrystusa, kt\u00f3rzy nieprzerwanie zachowali nauczanie aposto\u0142\u00f3w otrzymane od Chrystusa i zawarte w Pi\u015bmie \u015awi\u0119tym.<\/strong>

Obecne luki w historii tych Ko\u015bcio\u0142\u00f3w, nie przekre\u015blaj\u0105 prawdziwo\u015bci twierdzenia, \u017ce te liczne zgromadzenia s\u0105 prawdziwymi potomkami Ko\u015bcio\u0142\u00f3w apostolskich (niekoniecznie w sensie naturalnym z ojca na syna, chocia\u017c i tak mog\u0142o si\u0119 zdarzy\u0107, ale jako nieprzerwanej sukcesji ich cech duchowych). Luki te s\u0105 oczywist\u0105 konsekwencj\u0105 zdecydowanych wysi\u0142k\u00f3w, kt\u00f3re by\u0142y nieustannie podejmowane, najpierw przez poga\u0144skie imperium rzymskie, a nast\u0119pnie przez Ko\u015bcio\u0142y pa\u0144stwowe, aby zniszczy\u0107 ludzi i ich historie. Wysi\u0142ki te w du\u017cej mierze przynios\u0142y zamierzony skutek. Nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce w wielu okr\u0119gach i w r\u00f3\u017cnych czasach takie wysi\u0142ki sko\u0144czy\u0142y si\u0119 ca\u0142kowitym sukcesem, a bezcenne \u015bwiadectwa \u015bwi\u0119tych i Ko\u015bcio\u0142\u00f3w zosta\u0142y ca\u0142kowicie wymazane z historii i nie zostan\u0105 poznane a\u017c do dnia s\u0105du. Jest natomiast rzecz\u0105 zaskakuj\u0105c\u0105, jak wiele \u015bwiadectw zosta\u0142o zachowanych, a istnienie tych licznych zgromadze\u0144 chrze\u015bcijan pierwotnej doktryny i praktyki mo\u017cna wyt\u0142umaczy\u0107 jedynie przez ich przylgni\u0119cie do nauczania Nowego Testamentu, jak sami to zreszt\u0105 podkre\u015blali. Brak organizacji lub jakiegokolwiek o\u015brodka kontroluj\u0105cego po\u015br\u00f3d nich, oraz fakt, \u017ce uznawali oni niezale\u017cno\u015b\u0107 ka\u017cdego zgromadzenia, by\u0142o przyczyn\u0105 r\u00f3\u017cnorodno\u015bci w poszczeg\u00f3lnych Ko\u015bcio\u0142ach. Tak\u017ce cechy przyw\u00f3dc\u00f3w r\u00f3\u017cnych Ko\u015bcio\u0142\u00f3w powodowa\u0142y, \u017ce jedno zgromadzenie r\u00f3\u017cni\u0142o si\u0119 w pewnym stopniu od drugiego pod wzgl\u0119dem duchowo\u015bci lub akcentu po\u0142o\u017conego na okre\u015blony kierunek nauczania. Wszystkie jednak twierdzi\u0142y, \u017ce swoj\u0105 doktryn\u0119 czerpi\u0105 z Pisma \u015awi\u0119tego i kontynuuj\u0105 tradycj\u0119 apostolsk\u0105, i to twierdzenie nale\u017cy przyj\u0105\u0107 jako prawd\u0119, poniewa\u017c nie ma wystarczaj\u0105cych powod\u00f3w, aby to zanegowa\u0107 czy udowodni\u0107 cokolwiek przeciwnego.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Zachowa\u0142o si\u0119 kilka historii o ludziach, kt\u00f3rzy po\u015bwi\u0119cili swoje \u017cycie odwiedzaniu i umacnianiu takich Ko\u015bcio\u0142\u00f3w oraz g\u0142oszeniu ewangelii , o ludziach ducha apostolskiego, silnych, cierpliwych, pokornych i nieustraszonej odwagi. Do ich grona do\u0142\u0105czy\u0142 Konstantyn, zwany p\u00f3\u017aniej Sylwanusem.<\/strong> Oko\u0142o 653 roku pewien Ormianin, powracaj\u0105cy do domu po zwolnieniu z niewoli u Saracen\u00f3w, zosta\u0142 przyj\u0119ty i uprzejmie ugoszczony przez Konstantyna w jego domu. Podczas rozmowy spostrzegawczy Ormianin zrozumia\u0142, \u017ce trafi\u0142 do cz\u0142owieka o niezwyk\u0142ych zdolno\u015bciach, a widz\u0105c ogromne zainteresowanie swego gospodarza Pismem \u015awi\u0119tym, kt\u00f3re zreszt\u0105 wsp\u00f3lnie czytali, wdzi\u0119czny i roztropny podr\u00f3\u017cnik zostawi\u0142 swojemu nowemu przyjacielowi bardzo cenny dar – r\u0119kopis, kt\u00f3ry zawiera\u0142 cztery Ewangelie i Listy Paw\u0142a. Konstantyn zosta\u0142 poch\u0142oni\u0119ty studiowaniem tej ksi\u0119gi, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 \u015brodkiem do radykalnej zmiany jego \u017cycia. Wkr\u00f3tce zacz\u0105\u0142 dawa\u0107 \u015bwiadectwo temu, co otrzyma\u0142, przyj\u0105\u0142 imi\u0119 Sylwana, towarzysza aposto\u0142a Paw\u0142a, a do\u0142\u0105czaj\u0105c do wierz\u0105cych, kt\u00f3rzy odrzucili kult obraz\u00f3w i inne przes\u0105dy Ko\u015bcio\u0142a bizantyjskiego, sprowadzi\u0142 na siebie gniew ludzi u w\u0142adzy. Zamieszka\u0142 w Kibossie w Armenii i przez oko\u0142o trzydzie\u015bci lat pracowa\u0142 stamt\u0105d w\u015br\u00f3d r\u00f3\u017cnych okolicznych narod\u00f3w, spo\u015br\u00f3d kt\u00f3rych wielu ludzi, zar\u00f3wno katolik\u00f3w jak i pogan, nawraca\u0142o si\u0119. Jego podr\u00f3\u017ce zaprowadzi\u0142y go wzd\u0142u\u017c doliny Eufratu, przez g\u00f3ry Taurus i do zachodnich cz\u0119\u015bci Azji Mniejszej, gdzie jego udane dzia\u0142ania przyci\u0105gn\u0119\u0142y uwag\u0119 cesarza bizantyjskiego Konstantyna IV.

Cesarz ten wyda\u0142 dekret (684) przeciwko zborom wierz\u0105cych, a w szczeg\u00f3lno\u015bci przeciwko Konstantynowi, wysy\u0142aj\u0105c jednego ze swoich oficer\u00f3w, imieniem Symeon, aby wprowadzi\u0142 go w \u017cycie. Aby nada\u0107 szczeg\u00f3lne znaczenie egzekucji Konstantyna, Symeon uzbroi\u0142 wielu osobistych przyjaci\u00f3\u0142 Konstantyna w kamienie i nakaza\u0142 im ukamienowa\u0107 nauczyciela, kt\u00f3rego tak d\u0142ugo szanowali i kochali. Ryzykuj\u0105c w\u0142asnym \u017cyciem, odm\u00f3wili i upu\u015bcili kamienie. By\u0142 tam jednak m\u0142ody cz\u0142owiek imieniem Justus, kt\u00f3rego Konstantyn wychowa\u0142 jako adoptowanego syna i traktowa\u0142 ze szczeg\u00f3ln\u0105 \u017cyczliwo\u015bci\u0105; rzuci\u0142 on kamieniem w swojego dobroczy\u0144c\u0119 i zabi\u0142 go, zdobywaj\u0105c w ten spos\u00f3b wysokie pochwa\u0142y i nagrod\u0119 od w\u0142adz, kt\u00f3re por\u00f3wna\u0142y go do Dawida zabijaj\u0105cego Goliata<\/strong>. Symeon by\u0142 g\u0142\u0119boko poruszony wszystkim co widzia\u0142 i s\u0142ysza\u0142 w Kibossie, a rozmawiaj\u0105c z tamtejszymi chrze\u015bcijanami, zdoby\u0142 przekonanie o prawdziwo\u015bci ich doktryn i s\u0142uszno\u015bci ich praktyk. Po powrocie do Konstantynopola nie m\u00f3g\u0142 znale\u017a\u0107 spokoju duszy na dworze, a po trzech latach wewn\u0119trznego konfliktu porzuci\u0142 wszystko, uciek\u0142 do Kibossy, a tam, przyjmuj\u0105c imi\u0119 Tytus, podj\u0105\u0142 i kontynuowa\u0142 s\u0142u\u017cb\u0119 cz\u0142owieka, kt\u00f3rego \u015bmier\u0107 spowodowa\u0142. Nie min\u0119\u0142o wiele czasu, zanim on te\u017c do\u0142\u0105czy\u0142 do wielkiego grona m\u0119czennik\u00f3w, gdy\u017c dwa lata p\u00f3\u017aniej Justus, korzystaj\u0105c ze swojej znajomo\u015bci wsp\u00f3lnoty braci, przekaza\u0142 biskupowi – a ten cesarzowi Justynianowi II – informacje prowadz\u0105ce do schwytania wielu z nich. Cesarz kaza\u0142 ich spali\u0107, \u0142\u0105cznie z Symeonem, wszystkich na raz, licz\u0105c na zastraszenie pozosta\u0142ych \u201eheretyk\u00f3w\u201d do poddania si\u0119. Jednak m\u0119stwo cierpi\u0105cych zniweczy\u0142o jego plan, rozpalaj\u0105c wiar\u0119 i odwag\u0119 wielu w p\u0142omie\u0144 oddania i \u015bwiadectwa wiary, tak \u017ce powsta\u0142o jeszcze wi\u0119cej kaznodziej\u00f3w i nauczycieli, a zgromadzenia ros\u0142y. <\/strong>Znosili cierpienia z odwag\u0105, nie stawiaj\u0105c oporu, a\u017c do czasu, kiedy nadesz\u0142a dla nich chwila wytchnienia z powodu okoliczno\u015bci, kt\u00f3re mia\u0142y miejsce w \u015bwiecie katolickim.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Fragment pochodzi z Ksi\u0105\u017cki \u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 Pielgrzym\u201d \u2013
z rozdzia\u0142u III Paulicjanie i bogomi\u0142owie 50-1473<\/p>\n\n\n\n


<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wielu uczni\u00f3w Pana od zawsze postrzega\u0142o zjednoczenie Ko\u015bcio\u0142a i pa\u0144stwa jako sprzeczne z Jego nauk\u0105; ale ilekro\u0107 Ko\u015bci\u00f3\u0142 dysponowa\u0142 w\u0142adz\u0105 pa\u0144stwa, u\u017cywa\u0142 jej, aby si\u0142\u0105 t\u0142umi\u0107 ka\u017cdego, kto sprzeciwia\u0142 si\u0119 jego systemowi lub w jakikolwiek spos\u00f3b odmawia\u0142 spe\u0142nienia jego \u017c\u0105da\u0144. Wielkie liczby ludzi poddawa\u0142y si\u0119 temu, przynajmniej pozornie, czy to z powodu oboj\u0119tno\u015bci, korzy\u015bci czy […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2749,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,31],"tags":[],"class_list":["post-2745","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-luzne-rozwazania","category-historia-chrzescijanstwa"],"yoast_head":"\nPaulicjanie [Tondrakowie] -<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2745\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Paulicjanie [Tondrakowie] -\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Wielu uczni\u00f3w Pana od zawsze postrzega\u0142o zjednoczenie Ko\u015bcio\u0142a i pa\u0144stwa jako sprzeczne z Jego nauk\u0105; ale ilekro\u0107 Ko\u015bci\u00f3\u0142 dysponowa\u0142 w\u0142adz\u0105 pa\u0144stwa, u\u017cywa\u0142 jej, aby si\u0142\u0105 t\u0142umi\u0107 ka\u017cdego, kto sprzeciwia\u0142 si\u0119 jego systemowi lub w jakikolwiek spos\u00f3b odmawia\u0142 spe\u0142nienia jego \u017c\u0105da\u0144. Wielkie liczby ludzi poddawa\u0142y si\u0119 temu, przynajmniej pozornie, czy to z powodu oboj\u0119tno\u015bci, korzy\u015bci czy […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2745\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-05-22T15:39:20+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-05-22T15:41:48+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/89897677824.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1947\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"476\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Andrzej z DG\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Andrzej z DG\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2745#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2745\"},\"author\":{\"name\":\"Andrzej z DG\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569\"},\"headline\":\"Paulicjanie [Tondrakowie]\",\"datePublished\":\"2026-05-22T15:39:20+00:00\",\"dateModified\":\"2026-05-22T15:41:48+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2745\"},\"wordCount\":1942,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2745#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/89897677824.jpg\",\"articleSection\":[\"Czytelnia\",\"Ko\u015bci\u00f3\u0142 Pielgrzym\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2745#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2745\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2745\",\"name\":\"Paulicjanie [Tondrakowie] -\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2745#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2745#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/89897677824.jpg\",\"datePublished\":\"2026-05-22T15:39:20+00:00\",\"dateModified\":\"2026-05-22T15:41:48+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2745#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2745\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2745#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/89897677824.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/89897677824.jpg\",\"width\":1947,\"height\":476},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2745#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Paulicjanie [Tondrakowie]\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/\",\"name\":\"\",\"description\":\"Pozwól, \u017ce zajm\u0119 Ci tylko kilka minut...\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569\",\"name\":\"Andrzej z DG\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Andrzej z DG\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Paulicjanie [Tondrakowie] -","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2745","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Paulicjanie [Tondrakowie] -","og_description":"Wielu uczni\u00f3w Pana od zawsze postrzega\u0142o zjednoczenie Ko\u015bcio\u0142a i pa\u0144stwa jako sprzeczne z Jego nauk\u0105; ale ilekro\u0107 Ko\u015bci\u00f3\u0142 dysponowa\u0142 w\u0142adz\u0105 pa\u0144stwa, u\u017cywa\u0142 jej, aby si\u0142\u0105 t\u0142umi\u0107 ka\u017cdego, kto sprzeciwia\u0142 si\u0119 jego systemowi lub w jakikolwiek spos\u00f3b odmawia\u0142 spe\u0142nienia jego \u017c\u0105da\u0144. Wielkie liczby ludzi poddawa\u0142y si\u0119 temu, przynajmniej pozornie, czy to z powodu oboj\u0119tno\u015bci, korzy\u015bci czy […]","og_url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2745","article_published_time":"2026-05-22T15:39:20+00:00","article_modified_time":"2026-05-22T15:41:48+00:00","og_image":[{"width":1947,"height":476,"url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/89897677824.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Andrzej z DG","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Andrzej z DG","Szacowany czas czytania":"10 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2745#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2745"},"author":{"name":"Andrzej z DG","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#\/schema\/person\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569"},"headline":"Paulicjanie [Tondrakowie]","datePublished":"2026-05-22T15:39:20+00:00","dateModified":"2026-05-22T15:41:48+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2745"},"wordCount":1942,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2745#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/89897677824.jpg","articleSection":["Czytelnia","Ko\u015bci\u00f3\u0142 Pielgrzym"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2745#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2745","url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2745","name":"Paulicjanie [Tondrakowie] -","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2745#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2745#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/89897677824.jpg","datePublished":"2026-05-22T15:39:20+00:00","dateModified":"2026-05-22T15:41:48+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#\/schema\/person\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2745#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2745"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2745#primaryimage","url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/89897677824.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/89897677824.jpg","width":1947,"height":476},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2745#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Paulicjanie [Tondrakowie]"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#website","url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/","name":"","description":"Pozwól, \u017ce zajm\u0119 Ci tylko kilka minut...","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#\/schema\/person\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569","name":"Andrzej z DG","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g","caption":"Andrzej z DG"},"sameAs":["https:\/\/www.kilkaminut.pl"],"url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2745","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2745"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2745\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2748,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2745\/revisions\/2748"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2749"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2745"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2745"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2745"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}