{"id":2612,"date":"2026-04-23T02:35:20","date_gmt":"2026-04-23T02:35:20","guid":{"rendered":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2612"},"modified":"2026-05-23T18:00:11","modified_gmt":"2026-05-23T18:00:11","slug":"chrzescijanie-z-rekami-w-kieszeni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2612","title":{"rendered":"Chrze\u015bcijanie peryferyjni – „z r\u0119kami w kieszeni”"},"content":{"rendered":"\n

Wst\u0119p<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Nie ze wszystkim zgadzam si\u0119 z Edwardsem Gene. Przeczyta\u0142em jego trzy ksi\u0105\u017cki: „Zapobieganie roz\u0142amom w ko\u015bciele”, „Listy do zdewastowanego [zdruzgotanego] chrze\u015bcijanina” i „Zamerykanizowane chrze\u015bcija\u0144stwo” i jestem pod wra\u017ceniem trafnych spostrze\u017ce\u0144. Jest potrzeba popatrze\u0107 na nasze polskie „podw\u00f3rko”, gdy\u017c wiele nieprawid\u0142owo\u015bci, o kt\u00f3rych pisa\u0142 Gene dotyka i dewastuje nasze ko\u015bcio\u0142y, spo\u0142eczno\u015bci, wsp\u00f3lnoty. Uwa\u017cam, \u017ce warto popatrze\u0107 na nasze rodzime problemy z perspektywy tych trzech [obecnie t\u0142umaczonych] ksi\u0105\u017cek. Absolutnie nie z perspektywy tylko jednej z nich. Ta trylogia jest, moim zdaniem, \u015bwietnym wst\u0119pem do debaty nad stanem ewangelicznego chrze\u015bcija\u0144stwa w Polsce. Dzi\u015b do Waszych r\u0105k oddaj\u0119 jeden z rozdzia\u0142\u00f3w ksi\u0105\u017cki: „Zapobieganie roz\u0142amom w ko\u015bciele”<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Chrze\u015bcijanie peryferyjni<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Teraz chcia\u0142bym przedstawi\u0107 wam wspania\u0142y \u015bwiat chrze\u015bcijan, kt\u00f3rzy \u017cyj\u0105 na obrze\u017cach \u017cycia ko\u015bcielnego! Gdy dojdzie do roz\u0142amu, staj\u0105 si\u0119 oni prawdziw\u0105 beczk\u0105 prochu. Nie wiecie, czym jest problem, dop\u00f3ki nie spr\u00f3bujecie znale\u017a\u0107 chrze\u015bcija\u0144skiego sposobu radzenia sobie z chrze\u015bcijanami peryferyjnymi.<\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli nale\u017cysz do ko\u015bcio\u0142a bardziej tradycyjnego, prawdopodobnie nie zdajesz sobie sprawy z istnienia \u201echrze\u015bcijan z peryferii\u201d. Jednak w mniej formalnych ko\u015bcio\u0142ach ci ludzie s\u0105 zmor\u0105 naszego \u017cycia. Tradycyjny ko\u015bci\u00f3\u0142 dzia\u0142a g\u0142\u00f3wnie w niedziel\u0119 rano, podczas \u015bci\u015ble zorganizowanego spotkania. Z kolei wierni w nieformalnych ko\u015bcio\u0142ach s\u0105 bardzo zaanga\u017cowani w codzienne \u017cycie wsp\u00f3lnoty. Oczywi\u015bcie wi\u0119kszo\u015b\u0107 chrze\u015bcijan preferuje ko\u015bci\u00f3\u0142 bardziej formalny, mniej osobisty. Niekt\u00f3rzy po prostu chc\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 w niedziel\u0119 o jedenastej i wyj\u015b\u0107 w po\u0142udnie. W ka\u017cdym razie \u201ementalno\u015b\u0107 peryferyjna\u201d jest niemal powszechna w chrze\u015bcija\u0144stwie.<\/p>\n\n\n\n

Niemal.<\/p>\n\n\n\n

Wyj\u0105tkiem s\u0105 te nieformalne ko\u015bcio\u0142y, kt\u00f3re spotykaj\u0105 si\u0119 w salonach. Ci ludzie to zazwyczaj bardzo zaanga\u017cowana grupa wierz\u0105cych. Nie s\u0105 to chrze\u015bcijanie peryferyjni. Niestety, od czasu do czasu jaki\u015b chrze\u015bcijanin peryferyjny natrafia na wierz\u0105cych z \u201eko\u015bcio\u0142a domowego\u201d. Jejku, jak im si\u0119 to podoba! (I jak oni wszystko mieszaj\u0105!)<\/p>\n\n\n\n

Chrze\u015bcijanie z peryferii [odwiedzaj\u0105cy] naprawd\u0119 uwielbiaj\u0105 te \u017cywe, nieformalne spotkania. (Spotkania w salonach s\u0105 prawie zawsze bardziej energiczne ni\u017c te odbywaj\u0105ce si\u0119 w bardziej tradycyjnych budynkach ko\u015bcielnych.) Podoba im si\u0119 dzielenie si\u0119, \u015bpiewanie i przes\u0142anie. Szalej\u0105 za \u015bpiewem, lud\u017ami i g\u0142\u0119bi\u0105 przes\u0142ania, kt\u00f3re s\u0142ysz\u0105 w kazaniu. \u201eWow\u201d, m\u00f3wi\u0105 chrze\u015bcijanie z peryferii. \u201eNigdy nie widzia\u0142em czego\u015b takiego!\u201d Na pewno wr\u00f3cimy tu w przysz\u0142ym tygodniu!<\/p>\n\n\n\n

[Nawiasem m\u00f3wi\u0105c problemem wsp\u00f3lnot domowych jest to, \u017ce cz\u0119sto tworz\u0105 je chrze\u015bcijanie z peryferii, „z r\u0119kami w kieszeni”. – uwaga t\u0142umacza]

Niestety, ci ludzie chc\u0105 tylko rado\u015bnie wpa\u015b\u0107 na spotkanie, zgarn\u0105\u0107 korzy\u015bci i chwa\u0142\u0119, a potem rado\u015bnie znowu wyj\u015b\u0107. Bez zaanga\u017cowania. Bez udzia\u0142u. \u201eSpotkaniowi smakosze!\u201d<\/p>\n\n\n\n

Na tego rodzaju mentalno\u015b\u0107 nie ma lekarstwa.<\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli jeste\u015b takim chrze\u015bcijaninem, to (w skr\u00f3cie) chcesz ogrza\u0107 r\u0119ce i serce chwa\u0142\u0105 \u017bYCIA, rado\u015bci\u0105 z niewiarygodnego objawienia, a potem wr\u00f3ci\u0107 do domu i po\u0142o\u017cy\u0107 si\u0119 spa\u0107. To wszystko! Do nast\u0119pnej niedzieli.<\/p>\n\n\n\n

Ty, prosz\u0119 pana, jeste\u015b przekle\u0144stwem \u017cycia ko\u015bcielnego!<\/p>\n\n\n\n

Dlaczego? Poniewa\u017c (1) jeste\u015b tak zdeterminowany, by zdoby\u0107 wszystkie b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa, a (2) jeste\u015b r\u00f3wnie zdeterminowany, by pozosta\u0107 niezobowi\u0105zanym<\/strong>. Okazuje si\u0119, \u017ce najwi\u0119kszy wysi\u0142ek wk\u0142adasz w przekonanie nas do przyj\u0119cia twojego pogl\u0105du na zaanga\u017cowanie. Tw\u00f3j pogl\u0105d na zaanga\u017cowanie, nawiasem m\u00f3wi\u0105c, polega na braku zaanga\u017cowania. Bez wzgl\u0119du na twoje zachowanie, bez wzgl\u0119du na to, co robisz lub m\u00f3wisz, chcesz, aby prowadz\u0105cy grup\u0119 nigdy nie prosi\u0142 ci\u0119 o porzucenie twoich zwyczaj\u00f3w siedzenia na p\u0142ocie.<\/p>\n\n\n\n

Chcesz, aby us\u0142uguj\u0105cy we wsp\u00f3lnocie g\u0142osi\u0142 najpot\u0119\u017cniejsze objawienie w historii Ko\u015bcio\u0142a, a w nast\u0119pnym tygodniu (i w ka\u017cdym kolejnym!) chcia\u0142by\u015b, \u017ceby robi\u0142 to samo. Chcesz widzie\u0107 go tam, na g\u00f3rze, g\u0142osz\u0105cego najdalsze granice objawienia, niezale\u017cnie od tego, jak bardzo twoja samozadowolenie poci\u0105ga Ko\u015bci\u00f3\u0142 w d\u00f3\u0142. A pastor [starszy we wsp\u00f3lnocie, kto\u015b kto jest na czele] nie mo\u017ce si\u0119 zniech\u0119ci\u0107, nawet je\u015bli widzi, jak kopiesz d\u00f3\u0142, w kt\u00f3rym chcesz pogrzeba\u0107 sam cel istnienia Ko\u015bcio\u0142a.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nigdy nie wiedzia\u0142e\u015b, \u017ce ziewanie mo\u017ce by\u0107 tak zara\u017aliwe, prawda? Zobaczmy tylko, co chrze\u015bcijanie peryferyjni robi\u0105 z prawdziwie oddanym zgromadzeniem wierz\u0105cych.<\/p>\n\n\n\n

Chrze\u015bcijanie peryferyjni si\u0119 rozmna\u017caj\u0105!<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Do wspania\u0142ego domowego spotkania po raz pierwszy wkracza chrze\u015bcijanin peryferyjny. Jest absolutnie zachwycony ca\u0142\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105, trosk\u0105 i wsp\u00f3lnot\u0105, kt\u00f3re obserwuje. Widzisz, chrze\u015bcijanin z peryferii lubi ludzi. Wsp\u00f3lnota wydaje si\u0119 by\u0107 jego drugim imieniem. Co wi\u0119cej, kocha Pana… na sw\u00f3j spos\u00f3b. I na pierwszy rzut oka wygl\u0105da na zaanga\u017cowanego.<\/p>\n\n\n\n

Rzeczywi\u015bcie, \u201echrze\u015bcijanin z peryferii\u201d wraca na kolejne spotkania. Wkr\u00f3tce ogrzewa r\u0119ce niemal na pe\u0142ny etat przy ogniu \u017cycia ko\u015bcielnego.<\/p>\n\n\n\n

Nie zdaje sobie jednak sprawy, \u017ce ci ludzie wk\u0142adaj\u0105 ca\u0142e swoje \u017cycie we wsp\u00f3lnot\u0119 i to w\u0142a\u015bnie sprawia, \u017ce spotkania s\u0105 tak niesamowicie wspania\u0142e. Chrze\u015bcijanin z peryferii umrze i p\u00f3jdzie do nieba, nigdy nie poj\u0105wszy tego faktu.<\/p>\n\n\n\n

Chwa\u0142a, \u015bwiat\u0142o, rado\u015b\u0107, wsp\u00f3lnota \u2013 tego w\u0142a\u015bnie pragnie, i to bez wysi\u0142ku. Wydatki duchowe nie s\u0105 zapisane w jego pami\u0119ci.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Jedno dobre s\u0142owo mo\u017cna jednak powiedzie\u0107 o chrze\u015bcijaninie peryferyjnym: uwielbia nawi\u0105zywa\u0107 przyja\u017anie. Mo\u017cna to nazwa\u0107 jego wspania\u0142\u0105 obsesj\u0105. Wkr\u00f3tce zna wszystkich w ko\u015bciele, odwiedza wszystkie domy, uczestniczy we wszystkich spotkaniach wsp\u00f3lnoty.<\/p>\n\n\n\n

Ale na spotkaniu albo siedzi z ty\u0142u, s\u0142uchaj\u0105c, ale nic nie m\u00f3wi\u0105c i nie robi\u0105c, albo dzieli si\u0119… i dzieli si\u0119, i dzieli si\u0119. I dzieli si\u0119… z p\u0142ytko\u015bci\u0105, kt\u00f3ra odzwierciedla brak duchowej g\u0142\u0119bi w jego \u017cyciu. Jest paso\u017cytem, czerpi\u0105cym \u017cycie od innych.<\/p>\n\n\n\n

Ten cz\u0142owiek nie tylko nie jest zaanga\u017cowany, ale jest zaanga\u017cowany w to, by nie by\u0107 zaanga\u017cowanym. Nigdy tak naprawd\u0119 nie dowiaduje si\u0119, o co chodzi w tej grupie \u2013 o jej cel, nadziej\u0119, marzenie, pasj\u0119!<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Gdyby na tym si\u0119 wszystko ko\u0144czy\u0142o, by\u0107 mo\u017ce uda\u0142oby si\u0119 znale\u017a\u0107 spos\u00f3b na powstrzymanie tej duszy. Niestety jednak ten cz\u0142owiek rozmna\u017ca si\u0119. Ma bli\u017aniak\u00f3w, siostry, braci, kuzyn\u00f3w \u2013 wszelkiego rodzaju krewnych. Wkr\u00f3tce spotkanie jest pe\u0142ne takich ludzi. Mno\u017c\u0105 si\u0119 jak kr\u00f3liki. Ich credo brzmi: \u201eChcemy miejsca, gdzie s\u0105 wspania\u0142e wyst\u0119py, wspania\u0142e kazania i wspania\u0142y \u015bpiew, ale gdzie nie wymaga si\u0119 zaanga\u017cowania\u201d.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli inni cz\u0142onkowie ko\u015bcio\u0142a o wysokim poziomie zaanga\u017cowania nie b\u0119d\u0105 ostro\u017cni, pewnego dnia obudz\u0105 si\u0119 i odkryj\u0105, \u017ce w ich ko\u015bciele na jednego zaanga\u017cowanego chrze\u015bcijanina przypada pi\u0119ciu niezaanga\u017cowanych. I liczba ta ro\u015bnie!!<\/p>\n\n\n\n

Chrze\u015bcijanin z peryferii i jego prawo do krytyki<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wy, kt\u00f3rzy nale\u017cycie do grona niezobowi\u0105zanych [niepraktykuj\u0105cych] i kt\u00f3rzy zawsze stoicie na obrze\u017cach, im d\u0142u\u017cej tu jeste\u015bcie, tym bardziej uwa\u017cacie za swoje prawo wyra\u017canie opinii na temat tego, czym jest ten ko\u015bci\u00f3\u0142, [ta wsp\u00f3lnota], jaki jest jego cel i jaki jest poziom zaanga\u017cowania.<\/p>\n\n\n\n

\u201eZastrzegam sobie prawo do uwa\u017cania si\u0119 za jednego z was, do krytykowania wszystkiego, co robicie, oraz do zaprzyja\u017aniania si\u0119 z waszymi wrogami i przedstawiania waszym wrogom innych cz\u0142onk\u00f3w grupy. Nigdy nie krytykujcie mnie za robienie tych rzeczy\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Rola chrze\u015bcijanina z peryferii w roz\u0142amie ko\u015bcielnym<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zobaczmy teraz, jaka jest rola chrze\u015bcijanina z peryferii podczas roz\u0142amu w ko\u015bciele. On z pewno\u015bci\u0105 nie wywo\u0142uje roz\u0142amu. To wymaga wysi\u0142ku! Ale w samym \u015brodku roz\u0142amu m\u00f3wi: \u201eZastrzegam sobie prawo do bycia cz\u0119\u015bci\u0105 roz\u0142amu, do do\u0142\u0105czenia do drugiej grupy, gdy odejd\u0105, do krytykowania was i do dalszego spotykania si\u0119 z wami! Tak, zamierzam pom\u00f3c w roz\u0142amie i jednocze\u015bnie nadal spotyka\u0107 si\u0119 z wami, z tymi samymi lud\u017ami, od kt\u00f3rych si\u0119 od\u0142\u0105czy\u0142em\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Mo\u017cesz nie wierzy\u0107 w to, co w\u0142a\u015bnie przeczyta\u0142e\u015b, ale to prawda. Ten cz\u0142owiek pomaga w roz\u0142amie w ko\u015bciele, a mimo to chce nadal ucz\u0119szcza\u0107 na spotkania! I oczekuje, \u017ce zostanie przyj\u0119ty i kochany, bez pot\u0119pienia jego post\u0119powania.<\/p>\n\n\n\n

Drogi czytelniku, w ko\u0144cu spotka\u0142e\u015b chrze\u015bcijanina peryferyjnego. Gdyby\u015b by\u0142 osob\u0105 prowadz\u0105c\u0105 wsp\u00f3lnot\u0119, co by\u015b zrobi\u0142 z lud\u017ami, kt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105 ci\u0119 za starego potwora, je\u015bli tylko pomy\u015blisz o powstrzymaniu ich przed roz\u0142amem w ko\u015bciele i dalszym ucz\u0119szczaniem do niego? To znaczy, co by\u015b zrobi\u0142, co mo\u017cna by uzna\u0107 za mi\u0142osierdzie?<\/p>\n\n\n\n

Chrze\u015bcijanin peryferyjny jest tykaj\u0105c\u0105 bomb\u0105 w ka\u017cdej grupie chrze\u015bcija\u0144skiej. Wydaje si\u0119, \u017ce le\u017cy w jego naturze pod\u0105\u017canie za dysydentami. Ale oto jego najwi\u0119ksze niebezpiecze\u0144stwo. Jest nieugi\u0119ty w swoim \u017c\u0105daniu, by zachowa\u0107 wszystkie swoje przyja\u017anie w grupie, kt\u00f3r\u0105 rozdzieli\u0142.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Czy tw\u00f3j ko\u015bci\u00f3\u0142 [ twoja wsp\u00f3lnota] jest niezwyk\u0142ym motorem \u017cycia? Czy liczba chrze\u015bcijan peryferyjnych ro\u015bnie? Sukces mo\u017ce wkr\u00f3tce obni\u017cy\u0107 standardy twojego ko\u015bcio\u0142a! Kiedy zaczynasz przyjmowa\u0107 tych ludzi, kt\u00f3rzy przychodz\u0105 raz w tygodniu, nauka o roz\u0142amach w ko\u015bciele m\u00f3wi, \u017ce w\u0142a\u015bnie doda\u0142e\u015b jeden z g\u0142\u00f3wnych sk\u0142adnik\u00f3w roz\u0142amu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Znam tylko jeden spos\u00f3b na os\u0142abienie wp\u0142ywu chrze\u015bcijan peryferyjnych, a jest nim za\u0142o\u017cenie ko\u015bcio\u0142a z\u0142o\u017conego z chrze\u015bcijan peryferyjnych! Postaw na ko\u015bci\u00f3\u0142, kt\u00f3ry t\u0119tni \u201e\u017cyciem\u201d, ale tak naprawd\u0119 nie oczekuje od swoich cz\u0142onk\u00f3w niczego wi\u0119cej ni\u017c \u201echodzenia do ko\u015bcio\u0142a w niedziel\u0119 rano\u201d. Powiniene\u015b by\u0107 w stanie przetrwa\u0107 co najmniej dwie\u015bcie lat bez roz\u0142amu!<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W przeciwnym razie, je\u015bli ro\u015bnie liczba chrze\u015bcijan \u201ez r\u0119kami w kieszeniach, opieraj\u0105cych si\u0119 o s\u0142up\u201d, prawdopodobnie zbli\u017ca si\u0119 roz\u0142am!<\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli w twoim ko\u015bciele jest du\u017ca grupa os\u00f3b z peryferii i je\u015bli \u2013 w przyp\u0142ywie rozs\u0105dku \u2013 spr\u00f3bujesz pozby\u0107 si\u0119 z ko\u015bcio\u0142a chrze\u015bcijan z peryferii, to na pewno dojdzie do roz\u0142amu!<\/p>\n\n\n\n

Jest pewna lekcja, kt\u00f3rej nauczy\u0142em si\u0119 jako nauczyciel w szko\u0142ach publicznych. Zawsze zwracaj uwag\u0119 na poziom ha\u0142asu w klasie i miej \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce je\u015bli ha\u0142as w pomieszczeniu osi\u0105gnie pewien pr\u00f3g, albo wybuchnie b\u00f3jka, albo kto\u015b zostanie ranny. Albo jedno i drugie.<\/p>\n\n\n\n

Podobnie jest w przypadku roz\u0142am\u00f3w w ko\u015bciele. Je\u015bli prawdziwie \u017cywa wsp\u00f3lnota wierz\u0105cych zyska du\u017c\u0105 grup\u0119 [ha\u0142a\u015bliwych] os\u00f3b z peryferii, wkr\u00f3tce dojdzie do roz\u0142amu w tym ko\u015bciele. Nie pytajcie mnie dlaczego, po prostu tak jest.<\/p>\n\n\n\n

Chrze\u015bcija\u0144ski pracownik i chrze\u015bcijanin z peryferii<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Czy chrze\u015bcijanin z peryferii ma biblijne prawo do istnienia? Co za pytanie. Chcia\u0142bym tylko zna\u0107 odpowied\u017a! Je\u015bli nie ma, co z nim zrobi\u0107? Je\u015bli ma, gdzie jest jego miejsce? Czy ma prawo by\u0107 w gronie oddanych wierz\u0105cych? Je\u015bli nie, jak go nie wpu\u015bci\u0107? A je\u015bli ju\u017c tam jest, jakie cywilizowane \u015brodki macie, by si\u0119 go pozby\u0107? Je\u015bli ma prawo by\u0107 cz\u0119\u015bci\u0105 prawdziwie oddanej wsp\u00f3lnoty wierz\u0105cych, co, na mi\u0142o\u015b\u0107 bosk\u0105, zrobi\u0107, by powstrzyma\u0107 go przed zrujnowaniem tej wsp\u00f3lnoty?<\/p>\n\n\n\n

Czy jest tu kto\u015b, kto ma prawdziwie chrze\u015bcija\u0144sk\u0105, nielegalistyczn\u0105, niesekciarsk\u0105 i \u0142agodn\u0105 odpowied\u017a na to pytanie?<\/p>\n\n\n\n

Ten dylemat, co zrobi\u0107 z chrze\u015bcijanami peryferyjnymi, stanowi jedn\u0105 z najwi\u0119kszych udr\u0119k os\u00f3b odpowiedzialnych za wsp\u00f3lnot\u0119. Kiedy chrze\u015bcija\u0144ski pracownik stara si\u0119 budowa\u0107 czyst\u0105, niewinn\u0105, przyzwoit\u0105, otwart\u0105, niesekciarsk\u0105 i nielegalistyczn\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119, jak radzi sobie z chrze\u015bcijanami peryferyjnymi? To znaczy, jak mo\u017ce radzi\u0107 sobie z takimi lud\u017ami, nie staj\u0105c si\u0119 sam, niemi\u0142osiernym, legalistycznym, sekciarskim, surowym, z\u0142o\u015bliwym, gniewnym itp.? Co mo\u017ce zrobi\u0107 s\u0142uga Ewangelii, pracuj\u0105c z peryferyjnymi chrze\u015bcijanami „z r\u0119koma w kieszeni”, co nie b\u0119dzie legalistyczne, nie zaszkodzi ich \u017cyciu, ale sprawi, \u017ce albo \u201enie wejd\u0105\u201d, albo \u201ewyjd\u0105\u201d?<\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli naprawd\u0119 masz praktyczn\u0105, dzia\u0142aj\u0105c\u0105, nie teoretyczn\u0105 odpowied\u017a na to pytanie, daj nam zna\u0107. Szybko!<\/p>\n\n\n\n

Wierz\u0119, \u017ce zaczynasz rozumie\u0107 z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 i niebezpiecze\u0144stwo zwi\u0105zane z obecno\u015bci\u0105 niezaanga\u017cowanych chrze\u015bcijan w twoim ko\u015bciele. W nast\u0119pnym rozdziale odkryjemy jeszcze jedno niebezpiecze\u0144stwo, jakie stwarzaj\u0105 ci ludzie. W rzeczywisto\u015bci najwi\u0119ksze z nich wszystkich.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Rozdzia\u0142 14 z ksi\u0105\u017cki Edwardsa Gene „Zapobieganie roz\u0142amom w ko\u015bciele”
– Chrze\u015bcijanie peryferyjni (cz\u0142onkowie tymczasowi) <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wst\u0119p Nie ze wszystkim zgadzam si\u0119 z Edwardsem Gene. Przeczyta\u0142em jego trzy ksi\u0105\u017cki: „Zapobieganie roz\u0142amom w ko\u015bciele”, „Listy do zdewastowanego [zdruzgotanego] chrze\u015bcijanina” i „Zamerykanizowane chrze\u015bcija\u0144stwo” i jestem pod wra\u017ceniem trafnych spostrze\u017ce\u0144. Jest potrzeba popatrze\u0107 na nasze polskie „podw\u00f3rko”, gdy\u017c wiele nieprawid\u0142owo\u015bci, o kt\u00f3rych pisa\u0142 Gene dotyka i dewastuje nasze ko\u015bcio\u0142y, spo\u0142eczno\u015bci, wsp\u00f3lnoty. Uwa\u017cam, \u017ce warto […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2613,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,34],"tags":[],"class_list":["post-2612","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-luzne-rozwazania","category-zdewastowane-chrzescijanstwo"],"yoast_head":"\nChrze\u015bcijanie peryferyjni - "z r\u0119kami w kieszeni" -<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2612\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Chrze\u015bcijanie peryferyjni - "z r\u0119kami w kieszeni" -\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Wst\u0119p Nie ze wszystkim zgadzam si\u0119 z Edwardsem Gene. Przeczyta\u0142em jego trzy ksi\u0105\u017cki: „Zapobieganie roz\u0142amom w ko\u015bciele”, „Listy do zdewastowanego [zdruzgotanego] chrze\u015bcijanina” i „Zamerykanizowane chrze\u015bcija\u0144stwo” i jestem pod wra\u017ceniem trafnych spostrze\u017ce\u0144. Jest potrzeba popatrze\u0107 na nasze polskie „podw\u00f3rko”, gdy\u017c wiele nieprawid\u0142owo\u015bci, o kt\u00f3rych pisa\u0142 Gene dotyka i dewastuje nasze ko\u015bcio\u0142y, spo\u0142eczno\u015bci, wsp\u00f3lnoty. Uwa\u017cam, \u017ce warto […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2612\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-04-23T02:35:20+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-05-23T18:00:11+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/5735667a.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1950\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"437\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Andrzej z DG\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Andrzej z DG\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"11 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2612#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2612\"},\"author\":{\"name\":\"Andrzej z DG\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569\"},\"headline\":\"Chrze\u015bcijanie peryferyjni – „z r\u0119kami w kieszeni”\",\"datePublished\":\"2026-04-23T02:35:20+00:00\",\"dateModified\":\"2026-05-23T18:00:11+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2612\"},\"wordCount\":2169,\"commentCount\":2,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2612#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/5735667a.jpg\",\"articleSection\":[\"Czytelnia\",\"Zdewastowane chrze\u015bcija\u0144stwo\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2612#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2612\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2612\",\"name\":\"Chrze\u015bcijanie peryferyjni - \\\"z r\u0119kami w kieszeni\\\" -\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2612#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2612#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/5735667a.jpg\",\"datePublished\":\"2026-04-23T02:35:20+00:00\",\"dateModified\":\"2026-05-23T18:00:11+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2612#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2612\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2612#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/5735667a.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/5735667a.jpg\",\"width\":1950,\"height\":437},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2612#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Chrze\u015bcijanie peryferyjni – „z r\u0119kami w kieszeni”\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/\",\"name\":\"\",\"description\":\"Pozwól, \u017ce zajm\u0119 Ci tylko kilka minut...\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569\",\"name\":\"Andrzej z DG\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Andrzej z DG\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Chrze\u015bcijanie peryferyjni - \"z r\u0119kami w kieszeni\" -","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2612","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Chrze\u015bcijanie peryferyjni - \"z r\u0119kami w kieszeni\" -","og_description":"Wst\u0119p Nie ze wszystkim zgadzam si\u0119 z Edwardsem Gene. Przeczyta\u0142em jego trzy ksi\u0105\u017cki: „Zapobieganie roz\u0142amom w ko\u015bciele”, „Listy do zdewastowanego [zdruzgotanego] chrze\u015bcijanina” i „Zamerykanizowane chrze\u015bcija\u0144stwo” i jestem pod wra\u017ceniem trafnych spostrze\u017ce\u0144. Jest potrzeba popatrze\u0107 na nasze polskie „podw\u00f3rko”, gdy\u017c wiele nieprawid\u0142owo\u015bci, o kt\u00f3rych pisa\u0142 Gene dotyka i dewastuje nasze ko\u015bcio\u0142y, spo\u0142eczno\u015bci, wsp\u00f3lnoty. Uwa\u017cam, \u017ce warto […]","og_url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2612","article_published_time":"2026-04-23T02:35:20+00:00","article_modified_time":"2026-05-23T18:00:11+00:00","og_image":[{"width":1950,"height":437,"url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/5735667a.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Andrzej z DG","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Andrzej z DG","Szacowany czas czytania":"11 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2612#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2612"},"author":{"name":"Andrzej z DG","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#\/schema\/person\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569"},"headline":"Chrze\u015bcijanie peryferyjni – „z r\u0119kami w kieszeni”","datePublished":"2026-04-23T02:35:20+00:00","dateModified":"2026-05-23T18:00:11+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2612"},"wordCount":2169,"commentCount":2,"image":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2612#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/5735667a.jpg","articleSection":["Czytelnia","Zdewastowane chrze\u015bcija\u0144stwo"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2612#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2612","url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2612","name":"Chrze\u015bcijanie peryferyjni - \"z r\u0119kami w kieszeni\" -","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2612#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2612#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/5735667a.jpg","datePublished":"2026-04-23T02:35:20+00:00","dateModified":"2026-05-23T18:00:11+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#\/schema\/person\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2612#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2612"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2612#primaryimage","url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/5735667a.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/5735667a.jpg","width":1950,"height":437},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2612#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Chrze\u015bcijanie peryferyjni – „z r\u0119kami w kieszeni”"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#website","url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/","name":"","description":"Pozwól, \u017ce zajm\u0119 Ci tylko kilka minut...","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#\/schema\/person\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569","name":"Andrzej z DG","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g","caption":"Andrzej z DG"},"sameAs":["https:\/\/www.kilkaminut.pl"],"url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2612","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2612"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2612\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2752,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2612\/revisions\/2752"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2613"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2612"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2612"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2612"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}