{"id":2590,"date":"2026-04-14T11:12:15","date_gmt":"2026-04-14T11:12:15","guid":{"rendered":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2590"},"modified":"2026-04-15T02:23:57","modified_gmt":"2026-04-15T02:23:57","slug":"rozlamy-w-kosciele-ktory-znalem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2590","title":{"rendered":"Roz\u0142amy w ko\u015bciele kt\u00f3ry zna\u0142em"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Czy wasz ko\u015bci\u00f3\u0142 stoi w obliczu roz\u0142amu, czy te\u017c niedawno go prze\u017cy\u0142? Je\u015bli tak, to ta ksi\u0105\u017cka jest w\u0142a\u015bnie dla was.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pocieszy was \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce wasze do\u015bwiadczenie nie jest odosobnione, a problemy i udr\u0119ki, kt\u00f3rych do\u015bwiadczacie, nie s\u0105 w \u017cadnym razie niczym niezwyk\u0142ym. Roz\u0142am w ko\u015bciele powoduje wiele problem\u00f3w mi\u0119dzy chrze\u015bcijanami oraz w relacjach z przyjaci\u00f3\u0142mi \u201epo drugiej stronie\u201d. Edwards zajmuje si\u0119 tymi wszystkimi problemami w spos\u00f3b bezpo\u015bredni i bez ogr\u00f3dek. Nie opowiadaj\u0105c si\u0119 po niczyjej stronie, przedstawia z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 problem\u00f3w i b\u00f3lu zwi\u0105zanego z podzia\u0142em, a tak\u017ce oferuje wytyczne dotycz\u0105ce post\u0119powania i proponuje \u201eprofilaktyk\u0119\u201d.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"500\" height=\"752\" src=\"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/654143785a.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2591\" style=\"width:264px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/654143785a.jpg 500w, https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/654143785a-199x300.jpg 199w\" sizes=\"auto, (max-width: 500px) 100vw, 500px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>DEDYKACJA<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dla ka\u017cdego duchownego, kt\u00f3ry w obliczu mo\u017cliwo\u015bci roz\u0142amu w ko\u015bciele \u2013 bez wzgl\u0119du na to, jak niesprawiedliwy by on nie by\u0142 \u2013 odmawia walki. Dla ka\u017cdego chrze\u015bcijanina, kt\u00f3ry bez wzgl\u0119du na to, jak niezadowalaj\u0105ca mo\u017ce by\u0107 sytuacja w ko\u015bciele, odmawia przy\u0142\u0105czenia si\u0119 do frakcji narzekaj\u0105cej. .<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dla wszystkich wierz\u0105cych, kt\u00f3rzy \u2013 w obliczu roz\u0142amu w ko\u015bciele \u2013 wybieraj\u0105 raczej ukrzy\u017cowanie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>S\u0141OWO PODZI\u0118KOWANIA<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po uko\u0144czeniu tego r\u0119kopisu poprosi\u0142em chrze\u015bcija\u0144skiego prawnika i dobrego przyjaciela, Toma Brandona, o dodanie rozdzia\u0142u do tej ksi\u0105\u017cki. Kiedy przeczytacie to, co napisa\u0142, zrozumiecie, dlaczego poprosi\u0142em go o dodanie swoich spostrze\u017ce\u0144 do tej ksi\u0105\u017cki. Tom wcze\u015bniej s\u0142u\u017cy\u0142 w pe\u0142nym wymiarze godzin w Christian Legal Society, a obecnie pe\u0142ni pe\u0142noetatow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 pojednania. Chcia\u0142bym poleci\u0107 pos\u0142ug\u0119 Toma wszystkim, kt\u00f3rzy czytaj\u0105 t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119, maj\u0105c pewno\u015b\u0107, \u017ce w \u017cyciu wielu z was nadejdzie dzie\u0144, w kt\u00f3rym jego pomoc b\u0119dzie potrzebna i doceniona. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">I jeszcze jeden wyraz wdzi\u0119czno\u015bci. Jeszcze raz dzi\u0119kuj\u0119, Ann Witkower, za redakcj\u0119 tej ksi\u0105\u017cki. Bez Ciebie nie by\u0142oby ksi\u0105\u017cek.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Rozdzia\u0142 1<br>Roz\u0142amy w ko\u015bciele kt\u00f3ry zna\u0142em<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mia\u0142em dziewi\u0119\u0107 lat, kiedy po raz pierwszy by\u0142em \u015bwiadkiem roz\u0142amu w ko\u015bciele. Moja rodzina mieszka\u0142a wtedy w Bay City w Teksasie. Opowiem wam histori\u0119 tego roz\u0142amu i innych, kt\u00f3rych by\u0142em \u015bwiadkiem. Musicie us\u0142ysze\u0107 te historie, poniewa\u017c mog\u0105 one uratowa\u0107 wam \u017cycie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gdy tylko przeprowadzili\u015bmy si\u0119 do Bay City, moja mama sta\u0142a si\u0119 jedn\u0105 z \u201ewiernych\u201d w jedynym ko\u015bciele po\u0142udniowych baptyst\u00f3w w mie\u015bcie. Kocha\u0142a ten ko\u015bci\u00f3\u0142 i chodzi\u0142a na wszystkie spotkania, tak jak wszyscy pobo\u017cni bapty\u015bci. Wci\u0105\u017c mam \u017cywe wspomnienia, na przyk\u0142ad o tym, jak ona i kilka innych os\u00f3b z ko\u015bcio\u0142a potajemnie zbiera\u0142o pieni\u0105dze, aby zrobi\u0107 pastorowi niespodziank\u0119 w postaci nowego samochodu w dniu jego urodzin. Podobnie jak wielu innych w ko\u015bciele, moja mama mia\u0142a o pastorze bardzo wysokie mniemanie. Niestety, opinia ta nie by\u0142a jednomy\u015blna.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W mojej pami\u0119ci na zawsze zapisa\u0142 si\u0119 obraz \u015brodowego wieczornego posiedzenia rady ko\u015bcio\u0142a. Wiedzia\u0142em tylko, \u017ce dosz\u0142o do jakiego\u015b sporu, a chrze\u015bcijanie rzucali na siebie s\u0142owami. Moja mama, Gladys, pr\u00f3bowa\u0142a wsta\u0107 i co\u015b powiedzie\u0107, ale zamiast tego wybuchn\u0119\u0142a p\u0142aczem. Tej nocy, na oczach dziewi\u0119cioletniego ch\u0142opca, ko\u015bci\u00f3\u0142 si\u0119 rozpad\u0142. Nie wiem, z jakiego powodu. Wiem tylko, \u017ce pastor odszed\u0142. Nied\u0142ugo potem powsta\u0142 inny ko\u015bci\u00f3\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W wyniku tego niezwykle emocjonalnego i fizycznie wyniszczaj\u0105cego roz\u0142amu mama zabra\u0142a swoich dw\u00f3ch syn\u00f3w do Pierwszego Ko\u015bcio\u0142a Chrze\u015bcija\u0144skiego, aby tam kontynuowa\u0107 rodzinne \u017cycie religijne. Prawdopodobnie wyr\u00f3s\u0142bym na chrze\u015bcijanina a nie na baptyst\u0119 (gra s\u0142\u00f3w zamierzona), gdyby nie to, \u017ce wkr\u00f3tce po przybyciu do ko\u015bcio\u0142a chrze\u015bcija\u0144skiego dosz\u0142o tam do k\u0142\u00f3tni!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Moja matka nigdy si\u0119 z tego nie otrz\u0105sn\u0119\u0142a. (Ca\u0142kowicie przesta\u0142a chodzi\u0107 do ko\u015bcio\u0142a, cho\u0107 nigdy nie przesta\u0142a kocha\u0107 Pana.) W rzeczywisto\u015bci prze\u017cy\u0142a ca\u0142kowite za\u0142amanie emocjonalne. Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, ca\u0142kowite za\u0142amanie emocjonalne nie jest niczym niezwyk\u0142ym, w przypadku roz\u0142amu w ko\u015bciele. Zapami\u0119tajcie ten fakt.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gladys nie by\u0142a &nbsp;jedyn\u0105 osob\u0105 g\u0142\u0119boko dotkni\u0119t\u0105 tym roz\u0142amem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pokolenie p\u00f3\u017aniej, kiedy nikt w Bay City nawet nie wiedzia\u0142, \u017ce odwiedzaj\u0105cy ich miasto pastor, Gene Edwards, kiedykolwiek tam mieszka\u0142, zauwa\u017cy\u0142em, \u017ce b\u00f3l, szkody i pami\u0119\u0107 o tym roz\u0142amie wci\u0105\u017c by\u0142y \u017cywe w Bay City.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nic nie dor\u00f3wnuje podzia\u0142om w ko\u015bciele pod wzgl\u0119dem si\u0142y, kt\u00f3ra powoduje, \u017ce chrze\u015bcijanie przestaj\u0105 pod\u0105\u017ca\u0107 za Panem. Grzech, pokusa, cudzo\u0142\u00f3stwo, rozw\u00f3d, choroba \u2013 wszystko to blednie w obliczu si\u0142y roz\u0142amu. Na podstawie moich przemy\u015ble\u0144 doszed\u0142em do wniosku, \u017ce wi\u0119cej chrze\u015bcijan odwr\u00f3ci\u0142o si\u0119 od spraw Bo\u017cych z powodu podzia\u0142\u00f3w w ko\u015bciele ni\u017c z jakiegokolwiek innego powodu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kr\u00f3tko po tych dw\u00f3ch kryzysach w ko\u015bciele w Bay City m\u00f3j tata zosta\u0142 przeniesiony do nowej firmy naftowej w pe\u0142nym kurzu miasteczku Cleveland w Teksasie, s\u0142yn\u0105cym z tartak\u00f3w. Jak to robi\u0105 wszyscy porz\u0105dni po\u0142udniowi bapty\u015bci, przenios\u0142em sw\u00f3j \u201elist\u201d &nbsp;do tamtejszego lokalnego ko\u015bcio\u0142a baptyst\u00f3w. Nie zd\u0105\u017cy\u0142em nawet usi\u0105\u015b\u0107 w \u0142awce, gdy w ko\u015bciele wybuch\u0142a k\u0142\u00f3tnia! I to w\u0142a\u015bnie podczas niedzielnego porannego nabo\u017ce\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Scena: pastor z\u0142o\u017cy\u0142 rezygnacj\u0119, a potem pope\u0142ni\u0142 b\u0142\u0105d, dodaj\u0105c kilka s\u0142\u00f3w. W poprzedni\u0105 \u015brod\u0119 wieczorem zosta\u0142 fizycznie zaatakowany przez jednego z diakon\u00f3w. &nbsp;Kiedy w\u0142a\u015bnie mia\u0142 nawi\u0105za\u0107 do tego incydentu, kto\u015b z \u0142awek zerwa\u0142 si\u0119 na r\u00f3wne nogi i zacz\u0105\u0142 na niego krzycze\u0107.)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mia\u0142em trzyna\u015bcie lat. To by\u0142 m\u00f3j trzeci roz\u0142am w ko\u015bciele w ci\u0105gu czterech lat. Przez nast\u0119pne dwa lata prowadzi\u0142em \u017cycie \u201ewolne od podzia\u0142\u00f3w\u201d. Trudno o wi\u0119ksze szcz\u0119\u015bcie. Potem, w wieku pi\u0119tnastu lat, poszed\u0142em na studia. Przyjecha\u0142em do miasteczka uniwersyteckiego Commerce w Teksasie tu\u017c po tym, jak tamtejszy Pierwszy Ko\u015bci\u00f3\u0142 Baptyst\u00f3w wyrzuci\u0142 swojego pastora.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00f3\u017c, p\u00f3\u0142tora roku p\u00f3\u017aniej, dzie\u0144 przed moimi siedemnastymi urodzinami, nawr\u00f3ci\u0142em si\u0119 do Jezusa Chrystusa. Tak, czasami zostajesz baptyst\u0105, a potem zostajesz zbawionym! Mniej wi\u0119cej w tym samym czasie dr Elmer Page zosta\u0142 nowym pastorem tego ko\u015bcio\u0142a. Musz\u0119 od razu powiedzie\u0107, \u017ce ten cz\u0142owiek wiele dla mnie znaczy\u0142 jako dla nowego chrze\u015bcijanina, a p\u00f3\u017aniej jako dla m\u0142odego duchownego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przybywaj\u0105c do Commerce, aby obj\u0105\u0107 stanowisko pastora najwi\u0119kszego ko\u015bcio\u0142a w tym uniwersyteckim miasteczku, dr Page nie wiedzia\u0142, \u017ce wkracza do gniazda szerszeni. Zanim dr Page zosta\u0142 powo\u0142any do tego ko\u015bcio\u0142a, diakoni byli podzieleni co do tego, kt\u00f3ry z dw\u00f3ch m\u0119\u017cczyzn powinien zosta\u0107 ich nowym pastorem. Jedna frakcja ostatecznie zwyci\u0119\u017cy\u0142a i powo\u0142ano dr. Page&#8217;a. Wieszcz\u0105ca katastrof\u0119 walka by\u0142a nieunikniona.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zawsze trudno jest zrozumie\u0107 wiele czynnik\u00f3w, kt\u00f3re sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na walk\u0119 w ko\u015bciele. Kto jest w stanie prze\u015bledzi\u0107 z\u0142o\u017cone korzenie i tkank\u0119 spo\u0142eczno\u015bci, jej przesz\u0142e konflikty, animozje, kliki, wa\u015bnie i niezagojone rany z przesz\u0142o\u015bci? Wszyscy wygl\u0105damy tak pi\u0119knie, gdy zbieramy si\u0119 w niedziel\u0119, ubrani w garnitury i u\u015bmiechni\u0119ci. \u017baden z tych ukrytych pr\u0105d\u00f3w nie jest widoczny. Ale one tam s\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie, nie potrafimy zrozumie\u0107 wszystkich czynnik\u00f3w, kt\u00f3re sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na roz\u0142am w ko\u015bciele, ale pewnej nocy siedzia\u0142em w pierwszym rz\u0119dzie i obserwowa\u0142em, jak ten konkretny ko\u015bci\u00f3\u0142 rozpada si\u0119 na kawa\u0142ki. Mia\u0142em by\u0107 g\u0142\u00f3wnym m\u00f3wc\u0105 tego wieczoru. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce mia\u0142em szcz\u0119\u015bcie, \u017ce uda\u0142o mi si\u0119 przeczyta\u0107 jeden werset z Pisma \u015awi\u0119tego. Ca\u0142e nabo\u017ce\u0144stwo zdominowa\u0142a ta walka. Historia przedstawia si\u0119 nast\u0119puj\u0105co.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jako student pobliskiego uniwersytetu nale\u017ca\u0142em do grupy chrze\u015bcija\u0144skich student\u00f3w, kt\u00f3rzy bardzo kochali Pana i siebie nawzajem. Wiele razem przeszli\u015bmy i razem prze\u017cyli\u015bmy niezwyk\u0142e chwile z Panem. B\u0119d\u0105c studentami, nie mieli\u015bmy poj\u0119cia o wewn\u0119trznych zmaganiach tocz\u0105cych si\u0119 w ko\u015bciele.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Paradoksalnie, ko\u015bci\u00f3\u0142 osi\u0105ga\u0142 niesamowite wyniki ewangelizacyjne w\u0142a\u015bnie w czasie, gdy trwa\u0142 ten tl\u0105cy si\u0119 konflikt. Setki ludzi nawraca\u0142o si\u0119 do Pana. Mimo to dr Page znajdowa\u0142 si\u0119 pod ogromn\u0105 presj\u0105, by zrezygnowa\u0107. \u201eDruga grupa\u201d nadal chcia\u0142a, by ten drugi cz\u0142owiek by\u0142 ich pastorem. (Niestety, ten drugi kaznodzieja tylko podsyca\u0142 sytuacj\u0119!)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W\u0142a\u015bnie w tym trudnym czasie B\u00f3g powo\u0142a\u0142 mnie do s\u0142u\u017cby. &nbsp;Kilka dni p\u00f3\u017aniej uko\u0144czy\u0142em studia i rozpocz\u0105\u0142em seminarium. W tym czasie dr Page poprosi\u0142 mnie, abym wyg\u0142osi\u0142 kazanie w nast\u0119pn\u0105 niedziel\u0119 wieczorem. Zgodzi\u0142em si\u0119. W ko\u0144cu zaproszenie brzmia\u0142o do\u015b\u0107 niewinnie. Poza tym mia\u0142em osiemna\u015bcie lat, by\u0142em kaznodziej\u0105 i studentem seminarium dopiero od kilku dni, a by\u0142o to zaproszenie do przemawiania w \u201ePierwszym Ko\u015bciele\u201d. Oczywi\u015bcie, \u017ce si\u0119 zgodzi\u0142em! Nie wiedzia\u0142em jednak, \u017ce zaraz zostan\u0119 rzucony lwom na po\u017carcie. Widzicie t\u0105 sytuacj\u0119. W nast\u0119pn\u0105 niedziel\u0119 rano dr Page zaskoczy\u0142 wszystkich. Zrezygnowa\u0142. To sprawi\u0142o, \u017ce zosta\u0142em kaznodziej\u0105 podczas wieczornego nabo\u017ce\u0144stwa w ko\u015bciele, kt\u00f3ry teraz nie mia\u0142 pastora. To, co wydarzy\u0142o si\u0119 tego wieczoru, jest naprawd\u0119 niemo\u017cliwe do opisania lub uwierzenia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tego wieczoru wysiad\u0142em z samochodu, obszed\u0142em budynek ko\u015bcio\u0142a do ty\u0142u i otworzy\u0142em drzwi do garderoby ch\u00f3ru. Tego wieczoru mia\u0142 \u015bpiewa\u0107 \u201ech\u00f3r m\u0142odzie\u017cowy\u201d, wi\u0119c sala by\u0142a pe\u0142na moich przyjaci\u00f3\u0142 ze studi\u00f3w. Wszyscy byli podekscytowani, poniewa\u017c tego wieczoru kazanie mia\u0142 wyg\u0142osi\u0107 jeden z nich. Dyrygent ch\u00f3ru natomiast sta\u0142 w oszo\u0142omi\u0105cej ciszy, jak cz\u0142owiek, kt\u00f3ry zobaczy\u0142 sal\u0119 pe\u0142n\u0105 duch\u00f3w. I tak w\u0142a\u015bnie by\u0142o. W\u0142a\u015bnie otworzy\u0142em drzwi i zerkn\u0105\u0142em na zgromadzonych. W\u015br\u00f3d zgromadzonych siedzieli diakoni, kt\u00f3rzy nie byli w tym ko\u015bciele od dziesi\u0119ciu lat. Byli tam cz\u0142onkowie ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3rzy nie uczestniczyli w nabo\u017ce\u0144stwie od dwudziestu pi\u0119ciu lat.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rozbrzmia\u0142a muzyka. Ch\u00f3r wyszed\u0142. Poszed\u0142em za nim i zaj\u0105\u0142em miejsce przy kazalnicy. Widok, kt\u00f3ry ukaza\u0142 si\u0119 moim oczom, by\u0142 niepoj\u0119ty. Budynek by\u0142 wype\u0142niony po brzegi. Balkon, kt\u00f3ry zazwyczaj nigdy nie by\u0142 u\u017cywany, by\u0142 pe\u0142ny. To by\u0142a najwi\u0119ksza liczba ludzi, jak\u0105 kiedykolwiek widzia\u0142em w tym ko\u015bciele w niedzielny wiecz\u00f3r. Przez kr\u00f3tk\u0105 chwil\u0119 ten m\u0142ody, g\u0142upi dzieciak pomy\u015bla\u0142, \u017ce wszyscy przyszli pos\u0142ucha\u0107 jego kazania.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Czy musz\u0119 to m\u00f3wi\u0107? Nie przyszli z mojego powodu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00f3j brat przyszed\u0142 tego wieczoru, \u017ceby mnie pos\u0142ucha\u0107. Pewnej pobo\u017cnej chrze\u015bcijance uda\u0142o si\u0119 po raz pierwszy w \u017cyciu wprowadzi\u0107 do ko\u015bcio\u0142a swojego niezbawionego m\u0119\u017ca, bo w\u0142a\u015bnie ja przemawia\u0142em. Kilka innych os\u00f3b prawdopodobnie przysz\u0142o pos\u0142ucha\u0107 mojego przem\u00f3wienia, ale za nic nie mog\u0142em rozgry\u017a\u0107, kim byli wszyscy pozostali ludzie. .<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nabo\u017ce\u0144stwo rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 \u015bpiewem, a nast\u0119pnie modlitw\u0105. Nadszed\u0142 czas na wieczorne przes\u0142anie. Gdy mia\u0142em w\u0142a\u015bnie podej\u015b\u0107 do kazalnicy, kto\u015b ze zgromadzonych wsta\u0142 i powiedzia\u0142: \u201eWnosz\u0119 wniosek, aby\u015bmy przeszli do zebrania ko\u015bcielnego\u201d. Natychmiast pad\u0142o: \u201ePopieram wniosek\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dopiero nast\u0119pnego dnia dowiedzia\u0142em si\u0119 dok\u0142adnie, co doprowadzi\u0142o do tej tragicznej sceny. Wygl\u0105da na to, \u017ce zaraz po niedzielnym porannym nabo\u017ce\u0144stwie pozbawieni praw diakoni sp\u0119dzili ca\u0142y dzie\u0144 na telefonowaniu do wszystkich cz\u0142onk\u00f3w ko\u015bcio\u0142a, na kt\u00f3rych mogli liczy\u0107, \u017ce zag\u0142osuj\u0105 po ich stronie. Ten ogromny t\u0142um zebra\u0142 si\u0119 w jednym celu: odzyska\u0107 kontrol\u0119 nad ko\u015bcio\u0142em.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To, co wydarzy\u0142o si\u0119 p\u00f3\u017aniej, przez wiele lat pozostawa\u0142o koszmarem w umys\u0142ach setek wierz\u0105cych. Przez ponad dwie godziny trwa\u0142a walka s\u0142\u00f3w i racji. By\u0142o to brutalne. Nawet teraz moje pi\u00f3ro dr\u017cy, gdy wspominam ten przera\u017caj\u0105cy wiecz\u00f3r. By\u0142a to walka brata przeciwko bratu, siostry przeciwko siostrze. W ko\u0144cu odby\u0142o si\u0119 g\u0142osowanie; \u201ewykluczeni\u201d powr\u00f3cili. W chwili, gdy podliczono g\u0142osy, dziesi\u0105tki ludzi zacz\u0119\u0142y wychodzi\u0107. Ich zadanie zosta\u0142o wykonane.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Co zrobi\u0142em tamtej nocy? Podszed\u0142em do kazalnicy, otworzy\u0142em Bibli\u0119 i przeczyta\u0142em te s\u0142owa: \u201eJe\u015bli si\u0119 nie nawr\u00f3cicie, wszyscy zginiecie\u201d \u2013 i zako\u0144czy\u0142em spotkanie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce to by\u0142o moje wprowadzenie do s\u0142u\u017cby kaznodziejskiej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(Po spotkaniu podszed\u0142 do mnie misjonarz, kt\u00f3ry by\u0142 w\u015br\u00f3d s\u0142uchaczy, i powiedzia\u0142: \u201eGene, je\u015bli przez reszt\u0119 \u017cycia b\u0119dziesz wykazywa\u0142 tyle m\u0105dro\u015bci w swojej s\u0142u\u017cbie, b\u0119dziesz naprawd\u0119 m\u0105drym cz\u0142owiekiem\u201d. Te s\u0142owa posz\u0142y na marne. Od tamtej nocy ani razu nie mia\u0142em a\u017c tyle m\u0105dro\u015bci!)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zaledwie kilka dni temu by\u0142em w Teksasie na zje\u017adzie absolwent\u00f3w tych wspania\u0142ych chrze\u015bcija\u0144skich dzieciak\u00f3w, z kt\u00f3rymi studiowa\u0142em..*<br><br>* Zobacz wst\u0119p do ksi\u0105\u017cki \u201eThe Inward Journey\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Uda\u0142o nam si\u0119 utrzyma\u0107 kontakt przez ponad pokolenie. <strong>Nawet na zje\u017adzie, trzydzie\u015bci sze\u015b\u0107 lat p\u00f3\u017aniej, pami\u0119tano t\u0119 okropn\u0105 noc i ponownie prze\u017cywano b\u00f3l. Pomy\u015blcie o tym. Trzydzie\u015bci sze\u015b\u0107 lat, a b\u00f3l wci\u0105\u017c tam by\u0142. To wspomnienie, kt\u00f3rego nie mo\u017cemy zapomnie\u0107. Planujemy spotka\u0107 si\u0119 ponownie, gdy wszyscy sko\u0144czymy siedemdziesi\u0105t lat. Nawet wtedy b\u0119dziemy pami\u0119ta\u0107 t\u0119 noc i dr\u017ce\u0107<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mo\u017cna sobie tylko wyobrazi\u0107, jak wygl\u0105da\u0142y dni bezpo\u015brednio po tej walce. Imi\u0119 Pana zosta\u0142o poha\u0144bione w ca\u0142ej lokalnej spo\u0142eczno\u015bci. Kilka os\u00f3b zachorowa\u0142o fizycznie. Przynajmniej jedna osoba z naszej grupy chorowa\u0142a &nbsp;prawie przez rok. Chrze\u015bcijanie stali si\u0119 zgorzkniali. Ko\u015bci\u00f3\u0142, oczywi\u015bcie, zosta\u0142 rozdarty na strz\u0119py.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale oto fakt, kt\u00f3ry musi was poruszy\u0107: tamtej nocy w Pierwszym Ko\u015bciele Baptyst\u00f3w w Commerce w Teksasie wielu chrze\u015bcijan na widowni by\u0142o \u015bwiadkami trzeciego, czwartego lub pi\u0105tego roz\u0142amu w ko\u015bciele. <strong>Wiedzcie, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 chrze\u015bcijan jest w stanie znie\u015b\u0107 tylko okre\u015blon\u0105 liczb\u0119 podzia\u0142\u00f3w, zanim ca\u0142kowicie odejd\u0105 z ko\u015bcio\u0142a. Niekt\u00f3rzy chrze\u015bcijanie przetrwaj\u0105 jeden roz\u0142am. Nieliczni przetrwaj\u0105 dwa. Garstka ludzi o sercach z \u017celaza mo\u017ce przetrwa\u0107 trzy. To mniej wi\u0119cej granica ludzkiej wytrzyma\u0142o\u015bci. To twardy, bezlitosny fakt. Pami\u0119taj o tym w dniu, w kt\u00f3rym zamierzasz rozpocz\u0105\u0107 lub do\u0142\u0105czy\u0107 do swojej pierwszej walki w ko\u015bciele.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">By\u0107 mo\u017ce przetrwasz roz\u0142am w ko\u015bciele, do kt\u00f3rego do\u0142\u0105czysz, zw\u0142aszcza je\u015bli jest to tw\u00f3j pierwszy. Ale wielu innych w twojej grupie nie przetrwa, poniewa\u017c nie b\u0119dzie to dla nich pierwszy raz. Dla wielu ten roz\u0142am b\u0119dzie ostatnim! P\u00f3\u017aniej, gdy si\u0119 doro\u015bniesz, nadejdzie twoja kolej. B\u0119dziesz \u015bwiadkiem swojej drugiej lub trzeciej walki ko\u015bcielnej. A gdzie\u015b przy trzeciej lub czwartej, bez wzgl\u0119du na to, kim jeste\u015b, osi\u0105gniesz kres swoich mo\u017cliwo\u015bci duchowego przetrwania.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pytam ci\u0119, drogi czytelniku, czy cokolwiek, w co wierzysz lub my\u015blisz, jakakolwiek doktryna, jakakolwiek opinia, kt\u00f3r\u0105 wyznajesz, jest warta takiej rzezi? W ka\u017cdej walce ko\u015bcielnej s\u0105 tacy, kt\u00f3rzy gin\u0105 po raz trzeci. Czy chcesz mie\u0107 sw\u00f3j udzia\u0142 w zniszczeniu \u017cycia wierz\u0105cego?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W Rzymian 2:24 znajduje si\u0119 werset, kt\u00f3ry m\u00f3wi: \u201ePrzeklinali imi\u0119 Boga z waszego powodu\u201d. S\u0105 chrze\u015bcijanie i niechrze\u015bcijanie, kt\u00f3rzy wychodz\u0105 z ko\u015bcio\u0142a i w tej chwili porzucaj\u0105 wszelkie oznaki, cz\u0119sto pozorne bycia chrze\u015bcijaninem (lub zostania chrze\u015bcijaninem) z powodu post\u0119powania chrze\u015bcijan. Niestety, sta\u0142o si\u0119 to tamtej nocy w Commerce w Teksasie dawno temu. Dzia\u0142o si\u0119 to tysi\u0105ce razy w setkach tysi\u0119cy ko\u015bcio\u0142\u00f3w w ca\u0142ym naszym kraju. Jutro wydarzy si\u0119 to ponownie, gdzie\u015b tam.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pewnego dnia znajdziesz si\u0119 na spotkaniu takim jak to, na kt\u00f3rym by\u0142em, tam we wschodnim Teksasie. Potrzeba pewnego rodzaju odwagi, by wywo\u0142a\u0107 roz\u0142am, do\u0142\u0105czy\u0107 do roz\u0142amu lub walczy\u0107 z tymi, kt\u00f3rzy si\u0119 dziel\u0105. Ale jest to odwaga, kt\u00f3rej nie potrzebujemy, bo jest to odwaga zrodzona z upadku cz\u0142owieka!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Trzymajcie si\u0119 z dala od roz\u0142am\u00f3w.<br>S\u0105 one rodzajem duchowego szale\u0144stwa.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A je\u015bli my\u015blicie, \u017ce k\u0142\u00f3tnie w ko\u015bciele s\u0105 rzadko\u015bci\u0105, pami\u0119tajcie o tym. Mia\u0142em osiemna\u015bcie lat tamtej nocy w Commerce w Teksasie. By\u0142em chrze\u015bcijaninem nieca\u0142e dwa lata, a mimo to by\u0142em \u015bwiadkiem czterech walk w ko\u015bciele w ci\u0105gu dziewi\u0119ciu lat.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wed\u0142ug moich najlepszych oblicze\u0144 oko\u0142o pi\u0119\u0107 procent wszystkich ko\u015bcio\u0142\u00f3w protestanckich i wsp\u00f3lnot rozpada si\u0119 ka\u017cdego roku. Oznacza\u0142oby to oko\u0142o pi\u0119tnastu tysi\u0119cy roz\u0142am\u00f3w rocznie w samej Ameryce. Te martwe ko\u015bcio\u0142y wydaj\u0105 si\u0119 rozdziela\u0107 najrzadziej, wi\u0119c niekt\u00f3re musz\u0105 rozdziela\u0107 si\u0119 cz\u0119sto.<br><br>Jedn\u0105 z najtrudniejszych rzeczy do zrozumienia dla nowego chrze\u015bcijanina jest to, \u017ce chrze\u015bcijanie si\u0119 dziel\u0105, k\u0142\u00f3c\u0105, walcz\u0105 i bezlito\u015bnie si\u0119 nawzajem niszcz\u0105. <strong>Niewiara w ten makabryczny fakt mo\u017ce ci\u0119 zniszczy\u0107<\/strong>. Uwierz w to. Szanse, \u017ce wkr\u00f3tce znajdziesz si\u0119 w okropnej b\u00f3jce ko\u015bcielnej, wynosz\u0105 oko\u0142o 100%.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trzy lata po rozpocz\u0119ciu studi\u00f3w w seminarium zosta\u0142em powo\u0142any na pastora ko\u015bcio\u0142a baptyst\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trzy lata p\u00f3\u017aniej zosta\u0142em powo\u0142any do innego zboru, gdzie pozosta\u0142em przez dwa lata. Czy mo\u017cesz w to uwierzy\u0107, uda\u0142o mi si\u0119 prze\u017cy\u0107 ca\u0142e te pi\u0119\u0107 lat bez bycia \u015bwiadkiem roz\u0142amu w ko\u015bciele?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(W rzeczywisto\u015bci jestem jednym z najbardziej szcz\u0119\u015bliwych duchownych. Osobi\u015bcie widzia\u0142em tylko jeden roz\u0142am w mojej pos\u0142udze.)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pod koniec mojej drugiej pos\u0142ugi duszpasterskiej, w wieku dwudziestu sze\u015bciu lat, zosta\u0142em ewangelist\u0105 Ko\u015bcio\u0142a Po\u0142udniowych Baptyst\u00f3w. Ach, to jest \u017cycie! Przyje\u017cd\u017casz do ko\u015bcio\u0142a w niedzielny poranek, przez tydzie\u0144 wyg\u0142aszasz kazania ewangelizacyjne, a w nast\u0119pn\u0105 niedziel\u0119 wyje\u017cd\u017casz lub wylatujesz, zupe\u0142nie bez szwanku. W rzeczywisto\u015bci zazwyczaj odje\u017cd\u017casz jako swego rodzaju bohater. W\u0142a\u015bciwie nie pami\u0119tam, \u017cebym przez wszystkie lata, kiedy by\u0142em ewangelist\u0105, zyska\u0142 cho\u0107by jednego wroga. Wiod\u0142em \u017cycie jak z bajki. Ale z pastorami, z kt\u00f3rymi pracowa\u0142em, by\u0142o zupe\u0142nie inaczej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W tych latach, gdy by\u0142em ewangelist\u0105, otworzy\u0142y mi si\u0119 oczy na ten makabryczny fakt: to, co widzia\u0142em w kilku ko\u015bcio\u0142ach baptyst\u00f3w jako m\u0142ody cz\u0142owiek w Teksasie, dzia\u0142o si\u0119 w ca\u0142ej Ameryce, w ka\u017cdej denominacji ewangelicznej i ka\u017cdej organizacji w ca\u0142ym kraju. <strong>Roz\u0142am i k\u0142\u00f3tnie nie by\u0142y zjawiskiem lokalnym, w rzeczywisto\u015bci by\u0142y mi\u0119dzynarodow\u0105 plag\u0105.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Oto kilka rzeczy, kt\u00f3rych nauczy\u0142em si\u0119 jako m\u0142ody ewangelista, kt\u00f3rego s\u0142u\u017cba obejmowa\u0142a niemal ca\u0142y kraj: (1) Ko\u015bcio\u0142y generalnie s\u0105 tak martwe jak stuletnia trumna. (2) Wi\u0119kszo\u015b\u0107 ko\u015bcio\u0142\u00f3w albo jest bliska rozpadowi, i wkr\u00f3tce wda si\u0119 w k\u0142\u00f3tni\u0119, albo ju\u017c w niej jest, albo w\u0142a\u015bnie z niej wychodzi. (3) Praktyka koncepcji duszpasterskiej jest chyba najbardziej wyczerpuj\u0105cym nerwowo, nienaturalnym, niesprawiedliwym i nieuzasadnionym biblijnie wynalazkiem, jaki kiedykolwiek wprowadzono w \u017cycie ludzko\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Czwarta rzecz, kt\u00f3rej si\u0119 nauczy\u0142em, przysz\u0142a nieco p\u00f3\u017aniej, poniewa\u017c jest nieco bardziej ukryta: chrze\u015bcija\u0144stwo jest pe\u0142ne duchownych, pastor\u00f3w, pracownik\u00f3w chrze\u015bcija\u0144skich, starszych, diakon\u00f3w (i innych \u00a0\u015bwieckich), kt\u00f3rzy wykrwawiaj\u0105 si\u0119 na \u015bmier\u0107 duchow\u0105 z powodu niezgody, podzia\u0142\u00f3w i walk, przez kt\u00f3re przeszli. Co wi\u0119cej, nie jest to zjawisko ograniczone do ko\u015bcio\u0142\u00f3w, ale jest r\u00f3wnie powszechne w mi\u0119dzywyznaniowych organizacjach chrze\u015bcija\u0144skich. Nie ma wielkiej r\u00f3\u017cnicy mi\u0119dzy byciem \u201ecz\u0142onkiem personelu\u201d w organizacji mi\u0119dzywyznaniowej a byciem cz\u0142onkiem ko\u015bcio\u0142a czy wsp\u00f3lnoty. K\u0142\u00f3tnie i roz\u0142amy s\u0105 w nich powszechne.<br><br>Dlaczego Kr\u00f3lestwo Bo\u017ce milczy w obliczu tej rzezi? Powiedzmy sobie jasno, nie m\u00f3wi\u0119 tu o wielkich roz\u0142amach wyznaniowych, o kt\u00f3rych czytacie w historii ko\u015bcio\u0142a. M\u00f3wi\u0119 o zaci\u0119tych sporach w lokalnych zgromadzeniach.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Roz\u0142am i podzia\u0142y s\u0105 zmor\u0105 ludu Bo\u017cego na ca\u0142ej tej ziemi i na ca\u0142ej planecie; wydaje si\u0119 jednak, \u017ce chrze\u015bcija\u0144stwo nie chce nawet tego przyzna\u0107. Jeste\u015bmy po uszy w tym koszmarnym problemie, a mimo to m\u00f3wimy i dzia\u0142amy tak, jakby problem ten nie istnia\u0142. Dlaczego, na lito\u015b\u0107 bosk\u0105, ignorujemy t\u0119 og\u00f3lno\u015bwiatow\u0105 plag\u0119?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kiedy by\u0142em m\u0142odym pastorem, cz\u0119sto wychodzi\u0142em do spo\u0142eczno\u015bci, odwiedzaj\u0105c ludzi, od drzwi do drzwi. <strong>Do ilu dom\u00f3w wszed\u0142em, gdzie s\u0142ucha\u0142em ludzi m\u00f3wi\u0105cych mi, \u017ce nigdy wi\u0119cej nie przekrocz\u0105 progu ko\u015bcio\u0142a, dop\u00f3ki \u017cyj\u0105. Dlaczego? Z powodu gorzkich wspomnie\u0144 konflikt\u00f3w z innymi chrze\u015bcijanami lub \u2013 co bardziej prawdopodobne \u2013 z powodu k\u0142\u00f3tni w ko\u015bciele.<\/strong> P\u00f3\u017aniej, jako ewangelista, odkry\u0142em, \u017ce t\u0119 opowie\u015b\u0107 o nieszcz\u0119\u015bciu opowiadaj\u0105 chrze\u015bcijanie w dzielnicach na ca\u0142ym chrze\u015bcija\u0144skim \u015bwiecie. Takich ludzi s\u0105 tam miliony.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nadesz\u0142a w moim \u017cyciu chwila, kiedy zrezygnowa\u0142em nie tylko z roli pastora, ale i z roli ewangelisty. <strong>Odszed\u0142em od bardziej tradycyjnej formy ko\u015bcio\u0142a i wkroczy\u0142em do znacznie mniejszego \u015bwiata chrze\u015bcijan, kt\u00f3rzy spotykaj\u0105 si\u0119 w domach, spotykaj\u0105 si\u0119 nieformalnie, nie przestrzegaj\u0105 ustalonych rytua\u0142\u00f3w i rzadko, je\u015bli w og\u00f3le, nadaj\u0105 nazw\u0119 swoim zgromadzeniom. Jest to rzeczywi\u015bcie bardzo ma\u0142y \u015bwiat, w kt\u00f3rym wierz\u0105cy nie nale\u017c\u0105 do \u017cadnego ruchu ani denominacji, nie stawiaj\u0105 mi\u0119dzy sob\u0105 barier doktrynalnych i nie ma granic oddzielaj\u0105cych duchownych od \u015bwieckich.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Szczerze m\u00f3wi\u0105c, uwielbiam to nieformalne oblicze Ko\u015bcio\u0142a, ale z pewno\u015bci\u0105 go nie polecam. Pozosta\u0144 w bardziej tradycyjnym Ko\u015bciele, je\u015bli w\u0142a\u015bnie tam si\u0119 teraz znajdujesz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dlaczego? C\u00f3\u017c, ilu ludzi jest w tradycyjnych ko\u015bcio\u0142ach protestanckich i ewangelicznych? Gdzie\u015b mi\u0119dzy dwudziestoma a sze\u015b\u0107dziesi\u0119cioma milionami w Ameryce P\u00f3\u0142nocnej? Ale ilu ludzi jest w tych bezimiennych ma\u0142ych grupach spotykaj\u0105cych si\u0119 w domach? Nikt tego nie wie. Dziesi\u0119\u0107 tysi\u0119cy? Pi\u0119\u0107dziesi\u0105t tysi\u0119cy? Pi\u0119\u0107 tysi\u0119cy? Niezale\u017cnie od liczby prostych wierz\u0105cych spotykaj\u0105cych si\u0119 w domach, mo\u017cna by\u0107 pewnym, \u017ce jest ich niewielu, ale podchodz\u0105 oni bardzo powa\u017cnie do swojego chrze\u015bcija\u0144skiego zaanga\u017cowania. Wierz\u0105cy spotykaj\u0105cy si\u0119 w domach s\u0105 nie tylko oddani Panu i Jego Ko\u015bcio\u0142owi, ale s\u0105 r\u00f3wnie\u017c bardzo zaanga\u017cowani w \u017cycie innych. <strong>To zaanga\u017cowanie jest zar\u00f3wno cudowne, jak i niebezpieczne. Niestety, w\u015br\u00f3d wierz\u0105cych poza ko\u015bcio\u0142ami instytucjonalnymi istnieje tyle samo podzia\u0142\u00f3w, co w ich obr\u0119bie. A kiedy podzia\u0142y dotykaj\u0105 nas tutaj, poniewa\u017c wi\u0119zi s\u0105 tak bliskie, b\u00f3l jest jeszcze g\u0142\u0119bszy.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kiedy wi\u0119c m\u00f3wi\u0119 o problemie o zasi\u0119gu globalnym, mam na my\u015bli wszystkie odmiany chrze\u015bcija\u0144stwa, od katedr po spotkania ko\u015bcio\u0142a domowego. Niezale\u017cnie od tego, czy nale\u017cysz do ko\u015bcio\u0142a bardziej tradycyjnego, czy ca\u0142kowicie nieformalnego, w ko\u015bcio\u0142ach jest po prostu zbyt wiele podzia\u0142\u00f3w. <strong>Czy t\u0119 sytuacj\u0119 mo\u017cna zmieni\u0107? Taka jest nadzieja stoj\u0105ca za t\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0105.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fragment pochodzi z ksi\u0105\u017cki Gene Edwardsa &#8222;Preventing a church split&#8221; &#8211; <br><strong>\u201eZapobieganie roz\u0142amowi w ko\u015bciele\u201d<\/strong><br>Destiny Ministries 1982<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Post Scriptum<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To jest temat do przemy\u015blenia i dobry materia\u0142 wst\u0119pny do debaty na temat roz\u0142am\u00f3w w ko\u015bciele, r\u00f3wnie\u017c w kontek\u015bcie &#8222;List\u00f3w do zdewastowanego chrze\u015bcijanina&#8221; i &#8222;Zamerykanizowanego chrze\u015bcija\u0144stwa&#8221;. Pierwszy rozdzia\u0142 tej ksi\u0105\u017cki wiele wnosi do tej debaty. Pan Gene wiele widzia\u0142, dozna\u0142 i jest ko\u015bcielnym uchod\u017ac\u0105&#8230; jednym z wielu&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><br><br><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Czy wasz ko\u015bci\u00f3\u0142 stoi w obliczu roz\u0142amu, czy te\u017c niedawno go prze\u017cy\u0142? Je\u015bli tak, to ta ksi\u0105\u017cka jest w\u0142a\u015bnie dla was. Pocieszy was \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce wasze do\u015bwiadczenie nie jest odosobnione, a problemy i udr\u0119ki, kt\u00f3rych do\u015bwiadczacie, nie s\u0105 w \u017cadnym razie niczym niezwyk\u0142ym. Roz\u0142am w ko\u015bciele powoduje wiele problem\u00f3w mi\u0119dzy chrze\u015bcijanami oraz w relacjach z [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2594,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,34],"tags":[],"class_list":["post-2590","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-luzne-rozwazania","category-zdewastowane-chrzescijanstwo"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Roz\u0142amy w ko\u015bciele kt\u00f3ry zna\u0142em -<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2590\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Roz\u0142amy w ko\u015bciele kt\u00f3ry zna\u0142em -\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Czy wasz ko\u015bci\u00f3\u0142 stoi w obliczu roz\u0142amu, czy te\u017c niedawno go prze\u017cy\u0142? Je\u015bli tak, to ta ksi\u0105\u017cka jest w\u0142a\u015bnie dla was. Pocieszy was \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce wasze do\u015bwiadczenie nie jest odosobnione, a problemy i udr\u0119ki, kt\u00f3rych do\u015bwiadczacie, nie s\u0105 w \u017cadnym razie niczym niezwyk\u0142ym. Roz\u0142am w ko\u015bciele powoduje wiele problem\u00f3w mi\u0119dzy chrze\u015bcijanami oraz w relacjach z [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2590\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-04-14T11:12:15+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-04-15T02:23:57+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/4656738881a.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1950\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"521\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Andrzej z DG\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Andrzej z DG\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"20 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2590#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2590\"},\"author\":{\"name\":\"Andrzej z DG\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569\"},\"headline\":\"Roz\u0142amy w ko\u015bciele kt\u00f3ry zna\u0142em\",\"datePublished\":\"2026-04-14T11:12:15+00:00\",\"dateModified\":\"2026-04-15T02:23:57+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2590\"},\"wordCount\":4090,\"commentCount\":2,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2590#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/4656738881a.jpg\",\"articleSection\":[\"Czytelnia\",\"Zdewastowane chrze\u015bcija\u0144stwo\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2590#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2590\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2590\",\"name\":\"Roz\u0142amy w ko\u015bciele kt\u00f3ry zna\u0142em -\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2590#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2590#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/4656738881a.jpg\",\"datePublished\":\"2026-04-14T11:12:15+00:00\",\"dateModified\":\"2026-04-15T02:23:57+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2590#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2590\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2590#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/4656738881a.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/4656738881a.jpg\",\"width\":1950,\"height\":521},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2590#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Roz\u0142amy w ko\u015bciele kt\u00f3ry zna\u0142em\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/\",\"name\":\"\",\"description\":\"Pozw&oacute;l, \u017ce zajm\u0119 Ci tylko kilka minut...\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569\",\"name\":\"Andrzej z DG\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Andrzej z DG\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Roz\u0142amy w ko\u015bciele kt\u00f3ry zna\u0142em -","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2590","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Roz\u0142amy w ko\u015bciele kt\u00f3ry zna\u0142em -","og_description":"Czy wasz ko\u015bci\u00f3\u0142 stoi w obliczu roz\u0142amu, czy te\u017c niedawno go prze\u017cy\u0142? Je\u015bli tak, to ta ksi\u0105\u017cka jest w\u0142a\u015bnie dla was. Pocieszy was \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce wasze do\u015bwiadczenie nie jest odosobnione, a problemy i udr\u0119ki, kt\u00f3rych do\u015bwiadczacie, nie s\u0105 w \u017cadnym razie niczym niezwyk\u0142ym. Roz\u0142am w ko\u015bciele powoduje wiele problem\u00f3w mi\u0119dzy chrze\u015bcijanami oraz w relacjach z [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2590","article_published_time":"2026-04-14T11:12:15+00:00","article_modified_time":"2026-04-15T02:23:57+00:00","og_image":[{"width":1950,"height":521,"url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/4656738881a.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Andrzej z DG","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Andrzej z DG","Szacowany czas czytania":"20 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2590#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2590"},"author":{"name":"Andrzej z DG","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#\/schema\/person\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569"},"headline":"Roz\u0142amy w ko\u015bciele kt\u00f3ry zna\u0142em","datePublished":"2026-04-14T11:12:15+00:00","dateModified":"2026-04-15T02:23:57+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2590"},"wordCount":4090,"commentCount":2,"image":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2590#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/4656738881a.jpg","articleSection":["Czytelnia","Zdewastowane chrze\u015bcija\u0144stwo"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2590#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2590","url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2590","name":"Roz\u0142amy w ko\u015bciele kt\u00f3ry zna\u0142em -","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2590#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2590#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/4656738881a.jpg","datePublished":"2026-04-14T11:12:15+00:00","dateModified":"2026-04-15T02:23:57+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#\/schema\/person\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2590#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2590"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2590#primaryimage","url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/4656738881a.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/4656738881a.jpg","width":1950,"height":521},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2590#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Roz\u0142amy w ko\u015bciele kt\u00f3ry zna\u0142em"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#website","url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/","name":"","description":"Pozw&oacute;l, \u017ce zajm\u0119 Ci tylko kilka minut...","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#\/schema\/person\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569","name":"Andrzej z DG","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g","caption":"Andrzej z DG"},"sameAs":["https:\/\/www.kilkaminut.pl"],"url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2590","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2590"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2590\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2598,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2590\/revisions\/2598"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2594"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2590"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2590"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2590"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}