{"id":2451,"date":"2026-03-11T15:30:19","date_gmt":"2026-03-11T15:30:19","guid":{"rendered":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2451"},"modified":"2026-05-26T09:31:28","modified_gmt":"2026-05-26T09:31:28","slug":"amerykanska-kolonizacja-wiary","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2451","title":{"rendered":"Ameryka\u0144ska kolonizacja wiary"},"content":{"rendered":"\n

Czy mo\u017cliwe jest powstanie rdzennych ko\u015bcio\u0142\u00f3w na terenach nieobj\u0119tych ewangelizacj\u0105?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

W ksi\u0105\u017ckach \u201eHow to Meet\u201d, \u201eThe Man Nobody Wants\u201d oraz w niniejszej publikacji odnios\u0142em si\u0119 do Albanii. Dlaczego w tej trylogii pojawia si\u0119 Albania? Poniewa\u017c Albania jest wyj\u0105tkowa w historii ludzko\u015bci. Nigdy wcze\u015bniej nie mia\u0142o miejsca nic podobnego i nigdy wi\u0119cej si\u0119 nie powt\u00f3rzy. Okres, w kt\u00f3rym istnieje taka mo\u017cliwo\u015b\u0107, jest bardzo kr\u00f3tki.<\/p>\n\n\n\n

W\u0119dr\u00f3wka do Albanii, aby g\u0142osi\u0107 ewangeli\u0119, jest jak wkroczenie do miasta w I wieku, gdzie nigdy nie s\u0142yszano imienia Chrystusa. Ale to nie wszystko! Nawet Pawe\u0142 wkroczy\u0142 na tereny, kt\u00f3re mia\u0142y jakie\u015b religijne korzenie. Nie tak by\u0142o w Albanii.<\/p>\n\n\n\n

Albania * jest pierwszym krajem w ca\u0142ej historii ludzko\u015bci, kt\u00f3ry nie ma \u017cadnej religii!

* Ksi\u0105\u017cka by\u0142a pisana oko\u0142o roku 1991.\u00a0 Albania przez kilka dziesi\u0119cioleci by\u0142a pod rz\u0105dami Envera Hoxhy, charakteryzuj\u0105cymi si\u0119 ateizmem pa\u0144stwowym. W tym czasie religia by\u0142a zakazana. Dopiero 29 kwietnia 1991 parlament alba\u0144ski zmieni\u0142 nazw\u0119 kraju na Republika Alba\u0144ska, pierwszym prezydentem og\u0142osi\u0142 Ali\u0119, jak r\u00f3wnie\u017c zmieni\u0142 konstytucj\u0119 Albanii, wprowadzaj\u0105c podzia\u0142 w\u0142adzy i poszerzaj\u0105c zakres swob\u00f3d obywatelskich.<\/p>\n\n\n\n

Ludzko\u015b\u0107 nigdy nie do\u015bwiadczy\u0142a czego\u015b takiego. Ani w staro\u017cytno\u015bci, ani w Rosji, ani w Chinach, ani w \u017cadnym innym kraju w\u015br\u00f3d \u017cadnej grupy etnicznej, w ca\u0142ej historii ludzko\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Mimo to ameryka\u0144scy i brytyjscy misjonarze mieli tupet przyje\u017cd\u017ca\u0107 do Albanii z naszymi okropnymi ameryka\u0144sko-angielskimi nabo\u017ce\u0144stwami. My, Amerykanie, jeste\u015bmy gorliwie nastawieni na przyniesienie Alba\u0144czykom tej samej duchowej \u015bmierci, kt\u00f3ra dzi\u015b d\u0142awi nasze w\u0142asne ko\u015bcio\u0142y tutaj, na Zachodzie.<\/p>\n\n\n\n

Wszystkie dowody wskazuj\u0105, \u017ce my, zachodni chrze\u015bcijanie, nie rozumiemy, jak g\u0142osi\u0107 ewangeli\u0119 w innych krajach w spos\u00f3b, kt\u00f3ry pozwala do\u015bwiadcza\u0107 ko\u015bcio\u0142a w spos\u00f3b rodzimy. Wiara chrze\u015bcija\u0144ska wyra\u017cana w spos\u00f3b lokalny to my\u015bl, kt\u00f3ra nigdy nie przysz\u0142a nam, Amerykanom, do g\u0142owy. Nie mamy poj\u0119cia, jak budowa\u0107 ko\u015bcio\u0142y w spos\u00f3b, w jaki budowano je pierwotnie w I wieku. Nasze lekcewa\u017cenie historii, kultury i wyj\u0105tkowo\u015bci danego narodu jest po prostu osza\u0142amiaj\u0105ce.<\/p>\n\n\n\n

W ci\u0105gu sze\u015b\u0107dziesi\u0119ciu lat mojego \u017cycia na tej ziemi zwiedzi\u0142em znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 naszej planety. Nie spotka\u0142em jeszcze zachodniego chrze\u015bcija\u0144skiego pracownika, kt\u00f3ry wykazywa\u0142by jakiekolwiek zainteresowanie poszukiwaniem nowych sposob\u00f3w spotka\u0144. Niewielu okazuje szacunek dla kultury innych, a nikt nie interesuje si\u0119 ko\u015bcio\u0142em, kt\u00f3ry odpowiada rdzennemu \u015brodowisku! Dla nich wszystkie my\u015bli kr\u0105\u017c\u0105 wok\u00f3\u0142 zdobywania dusz, a \u017cadna wok\u00f3\u0142 \u017cycia ko\u015bcielnego eklezji.

Nigdy nie spotka\u0142em misjonarza, kt\u00f3ry cho\u0107by przez chwil\u0119 zastanowi\u0142 si\u0119 nad tym, \u017ce narzuca innym kulturom i narodom spos\u00f3b spotka\u0144 protestanckiej reformacji lub \u201euszcz\u0119\u015bliwia\u201d ich zachodnim rytua\u0142em niedzielnym. To straszne gwa\u0142cenie obyczaj\u00f3w spo\u0142ecznych innych ludzi, ta ostateczna zniewaga wobec kultury innych ludzi, nie pojawia si\u0119 nawet w dyskusjach mi\u0119dzy lud\u017ami Zachodu pracuj\u0105cymi w innych krajach. Nikomu nie przychodzi to do g\u0142owy. Ca\u0142y \u015bwiat musi spotyka\u0107 si\u0119 w taki sam spos\u00f3b, [m\u00f3wi\u0107 kazania, prowadzi\u0107 uwielbienie, przystraja\u0107 miejsca nabo\u017ce\u0144stw, organizowa\u0107 kawiarenki] tak jak protestanci na Zachodzie. Kropka. Nie ma mowy o \u017cadnej dyskusji.

[To o czym pisze Gene doprowadzi\u0142o do tego, \u017ce \u00a0gdziekolwiek obecnie zajrzysz, czy jest to Ko\u015bci\u00f3\u0142 Zielono\u015bwi\u0105tkowy, Baptyst\u00f3w, Wolnych Chrze\u015bcijan, czy spotkanie organizacji para-ko\u015bcielnej wszystko jest tam zorganizowane \u201ena jedno kopyto\u201d. Ta sama muzyka, to samo o\u015bwietlenie sceny, te same ekspozycyjne kazania. Nawet w tym obszarze nie ma miejsca na jak\u0105\u015b oryginalno\u015b\u0107 \u2013 uwaga t\u0142umacza]<\/p>\n\n\n\n

Odnios\u0119 si\u0119 nawet do faktu, \u017ce nie ufamy rdzennym pracownikom. Wysy\u0142amy Amerykan\u00f3w i nigdy nie przychodzi nam do g\u0142owy, aby pozosta\u0107 w domu gdy ewangelia jest g\u0142oszona, a rdzenna ludno\u015b\u0107 do\u015bwiadcza eklezji. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 naszych pieni\u0119dzy powinna trafia\u0107 do lokalnych pracownik\u00f3w. Praktycznie wszystkie trafiaj\u0105 do ameryka\u0144skich misjonarzy, z kt\u00f3rych wszyscy s\u0105 nastawieni na ameryka\u0144sk\u0105 kolonizacj\u0119 wiary.<\/p>\n\n\n\n

Jak wi\u0119c Albania mo\u017ce mie\u0107 rodzimy Ko\u015bci\u00f3\u0142, skoro absolutn\u0105 konieczno\u015bci\u0105 jest, aby chrze\u015bcijanie z innych kraj\u00f3w g\u0142osili ewangeli\u0119 w niedost\u0119pnym dot\u0105d kraju, takim jak Albania?

To proste!<\/p>\n\n\n\n

Wystarczy, \u017ce porzucimy wszystko, co robimy, a potem zrobimy to tak, jak Pawe\u0142.

Pawe\u0142 by\u0142 \u017bydem. (Na szcz\u0119\u015bcie urodzi\u0142 si\u0119 i wychowa\u0142 w poga\u0144skiej krainie). By\u0107 mo\u017ce nie\u015bwiadomie zjudaizowa\u0142by ko\u015bcio\u0142y poga\u0144skie. Ale on \u2013 obcokrajowiec \u2013 mia\u0142 spos\u00f3b na zak\u0142adanie ko\u015bcio\u0142\u00f3w, wi\u0119c nie mog\u0142o do tego doj\u015b\u0107. Zbudowa\u0142 ko\u015bci\u00f3\u0142 i kiedy by\u0142 on jeszcze w stanie p\u0142ynnym… opu\u015bci\u0142 miasto. Pojawi\u0142a si\u0119 rdzenna forma ko\u015bcio\u0142a. Narodzi\u0142a si\u0119 organiczna, rodzima forma ko\u015bcio\u0142a!<\/p>\n\n\n\n

Ale to nie wszystko!<\/p>\n\n\n\n

Skoncentrowa\u0142 si\u0119 na tworzeniu rodzimych pracownik\u00f3w. Pracownik\u00f3w nie\u017cydowskich.<\/p>\n\n\n\n

Innymi s\u0142owy, nie szkoli\u0142 \u201ekoleg\u00f3w\u201d, szkoli\u0142 Alba\u0144czyk\u00f3w, Nepalczyk\u00f3w, Rumun\u00f3w itp. Ale nigdy \u2013 ani razu \u2013 nie stworzy\u0142 ko\u015bcio\u0142a w Judei, czy gdziekolwiek w\u015br\u00f3d \u017byd\u00f3w. Wszyscy pracownicy, kt\u00f3rych wychowa\u0142, byli poganami, Tytus Arystarch, Sekundus, Tychik, Trofim, Gajusz, Apfia, Epafras wszyscy byli poganami. * Tymoteusz, p\u00f3\u0142-poganin, wychowany w poga\u0144skim kraju. To byli ludzie, kt\u00f3rych wychowa\u0142, aby zak\u0142adali ko\u015bcio\u0142y. Niech ich pokolenie si\u0119 powi\u0119ksza.

* Dzieje Apostolskie 20:4 opisuj\u0105 grup\u0119 towarzyszy, kt\u00f3rzy wyruszyli z Paw\u0142em w podr\u00f3\u017c do Azji pod koniec jego trzeciej misji. Wymienieni z imienia towarzysze to: Sopater (Berea), Arystarch i Sekundus (Tesalonika), Gajus (Derbe), Tymoteusz oraz Tychik i Trofim (z prowincji Azja)<\/p>\n\n\n\n

Jestem Amerykaninem i jestem ca\u0142kowicie przeciwny ameryka\u0144skim misjom w niemal ka\u017cdej postaci, formie, trybie lub sposobie. Wierz\u0119 w ko\u015bci\u00f3\u0142 rodzimy, wyra\u017caj\u0105cy si\u0119 w spos\u00f3b rodzimy, kierowany przez tubylc\u00f3w i piel\u0119gnowany przez rodzimych za\u0142o\u017cycieli ko\u015bcio\u0142\u00f3w. Jestem przera\u017cony tym, co ameryka\u0144scy i brytyjscy misjonarze oraz organizacje para-ko\u015bcielne robi\u0105 za granic\u0105. I tym, co konsekwentnie robi\u0105 tam od czas\u00f3w Williama Careya.<\/p>\n\n\n\n

Co to jest? Brytyzacja wiary chrze\u015bcija\u0144skiej na ca\u0142ym \u015bwiecie. Tylko \u017ce dzisiaj nie s\u0105 to ju\u017c Brytyjczycy, ale Amerykanie. Ale nadal jest to brytyzacja, poniewa\u017c Brytyjczycy zbrytyjczykowali nas, Amerykan\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Pomimo powy\u017cszego nie waham si\u0119 zak\u0142ada\u0107 eklezji w \u017cadnym kraju. Dlaczego? Poniewa\u017c od pierwszego dnia powiem im, co my\u015bl\u0119 o \u015bwiatowej amerykanizacji wiary chrze\u015bcija\u0144skiej.<\/p>\n\n\n\n

Po drugie, od pierwszego dnia dam im do zrozumienia, \u017ce wkr\u00f3tce odejd\u0119 i zostawi\u0119 ich… Sam b\u0119d\u0105c z nimi, wydob\u0119d\u0119 z nich ich rodzime do\u015bwiadczenia, kultur\u0119, obyczaje, zwyczaje i rodzim\u0105 wyj\u0105tkowo\u015b\u0107, aby upewni\u0107 si\u0119, \u017ce s\u0105 z nich dumni, \u015bwiadomi ich i wyra\u017caj\u0105 je. Po trzecie, przedstawi\u0119 Chrystusa. Udziel\u0119 im praktycznej pomocy. Potem odejd\u0119! A oni sami odkryj\u0105 \u201eko\u015bci\u00f3\u0142\u201d jako eklezj\u0119!<\/p>\n\n\n\n

Wreszcie, zrobi\u0119 wszystko, co w mojej mocy, aby wychowa\u0107 rodzimych pracownik\u00f3w, a konkretnie lokalnych za\u0142o\u017cycieli ko\u015bcio\u0142\u00f3w! A je\u015bli przy\u0142api\u0119 ich na byciu Amerykanami lub kim\u015b \u201emi\u0119dzykulturowym\u201d, postawi\u0119 ich w k\u0105cie i ka\u017c\u0119 im s\u0142ucha\u0107 p\u0142yt Elvisa Presleya, a\u017c oka\u017c\u0105 skruch\u0119!<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Powy\u017cszy rozdzia\u0142 pochodzi z ksi\u0105\u017cki Gene Edwardsa \u2013
\u201eThe Americanization of Christianity\u201d 1993
Wydanie pierwsze (preprint)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czy mo\u017cliwe jest powstanie rdzennych ko\u015bcio\u0142\u00f3w na terenach nieobj\u0119tych ewangelizacj\u0105? W ksi\u0105\u017ckach \u201eHow to Meet\u201d, \u201eThe Man Nobody Wants\u201d oraz w niniejszej publikacji odnios\u0142em si\u0119 do Albanii. Dlaczego w tej trylogii pojawia si\u0119 Albania? Poniewa\u017c Albania jest wyj\u0105tkowa w historii ludzko\u015bci. Nigdy wcze\u015bniej nie mia\u0142o miejsca nic podobnego i nigdy wi\u0119cej si\u0119 nie powt\u00f3rzy. Okres, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2452,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[34],"tags":[],"class_list":["post-2451","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-zdewastowane-chrzescijanstwo"],"yoast_head":"\nAmeryka\u0144ska kolonizacja wiary -<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2451\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ameryka\u0144ska kolonizacja wiary -\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Czy mo\u017cliwe jest powstanie rdzennych ko\u015bcio\u0142\u00f3w na terenach nieobj\u0119tych ewangelizacj\u0105? W ksi\u0105\u017ckach \u201eHow to Meet\u201d, \u201eThe Man Nobody Wants\u201d oraz w niniejszej publikacji odnios\u0142em si\u0119 do Albanii. Dlaczego w tej trylogii pojawia si\u0119 Albania? Poniewa\u017c Albania jest wyj\u0105tkowa w historii ludzko\u015bci. Nigdy wcze\u015bniej nie mia\u0142o miejsca nic podobnego i nigdy wi\u0119cej si\u0119 nie powt\u00f3rzy. Okres, […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2451\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-03-11T15:30:19+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-05-26T09:31:28+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/34656755825a.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1950\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"421\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Andrzej z DG\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Andrzej z DG\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"7 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2451#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2451\"},\"author\":{\"name\":\"Andrzej z DG\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569\"},\"headline\":\"Ameryka\u0144ska kolonizacja wiary\",\"datePublished\":\"2026-03-11T15:30:19+00:00\",\"dateModified\":\"2026-05-26T09:31:28+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2451\"},\"wordCount\":1236,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2451#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/34656755825a.jpg\",\"articleSection\":[\"Zdewastowane chrze\u015bcija\u0144stwo\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2451#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2451\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2451\",\"name\":\"Ameryka\u0144ska kolonizacja wiary -\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2451#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2451#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/34656755825a.jpg\",\"datePublished\":\"2026-03-11T15:30:19+00:00\",\"dateModified\":\"2026-05-26T09:31:28+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2451#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2451\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2451#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/34656755825a.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/34656755825a.jpg\",\"width\":1950,\"height\":421},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2451#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Ameryka\u0144ska kolonizacja wiary\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/\",\"name\":\"\",\"description\":\"Pozwól, \u017ce zajm\u0119 Ci tylko kilka minut...\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569\",\"name\":\"Andrzej z DG\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Andrzej z DG\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ameryka\u0144ska kolonizacja wiary -","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2451","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Ameryka\u0144ska kolonizacja wiary -","og_description":"Czy mo\u017cliwe jest powstanie rdzennych ko\u015bcio\u0142\u00f3w na terenach nieobj\u0119tych ewangelizacj\u0105? W ksi\u0105\u017ckach \u201eHow to Meet\u201d, \u201eThe Man Nobody Wants\u201d oraz w niniejszej publikacji odnios\u0142em si\u0119 do Albanii. Dlaczego w tej trylogii pojawia si\u0119 Albania? Poniewa\u017c Albania jest wyj\u0105tkowa w historii ludzko\u015bci. Nigdy wcze\u015bniej nie mia\u0142o miejsca nic podobnego i nigdy wi\u0119cej si\u0119 nie powt\u00f3rzy. Okres, […]","og_url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2451","article_published_time":"2026-03-11T15:30:19+00:00","article_modified_time":"2026-05-26T09:31:28+00:00","og_image":[{"width":1950,"height":421,"url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/34656755825a.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Andrzej z DG","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Andrzej z DG","Szacowany czas czytania":"7 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2451#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2451"},"author":{"name":"Andrzej z DG","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#\/schema\/person\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569"},"headline":"Ameryka\u0144ska kolonizacja wiary","datePublished":"2026-03-11T15:30:19+00:00","dateModified":"2026-05-26T09:31:28+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2451"},"wordCount":1236,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2451#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/34656755825a.jpg","articleSection":["Zdewastowane chrze\u015bcija\u0144stwo"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2451#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2451","url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2451","name":"Ameryka\u0144ska kolonizacja wiary -","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2451#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2451#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/34656755825a.jpg","datePublished":"2026-03-11T15:30:19+00:00","dateModified":"2026-05-26T09:31:28+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#\/schema\/person\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2451#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2451"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2451#primaryimage","url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/34656755825a.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/34656755825a.jpg","width":1950,"height":421},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2451#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ameryka\u0144ska kolonizacja wiary"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#website","url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/","name":"","description":"Pozwól, \u017ce zajm\u0119 Ci tylko kilka minut...","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#\/schema\/person\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569","name":"Andrzej z DG","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g","caption":"Andrzej z DG"},"sameAs":["https:\/\/www.kilkaminut.pl"],"url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2451","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2451"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2451\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2766,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2451\/revisions\/2766"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2452"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2451"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2451"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2451"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}