{"id":2315,"date":"2026-05-04T20:53:02","date_gmt":"2026-05-04T20:53:02","guid":{"rendered":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2315"},"modified":"2026-09-28T10:51:43","modified_gmt":"2026-09-28T10:51:43","slug":"biblia-leopolity-szarffenbergowska","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2315","title":{"rendered":"Biblia Leopolity [Szarffenbergowska]"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Biblia Leopolity<\/strong> (<em>Szarffenbergowska<\/em>) \u2013 pierwszy drukowany polski przek\u0142ad ca\u0142ej Biblii wydany w 1561 roku w Krakowie. T\u0142umaczenia dokonano na zlecenie Marka Szarffenberga i jego syna Stanis\u0142awa, st\u0105d te\u017c inna nazwa: <em>Biblia Szarffenbergowska<\/em>. Przyjmuje si\u0119, \u017ce autorem przek\u0142adu by\u0142 anonimowy t\u0142umacz, a tekst zosta\u0142 poprawiony przez ks. Jana Nicza ze Lwowa (pseudonim Leopolita), od kt\u00f3rego pochodzi nazwa przek\u0142adu.<\/p>\n\n\n\n<h2 id=\"Historia\" class=\"wp-block-heading\">Historia<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Biblia Leopolity jest pierwodrukiem Pisma \u015awi\u0119tego w j\u0119zyku polskim<sup><a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Biblia_Leopolity#cite_note-1\">[a]<\/a><\/sup>. Przek\u0142ad ten dedykowano Zygmuntowi Augustowi. Przez 38 lat, do czasu wydania Biblii Wujka by\u0142o to jedyne drukowane (nie licz\u0105c Starego Testamentu z r\u0119kopi\u015bmiennej Biblii kr\u00f3lowej Zofii) katolickie t\u0142umaczenie Pisma na j\u0119zyk polski.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wydany w 1553 roku protestancki Nowy Testament Murzynowskiego pobudzi\u0142 do wydania Biblii drukarzy katolickich. Drukowany katolicki przek\u0142ad Nowego Testamentu zwany <em>Nowym Testamentem Scharffenberga<\/em> ukaza\u0142 si\u0119 w roku 1556. Katolicki przek\u0142ad zawiera\u0142 nie tylko tekst samego Nowego Testamentu, ale r\u00f3wnie\u017c lekcje i proroctwa ze Starego Testamentu przeznaczone do odczytywania w niedziele i \u015bwi\u0119ta. Znane te\u017c s\u0105 kolejne wydania pochodz\u0105ce z lat 1564, 1566 i 1568<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ob\u00f3z katolicki, chc\u0105c uprzedzi\u0107 protestanckie wydanie Pisma \u015awi\u0119tego (Reformacja promowa\u0142a przek\u0142ady Biblii w j\u0119zykach narodowych) d\u0105\u017cy\u0142 do wydania w\u0142asnego pe\u0142nego t\u0142umaczenia Pisma \u015awi\u0119tego. Zamiarem by\u0142a skuteczniejsza walka z Reformacj\u0105. Pe\u0142ny katolicki przek\u0142ad \u2013 Biblia Leopolity \u2013 ukaza\u0142 si\u0119 w roku 1561, a jego drugie poprawione wydanie w 1575. Biblia Leopolity o dwa lata wyprzedzi\u0142a wydanie protestanckiej Biblii brzeskiej. \u0179r\u00f3d\u0142em przek\u0142adu by\u0142a Wulgata. Wyst\u0119puje te\u017c pewna zale\u017cno\u015b\u0107 od przek\u0142ad\u00f3w czeskich \u2013 Biblii Sever\u00fdna i Biblii Melantricha. Nazwiska t\u0142umacza nie podaje jednak ani pierwsze, ani drugie wydanie. Wiadomo, \u017ce przed drugim wydaniem poprawia\u0142 Bibli\u0119 ks. Jan Nicz ze Lwowa (pseudonim Leopolita, czyli lwowianin), wyk\u0142adowca m.in. Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego w Krakowie. Jeden egzemplarz wydawca ofiarowa\u0142 Bibliotece Uniwersyteckiej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wydanie drugie z 1575 ukaza\u0142o si\u0119 w znacznie bogatszej szacie graficznej, a dedykowano je kr\u00f3lowi Henrykowi Walezemu. Gdy jednak kr\u00f3l w nies\u0142awie opu\u015bci\u0142 kraj, w 1577 opublikowano wydanie trzecie zawieraj\u0105ce ten sam tekst co wydanie z 1575 lecz posiadaj\u0105ce dodan\u0105 now\u0105 kart\u0119 tytu\u0142ow\u0105 (tzw. wariant tytu\u0142owy) i dwie dedykacje: Stefanowi Batoremu i Annie Jagiellonce.<\/p>\n\n\n\n<h2 id=\"Opis\" class=\"wp-block-heading\">Opis<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pierwsze wydanie z 1561 roku ukaza\u0142o si\u0119 na 614 kartach (307 arkuszy) \u2013 w tym 20 kart nienumerowanych. Posiada 284 zdobi\u0105ce ksi\u0119g\u0119 drzeworyty (wydanie drugie 285) \u2013 niekt\u00f3re powielone wi\u0119cej ni\u017c jeden raz. Drzeworyty s\u0105 niejednorodne i nie pochodz\u0105 od jednego autora (ilustracje pochodz\u0105 g\u0142\u00f3wnie od trzech zespo\u0142\u00f3w kt\u00f3re utworzy\u0142y kolejno 94, 87 i 84 ilustracje, autorem co najmniej jednej ilustracji z roku 1561 jest Kryspin Szarffenberg). Niedopasowanie cz\u0119\u015bci ilustracji do formatu ksi\u0119gi wskazuje na po\u015bpiech, kt\u00f3ry towarzyszy\u0142 pracy nad Bibli\u0105 \u2013 drukarzom katolickim zale\u017ca\u0142o na opublikowaniu w\u0142asnego przek\u0142adu przed Bibli\u0105 brzesk\u0105 powstaj\u0105c\u0105 w tym samym czasie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Opr\u00f3cz tekstu ksi\u0105g Starego i Nowego Testamentu ksi\u0119ga zawiera m.in. list dedykacyjny autorstwa Miko\u0142aja Szarfenberga, Przedmow\u0119 ks. Nicza, Summ\u0119 wszystkiego Pisma \u015bwi\u0119tego, dwie przedmowy Hieronima ze Strydonu do Pi\u0119cioksi\u0119gu Moj\u017ceszowego i czterech Ewangelii oraz Rejestry liturgiczne (Ewangelie i Listy, kt\u00f3re na niedziele i inne \u015bwi\u0119ta s\u0105 czytane). Druk wykonano czarn\u0105 farb\u0105 wykorzystuj\u0105c kolor czerwony jedynie na karcie tytu\u0142owej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tekst Biblii Leopolity z 1561 zosta\u0142 u\u0142o\u017cony w dw\u00f3ch kolumnach (z wyj\u0105tkiem kilku kart pocz\u0105tkowych i ko\u0144cowych zawieraj\u0105cych dedykacj\u0119, przedmowy i dodatki). Zosta\u0142 on podzielony na rozdzia\u0142y i nie posiada numeracji werset\u00f3w (system podzia\u0142u na wersety w roku 1551 wprowadzi\u0142 Robert Stephanus, paryski drukarz). Tekst w zasadzie nie posiada komentarzy i uwag filologicznych kt\u00f3re w\u00f3wczas by\u0142y charakterystyczne dla humanistycznych przek\u0142ad\u00f3w protestanckich. Natomiast na marginesach podano miejsca paralelne. Pocz\u0105wszy od Ksi\u0119gi Kap\u0142a\u0144skiej tekst ksi\u0105g poprzedzaj\u0105 przedmowy charakterystyczne dla Wulgaty, a rozdzia\u0142y poprzedzono kr\u00f3tkimi streszczeniami.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Biblia Leopolity uchodzi za niezbyt udan\u0105 pod wzgl\u0119dem j\u0119zykowym. Pojawia si\u0119 w niej s\u0142ownictwo (ju\u017c w\u00f3wczas) przestarza\u0142e, gwarowe, a tak\u017ce nalecia\u0142o\u015bci czeskie. Innego zdania by\u0142 poeta i t\u0142umacz Biblii Czes\u0142aw Mi\u0142osz, kt\u00f3ry stwierdza\u0142: \u201e[\u2026] przesta\u0142em filologom wierzy\u0107. \u015aliczny polski j\u0119zyk, nawet dzisiaj nie bardziej ni\u017c u Wujka staro\u015bwiecki, si\u0142a ekspresji, czego chcie\u0107 wi\u0119cej?\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 1988 w ramach projektu Biblia Slavica wykonano reedycj\u0119 tego przek\u0142adu. Wydanie to opublikowano w dw\u00f3ch tomach. Pierwszy zawiera faksymile Biblii Leopolity, a drugi przedmow\u0119 wydawc\u00f3w (Reinholda Olescha i Hansa Rothego) oraz trzy naukowo-krytyczne komentarze autorstwa Davida A. Fricka, Stanis\u0142awa Urba\u0144czyka i El\u017cbiety Belcarzowej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">iblia Jana Leopolity to pierwszy drukowany Polski przek\u0142ad ca\u0142ej Biblii. Dokonano go na zlecenie marka Szarffenberga i jego syna, Stanis\u0142awa, st\u0105d te\u017c jego inna nazwa: Biblia Szarffenbergowska. T\u0142umaczenie to zadedykowano Zygmuntowi Augustowi. Biblia Leopolity by\u0142a drugim, po Biblii Kr\u00f3lowej Zofii, Katolickim przek\u0142adem pisma&nbsp;w j\u0119zyku polskim. Zosta\u0142a wydana w 1561 roku. T\u0142umaczono j\u0105 g\u0142\u00f3wnie z \u0141aci\u0144skiej Wulgaty, opieraj\u0105c si\u0119 tak\u017ce na wydaniach Czeskich, a w niewielkim tylko stopniu na Greckim tek\u015bcie Nowego Testamentu. W pierwszym wydaniu nie podano nazwiska t\u0142umacza. Wiadomo jednak, \u017ce przed drugim wydaniem Bibli\u0119 poprawia\u0142 Jan Nicz ze Lwowa, okre\u015blany pseudonimem Leopolita.&nbsp;<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/static.wixstatic.com\/media\/486ae7_46ccfb1ff85b48db83c62bd3449eb24a.jpg\/v1\/fill\/w_393,h_290,al_c,lg_1,q_80,enc_avif,quality_auto\/486ae7_46ccfb1ff85b48db83c62bd3449eb24a.jpg\" alt=\"\" style=\"aspect-ratio:1.3551784185409441;width:399px;height:auto\"\/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>LEOPOLITA<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">By\u0107 mo\u017ce nie poda\u0142 pe\u0142nego nazwiska\u00a0z obawy przed w\u0142adzami ko\u015bcielnymi, kt\u00f3re w tym okresie zakazywa\u0142y wydawania Biblii w j\u0119zykach narodowych. Pierwsze wydanie Biblii Leopolity jest szczeg\u00f3lne, gdy\u017c zawiera dwie\u015bcie osiemdziesi\u0105t cztery drzeworyty obrazuj\u0105ce r\u00f3\u017cne sceny Biblijne. Ilustracje te pochodz\u0105 z Biblii Marcina Lutra, wydanej w 1534 roku w Wittenberdze. Przek\u0142ad Leopolity to t\u0142umaczenie \u015bredniowieczne, brak w nim podzia\u0142u na wersety. Pomimo tego by\u0142a to jednak nowatorska pr\u00f3ba oddania w t\u0142umaczeniu g\u0142\u00f3wnej my\u015bli Pisma \u2013 np. poprzez zast\u0105pienie s\u0142owa \u0142aci\u0144skiego dwoma wyrazami polskimi lub u\u017cycie s\u0142\u00f3w niewyst\u0119puj\u0105cych w Wulgacie, by podkre\u015bli\u0107 czy wyja\u015bni\u0107 tekst. Przek\u0142ad ten stanowi\u0142 du\u017ce osi\u0105gni\u0119cie ko\u015bcio\u0142a katolickiego. Biblia Leopolity stworzy\u0142a podwaliny pod nast\u0119pne katolickie t\u0142umaczenie, znane \u00a0dzi\u015b jako Biblia Jakuba Wujka.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Fragment przek\u0142adu<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"97\"><strong>Ksi\u0119ga Wyj\u015bcia 20:1-17<\/strong>\u00a0I mowi\u0142 Pan Bog thy wssystkie s\u0142ow\u00e1: Ja iesthem Pan Bog twoy, ten kthorym cie wywiod\u0142 z ziemie Egyptskiey, z domu niewoley. Nie b\u0119dziesz mia\u0142 Bogow inych procz mnie. Nie czy\u0144 sobie obr\u00e1zu rzez\u00e1nego \u00e1ni \u017cadneo podobie\u0144stw\u00e1 tych rzeczy ktore s\u0105 wzgor\u0119 n\u00e1 niebie, y ktore n\u00e1 ziemi nisko, \u00e1ni tych kthore s\u0105 w wodzie pod ziemi\u0105. Nieb\u0119dziesz sie im k\u0142\u00e1nia\u0142, \u00e1ni pod\u0107iwo\u015b\u0107i wyrz\u0105dza\u0142: Bom ia iest Pan Bog twoy mocny, zawistny w mi\u0142o\u015b\u0107i, mszcz\u0105c sze niepr\u00e1wo\u015b\u0107i oycowskich w syniech, do trzeciego y do czwarteo pokolenia, tych ktorzy mnie nienawidz\u0105. A czyni\u0105c mi\u0142osierdzie n\u00e1d tysi\u0105cami tych, kthorzy mie mi\u0142ui\u0105, y strzeg\u0105 przykaz\u00e1nia mego. Nieb\u0119dziesz bra\u0142 imieni\u00e1 P\u00e1n\u00e1 Bog\u00e1 twoiego n\u00e1d\u00e1remno: Abowiem nieb\u0119dzie u P\u00e1n\u00e1 bez wini ten ktoryby wzi\u0105\u0142 n\u00e1d\u00e1remno imi\u0119 P\u00e1n\u00e1 Bog\u00e1 twego. P\u00e1mi\u0119tay \u00e1by\u015b dzie\u0144 Sobotni swi\u0119\u0107i\u0142. Sze\u015b\u0107 dni b\u0119dziesz robi\u0142, y spr\u00e1wia\u0142 wssystkie potrzeby twoie. Ale siodmego dni\u00e1, Sobbot\u00e1 P\u00e1n\u00e1 Bog\u00e1 twoiego iest. Nieb\u0119dziesz czyni\u0142 \u017cadnego uczynku we\u0144, ty y syn twoy, y corka twoi\u00e1, s\u0142ug\u00e1 twoy i s\u0142u\u017cebnic\u00e1 twoi\u00e1, byd\u0142o twoie, y go\u015b\u0107 ktory iest w domu twoim. Abowiem w wsse\u015b\u0107i dni\u00e1ch stworzy\u0142 Bog niebo y ziemi\u0119, morze y wssystko co w nich iesth, \u00e1 siodmego dni\u00e1 odpoczyna\u0142. Przeto b\u0142ogos\u0142\u00e1wi\u0142 Pan dzie\u0144 Sobotni, y po\u015bwi\u0119\u0107i\u0142 go. Cz\u0107i oyc\u00e1 twego y m\u00e1thk\u0119 twoi\u0119, \u00e1by\u015b d\u0142ugo by\u0142 \u017cyw n\u00e1 ziemi, kthor\u0105 Pan Bog twoy da tobie. Nie b\u0119dziesz z\u00e1bija\u0142. Nie b\u0119dziesz cudzo\u0142o\u017cy\u0142. Nie b\u0119dziesz krad\u0142. Nie b\u0119dziesz mowi\u0142 prze\u0107iw blizniemu twoiemu f\u00e1\u0142ssywego \u015bwi\u00e1dectw\u00e1. Nie b\u0119dziesz po\u017c\u0105da\u0142 domu blizniego twoiego: Ani po\u017c\u0105day \u017cony iego, \u00e1ni s\u0142ugi, \u00e1ni s\u0142u\u017cebnice, \u00e1ni wo\u0142u, \u00e1ni osl\u00e1, \u00e1ni \u017cadney rzeczy kt\u00f3re s\u0105 iego.<br><br><a href=\"https:\/\/bibliepolskie.pl\/przeklady.php?tid=1#nCYT97\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/bibliepolskie.pl\/przeklady.php?tid=1#nCYT97<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jan Leopolita (1523-1572)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na \u017bo\u0142tarz Dawida krola i proroka \u015bwi\u0119tego<br>PRZEMOWA &#8211; <a href=\"http:\/\/staropolska.pl\/renesans\/proza\/Leopolita.html\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">http:\/\/staropolska.pl\/renesans\/proza\/Leopolita.html<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">BIBLIA LEOPOLITY<br>Ku czytelnikowi krze\u015bcija\u0144skiemu<br>o zacno\u015bci Pisma \u015awi\u0119tego przedmowa. J. K. L. &#8211; <a href=\"http:\/\/staropolska.pl\/renesans\/proza\/Leopolita_1.html\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">http:\/\/staropolska.pl\/renesans\/proza\/Leopolita_1.html<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Biblia Leopolity (Szarffenbergowska) \u2013 pierwszy drukowany polski przek\u0142ad ca\u0142ej Biblii wydany w 1561 roku w Krakowie. T\u0142umaczenia dokonano na zlecenie Marka Szarffenberga i jego syna Stanis\u0142awa, st\u0105d te\u017c inna nazwa: Biblia Szarffenbergowska. Przyjmuje si\u0119, \u017ce autorem przek\u0142adu by\u0142 anonimowy t\u0142umacz, a tekst zosta\u0142 poprawiony przez ks. Jana Nicza ze Lwowa (pseudonim Leopolita), od kt\u00f3rego pochodzi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3466,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[33],"tags":[],"class_list":["post-2315","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-biblia"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Biblia Leopolity [Szarffenbergowska] -<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2315\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Biblia Leopolity [Szarffenbergowska] -\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Biblia Leopolity (Szarffenbergowska) \u2013 pierwszy drukowany polski przek\u0142ad ca\u0142ej Biblii wydany w 1561 roku w Krakowie. T\u0142umaczenia dokonano na zlecenie Marka Szarffenberga i jego syna Stanis\u0142awa, st\u0105d te\u017c inna nazwa: Biblia Szarffenbergowska. Przyjmuje si\u0119, \u017ce autorem przek\u0142adu by\u0142 anonimowy t\u0142umacz, a tekst zosta\u0142 poprawiony przez ks. Jana Nicza ze Lwowa (pseudonim Leopolita), od kt\u00f3rego pochodzi [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2315\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-05-04T20:53:02+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-09-28T10:51:43+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/43645638536s.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"284\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Andrzej z DG\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Andrzej z DG\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2315#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2315\"},\"author\":{\"name\":\"Andrzej z DG\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569\"},\"headline\":\"Biblia Leopolity [Szarffenbergowska]\",\"datePublished\":\"2026-05-04T20:53:02+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-28T10:51:43+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2315\"},\"wordCount\":1424,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2315#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/43645638536s.jpg\",\"articleSection\":[\"BIBLIA\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2315#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2315\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2315\",\"name\":\"Biblia Leopolity [Szarffenbergowska] -\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2315#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2315#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/43645638536s.jpg\",\"datePublished\":\"2026-05-04T20:53:02+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-28T10:51:43+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2315#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2315\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2315#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/43645638536s.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/43645638536s.jpg\",\"width\":1200,\"height\":284,\"caption\":\"Wydrukowana w 1575 roku Biblia Leopolity (Biblia Szarffenbergowska). 7.06.2018 r. fot. Jacek Zych \\\/ Dziennik Wa\u0142brzych\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=2315#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Biblia Leopolity [Szarffenbergowska]\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/\",\"name\":\"\",\"description\":\"Pozw&oacute;l, \u017ce zajm\u0119 Ci tylko kilka minut...\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569\",\"name\":\"Andrzej z DG\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Andrzej z DG\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Biblia Leopolity [Szarffenbergowska] -","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2315","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Biblia Leopolity [Szarffenbergowska] -","og_description":"Biblia Leopolity (Szarffenbergowska) \u2013 pierwszy drukowany polski przek\u0142ad ca\u0142ej Biblii wydany w 1561 roku w Krakowie. T\u0142umaczenia dokonano na zlecenie Marka Szarffenberga i jego syna Stanis\u0142awa, st\u0105d te\u017c inna nazwa: Biblia Szarffenbergowska. Przyjmuje si\u0119, \u017ce autorem przek\u0142adu by\u0142 anonimowy t\u0142umacz, a tekst zosta\u0142 poprawiony przez ks. Jana Nicza ze Lwowa (pseudonim Leopolita), od kt\u00f3rego pochodzi [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2315","article_published_time":"2026-05-04T20:53:02+00:00","article_modified_time":"2026-09-28T10:51:43+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":284,"url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/43645638536s.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Andrzej z DG","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Andrzej z DG","Szacowany czas czytania":"8 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2315#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2315"},"author":{"name":"Andrzej z DG","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#\/schema\/person\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569"},"headline":"Biblia Leopolity [Szarffenbergowska]","datePublished":"2026-05-04T20:53:02+00:00","dateModified":"2026-09-28T10:51:43+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2315"},"wordCount":1424,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2315#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/43645638536s.jpg","articleSection":["BIBLIA"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2315#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2315","url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2315","name":"Biblia Leopolity [Szarffenbergowska] -","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2315#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2315#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/43645638536s.jpg","datePublished":"2026-05-04T20:53:02+00:00","dateModified":"2026-09-28T10:51:43+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#\/schema\/person\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2315#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2315"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2315#primaryimage","url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/43645638536s.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/43645638536s.jpg","width":1200,"height":284,"caption":"Wydrukowana w 1575 roku Biblia Leopolity (Biblia Szarffenbergowska). 7.06.2018 r. fot. Jacek Zych \/ Dziennik Wa\u0142brzych"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=2315#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Biblia Leopolity [Szarffenbergowska]"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#website","url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/","name":"","description":"Pozw&oacute;l, \u017ce zajm\u0119 Ci tylko kilka minut...","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#\/schema\/person\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569","name":"Andrzej z DG","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g","caption":"Andrzej z DG"},"sameAs":["https:\/\/www.kilkaminut.pl"],"url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2315","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2315"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2315\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3467,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2315\/revisions\/3467"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3466"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2315"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2315"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2315"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}