„Bo musz\u0105 by\u0107 mi\u0119dzy wami herezje, aby si\u0119 okaza\u0142o, kt\u00f3rzy s\u0105 wypr\u00f3bowani w\u015br\u00f3d was.” 1 Koryntian 11:19<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
Ten wiersz m\u00f3wi o tym, \u017ce podzia\u0142y (stronnictwa, frakcje, herezje) w Ko\u015bciele s\u0105 dozwolone przez Boga, aby ujawnia\u0107 prawdziwych wierz\u0105cych, wystawiaj\u0105c ich na pr\u00f3b\u0119, aby sprawdzi\u0107, kto prawdziwie trzyma si\u0119 wiary, prawdy Ewangelii, oddzielaj\u0105c tych, kt\u00f3rzy s\u0105 sprawdzeni, od tych, kt\u00f3rzy s\u0105 fa\u0142szywi, podobnie jak w procesie rafinacji metalu, otrzymujemy czyste z\u0142oto.
Cho\u0107 te s\u0142owa Paw\u0142a nie usprawiedliwiaj\u0105 rozdar\u0107 we wsp\u00f3lnotach, konflikty te s\u0142u\u017c\u0105 uwypukleniu prawdy, obna\u017ceniu b\u0142\u0119du i sk\u0142onieniu wiernych do g\u0142\u0119bszego polegania na Pi\u015bmie \u015awi\u0119tym [umy\u015ble Chrystusa 2 Koryntian 2:19], oczyszczaj\u0105c \u015bwiadectwo Ko\u015bcio\u0142a poprzez demaskowanie \u015bwieckich postaw, takich jak pycha i egoizm, kt\u00f3re powoduj\u0105 niezgod\u0119, zw\u0142aszcza w kontek\u015bcie uczestniczenia w Wieczerzy Pa\u0144skiej.<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
Mam wra\u017cenie, \u017ce my \u017ale rozumiemy znaczenie s\u0142owa 'herezja’ i kim jest heretyk. Og\u00f3lnie uwa\u017ca si\u0119, \u017ce, herezja (z gr. hairesis<\/em> \u2013 wyb\u00f3r) to pogl\u0105d lub doktryna religijna sprzeczna z oficjaln\u0105 nauk\u0105 (dogmatami) panuj\u0105cej religii, cz\u0119sto prowadz\u0105ca do odst\u0119pstwa i uznawana przez autorytety religijne za b\u0142\u0119dn\u0105. W szerszym, przeno\u015bnym znaczeniu, heretyckie mog\u0105 by\u0107 \u015bmia\u0142e, sprzeczne z powszechnie przyj\u0119tymi pogl\u0105dami lub post\u0119powania, nawet w dziedzinach \u015bwieckich, jak polityka czy filozofia. A heretyk to osoba g\u0142osz\u0105ca pogl\u0105dy sprzeczne z dogmatami religii panuj\u0105cej, zw\u0142aszcza w chrze\u015bcija\u0144stwie (np. Luter, Hus), ale te\u017c potocznie ka\u017cdy, kto g\u0142osi pogl\u0105dy niezgodne z powszechn\u0105 opini\u0105 lub nauk\u0105, co historycznie prowadzi\u0142o do prze\u015bladowa\u0144, a w dzisiejszym u\u017cyciu ma cz\u0119sto charakter pejoratywny. S\u0142owo pochodzi od greckiego „wybieraj\u0105cy”, poniewa\u017c heretyk wybiera\u0142 „w\u0142asn\u0105” interpretacj\u0119 wiary. W codziennym \u017cyciu staro\u017cytnych Grek\u00f3w \u03b1\u1f35\u03c1\u03b5\u03c3\u03b9\u03c2 (hairesis) oznacza\u0142o wyb\u00f3r, selekcj\u0119 lub spos\u00f3b dzia\u0142ania, ewoluuj\u0105c w kierunku opisu odr\u0119bnej grupy lub szko\u0142y my\u015blenia, takiej jak szko\u0142y filozoficzne (stoicy, epikurejczycy) lub frakcje religijne, reprezentuj\u0105ce r\u00f3\u017cne sposoby wyboru \u017cycia lub wiary, cz\u0119sto prowadz\u0105ce do odr\u0119bnych stronnictw lub nieporozumie\u0144 w obr\u0119bie wi\u0119kszej grupy.<\/p>\n\n\n\n Aby lepiej zrozumie\u0107 g\u0142\u0119bi\u0119 s\u0142owa przeczytajmy wszystkie miejsca w kt\u00f3rych wyraz wyst\u0119puje… <\/p>\n\n\n\n „Stwierdzili\u015bmy, \u017ce ten cz\u0142owiek jest jak zaraza, wzbudza niepokoje w\u015br\u00f3d wszystkich \u017byd\u00f3w na ca\u0142ym \u015bwiecie i jest dow\u00f3dc\u0105 sekty [hairesi\u014ds '\u03b1\u1f31\u03c1\u03ad\u03c3\u03b5\u03c9\u03c2’] nazarejczyk\u00f3w.” Dzieje Apostolskie 24:5; „Wyznaj\u0119 jednak przed tob\u0105, \u017ce wed\u0142ug drogi, kt\u00f3r\u0105 oni uwa\u017caj\u0105 za herezj\u0119 [hairesin '\u03b1\u1f35\u03c1\u03b5\u03c3\u03b9\u03bd’] , s\u0142u\u017c\u0119 Bogu moich ojc\u00f3w, wierz\u0105c wszystkiemu, co jest napisane w Prawie i u Prorok\u00f3w;” Dzieje Apostolskie 24:14 „A znane s\u0105 uczynki cia\u0142a, kt\u00f3rymi s\u0105: … niezgoda, zawi\u015b\u0107, gniew, spory, k\u0142\u00f3tnie, herezje [haireseis '\u03b1\u1f31\u03c1\u03ad\u03c3\u03b5\u03b9\u03c2’];” Galacjan 5:20<\/p>\n\n\n\n W naszym zrozumieniu s\u0142owo [hairesis '\u03b1\u1f35\u03c1\u03b5\u03c3\u03b9\u03c2’] to pogl\u0105d lub doktryna religijna sprzeczna z oficjaln\u0105 nauk\u0105 (dogmatami) ko\u015bcio\u0142a, wsp\u00f3lnoty. Jednak jest to definicja sp\u0142ycona, mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce stereotyp. W s\u0142owie herezja warto po\u0142o\u017cy\u0107 nacisk nie na pogl\u0105dy, ale na postaw\u0119 cz\u0142owieka, kt\u00f3ry d\u0105\u017cy do konfrontacji, sporu nawet w najbardziej b\u0142ahych sprawach. Cz\u0142owieka kt\u00f3ry subtelnie szuka poplecznik\u00f3w, stosuje manipulacj\u0119, ucieka si\u0119 do intryg, przebiegle podwa\u017ca zaufanie innych os\u00f3b, bierze na stron\u0119, szepce na ucho byle tylko stworzy\u0107 we wsp\u00f3lnocie stronnictwo cho\u0107by tylko dwuosobowe.<\/p>\n\n\n\n „Byli te\u017c fa\u0142szywi prorocy w\u015br\u00f3d ludu, jak i w\u015br\u00f3d was b\u0119d\u0105 fa\u0142szywi nauczyciele, kt\u00f3rzy potajemnie wprowadz\u0105 herezje [haireseis '\u03b1\u1f31\u03c1\u03ad\u03c3\u03b5\u03b9\u03c2’] zatracenia, wypieraj\u0105c si\u0119 Pana, kt\u00f3ry ich odkupi\u0142, i sprowadz\u0105 na siebie rych\u0142\u0105 zgub\u0119…” 2 Piotra 2:1<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n
W szerszym sensie mo\u017ce oznacza\u0107 \u015bmia\u0142y, odbiegaj\u0105cy od norm pogl\u0105d, np. w nauce czy filozofii, sprzeciwiaj\u0105cy si\u0119 utartym schematom. <\/p>\n\n\n\n
A\u1f35\u03c1\u03b5\u03c3\u03b9\u03c2 (hairesis) to greckie s\u0142owo oznaczaj\u0105ce wyb\u00f3r, selekcj\u0119 lub opini\u0119, kt\u00f3re w p\u00f3\u017aniejszym u\u017cyciu rozwin\u0119\u0142o si\u0119 w odniesieniu do szko\u0142y my\u015blenia, sekty, stronnictwa (jak faryzeusze czy saduceusze) lub herezji (przekonania odbiegaj\u0105cego od ustalonej doktryny), cz\u0119sto sugeruj\u0105c podzia\u0142 lub niezgod\u0119, zw\u0142aszcza w kontekstach religijnych, takich jak Nowy Testament. Zasadniczo pochodzi od rdzenia oznaczaj\u0105cego \u201ewybiera\u0107\u201d lub \u201ebra\u0107\u201d.<\/p>\n\n\n\n
„Wtedy najwy\u017cszy kap\u0142an i wszyscy, kt\u00f3rzy z nim byli, nale\u017c\u0105cy do stronnictwa [hairesis '\u03b1\u1f35\u03c1\u03b5\u03c3\u03b9\u03c2’] saduceuszy, pe\u0142ni zazdro\u015bci, powstali;” Dzieje Apostolskie 5:17; „Lecz niekt\u00f3rzy ze stronnictwa [hairesi\u014ds '\u03b1\u1f31\u03c1\u03ad\u03c3\u03b5\u03c9\u03c2’] faryzeuszy, kt\u00f3rzy uwierzyli, powstali i powiedzieli: Trzeba ich obrzeza\u0107 i nakaza\u0107, \u017ceby zachowywali Prawo Moj\u017cesza.” Dzieje Apostolskie 5:17<\/p>\n\n\n\n
„Wszyscy \u017bydzi znaj\u0105 moje \u017cycie od m\u0142odo\u015bci, jak je wiod\u0142em od pocz\u0105tku w\u015br\u00f3d mego narodu w Jerozolimie. Znaj\u0105 mnie od dawna – gdyby chcieli za\u015bwiadczy\u0107 – \u017ce \u017cy\u0142em wed\u0142ug zasad najsurowszego stronnictwa [hairesin '\u03b1\u1f35\u03c1\u03b5\u03c3\u03b9\u03bd’] naszej religii jako faryzeusz.” Dzieje Apostolskie 26:5; „Pragniemy jednak od ciebie us\u0142ysze\u0107, co my\u015blisz, bo wiemy o tym stronnictwie [hairesei\u014ds '\u03b1\u1f31\u03c1\u03ad\u03c3\u03b5\u03c9\u03c2’] , \u017ce wsz\u0119dzie m\u00f3wi\u0105 przeciwko niemu.” Dzieje Apostolskie 28:22<\/p>\n\n\n\n