{"id":1947,"date":"2025-12-06T00:56:03","date_gmt":"2025-12-06T00:56:03","guid":{"rendered":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1947"},"modified":"2025-12-06T09:09:35","modified_gmt":"2025-12-06T09:09:35","slug":"menno-simons","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1947","title":{"rendered":"Menno Simons"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wiele Ko\u015bcio\u0142\u00f3w i chrze\u015bcijan by\u0142o tak bezlito\u015bnie i brutalnie oskar\u017canych o ogrom niegodziwo\u015bci i b\u0142\u0119d\u00f3w, \u017ce zacz\u0119to powszechnie wierzy\u0107 w te oszczerstwa i przyjmowa\u0107 je bez kwestionowania. Nie powinno to dziwi\u0107, gdy\u017c sam Pan, gdy zapowiada\u0142 swoj\u0105 nadchodz\u0105c\u0105 ha\u0144b\u0119, cierpienie, \u015bmier\u0107 i zmartwychwstanie, od razu doda\u0142, \u017ce Jego uczniowie musz\u0105 i\u015b\u0107 w Jego \u015blady. Zosta\u0142 opacznie przedstawiony i fa\u0142szywie oskar\u017cony; przed\u0142o\u017cono przed Niego rabusia; oszu\u015bci i mot\u0142och szale\u0144czo wo\u0142ali o Jego ukrzy\u017cowanie. Jego \u015bmier\u0107 odby\u0142a si\u0119 w towarzystwie z\u0142oczy\u0144c\u00f3w, a \u015bwiat nie uwierzy\u0142 w Jego zmartwychwstanie, zaledwie Jego uczniowie. C\u00f3\u017c wi\u0119c dziwnego, \u017ce ci, kt\u00f3rzy poszli za Nim, do\u015bwiadczali tego samego. Kajfasz i Pi\u0142at, w\u0142adza religijna i \u015bwiecka, po\u0142\u0105czy\u0142y si\u0142y, by skaza\u0107 ich na oplucie, biczowanie i okrutn\u0105 \u015bmier\u0107; t\u0142um, zar\u00f3wno uczony jak i nieuczony, wo\u0142a\u0142 przeciwko nim; zostali ukrzy\u017cowani mi\u0119dzy dwoma z\u0142oczy\u0144cami, fa\u0142szyw\u0105 doktryn\u0105 i z\u0142ym \u017cyciem, z kt\u00f3rymi nie mieli \u017cadnego zwi\u0105zku poza tym, \u017ce zostali przybici po\u015br\u00f3d nich. Spalono ich ksi\u0119gi i wymy\u015blono dla nich doktryny, kt\u00f3re mia\u0142y zapewni\u0107 ich pot\u0119pienie. Chocia\u017c prowadzili pobo\u017cne i dobre \u017cycie, zostali opisani jako winni post\u0119powania, kt\u00f3re istnia\u0142o tylko w pod\u0142ej wyobra\u017ani ich oskar\u017cycieli, po to aby mo\u017cna by\u0142o usprawiedliwi\u0107 okrucie\u0144stwo ich morderc\u00f3w. Nazywani paulicjanami, albigensami, waldensami, lollardami, anabaptystami i wieloma innymi nazwami, kt\u00f3rych sama wzmianka kojarzy\u0142a si\u0119 z heretykiem, schizmatykiem, wywracaniem \u015bwiata do g\u00f3ry nogami, stan\u0119li przed tym samym s\u0119dzi\u0105, kt\u00f3ry sta\u0142, by przyj\u0105\u0107 Szczepana ukamienowanego przez uczonych jego czas\u00f3w; a ich nauki o tolerancji, mi\u0142o\u015bci i wsp\u00f3\u0142czuciu dla uci\u015bnionych sta\u0142y si\u0119 dziedzictwem wielu, kt\u00f3rym ich imiona s\u0105 nieznane.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"578\" height=\"900\" src=\"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/456794654a.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1949\" style=\"width:358px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/456794654a.jpg 578w, https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/456794654a-193x300.jpg 193w\" sizes=\"auto, (max-width: 578px) 100vw, 578px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Menno Simon<\/strong>s, kt\u00f3ry prze\u017cy\u0142 te czasy (1492-1559) i by\u0142 dobrze przygotowany do przemawiania, b\u0119d\u0105c jednym z g\u0142\u00f3wnych nauczycieli w\u015br\u00f3d praktykuj\u0105cych chrzest wierz\u0105cych, napisa\u0142: \u201eNikt nie mo\u017ce naprawd\u0119 oskar\u017cy\u0107 mnie o to, \u017ce zgadzam si\u0119 z nauk\u0105 z M\u00fcnster, przeciwnie, od siedemnastu lat, a\u017c do dnia dzisiejszego, sprzeciwiam si\u0119 jej i zwalczam j\u0105 prywatnie i publicznie, g\u0142osem i pi\u00f3rem. Tych, kt\u00f3rzy jak lud M\u00fcnster odrzucaj\u0105 krzy\u017c Chrystusa, gardz\u0105 s\u0142owem Pana i poddaj\u0105 si\u0119 ziemskim po\u017c\u0105dliwo\u015bciom pod pretekstem w\u0142a\u015bciwego post\u0119powania, nigdy nie uznamy za naszych braci i siostry\u201d. \u201eCzy nasi oskar\u017cyciele chc\u0105 powiedzie\u0107, \u017ce poniewa\u017c jeste\u015bmy zewn\u0119trznie ochrzczeni tym samym rodzajem chrztu co oni, to musimy by\u0107 uznani za nale\u017c\u0105cych do tego samego cia\u0142a i spo\u0142eczno\u015bci; wtedy odpowiadamy: Je\u015bli zewn\u0119trzny chrzest mo\u017ce zdzia\u0142a\u0107 tak wiele, to oni sami powinni zastanowi\u0107 si\u0119, w jakiej pozostaj\u0105 spo\u0142eczno\u015bci, poniewa\u017c jest jasne i oczywiste, \u017ce cudzo\u0142o\u017cnicy, mordercy i im podobni otrzymali ten sam chrzest, co oni!\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po wydarzeniach w M\u00fcnster, zbory wierz\u0105cych fa\u0142szywie oskar\u017conych o wsp\u00f3\u0142udzia\u0142 w tych fanatycznych ekscesach, by\u0142y prze\u015bladowane z wi\u0119ksz\u0105 ni\u017c kiedykolwiek przemoc\u0105 a wszelkie oczekiwania uzyskania wolno\u015bci sumienia i wyznania oraz stania si\u0119 w\u0142adz\u0105 dla og\u00f3lnego dobra narod\u00f3w niemieckich, zosta\u0142o ugaszone. W obliczu najwi\u0119kszych niebezpiecze\u0144stw, rozproszone i n\u0119kane resztki zosta\u0142y odwiedzone i umocnione przez Menno Simonsa, po czym niekt\u00f3re ze zreorganizowanych wsp\u00f3lnot zosta\u0142y nazwane Mennonitami, cho\u0107 nie z w\u0142asnego wyboru.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W swojej autobiografii , napisanej po 18 latach zaanga\u017cowania w t\u0119 prac\u0119, opowiada, jak w wieku 24 lat zosta\u0142 ksi\u0119dzem (rzymskim katolikiem) w wiosce Pingjum (we Fryzji, Holandia P\u00f3\u0142nocna). \u201eCo do Pisma \u015awi\u0119tego\u201d, m\u00f3wi, \u201enigdy w \u017cyciu go nie dotkn\u0105\u0142em, bo ba\u0142em si\u0119, \u017ce je\u015bli je przeczytam, to zostan\u0119 wprowadzony w b\u0142\u0105d&#8230;. Rok p\u00f3\u017aniej, ilekro\u0107 mia\u0142em do czynienia z chlebem i winem podczas mszy, przychodzi\u0142a mi do g\u0142owy my\u015bl, \u017ce mo\u017ce to jednak nie jest cia\u0142o i krew Pana&#8230;. pocz\u0105tkowo przypuszcza\u0142em, \u017ce takie my\u015bli pochodz\u0105 od diab\u0142a, kt\u00f3ry wyprowadzi mnie na manowce mojej wiary. Cz\u0119sto spowiada\u0142em si\u0119 z tego i modli\u0142em si\u0119, jednak nie mog\u0142em pozby\u0107 si\u0119 tych my\u015bli\u201d. Sw\u00f3j czas sp\u0119dza\u0142 wraz z innymi ksi\u0119\u017cmi na piciu i r\u00f3\u017cnych bezu\u017cytecznych rozrywkach, a ilekro\u0107 wspominano o Pi\u015bmie \u015awi\u0119tym, tylko si\u0119 z niego na\u015bmiewa\u0142. \u201eW ko\u0144cu \u2013 pisze \u2013 postanowi\u0142em dok\u0142adnie przeczyta\u0107 Nowy Testament. Nie zaszed\u0142em z nim zbyt daleko, kiedy zda\u0142em sobie spraw\u0119, \u017ce zostali\u015bmy oszukani\u2026 Dzi\u0119ki \u0142asce Pana z dnia na dzie\u0144 wzrasta\u0142em w poznawaniu Pisma, a niekt\u00f3rzy nies\u0142usznie nazywali mnie kaznodziej\u0105 ewangelicznym. Wszyscy mnie szukali i chwalili, bo \u015bwiat mnie kocha\u0142, a ja kocha\u0142em \u015bwiat. A jednak powszechnie m\u00f3wiono, \u017ce g\u0142osz\u0119 s\u0142owo Bo\u017ce i jestem dobrym cz\u0142owiekiem.\u201d<br><br>\u201eP\u00f3\u017aniej, chocia\u017c nigdy w \u017cyciu nie s\u0142ysza\u0142em o braciach, zdarzy\u0142o si\u0119, \u017ce bogobojny, pobo\u017cny bohater o imieniu Sicke Snyder zosta\u0142 \u015bci\u0119ty w Leeuwarden, poniewa\u017c odnowi\u0142 sw\u00f3j chrzest. Brzmia\u0142o to dla mnie niesamowicie, \u017ce m\u00f3wi si\u0119 o ponownym chrzcie. Uwa\u017cnie przestudiowa\u0142em Pismo i przemy\u015bla\u0142em t\u0119 spraw\u0119 powa\u017cnie, ale nie znalaz\u0142em tam \u017cadnej informacji o chrzcie niemowl\u0105t. Kiedy to zrozumia\u0142em, rozmawia\u0142em o tym z moim pastorem i po d\u0142ugich rozmowach musia\u0142 on przyzna\u0107, \u017ce chrzest niemowl\u0105t nie ma \u017cadnego oparcia w Pi\u015bmie \u015awi\u0119tym\u201d. Nast\u0119pnie Menno wertowa\u0142 ksi\u0105\u017cki i poprosi\u0142 o rad\u0119 Lutra oraz Bucera i innych. Ka\u017cdy poda\u0142 mu inny pow\u00f3d chrztu niemowl\u0105t, ale \u017caden z nich nie odpowiada\u0142 Pismu \u015awi\u0119temu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W tamtym czasie zosta\u0142 przeniesiony do swojej rodzinnej wioski Witmarsum (r\u00f3wnie\u017c we Fryzji), gdzie nadal czyta\u0142 Bibli\u0119, odnosi\u0142 sukcesy i by\u0142 podziwiany, ale wci\u0105\u017c prowadzi\u0142 beztroskie, pob\u0142a\u017cliwe \u017cycie. \u201eSp\u00f3jrz, m\u00f3j czytelniku\u201d \u2013 kontynuuje \u2013 \u201epozyska\u0142em wiedz\u0119 zar\u00f3wno o chrzcie, jak i o wieczerzy, dzi\u0119ki wielkiej \u0142asce Bo\u017cej, dzi\u0119ki o\u015bwieceniu Ducha \u015awi\u0119tego poprzez cz\u0119ste czytanie Pisma \u015awi\u0119tego i rozmy\u015blanie nad nim, a nie poprzez chwyty zwodniczych sekt, o co jestem obwiniany. Jednak je\u015bli ktokolwiek i w jakikolwiek spos\u00f3b pom\u00f3g\u0142 mi w rozwoju, zawsze b\u0119d\u0119 za to wdzi\u0119czny Panu. Po moim oko\u0142o rocznym pobycie w nowym miejscu, zdarzy\u0142o si\u0119, \u017ce pewni ludzie poruszyli kwesti\u0119 chrztu. Nie wiem, sk\u0105d przybyli, gdzie nale\u017celi ani kim byli i teraz tego nie wiem, nawet ich nie widzia\u0142em. Wtedy rozros\u0142a si\u0119 sekta z M\u00fcnster, przez kt\u00f3r\u0105 wiele pobo\u017cnych serc, tak\u017ce spo\u015br\u00f3d nas, zosta\u0142o oszukanych. Moja dusza by\u0142a w wielkiej rozpaczy, bo zauwa\u017cy\u0142em, \u017ce mieli gorliwo\u015b\u0107, a jednak doktrynalnie byli w b\u0142\u0119dzie. Poprzez m\u00f3j niewielki dar, poprzez kazania i napominanie, przeciwstawia\u0142em si\u0119 temu b\u0142\u0119dowi, jak mog\u0142em&#8230;. Jednak \u017cadne moje napomnienia nic nie da\u0142y, bo sam wiedzia\u0142em \u017ce post\u0119powa\u0142em niew\u0142a\u015bciwie. Jednak po ca\u0142ym \u015bwiecie rozesz\u0142a si\u0119 wie\u015b\u0107, \u017ce jestem \u015bwietny w zatykaniu ust tym ludziom i wszyscy bardzo mnie cenili. Widzia\u0142em wi\u0119c, \u017ce jestem mistrzem zatwardzia\u0142ych, kt\u00f3rzy mi ufali. To sprawi\u0142o mi niema\u0142\u0105 udr\u0119k\u0119 w sercu i westchn\u0105\u0142em z tego powodu do Pana modl\u0105c si\u0119: Panie dopom\u00f3\u017c mi, abym nie obci\u0105\u017ca\u0142 si\u0119 grzechami innych ludzi! Moja dusza by\u0142a zmartwiona i my\u015bla\u0142em o ko\u0144cu, \u017ce nawet gdybym zdoby\u0142 ca\u0142y \u015bwiat i \u017cy\u0142 tysi\u0105c lat, a potem w ko\u0144cu musia\u0142 ud\u017awign\u0105\u0107 ci\u0119\u017ck\u0105 r\u0119k\u0119 i gniew Boga, co wtedy bym zyska\u0142?\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201ePotem te biedne, zwiedzione owce, nie maj\u0105ce prawdziwych pasterzy, po wielu okrutnych edyktach, po wielu rzeziach i morderstwach, zebra\u0142y si\u0119 razem w miejscu zwanym Starym Klasztorem i, niestety!, pod\u0105\u017caj\u0105c za bezbo\u017cn\u0105 nauk\u0105 M\u00fcnster wbrew Duchowi, S\u0142owu i przyk\u0142adowi Chrystusa, doby\u0142y w swojej obronie miecza, kt\u00f3ry Pan nakaza\u0142 Piotrowi w\u0142o\u017cy\u0107 do pochwy. Wtedy krew tych ludzi, chocia\u017c zostali zwiedzeni, obci\u0105\u017cy\u0142a moje serce tak, \u017ce nie mog\u0142em tego znie\u015b\u0107, ani znale\u017a\u0107 spokoju w mojej duszy. Walcz\u0105c przeciwko w\u0142asnej duszy rozwa\u017ca\u0142em moje nieczyste, cielesne \u017cycie, moje ob\u0142udne nauczanie i ba\u0142wochwalstwo, kt\u00f3re codziennie okazywa\u0142em, cho\u0107 sam tego nie pochwala\u0142em. Widzia\u0142em na w\u0142asne oczy, jak ci fanatycy, cho\u0107 nie g\u0142osz\u0105cy zdrowej nauki, ch\u0119tnie po\u015bwi\u0119cali dzieci, dobra i krew za swoje przekonanie i wiar\u0119, a ja by\u0142em jednym z tych, kt\u00f3rzy pomogli niekt\u00f3rym z nich pokaza\u0107 z\u0142o papiestwa; niemniej jednak kontynuowa\u0142em swoje ra\u017c\u0105ce \u017cycie i znane z\u0142o a to tylko z tego powodu, \u017ce lubi\u0142em wygody cia\u0142a i chcia\u0142em unikn\u0105\u0107 krzy\u017ca Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Te my\u015bli wgryz\u0142y si\u0119 w moje serce do tego stopnia, \u017ce nie mog\u0142em tego d\u0142u\u017cej znie\u015b\u0107. Pomy\u015bla\u0142em sobie: n\u0119dzny ja cz\u0142owiek, co mam zrobi\u0107? Je\u015bli nadal tak post\u0119puj\u0119 i nie poddaj\u0119 si\u0119 w ca\u0142o\u015bci S\u0142owu mojego Pana, maj\u0105c wiedz\u0119, kt\u00f3ra zosta\u0142a mi dana, a nie pot\u0119piam S\u0142owem Pana zatwardzia\u0142ego cielesnego \u017cycia i ob\u0142udy teolog\u00f3w, jak r\u00f3wnie\u017c ich zepsutego chrztu, wieczerzy i fa\u0142szywego nabo\u017ce\u0144stwa, na ile pozwala mi m\u00f3j niewielki dar; je\u015bli, z powodu cielesnego strachu, nie otworz\u0119 prawdziwej podstawy prawdy, nie pokieruj\u0119, w miar\u0119 moich mo\u017cliwo\u015bci, niewinnych b\u0142\u0105kaj\u0105cych si\u0119 owiec, kt\u00f3re tak ch\u0119tnie czyni\u0142yby dobrze, gdyby tylko wiedzia\u0142y jak, ku pastwisku Chrystusa, jak\u017ce ta krew, chocia\u017c jest to krew b\u0142\u0105dz\u0105cych, mia\u0142aby nie przem\u00f3wi\u0107 przeciwko mnie w s\u0105dzie wszechmog\u0105cego i wielkiego Boga i nie og\u0142osi\u0107 s\u0105du nad moj\u0105 biedn\u0105 dusz\u0105! Moje serce dr\u017ca\u0142o w moim ciele. Modli\u0142em si\u0119 do mojego Boga z westchnieniem i \u0142zami, aby udzieli\u0142 mi, udr\u0119czonemu grzesznikowi, daru Swojej \u0142aski, stworzy\u0142 we mnie czyste serce, poprzez skuteczno\u015b\u0107 krwi Chrystusa, przebaczy\u0142 moje nieczyste \u015bcie\u017cki i pr\u00f3\u017cne wulgarne \u017cycie i da\u0142 mi m\u0105dro\u015b\u0107, ducha, odwag\u0119 i m\u0119ski heroizm, abym m\u00f3g\u0142 szczerze g\u0142osi\u0107 Jego pe\u0142ne czci Najwy\u017csze Imi\u0119 i Jego \u015bwi\u0119te s\u0142owo oraz wydoby\u0107 na \u015bwiat\u0142o Jego prawd\u0119 ku Jego uwielbieniu.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eTeraz zacz\u0105\u0142em, w imieniu Pana, naucza\u0107 publicznie z ambony prawdziwych s\u0142\u00f3w pokuty, kierowa\u0107 ludzi na w\u0105sk\u0105 drog\u0119, pot\u0119pia\u0107 wszystkie grzechy i bezbo\u017cne drogi, a tak\u017ce wszelkie ba\u0142wochwalstwo i fa\u0142szywy kult Bo\u017cy oraz \u015bwiadczy\u0107 otwarcie, czym jest chrzest i wieczerza Pa\u0144ska wed\u0142ug zamys\u0142u i zasady Chrystusowej, na ile dot\u0105d otrzyma\u0142em \u0142ask\u0119 od mojego Boga. Ostrzega\u0142em te\u017c wszystkich przeciw niegodziwo\u015bci z M\u00fcnster, jej kr\u00f3lowi, poligamii, kr\u00f3lestwu i mieczowi, czyni\u0142em to gorliwie i wiernie, do momentu kiedy po dziewi\u0119ciu miesi\u0105cach Pan wyci\u0105gn\u0105\u0142 do mnie Swego ojcowskiego Ducha, Swoj\u0105 pomoc i pot\u0119\u017cn\u0105 r\u0119k\u0119, w taki spos\u00f3b \u017ce jednocze\u015bnie bez przymusu by\u0142em w stanie zrezygnowa\u0107 z honoru, swego dobrego imienia i reputacji w\u015br\u00f3d ludzi, a tak\u017ce ca\u0142ej mojej antychrze\u015bcija\u0144skiej niegodziwo\u015bci i prostackiej arogancji. Teraz z w\u0142asnej woli postawi\u0142em si\u0119 w skrajnej n\u0119dzy i ub\u00f3stwie, pod ci\u0119\u017carem krzy\u017ca mego Pana Chrystusa, boj\u0105c si\u0119 Boga w mojej s\u0142abo\u015bci, szukaj\u0105c ludzi boj\u0105cych si\u0119 Boga, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych znalaz\u0142em te\u017c niekt\u00f3rych, cho\u0107 nielicznych, o prawdziwej gorliwo\u015bci i doktrynie; spiera\u0142em si\u0119 ze zwiedzionymi, pozyska\u0142em niekt\u00f3rych z nich dzi\u0119ki pomocy i mocy Bo\u017cej i poprowadzi\u0142em ich przez s\u0142owo Bo\u017ce do Pana Chrystusa. Zatwardzia\u0142ych i zawzi\u0119tych powierzy\u0142em Panu. Widzisz, m\u00f3j czytelniku, tak oto mi\u0142osierny Pan przez darmowy dar ogromnej \u0142aski dla mnie, nieszcz\u0119snego grzesznika, najpierw zamiesza\u0142 w moim sercu, da\u0142 mi nowy umys\u0142, upokorzy\u0142 mnie w Swojej boja\u017ani, doprowadzi\u0142 mnie do pewnej miary poznania siebie samego, wyprowadzi\u0142 mnie z dr\u00f3g \u015bmierci na w\u0105sk\u0105 drog\u0119 \u017cycia i w czystym mi\u0142osierdziu powo\u0142a\u0142 mnie do spo\u0142eczno\u015bci \u015bwi\u0119tych. Jemu chwa\u0142a na wieki! Amen.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eMniej wi\u0119cej rok p\u00f3\u017aniej, gdy spokojnie czyta\u0142em i pisa\u0142em, przeszukuj\u0105c s\u0142owo Pa\u0144skie, przysz\u0142o do mnie sze\u015b\u0107, siedem lub osiem os\u00f3b, jednego serca i jednej duszy; w \u017cyciu i wierze, o ile mo\u017cna s\u0105dzi\u0107, nienagannych, oddzielonych od \u015bwiata wed\u0142ug \u015bwiadectwa Pisma \u015awi\u0119tego, pod krzy\u017cem, w przera\u017ceniu patrz\u0105cych nie tylko na M\u00fcnster, ale tak\u017ce na wszelkie z\u0142o i sekty godne pot\u0119pienia na ca\u0142ym \u015bwiecie. W wielkim b\u0142aganiu prosili mnie, w imieniu tych, kt\u00f3rzy boj\u0105 si\u0119 Boga, kt\u00f3rzy szli w jednym duchu i umy\u015ble ze mn\u0105 i z nimi, abym wzi\u0105\u0142 sobie do serca ci\u0119\u017cki smutek i rozpaczliw\u0105 potrzeb\u0119 strapionych dusz, gdy\u017c g\u0142\u00f3d jest wielki, wiernych gospodarzy bardzo niewielu i abym m\u00f3g\u0142 zwr\u00f3ci\u0107 lichwie funt, kt\u00f3ry niezas\u0142u\u017cenie otrzyma\u0142em od Pana\u2026 Kiedy to us\u0142ysza\u0142em, moje serce by\u0142o g\u0142\u0119boko zmartwione, ogarn\u0119\u0142a mnie udr\u0119ka i strach; z jednej strony widzia\u0142em ma\u0142o\u015b\u0107 mojego daru, m\u00f3j brak wiedzy, moj\u0105 s\u0142ab\u0105 natur\u0119, boja\u017a\u0144 mego cia\u0142a, niezmierzon\u0105 niegodziwo\u015b\u0107, przekor\u0119 i tyrani\u0119 tego \u015bwiata, wielkie, pot\u0119\u017cne sekty, przebieg\u0142o\u015b\u0107 wielu duch\u00f3w, i ci\u0119\u017cki krzy\u017c zacz\u0105\u0142 na mnie niema\u0142o naciska\u0107; jednak z drugiej strony widzia\u0142em godny po\u017ca\u0142owania g\u0142\u00f3d, brak i potrzeb\u0119 bogobojnych pobo\u017cnych dzieci, poniewa\u017c widzia\u0142em dosy\u0107 wyra\u017anie, \u017ce by\u0142y to proste, opuszczone owce, kt\u00f3re nie maj\u0105 pasterza.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wreszcie, po wielu b\u0142aganiach, odda\u0142em si\u0119 do dyspozycji Pana i Jego Ko\u015bcio\u0142a, pod warunkiem, \u017ce przez jaki\u015b czas b\u0119d\u0105 oni razem ze mn\u0105 \u017carliwie wzywa\u0107 Pana, abym, je\u017celi jest to Jego \u0142askaw\u0105 wol\u0105, m\u00f3g\u0142 i s\u0142u\u017cy\u0142 ku Jego uwielbieniu, aby Jego ojcowska dobro\u0107 da\u0142a mi takie serce i usposobienie, abym m\u00f3g\u0142 \u015bwiadczy\u0107 razem z Paw\u0142em: Biada mi, gdybym ewangelii nie g\u0142osi\u0142; a je\u015bli mia\u0142oby by\u0107 inaczej, to aby On temu zapobieg\u0142&#8230; Zobacz, drogi czytelniku, \u017ce nie zosta\u0142em powo\u0142any do tej s\u0142u\u017cby przez lud M\u00fcnster ani przez \u017cadn\u0105 inn\u0105 wywrotow\u0105 sekt\u0119, jak to si\u0119 o mnie oszczerczo m\u00f3wi, ale niegodny ja, przez taki lud&#8230; kt\u00f3ry by\u0142 got\u00f3w i\u015b\u0107 za Chrystusem i Jego S\u0142owem, kt\u00f3ry w boja\u017ani Bo\u017cej \u017cy\u0142 skruszonym \u017cyciem, z mi\u0142o\u015bci\u0105 s\u0142u\u017cy\u0142 bli\u017anim, cierpliwie ni\u00f3s\u0142 krzy\u017c, szuka\u0142 zbawienia i dobra wszystkich ludzi, kocha\u0142 sprawiedliwo\u015b\u0107 i prawd\u0119 i nienawidzi\u0142 nieprawo\u015bci i niegodziwo\u015bci. S\u0105 to z pewno\u015bci\u0105 \u017cywi i mocni \u015bwiadkowie tego, \u017ce nie s\u0105 \u017cadn\u0105 przewrotn\u0105 sekt\u0105, o co s\u0105 oskar\u017cani, ale prawdziwymi chrze\u015bcijanami, cho\u0107 nieznanymi \u015bwiatu, je\u015bli w og\u00f3le wierzy\u0107, \u017ce s\u0142owo Chrystusa jest prawdziwe i Jego nieskazitelnie \u015bwi\u0119ty przyk\u0142ad jest nieomylny i s\u0142uszny.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eW taki to spos\u00f3b ja, n\u0119dzny i wielki grzesznik, zosta\u0142em o\u015bwiecony przez Pana i nawr\u00f3cony, uciek\u0142em z Babilonu i wszed\u0142em do Jerozolimy i ostatecznie rozpocz\u0105\u0142em t\u0105 trudn\u0105 i wynios\u0142\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119. Poniewa\u017c osoby wymienione powy\u017cej nie zaprzesta\u0142y w swoich pro\u015bbach, a tak\u017ce moje w\u0142asne sumienie sk\u0142oni\u0142o mnie do tego\u2026 bo ujrza\u0142em wielki g\u0142\u00f3d i potrzeb\u0119\u2026 odda\u0142em si\u0119 Panu ca\u0142ym cia\u0142em i dusz\u0105, odda\u0142em si\u0119 w Jego \u0142askawe r\u0119ce i wtedy (1537) zacz\u0105\u0142em uczy\u0107 i chrzci\u0107 zgodnie z Jego \u015bwi\u0119tym s\u0142owem, z moim niewielkim darem pracy na polu Pa\u0144skim, budowa\u0107 Jego \u015bwi\u0119te miasto i \u015bwi\u0105tyni\u0119, ustawia\u0107 upad\u0142e kamienie z powrotem na ich miejsce. A wielki i pot\u0119\u017cny B\u00f3g, w wielu miastach i krajach, przyzna\u0142 si\u0119 do s\u0142owa prawdziwej pokuty, s\u0142owa Jego \u0142aski i mocy, wraz ze zdrowym korzystaniem z Jego \u015bwi\u0119tych sakrament\u00f3w, poprzez nasz\u0105 ma\u0142\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119, nasze nauczanie i niewykszta\u0142cone pisma, we wsp\u00f3lnocie z prawdziw\u0105 s\u0142u\u017cb\u0105, prac\u0105 i pomoc\u0105 naszych wiernych braci; sprawi\u0142 objawienie si\u0119 Swego Ko\u015bcio\u0142a tak chwalebnym i obdarzy\u0142 go tak niepokonan\u0105 moc\u0105, \u017ce nie tylko wiele pysznych i wynios\u0142ych serc sta\u0142o si\u0119 pokornymi, nie tylko wielu nieczystych sta\u0142o si\u0119 czystymi, pij\u0105cych trze\u017awymi, chciwych wspania\u0142omy\u015blnymi, okrutnych \u017cyczliwymi, bezbo\u017cnych bogobojnymi; ale poprzez chwalebne \u015bwiadectwa, jakie sk\u0142adaj\u0105, wiernie oddali swoje dobra i krew, cia\u0142a i \u017cycie, jak mo\u017cna to codziennie ogl\u0105da\u0107 a\u017c do dnia dzisiejszego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Z pewno\u015bci\u0105 nie mog\u0142y to by\u0107 owoce i znaki fa\u0142szywej nauki, przez kt\u00f3r\u0105 B\u00f3g nie dzia\u0142a; nie mog\u0142oby to istnie\u0107 tak d\u0142ugo i pod tak ci\u0119\u017ckim krzy\u017cem i n\u0119dz\u0105, gdyby nie przez s\u0142owo i moc Wszechmocnego. Co wi\u0119cej, bracia s\u0105 uzbrojeni w tak wielk\u0105 \u0142ask\u0119 i m\u0105dro\u015b\u0107, zgodnie z tym co Chrystus obieca\u0142 wszystkim swoim, s\u0105 tak uzdolnieni przez Boga w ich pokusach, \u017ce wszyscy uczeni tego \u015bwiata i najs\u0142ynniejsi teologowie, jak r\u00f3wnie\u017c wszyscy winni krwi tyrani, kt\u00f3rzy (niech B\u00f3g si\u0119 nad nimi zmi\u0142uje!) che\u0142pi\u0105 si\u0119, \u017ce tak\u017ce s\u0105 chrze\u015bcijanami, stoj\u0105 zawstydzeni i pokonani przez tych niezwyci\u0119\u017conych bohater\u00f3w i pobo\u017cnych \u015bwiadk\u00f3w Chrystusa; tak, \u017ce nie maj\u0105 innej broni, nie mog\u0105 znale\u017a\u0107 innych \u015brodk\u00f3w ni\u017c wygnanie, schwytanie, torturowanie, palenie i mordowanie, jak to by\u0142o w zwyczaju i nawyku w\u0119\u017ca starodawnego od pocz\u0105tku, jak i, niestety! codziennie jest w wielu miejscach w naszej Holandii.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201ePopatrzcie, to jest nasze powo\u0142anie i nauka, to s\u0105 owoce naszej s\u0142u\u017cby, z powodu kt\u00f3rej jeste\u015bmy tak strasznie i z tak\u0105 wrogo\u015bci\u0105 blu\u017anieni i prze\u015bladowani. Czy\u017c wszyscy prorocy, aposto\u0142owie i wierni s\u0142udzy Bo\u017cy nie wydali ch\u0119tnie takich samych owoc\u00f3w przez swoj\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 &#8211; pozostawimy to os\u0105dowi wszystkich dobrych ludzi&#8230; gdyby z\u0142y \u015bwiat s\u0142ucha\u0142 naszej nauki, kt\u00f3ra nie jest nasza, lecz naszego Pana Jezusa Chrystusa, i pod\u0105\u017ca\u0142 za ni\u0105 w boja\u017ani Boga, nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce pojawi\u0142by si\u0119 \u015bwiat lepszy i bardziej chrze\u015bcija\u0144ski ni\u017c jest teraz, tak by by\u0142o! Dzi\u0119kuj\u0119 mojemu Bogu, kt\u00f3ry da\u0142 mi \u0142ask\u0119, \u017ce cho\u0107by mia\u0142o si\u0119 to sta\u0107 przez moj\u0105 w\u0142asn\u0105 krew, pragn\u0119, aby ca\u0142y \u015bwiat zosta\u0142 wyrwany z bezbo\u017cnych z\u0142ych dr\u00f3g i zdobyty dla Chrystusa.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201c&#8230;Mam te\u017c nadziej\u0119, \u017ce z pomoc\u0105 Pana, nikt na ca\u0142ym \u015bwiecie nie b\u0119dzie w stanie prawdziwie oskar\u017cy\u0107 mnie o chciwo\u015b\u0107 lub luksusowe \u017cycie. Z\u0142ota ani bogactwa nie mam, nawet ich nie pragn\u0119, chocia\u017c s\u0105 niekt\u00f3rzy nieuczciwego serca, kt\u00f3rzy m\u00f3wi\u0105, \u017ce jem wi\u0119cej pieczystego, ni\u017c oni mielonego, i pij\u0119 wi\u0119cej wina ni\u017c oni piwa&#8230; Ten, kt\u00f3ry&#8230; kupi\u0142 mnie&#8230; i powo\u0142a\u0142 mnie do swojej s\u0142u\u017cby, zna mnie i wie, \u017ce nie szukam ani pieni\u0119dzy, ani d\u00f3br, ani przyjemno\u015bci, ani pociechy na ziemi, ale tylko chwa\u0142y mojego Pana, zbawienia w\u0142asnego i wielu. Z tego powodu musia\u0142em cierpie\u0107 z moj\u0105 wra\u017cliw\u0105 \u017con\u0105 i ma\u0142ym dzieckiem, tak ogromny strach, presj\u0119, smutek, n\u0119dz\u0119 i prze\u015bladowania, teraz ju\u017c od osiemnastu lat, \u017ce musz\u0119 \u017cy\u0107 w ub\u00f3stwie, w ci\u0105g\u0142ym strachu i zagro\u017ceniu naszego \u017cycia. Tak, kiedy inni kaznodzieje le\u017c\u0105 na mi\u0119kkich \u0142\u00f3\u017ckach i poduszkach, my musimy wkrada\u0107 si\u0119 potajemnie do ukrytych zakamark\u00f3w. Kiedy otwarcie bawi\u0105 si\u0119 na weselach itp., przy piszcza\u0142kach, b\u0119bnach i fletach, my musimy si\u0119 rozgl\u0105da\u0107 za ka\u017cdym razem, gdy szczeka pies, ze strachu, czy nie ma tam tych, kt\u00f3rzy chc\u0105 nas schwyta\u0107. Podczas gdy wszyscy witaj\u0105 ich jako doktor\u00f3w lub mistrz\u00f3w, my musimy pozwala\u0107 na nazywanie nas anabaptystami, naro\u017cnymi kaznodziejami, oszustami i heretykami i witanie nas w imieniu diab\u0142a. Wreszcie, zamiast by\u0107 nagradzani, tak jak oni s\u0105 za ich s\u0142u\u017cb\u0119 wysokimi pensjami i dobrymi dniami, nasz\u0105 nagrod\u0105 i udzia\u0142em od nich jest ogie\u0144, miecz i \u015bmier\u0107.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eSp\u00f3jrz wi\u0119c, m\u00f3j prawdziwy czytelniku, w jakim niepokoju i ub\u00f3stwie, smutku i niebezpiecze\u0144stwie \u015bmierci, ja, nieszcz\u0119sny cz\u0142owiek, nieustannie pe\u0142ni\u0142em s\u0142u\u017cb\u0119 dla mojego Pana a\u017c do tej godziny i mam nadziej\u0119, \u017ce b\u0119d\u0119 kontynuowa\u0142 j\u0105 dalej dzi\u0119ki Jego \u0142asce, ku Jego uwielbieniu, tak d\u0142ugo jak b\u0119d\u0119 tu\u0142a\u0142 si\u0119 po tym \u015bwiecie. Czego teraz ja i moi prawdziwi wsp\u00f3\u0142pracownicy szukali\u015bmy w tej trudnej i niebezpiecznej s\u0142u\u017cbie, wszyscy dobrze \u017cycz\u0105cy mog\u0105 \u0142atwo oceni\u0107, na podstawie samej pracy i jej owoc\u00f3w, ale raz jeszcze b\u0142agam szczerego czytelnika, ze wzgl\u0119du na Jezusa, aby przyj\u0105\u0142 z mi\u0142o\u015bci\u0105 to wyci\u015bni\u0119te ze mnie wyznanie o moim o\u015bwiecaj\u0105cym nawr\u00f3ceniu i powo\u0142aniu i zastosowa\u0142 je w jak najlepszy spos\u00f3b. Zrobi\u0142em to z wielkiej potrzeby, po to aby bogobojny czytelnik m\u00f3g\u0142 wiedzie\u0107, jak si\u0119 sprawy maj\u0105, poniewa\u017c wsz\u0119dzie by\u0142em oczerniany przez kaznodziej\u00f3w i obwiniany wbrew prawdzie, tak jakbym zosta\u0142 powo\u0142any i wy\u015bwi\u0119cony na ten urz\u0105d przez rewolucyjn\u0105 sekt\u0119. Niech ten kto boi si\u0119 Boga czyta i os\u0105dzi!\u201d<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"900\" height=\"529\" src=\"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/656378789a.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1950\" style=\"width:438px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/656378789a.jpg 900w, https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/656378789a-300x176.jpg 300w, https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/656378789a-768x451.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 900px) 100vw, 900px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Menno Simons <\/strong>  po\u015bwi\u0119ci\u0142 si\u0119 odwiedzaniu, ponownemu gromadzeniu i budowaniu Ko\u015bcio\u0142\u00f3w wierz\u0105cych rozproszonych przez prze\u015bladowania. Czyni\u0142 to w Holandii, a\u017c do czasu (1543)  kiedy zosta\u0142 uznany wyj\u0119tym spod prawa, za jego g\u0142ow\u0119 wyznaczono cen\u0119, na \u015bmier\u0107 mia\u0142 by\u0107 skazany ka\u017cdy, kto go ukrywa\u0142, i obiecano u\u0142askawienie przest\u0119pcom, kt\u00f3rzy wydaliby go wi\u0119zom kata. Zmuszony w ten spos\u00f3b opu\u015bci\u0107 Holandi\u0119, po wielu tu\u0142aczkach i niebezpiecze\u0144stwach znalaz\u0142 schronienie we Fresenburgu w Holstein, gdzie hrabia Alefeld by\u0142 w stanie go ochroni\u0107, a nie tylko jego, ale i wielu prze\u015bladowanych braci. Ten szlachcic, dotkni\u0119ty krzycz\u0105c\u0105 niesprawiedliwo\u015bci\u0105, z powodu kt\u00f3rej cierpieli ci niewinni ludzie, przyj\u0105\u0142 ich z najwy\u017csz\u0105 \u017cyczliwo\u015bci\u0105, a wraz z nim znale\u017ali nie tylko mieszkanie i zaj\u0119cie, ale tak\u017ce wolno\u015b\u0107 wyznania, tak \u017ce we wsi W\u00fcstenfelde i innych w okolicach zgromadzi\u0142 si\u0119 liczny Ko\u015bci\u00f3\u0142. We Fresenburgu Menno otrzyma\u0142 \u015brodki do drukowania i m\u00f3g\u0142 swobodnie publikowa\u0107 swoje pisma, kt\u00f3re by\u0142y szeroko rozpowszechniane, a wpadaj\u0105c w r\u0119ce w\u0142adz w r\u00f3\u017cnych stanach, o\u015bwieca\u0142 ich co do prawdziwego charakteru nauk, kt\u00f3re oni tak bezlito\u015bnie, bez zrozumienia ich, starali si\u0119 st\u0142umi\u0107. Mia\u0142o to sw\u00f3j wp\u0142yw na zmniejszenie prze\u015bladowa\u0144 i wprowadzenie pewnej miary wolno\u015bci kultu. Menno zmar\u0142 spokojnie we Fresenburgu (1559). Imigranci za\u0142o\u017cyli w Holsztynie nowe ga\u0142\u0119zie przemys\u0142u, kt\u00f3re rozkwit\u0142y i przynios\u0142y krajowi dobrobyt, do czasu kiedy nie zosta\u0142y zmiecione przez wojn\u0119 trzydziestoletni\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Artyku\u0142 w j\u0119zyku angielskim &#8211;<br>Menno Simons: Przyw\u00f3dca radykalnej reformacji &#8211;<br><a href=\"https:\/\/thegenevanfoundation.com\/menno-simons-leader-of-the-radical-reformation\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/thegenevanfoundation.com\/menno-simons-leader-of-the-radical-reformation\/<\/a><br><br>Menno Simons Wikipedia &#8211; <br><a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Menno_Simons\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Menno_Simons<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Menno-Kate<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u017bycie pe\u0142ne prze\u015bladowa\u0144 i wygnania koncentruje si\u0119 bardziej na szukaniu kryj\u00f3wek ni\u017c na pozostawianiu widocznych zabytk\u00f3w. Ale Menno-Kate stanowi wyj\u0105tek \u2013 miejsce, gdzie wci\u0105\u017c mo\u017cna wyczu\u0107 ducha anabaptyzmu XVI wieku. Cho\u0107 ukryty w\u015br\u00f3d wysokich drzew, jest wyra\u017anie widoczny na obrze\u017cach Bad Oldesloe. <br><br>Pierwotnie mie\u015bci\u0142 drukarni\u0119, w kt\u00f3rej reprodukowano pisma Menno Simonsa, w tym drugie wydanie jego Ksi\u0119gi Za\u0142o\u017cycielskiej, a tak\u017ce traktat przeciwko reformowanemu przyw\u00f3dcy z Emden, Johannesowi a Lasco. Menno Simons m\u00f3g\u0142 mieszka\u0107 tymczasowo w chacie. Z pewno\u015bci\u0105 sp\u0119dzi\u0142 ostatnie lata \u017cycia, po wygnaniu z Wismaru w 1554 roku, a\u017c do \u015bmierci w 1561 roku, w kr\u0119gu anabaptyst\u00f3w, kt\u00f3rzy znale\u017ali schronienie w pobliskiej wiosce W\u00fcstenfelde, nale\u017c\u0105cej do d\u00f3br Fresenburg. <br><br>Chata Menno-Kate zosta\u0142a zbudowana z kamieni polnych i staromodnej ceg\u0142y, otynkowanej na bia\u0142o. Zar\u00f3wno domek, jak i lipa na froncie s\u0105 chronionymi zabytkami. Lip\u0119 prawdopodobnie posadzi\u0142 sam Menno Simons.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"http:\/\/e.menno-kate.de\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">http:\/\/e.menno-kate.de\/<\/a><br><br><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wiele Ko\u015bcio\u0142\u00f3w i chrze\u015bcijan by\u0142o tak bezlito\u015bnie i brutalnie oskar\u017canych o ogrom niegodziwo\u015bci i b\u0142\u0119d\u00f3w, \u017ce zacz\u0119to powszechnie wierzy\u0107 w te oszczerstwa i przyjmowa\u0107 je bez kwestionowania. Nie powinno to dziwi\u0107, gdy\u017c sam Pan, gdy zapowiada\u0142 swoj\u0105 nadchodz\u0105c\u0105 ha\u0144b\u0119, cierpienie, \u015bmier\u0107 i zmartwychwstanie, od razu doda\u0142, \u017ce Jego uczniowie musz\u0105 i\u015b\u0107 w Jego \u015blady. Zosta\u0142 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1948,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-1947","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia-chrzescijanstwa"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Menno Simons -<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1947\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Menno Simons -\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Wiele Ko\u015bcio\u0142\u00f3w i chrze\u015bcijan by\u0142o tak bezlito\u015bnie i brutalnie oskar\u017canych o ogrom niegodziwo\u015bci i b\u0142\u0119d\u00f3w, \u017ce zacz\u0119to powszechnie wierzy\u0107 w te oszczerstwa i przyjmowa\u0107 je bez kwestionowania. Nie powinno to dziwi\u0107, gdy\u017c sam Pan, gdy zapowiada\u0142 swoj\u0105 nadchodz\u0105c\u0105 ha\u0144b\u0119, cierpienie, \u015bmier\u0107 i zmartwychwstanie, od razu doda\u0142, \u017ce Jego uczniowie musz\u0105 i\u015b\u0107 w Jego \u015blady. Zosta\u0142 [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1947\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-12-06T00:56:03+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-12-06T09:09:35+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/4208649542a.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1226\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"350\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Andrzej z DG\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Andrzej z DG\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"21 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=1947#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=1947\"},\"author\":{\"name\":\"Andrzej z DG\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569\"},\"headline\":\"Menno Simons\",\"datePublished\":\"2025-12-06T00:56:03+00:00\",\"dateModified\":\"2025-12-06T09:09:35+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=1947\"},\"wordCount\":4107,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=1947#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/12\\\/4208649542a.jpg\",\"articleSection\":[\"Ko\u015bci\u00f3\u0142 Pielgrzym\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=1947#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=1947\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=1947\",\"name\":\"Menno Simons -\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=1947#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=1947#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/12\\\/4208649542a.jpg\",\"datePublished\":\"2025-12-06T00:56:03+00:00\",\"dateModified\":\"2025-12-06T09:09:35+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=1947#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=1947\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=1947#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/12\\\/4208649542a.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/12\\\/4208649542a.jpg\",\"width\":1226,\"height\":350},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=1947#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Menno Simons\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/\",\"name\":\"\",\"description\":\"Pozw&oacute;l, \u017ce zajm\u0119 Ci tylko kilka minut...\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569\",\"name\":\"Andrzej z DG\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Andrzej z DG\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Menno Simons -","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1947","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Menno Simons -","og_description":"Wiele Ko\u015bcio\u0142\u00f3w i chrze\u015bcijan by\u0142o tak bezlito\u015bnie i brutalnie oskar\u017canych o ogrom niegodziwo\u015bci i b\u0142\u0119d\u00f3w, \u017ce zacz\u0119to powszechnie wierzy\u0107 w te oszczerstwa i przyjmowa\u0107 je bez kwestionowania. Nie powinno to dziwi\u0107, gdy\u017c sam Pan, gdy zapowiada\u0142 swoj\u0105 nadchodz\u0105c\u0105 ha\u0144b\u0119, cierpienie, \u015bmier\u0107 i zmartwychwstanie, od razu doda\u0142, \u017ce Jego uczniowie musz\u0105 i\u015b\u0107 w Jego \u015blady. Zosta\u0142 [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1947","article_published_time":"2025-12-06T00:56:03+00:00","article_modified_time":"2025-12-06T09:09:35+00:00","og_image":[{"width":1226,"height":350,"url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/4208649542a.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Andrzej z DG","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Andrzej z DG","Szacowany czas czytania":"21 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1947#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1947"},"author":{"name":"Andrzej z DG","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#\/schema\/person\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569"},"headline":"Menno Simons","datePublished":"2025-12-06T00:56:03+00:00","dateModified":"2025-12-06T09:09:35+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1947"},"wordCount":4107,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1947#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/4208649542a.jpg","articleSection":["Ko\u015bci\u00f3\u0142 Pielgrzym"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1947#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1947","url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1947","name":"Menno Simons -","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1947#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1947#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/4208649542a.jpg","datePublished":"2025-12-06T00:56:03+00:00","dateModified":"2025-12-06T09:09:35+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#\/schema\/person\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1947#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1947"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1947#primaryimage","url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/4208649542a.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/4208649542a.jpg","width":1226,"height":350},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1947#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Menno Simons"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#website","url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/","name":"","description":"Pozw&oacute;l, \u017ce zajm\u0119 Ci tylko kilka minut...","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#\/schema\/person\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569","name":"Andrzej z DG","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g","caption":"Andrzej z DG"},"sameAs":["https:\/\/www.kilkaminut.pl"],"url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1947","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1947"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1947\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1955,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1947\/revisions\/1955"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1948"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1947"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1947"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1947"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}