{"id":1842,"date":"2025-11-22T19:22:47","date_gmt":"2025-11-22T19:22:47","guid":{"rendered":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1842"},"modified":"2025-11-25T20:34:34","modified_gmt":"2025-11-25T20:34:34","slug":"morderczy-sobor-w-dort","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1842","title":{"rendered":"Morderczy synod w Dort"},"content":{"rendered":"\n

Morderczy synod w Dortdrecht w latach 1618-1619<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Niechrze\u015bcija\u0144skie i mordercze zachowanie spadkobierc\u00f3w Kalwina wobec heretyk\u00f3w jest w pe\u0142ni widoczne na synodzie w Dort. (Holenderska nazwa tego miasta brzmia\u0142a Dordrecht). Synod ten mia\u0142 okre\u015bli\u0107 polityk\u0119 Holandii \u2013 jednej z siedmiu prowincji Zjednoczonych Niderland\u00f3w. Nie by\u0142 to synod narodowy Niderland\u00f3w, wbrew temu, jak cz\u0119sto przedstawiaj\u0105 go kalwini\u015bci; Holandia by\u0142a po prostu najbardziej wp\u0142ywow\u0105 prowincj\u0105.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

W ko\u015bcio\u0142ach reformowanych chwalimy postanowienia synodu, ale nigdy nie m\u00f3wi si\u0119 nam, \u017ce ci sami ludzie, kt\u00f3rzy poparli pi\u0119\u0107 zasad kalwinizmu na tym synodzie, jednocze\u015bnie pod\u017cegali do \u015bci\u0119cia g\u0142owy znanego pastora. Jakie by\u0142o przest\u0119pstwo tego pastora? Nie wierzy\u0142 w \u015bcis\u0142\u0105 predestynacj\u0119 i by\u0142 zaanga\u017cowany w uchwalanie praw maj\u0105cych na celu egzekwowanie wolno\u015bci religijnej zgodnie z konstytucj\u0105 Holandii. Opr\u00f3cz jego \u015bmierci, synod w Dort wygna\u0142 wszystkich 200 pastor\u00f3w, kt\u00f3rzy nie zgadzali si\u0119 z surowym kalwinizmem. Tego dnia w Holandii zgin\u0119\u0142a wolno\u015b\u0107 religijna.<\/p>\n\n\n\n

Jak przyw\u00f3dcy kalwinizmu mogli zna\u0107 prawd\u0119 ewangeliczn\u0105, a jednocze\u015bnie dopuszcza\u0107 si\u0119 morderstw s\u0105dowych, sprzecznych ze s\u0142owami naszego Pana zawartymi w przypowie\u015bci o pszenicy i k\u0105kolu? Nasz Pan nakazuje nam dokona\u0107 tej oceny i odrzuci\u0107 jako autorytet w Ko\u015bciele wszystko, czego nauczaj\u0105 ludzie winni takich czyn\u00f3w. Pi\u0119\u0107 punkt\u00f3w kalwinizmu jest splamionych krwi\u0105.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Szczeg\u00f3lnie godne ubolewania w przypadku synodu w Dort jest to, \u017ce w Ko\u015bciele reformowanym cz\u0119sto uczy si\u0119 nas, i\u017c synod ten \u201eustali\u0142\u201d kwestie doktrynalne w Ko\u015bciele. Spos\u00f3b, w jaki jest to przedstawiane, sprawia wra\u017cenie, jakby by\u0142a to dyskusja prowadzona w spos\u00f3b sprawiedliwy i bezstronny. To prawda, \u017ce pocz\u0105tkowo wszystko wygl\u0105da\u0142o na sprawiedliwe, ale tak si\u0119 nie sko\u0144czy\u0142o. To prawda, \u017ce pastorzy z holenderskiego Ko\u015bcio\u0142a reformowanego, kt\u00f3rzy nie akceptowali doktryny sztywnego predestynacji i \u201ewiecznego zapewnienia\u201d (znani jako arminia\u0144scy remonstranci), zostali zaproszeni do udzia\u0142u w sprawiedliwej dyskusji i g\u0142osowaniu wraz z innymi wsp\u00f3\u0142wyznawcami.

Jednak od samego pocz\u0105tku szanse by\u0142y nier\u00f3wne, a regu\u0142y z g\u00f3ry ustalone. Przeciwnicy arminia\u0144skich remonstrant\u00f3w zaprosili do udzia\u0142u w synodzie ko\u015bcielnym jako cz\u0142onk\u00f3w z prawem g\u0142osu nadmiern\u0105 liczb\u0119 kalwinist\u00f3w z o\u015bmiu innych kraj\u00f3w. Da\u0142o to \u0142\u0105cznie 86 g\u0142osuj\u0105cych, z kt\u00f3rych wi\u0119kszo\u015b\u0107 mo\u017cna by\u0142o uzna\u0107 za sprzymierze\u0144c\u00f3w kontrremonstrant\u00f3w. Na pocz\u0105tku remonstrantom arminia\u0144skim przyznano tylko trzy miejsca z prawem g\u0142osu, mimo \u017ce ponad 200 holenderskich pastor\u00f3w reformowanych nale\u017ca\u0142o do obozu arminia\u0144skiego.<\/p>\n\n\n\n

Jednak po 26 sesjach, podczas kt\u00f3rych obie strony przedstawia\u0142y swoje argumenty w spos\u00f3b w miar\u0119 sprawiedliwy, podczas 27. sesji wszystko uleg\u0142o zmianie. Synod usun\u0105\u0142 trzech g\u0142osuj\u0105cych arminian i odm\u00f3wi\u0142 im miejsc. Zmuszeni do ust\u0105pienia miejsc, teraz tylko strona przeciwna arminianom by\u0142a zar\u00f3wno s\u0119dziami, jak i \u015bwiadkami\u201d. Arminianie zostali pozbawieni mo\u017cliwo\u015bci dyskutowania na r\u00f3wni z innymi o doktrynie i g\u0142osowania jako s\u0119dziowie. \u201ePrzedstawiciele arminian zostali zatrzymani i nie pozwolono im zasi\u0105\u015b\u0107 w synodzie. W ten spos\u00f3b s\u0119dziowie sk\u0142adali si\u0119 wy\u0142\u0105cznie z os\u00f3b, kt\u00f3re ju\u017c odrzuci\u0142y pogl\u0105dy arminian\u201d. Jak zauwa\u017cy\u0142 jeden z ironicznych obserwator\u00f3w, arminia\u0144scy remonstranci \u201ebyli skazani na pora\u017ck\u0119\u201d.

Zostali oni skutecznie odizolowani, co by\u0142o sprzeczne z ca\u0142ym dotychczasowym duchem spotkania. Od tego momentu tylko ich przeciwnicy mogli zaj\u0105\u0107 miejsca, g\u0142osowa\u0107 i zabiera\u0107 g\u0142os. Pozosta\u0142ych 86 cz\u0142onk\u00f3w synodu uprawnionych do g\u0142osowania, w tym wielu zaproszonych obcokrajowc\u00f3w, \u201ejednog\u0142o\u015bnie\u201d uzna\u0142o, \u017ce usuni\u0119ci remonstranci byli w b\u0142\u0119dzie doktrynalnym. Nast\u0119pnie 86 cz\u0142onk\u00f3w og\u0142osi\u0142o wyrok wi\u0119zienia, wygnania, a dzi\u0119ki swoim wp\u0142ywom w Stanach Generalnych \u2013 \u015bmier\u0107 jednego ze znanych zwolennik\u00f3w arminianizmu.<\/strong> Schaff,  kalwinista i znany historyk tak podsumowuje rezultaty synodu:<\/p>\n\n\n\n

Zwyci\u0119stwo ortodoksji zosta\u0142o przy\u0107mione przez kolejne usuni\u0119cie oko\u0142o dwustu duchownych arminia\u0144skich oraz wcze\u015bniejsze, cho\u0107 niezale\u017cne, aresztowanie przyw\u00f3dc\u00f3w politycznych remonstrant\u00f3w, za namow\u0105 [ksi\u0119cia] Maurycego. Grotius zosta\u0142 skazany przez Stany Generalne na do\u017cywotnie wi\u0119zienie, ale dzi\u0119ki pomys\u0142owo\u015bci swojej \u017cony uda\u0142o mu si\u0119 uciec (1621). Van Olden Barneveldt zosta\u0142 niesprawiedliwie skazany na \u015bmier\u0107 za rzekom\u0105 zdrad\u0119 stanu i \u015bci\u0119ty w Hadze  14 maja 1619 r . Schaff, \u201eCreeds of Christendom\u201d, tom I, str. 514.<\/p>\n\n\n\n

W zwi\u0105zku z tym Synod w Dort nie jest wydarzeniem, kt\u00f3re mo\u017cemy uzna\u0107 za zaszczytne, jak to si\u0119 nadal czyni w wyznaniach kalwi\u0144skich.  By\u0142a to raczej synod naznaczony morderstwami, tyrani\u0105 i uciskiem. Ci, kt\u00f3rzy podzielali pogl\u0105dy Arminiusza, byli, jak podaje Freewill Baptist Quarterly; \u201eprze\u015bladowani z nieprzejednan\u0105 z\u0142o\u015bliwo\u015bci\u0105\u201d. Wszystkich tych 200 duchownych, kt\u00f3rzy sprzeciwiali si\u0119 surowemu kalwinizmowi, \u201ew zwi\u0105zku z tym, uciszono ich w ko\u015bcio\u0142ach lub skazano na wygnanie z Holandii\u201d Tam\u017ce.<\/p>\n\n\n\n

W Historia Quinquarticularis (Londyn: 1650) s\u0142ynny angielski kaznodzieja Peter Heylin, D.D. (1600-1662) skomentowa\u0142, \u017ce na synodzie w Dordrecht , to czego brakowa\u0142o kontrremonstrantom (surowym kalwinistom) w sile, nadrabiali w\u0142adz\u0105… \u015acigali i prze\u015bladowali swoich przeciwnik\u00f3w w licznych konsystorzach, za pomoc\u0105 suspens, ekskomunik i deprywacji, pozbawienia praw, kt\u00f3re by\u0142y najwy\u017cszymi karami ko\u015bcielnymi.<\/p>\n\n\n\n

\u201eJak stwierdza w podobnym tonie jedno bezstronne streszczenie: Je\u015bli przejdziemy do Holandii [tj. jednej z siedmiu prowincji Niderland\u00f3w], r\u00f3wnie\u017c odkryjemy, \u017ce tamtejsi reformatorzy, w wi\u0119kszo\u015bci, wyznawali zasady i \u015brodki prze\u015bladowa\u0144.<\/strong>..  Najbardziej oburzaj\u0105cym sporem ze wszystkich by\u0142 sp\u00f3r mi\u0119dzy kalwinistami a arminianami… W momencie, gdy obie strony znalaz\u0142y dogmat, o kt\u00f3ry mog\u0142y si\u0119 spiera\u0107, kontrowersja sta\u0142a si\u0119 nie do pogodzenia i by\u0142a prowadzona z najwi\u0119ksz\u0105 brutalno\u015bci\u0105.<\/strong>

Duchowni stronnictwa predestynacyjnego nie chcieli zawiera\u0107 \u017cadnego porozumienia; przedmiotem ich w\u015bciek\u0142ej gorliwo\u015bci byli remonstranci [niekalwini\u015bci], kt\u00f3rych nazywali arabskimi niewolnikami, diab\u0142ami i przyczyn\u0105 plag; podburzali urz\u0119dnik\u00f3w do ich niszczenia;<\/strong> a gdy zbli\u017ca\u0142 si\u0119 czas nowych wybor\u00f3w, modlili si\u0119 do Boga o ludzi, kt\u00f3rzy byliby gorliwi, nawet do rozlewu krwi, nawet gdyby mia\u0142o to kosztowa\u0107 kryzys ekonomiczny ich miast.<\/p>\n\n\n\n

W ko\u0144cu zwo\u0142ano synod, kt\u00f3ry dzia\u0142a\u0142 w zwyk\u0142y spos\u00f3b; z przekonaniem ustanowiono zasady wiary, pot\u0119piono doktryn\u0119 remonstrant\u00f3w, pozbawiono przeciwnik\u00f3w wszystkich stanowisk i zako\u0144czy\u0142 obrady pokorn\u0105 pro\u015bb\u0105 skierowan\u0105 do Boga i ich wysoko\u015bci, aby ich dekrety zosta\u0142y wykonane, a wyra\u017cona przez nich nauka zatwierdzona.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Stany  spe\u0142ni\u0142y t\u0119 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 i mi\u0142osiern\u0105 pro\u015bb\u0119, poniewa\u017c zaraz po zako\u0144czeniu synodu Barnwelt<\/strong> (Jan z Olden Barneveld], przyjaciel remonstrant\u00f3w i ich pogl\u0105d\u00f3w, zosta\u0142 \u015bci\u0119ty, *<\/strong> a Grotius skazany na do\u017cywotnie wi\u0119zienie<\/strong>; a poniewa\u017c ministrowie o odmiennych pogl\u0105dach nie chcieli obieca\u0107 ca\u0142kowitego i ca\u0142kowitego powstrzymania si\u0119 od wykonywania swoich funkcji religijnych, stany przyj\u0119\u0142y uchwa\u0142\u0119 o ich wygnaniu<\/strong>, pod gro\u017ab\u0105, je\u015bli si\u0119 nie podporz\u0105dkuj\u0105, traktowania ich jako z\u0142oczy\u0144c\u00f3w zak\u0142\u00f3caj\u0105cych spok\u00f3j publiczny. (J.J. Stockdale, The History of the Inquisitions (1810) [Historia inkwizycji], str. xxviii, xxix).<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

* McComish nazywa to \u201ehaniebnym morderstwem s\u0105dowym, kiedy John z Olden Barneveld, czo\u0142owy obywatel Holandii, po czterdziestu latach najszlachetniejszej s\u0142u\u017cby publicznej, zosta\u0142 \u015bci\u0119ty pod absurdalnym zarzutem zdrady stanu…\u201d. McComish, „The Epigones: Studium teologii Akademii Genewskiej w czasie Synodu w Dort.”(Pickwick Publications, 1989), s. 124\u2013125.<\/p>\n\n\n\n

https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Johan_van_Oldenbarnevelt<\/a><\/p>\n\n\n\n

https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Hugo_Grotius<\/a><\/p>\n\n\n\n

Jednak cz\u0119sto s\u0142yszy si\u0119, jak kalwini\u015bci twierdz\u0105, \u017ce synod w Dordrecht by\u0142 synodem ekumenicznym i sprawiedliwym, na kt\u00f3rym dzi\u0119ki szerokim horyzontom uczestnik\u00f3w \u201erozstrzygni\u0119to\u201d tylko pewne dra\u017cliwe kwestie, w spos\u00f3b jak najbardziej bezstronny. Jednak, jak stwierdzi\u0142 s\u0105d w sprawie Groesbeeck przeciwko Dunscomb (New York Practice Reports, 1871), takie przedstawianie synodu w Dort jako \u201esynodu ekumenicznego\u201d jest ca\u0142kowicie fa\u0142szywe i przedstawia nieuczciwy obraz przebiegu tych obrad.

Natomiast, \u201epowszechnie wiadomo, \u017ce nigdy [synod] nie mia\u0142  na celu rozstrzygni\u0119cia, ustalenia doktryn wsp\u00f3lnoty chrze\u015bcija\u0144skiej, a jedynie kilka nieistotnych kontrowersji mi\u0119dzy kalwinistami a arminianami\u201d. (Id. str. 314).  Niekt\u00f3rzy cz\u0142onkowie Ko\u015bcio\u0142a anglika\u0144skiego zostali zaproszeni, ale nie mieli oni uprawnie\u0144 tego Ko\u015bcio\u0142a do podejmowania jakichkolwiek zobowi\u0105za\u0144. \u201eDekrety tego synodu nigdy nie zosta\u0142y przyj\u0119te w Anglii i spotka\u0142y si\u0119 z energicznym sprzeciwem zar\u00f3wno kr\u00f3la, jak i arcybiskupa Canterbury\u201d. Id.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

W Anglii przez d\u0142ugi czas trwa\u0142a ostra krytyka Synodu w Dort, co odbija\u0142o si\u0119 echem w historii. Samuel Parr (1747-1825) napisa\u0142, \u017ce jeste\u015bmy \u201ezszokowani m\u015bciw\u0105 postaw\u0105 os\u00f3b przewodnicz\u0105cych Synodowi w Dort\u201d. Parr kontynuowa\u0142:<\/p>\n\n\n\n

W Anglii budzi w nas odraz\u0119 ponury up\u00f3r, zacietrzewienie i nieprzejednanie niekt\u00f3rych purytan\u00f3w, brutalna dziko\u015b\u0107 i okrucie\u0144stwo innych i bezczelna dominacja zawzi\u0119tych i rozw\u015bcieczonych ciemi\u0119\u017cc\u00f3w.\u201d

Okropno\u015bci Synodu w Dort s\u0105 zatem <\/strong>
straszliwym dziedzictwem <\/strong>
teologii Kalwina.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Fragment „The Murderous Council of Dort of 1618-1619” pochodzi z ksi\u0105\u017cki „Did Calvin Murder Servetus?” <\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

O autorze:<\/strong>

Standford Rives <\/strong> – prawnik, adwokat z Kalifornii z 27 letnim sta\u017cem. Poza prawem studiowa\u0142 klasyczn\u0105 grek\u0119 i \u0142acin\u0119. Od 15 roku \u017cycia ewangeliczny chrze\u015bcijanin. Zosta\u0142 ochrzczony w ko\u015bciele baptystycznym, jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 ze swojego chrze\u015bcija\u0144skiego \u017cycia, przez ponad 20 lat by\u0142 cz\u0142onkiem zboru w Kalwi\u0144skim Ko\u015bciele Reformowanym. Jako adwokat, Rives zbada\u0142 proces Serveta, zainicjowany przez i prowadzony „z drugiego rz\u0119du” przez Kalwina. Rivers z prawnicz\u0105 skrupulatno\u015bci\u0105 stara\u0142 si\u0119 ustali\u0107, czy Kalwin jest odpowiedzialny za morderstwo Serveta.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Morderczy synod w Dortdrecht w latach 1618-1619 Niechrze\u015bcija\u0144skie i mordercze zachowanie spadkobierc\u00f3w Kalwina wobec heretyk\u00f3w jest w pe\u0142ni widoczne na synodzie w Dort. (Holenderska nazwa tego miasta brzmia\u0142a Dordrecht). Synod ten mia\u0142 okre\u015bli\u0107 polityk\u0119 Holandii \u2013 jednej z siedmiu prowincji Zjednoczonych Niderland\u00f3w. Nie by\u0142 to synod narodowy Niderland\u00f3w, wbrew temu, jak cz\u0119sto przedstawiaj\u0105 go kalwini\u015bci; […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1846,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[],"class_list":["post-1842","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-agape"],"yoast_head":"\nMorderczy synod w Dort -<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1842\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Morderczy synod w Dort -\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Morderczy synod w Dortdrecht w latach 1618-1619 Niechrze\u015bcija\u0144skie i mordercze zachowanie spadkobierc\u00f3w Kalwina wobec heretyk\u00f3w jest w pe\u0142ni widoczne na synodzie w Dort. (Holenderska nazwa tego miasta brzmia\u0142a Dordrecht). Synod ten mia\u0142 okre\u015bli\u0107 polityk\u0119 Holandii \u2013 jednej z siedmiu prowincji Zjednoczonych Niderland\u00f3w. Nie by\u0142 to synod narodowy Niderland\u00f3w, wbrew temu, jak cz\u0119sto przedstawiaj\u0105 go kalwini\u015bci; […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1842\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-11-22T19:22:47+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-11-25T20:34:34+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/5656748a.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1182\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"350\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Andrzej z DG\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Andrzej z DG\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=1842#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=1842\"},\"author\":{\"name\":\"Andrzej z DG\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569\"},\"headline\":\"Morderczy synod w Dort\",\"datePublished\":\"2025-11-22T19:22:47+00:00\",\"dateModified\":\"2025-11-25T20:34:34+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=1842\"},\"wordCount\":1621,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=1842#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/5656748a.jpg\",\"articleSection\":[\"C\u00f3\u017c to za mi\u0142o\u015b\u0107...\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=1842#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=1842\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=1842\",\"name\":\"Morderczy synod w Dort -\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=1842#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=1842#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/5656748a.jpg\",\"datePublished\":\"2025-11-22T19:22:47+00:00\",\"dateModified\":\"2025-11-25T20:34:34+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=1842#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=1842\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=1842#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/5656748a.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/5656748a.jpg\",\"width\":1182,\"height\":350},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=1842#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Morderczy synod w Dort\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/\",\"name\":\"\",\"description\":\"Pozwól, \u017ce zajm\u0119 Ci tylko kilka minut...\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569\",\"name\":\"Andrzej z DG\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Andrzej z DG\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Morderczy synod w Dort -","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1842","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Morderczy synod w Dort -","og_description":"Morderczy synod w Dortdrecht w latach 1618-1619 Niechrze\u015bcija\u0144skie i mordercze zachowanie spadkobierc\u00f3w Kalwina wobec heretyk\u00f3w jest w pe\u0142ni widoczne na synodzie w Dort. (Holenderska nazwa tego miasta brzmia\u0142a Dordrecht). Synod ten mia\u0142 okre\u015bli\u0107 polityk\u0119 Holandii \u2013 jednej z siedmiu prowincji Zjednoczonych Niderland\u00f3w. Nie by\u0142 to synod narodowy Niderland\u00f3w, wbrew temu, jak cz\u0119sto przedstawiaj\u0105 go kalwini\u015bci; […]","og_url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1842","article_published_time":"2025-11-22T19:22:47+00:00","article_modified_time":"2025-11-25T20:34:34+00:00","og_image":[{"width":1182,"height":350,"url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/5656748a.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Andrzej z DG","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Andrzej z DG","Szacowany czas czytania":"9 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1842#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1842"},"author":{"name":"Andrzej z DG","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#\/schema\/person\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569"},"headline":"Morderczy synod w Dort","datePublished":"2025-11-22T19:22:47+00:00","dateModified":"2025-11-25T20:34:34+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1842"},"wordCount":1621,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1842#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/5656748a.jpg","articleSection":["C\u00f3\u017c to za mi\u0142o\u015b\u0107..."],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1842#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1842","url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1842","name":"Morderczy synod w Dort -","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1842#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1842#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/5656748a.jpg","datePublished":"2025-11-22T19:22:47+00:00","dateModified":"2025-11-25T20:34:34+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#\/schema\/person\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1842#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1842"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1842#primaryimage","url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/5656748a.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/5656748a.jpg","width":1182,"height":350},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1842#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Morderczy synod w Dort"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#website","url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/","name":"","description":"Pozwól, \u017ce zajm\u0119 Ci tylko kilka minut...","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#\/schema\/person\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569","name":"Andrzej z DG","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g","caption":"Andrzej z DG"},"sameAs":["https:\/\/www.kilkaminut.pl"],"url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1842","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1842"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1842\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1881,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1842\/revisions\/1881"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1846"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1842"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1842"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1842"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}