{"id":1704,"date":"2025-11-09T08:45:47","date_gmt":"2025-11-09T08:45:47","guid":{"rendered":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1704"},"modified":"2025-11-09T08:45:48","modified_gmt":"2025-11-09T08:45:48","slug":"rozdzial-7-1-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1704","title":{"rendered":"Rozdzia\u0142 7: 1-3"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>&#8222;Ten bowiem Melchizedek, kr\u00f3l Salemu, kap\u0142an Boga Najwy\u017cszego, wyszed\u0142 na spotkanie Abrahama wracaj\u0105cego po rozgromieniu kr\u00f3l\u00f3w i mu b\u0142ogos\u0142awi\u0142;\u00a0 Jemu to udzieli\u0142 Abraham dziesi\u0119ciny ze wszystkiego. A imi\u0119 jego t\u0142umaczy si\u0119 najpierw jako kr\u00f3l sprawiedliwo\u015bci, a potem tak\u017ce kr\u00f3l Salemu, to jest kr\u00f3l pokoju.\u00a0 Bez ojca, bez matki, bez rodowodu, nie maj\u0105cy ani pocz\u0105tku dni, ani ko\u0144ca \u017cycia, ale b\u0119d\u0105c podobnym [upodobniony] [w tym] do Syna Bo\u017cego, trwa jako kap\u0142an nieprzerwanie [ci\u0105gle, na wieki].&#8221;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Kim by\u0142 Melchizedek? <\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">O Melchizedeku czytali\u015bmy ju\u017c w pi\u0105tym rozdziale. Padaj\u0105 tam znamienne s\u0142owa: \u201eTy jeste\u015b kap\u0142anem na wieki wed\u0142ug porz\u0105dku Melchizedeka [kr\u00f3la sprawiedliwo\u015bci].\u201d Teraz autor Listu do Hebrajczyk\u00f3w rozwija ten w\u0105tek. Melchizedek wed\u0142ug jednych by\u0142 historyczn\u0105 postaci\u0105, \u017cyj\u0105c\u0105 w czasach Abrahama. Kr\u00f3lem lub Semem synem Noego. Wed\u0142ug innych tylko alegoryczn\u0105 literack\u0105 postaci\u0105, Filon uwa\u017ca\u0142, \u017ce posta\u0107 Melchizedeka to filozoficzne uosobienie kr\u00f3lewskiego umys\u0142u i s\u0142owa-logosu. Jest jeszcze jedna, do\u015b\u0107 \u015bmia\u0142a interpretacja, \u017ce Melchizedek to starotestamentowe objawienie si\u0119 Jezusa Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dla adresat\u00f3w listu to bardzo wa\u017cny moment. Kim byli adresaci? Hebrajczykami. Co wa\u017cnego autor, przywo\u0142uj\u0105c posta\u0107 Melchizedeka, chce im powiedzie\u0107? Cofnijmy si\u0119 do czas\u00f3w Abrahama, do 14 rozdzia\u0142u Ksi\u0119gi Rodzaju.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W ziemi Kanaan dosz\u0142o do wielkiej bitwy mi\u0119dzy koalicjami kr\u00f3l\u00f3w. Wojska pi\u0119ciu kr\u00f3l\u00f3w star\u0142o si\u0119 z po\u0142\u0105czonymi si\u0142ami czterech kr\u00f3l\u00f3w z p\u00f3\u0142nocy. Kr\u00f3lowie Sodomy i Gomory przegrali, a zwyci\u0119zcy kr\u00f3lowie uprowadzili je\u0144c\u00f3w do niewoli. W\u015br\u00f3d nich by\u0142 Lot z rodzin\u0105. Z tego powodu Abraham zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 w t\u0119 wojn\u0119. Staj\u0105c na czele 318 wojownik\u00f3w \u015bciga\u0142 wojska czterech kr\u00f3l\u00f3w w kierunku p\u00f3\u0142nocy, a\u017c w okolice Damaszku. Z zaskoczenia, pod os\u0142on\u0105 nocy wdar\u0142 si\u0119 do obozu nieprzyjaciela, pokona\u0142 obro\u0144c\u00f3w, odebra\u0142 \u0142upy, uwolni\u0142 je\u0144c\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W drodze powrotnej wyszed\u0142 mu naprzeciw, dos\u0142ownie zaszed\u0142 mu drog\u0119, Melchizedek kr\u00f3l i kap\u0142an Boga Najwy\u017cszego. Uciele\u015bnienie sprawiedliwo\u015bci i pokoju. Przyszed\u0142, nagle pojawi\u0142 si\u0119 z chlebem, z winem i co wa\u017cne z b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwem. &#8222;Niech B\u00f3g Najwy\u017cszy, Stw\u00f3rca nieba i ziemi, b\u0142ogos\u0142awi ci, Abramie. Niech te\u017c b\u0119dzie b\u0142ogos\u0142awiony sam B\u00f3g Najwy\u017cszy za to, \u017ce wyda\u0142 twych nieprzyjaci\u00f3\u0142 w twoje r\u0119ce!&#8221; Abraham przekaza\u0142 mu dziesi\u0119cin\u0119 z wszystkiego co posiada\u0142. A co posiada\u0142? \u0141upy wojenne? Melchizedek, tak jak niespodziewanie si\u0119 pojawi\u0142, tak te\u017c odszed\u0142. Tyle go widzieli. Przy okazji warto przyjrze\u0107 si\u0119 kr\u00f3lowi Sodomy, jego pro\u015bbie i odpowiedzi Abrahama.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Melchizedek to bardzo tajemnicza posta\u0107 w Biblii, ma\u0142o wiemy na jego temat, a mimo to \u201ePatrzcie tedy, jak wielki jest ten\u2026\u201d W tym rozdziale wszystkie reflektory s\u0105 skierowane na Melchizedeka. Dlaczego ?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8222;Bez ojca, bez matki, bez rodowodu, bez pocz\u0105tku swoich dni i bez ko\u0144ca \u017cycia \u2014 podobny w tym do Syna Bo\u017cego \u2014 pozostaje on kap\u0142anem nieprzerwanie.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Trwa jako kap\u0142an nieprzerwanie\u2026<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Co to znaczy, \u017ce nieprzerwanie? Czy dzi\u015b jest kap\u0142anem? Gdzie ma swoj\u0105 \u015bwi\u0105tyni\u0119?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tutaj na my\u015bl mi przysz\u0142a \u015bwi\u0105tynia w niebie jaka widzia\u0142 Jan i opisa\u0142 to w Apokalipsie 15:4-6\u2026 &#8222;Kt\u00f3\u017c by si\u0119 nie ba\u0142 ciebie, Panie i nie uwielbi\u0142 imienia twego? Bo Ty jedynie jeste\u015b \u015bwi\u0119ty, tote\u017c wszystkie narody przyjd\u0105 i oddadz\u0105 ci pok\u0142on, poniewa\u017c objawi\u0142y si\u0119 sprawiedliwe rz\u0105dy twoje. A potem widzia\u0142em, i oto otwar\u0142a si\u0119 w niebie \u015bwi\u0105tynia Namiotu \u015awiadectwa, I wysz\u0142o ze \u015bwi\u0105tyni siedmiu anio\u0142\u00f3w, maj\u0105cych siedem plag, odzianych w czyste, l\u015bni\u0105ce p\u0142\u00f3tno i opasanych przez pier\u015b z\u0142otymi pasami.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Melchizedek w Judaizmie.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Historia biblijna o Melchizedeku w judaizmie tradycyjnie jest uznawana nie za wytw\u00f3r redaktor\u00f3w Biblii, lecz jako zapis starej tradycji jerozolimskiej. Argumentem, wed\u0142ug Jewish Encyclopedia, jest to, \u017ce znana by\u0142a J\u00f3zefowi Flawiuszowi (Wojna \u017bydowska VI,10). Szczeg\u00f3lne znaczenie posta\u0107 Melchizedeka mia\u0142a dla misyjnie nastawionych autor\u00f3w diaspory \u017cydowskiej w Aleksandrii, kt\u00f3rym zale\u017ca\u0142o na \u0142atwiejszym pozyskiwaniu prozelit\u00f3w bez konieczno\u015bci wymagania od nich obrzezania. Melchizedek uosabia\u0142 dla nich posta\u0107 wyznaj\u0105c\u0105 monoteizm w czasach jeszcze przed Abrahamem, albo wr\u0119cz, jak Henoch, poza narodowo\u015bci\u0105 \u017cydowsk\u0105. By\u0142 stawiany na r\u00f3wni z Eliaszem, Mesjaszem synem J\u00f3zefa (tzn. Jezusem) oraz Mesjaszem synem Dawida (por. Psalmu 104,2)[4]. Natomiast rabini nale\u017c\u0105cy do p\u00f3\u017aniejszych pokole\u0144 nastawieni antagonistycznie do judaizmu aleksandryjskiego, raczej widzieli w Melchizedeku Sema, przodka Abrahama. Tak w\u0142a\u015bnie widzia\u0142a go judaistyczna literatura m\u0105dro\u015bciowa (hebr. hazal) okresu od Drugiej \u015awi\u0105tyni a\u017c do VI w. po Chr., szczeg\u00f3lnie w targumach: Jonatana, Pseudo-Jonatana (Jeruszalmi I), oraz w Talmudzie babilo\u0144skim imi\u0119 Melchi-sedek (hebr. \u05de\u05dc\u05db\u05d9\u05be\u05e6\u05d3\u05e7) rozumiane by\u0142o jako przydomek syna Noego, Sema.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Filon z Aleksandrii (20 przed. Chr. \u2013 50 po Chr.) pisa\u0142 o Melchizedeku jedynie przy okazji w Alegoriach praw III, 79-82[15]. Zgodnie ze swoim zainteresowaniem Platonem i wykorzystywaniem jego filozofii do interpretacji Tory, pomin\u0105\u0142 niemal\u017ce znaczenie Melchizedeka jako historycznej osoby, t\u0142umaczy\u0142 za\u015b jego posta\u0107 jako uosobienie filozoficznego kr\u00f3lewskiego umys\u0142u (gr. \u0392\u03b1\u03c3\u03b9\u03bb\u03b5\u03c5\u03c2 \u03bd\u03bf\u03c5\u03c2) i s\u0142owa-logosu (\u03bb\u03bf\u03b3\u03bf\u03c2). W De Abrahamo 235n wspomnia\u0142 o nim jako o przyjacielu Abrahama. Za\u015b w De Congressu Eruditiones Gratia 99 interpretowa\u0142 Melchizedeka jako tego, kt\u00f3ry sam dla siebie by\u0142 uczniem i nauczycielem (o \u03b1\u03c5\u03c4\u03bf\u03bc\u03b1\u03b8\u03b7 \u03ba\u03b1\u03b9 \u03b1\u03c5\u03c4\u03bf\u03b4\u03b9\u03b4\u03b1\u03ba\u03c4\u03bf\u03bd) wiedzy Boga i jego pos\u0142uga kap\u0142a\u0144ska polega\u0142a w\u0142a\u015bnie na wprowadzaniu w wiedz\u0119 Boga.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">J\u00f3zef Flawiusz (37 \u2013 ok. 100 po Chr.) pisa\u0142 o Melchizedeku w Wojnie \u017bydowskiej 6, 438 oraz w Dawnych dziejach Izraela 1,189n. Uznaje go jako posta\u0107 historyczn\u0105, tak\u017ce samo uprowadzenie Lota, kt\u00f3re przypisuje dynastii Kananejczyk\u00f3w. Opisuje go jako za\u0142o\u017cyciela i pierwszego kap\u0142ana miasta Jerozolimy, kt\u00f3re zawdzi\u0119cza mu sw\u0105 nazw\u0119: \u0399\u03b5\u03c1\u03bf\u03c3\u03cc\u03bb\u03c5\u03bc\u03b1 = \u03b9\u03b5\u03c1\u03bf\u03b9 (ieroi) oraz \u03a3\u03b1\u03bb\u03ae\u03bc (Salim). Wywodzi cechy jego osobowo\u015bci z imienia. Nazywa go \u201ekr\u00f3lem sprawiedliwym\u201d. Jego interpretacja ma jednak charakter racjonalistyczny i moralny, dlatego podobnie jak egzegeza rabinistyczna, odmiennie od opisu w Ksi\u0119dze Rodzaju 14, wysuwa na plan pierwszy Abrahama i jego cnoty.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>B\u00f3g Melchizedeka<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Komentatorzy, zar\u00f3wno z kr\u0119g\u00f3w chrze\u015bcija\u0144skich, jak i judaistycznych, s\u0105 zgodni, \u017ce B\u00f3g Najwy\u017cszy, kt\u00f3rego kap\u0142anem by\u0142 Melchizedek w opowiadaniu biblijnym z Ksi\u0119gi Rodzaju by\u0142 to\u017csamy z jedynym, transcendentnym Bogiem Stw\u00f3rc\u0105. Wed\u0142ug \u017cydowskiego uczonego, Louisa F. Hartmana, zgodnie z monoteistycznym charakterem judaizmu, imi\u0119 El-Elj\u00f4n odnosi\u0142o si\u0119 do transcendentnej natury \u201ejedynego, prawdziwego Boga\u201d, za\u015b w rozumieniu pogan oznacza\u0142o boga b\u0119d\u0105cego najwy\u017cej w hierarchii b\u00f3stw. W wykopaliskach archeologicznych znaleziono dwa cz\u0142ony tego imienia u\u017cyte osobno:El w Ugarit oraz Elyon w Fenicji. Dlatego uwa\u017ca si\u0119, \u017ce pierwotnie by\u0142y one imionami oddzielnych b\u00f3stw. P\u00f3\u017aniej oba imiona by\u0142y po\u0142\u0105czone w jedno. \u015awiadectwem tego po\u0142\u0105czenia s\u0105 kananejskie listy z Tell el-Amarna (XV-XIV w. przed. Chr.). El ma niejasn\u0105 etymologi\u0119 i jest najstarszym semickim s\u0142owem u\u017cywanym na okre\u015blenie Boga, analogicznym do s\u0142\u00f3w b\u0119d\u0105cych cz\u0119\u015bci\u0105 imion m\u0119skich: w akadyjskim ilu(m), kananejskim el lub il oraz arabskim el. Uwa\u017ca si\u0119 za mo\u017cliwe, i\u017c zosta\u0142o ono wzi\u0119te z korzenia yl lub wl, oznaczaj\u0105cego \u201eby\u0107 mocnym\u201d, jak np. w Ksi\u0119dze Rodzaju 31,29, Ksi\u0119dze Powt\u00f3rzonego Prawa 28,32 oraz Ksi\u0119dze Micheasza 2,1. Mo\u017cliwe te\u017c, \u017ce jest odwrotnie: s\u0142owo \u201eby\u0107 mocnym\u201d by\u0142o pochodnym do s\u0142owa oznaczaj\u0105cego Boga, jako istoty mocnej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W Biblii hebrajskiej El jest rzadko u\u017cywane jako imi\u0119 w\u0142asne Boga (Rdz 33,20; Ps 146,5), cz\u0119\u015bciej, podobnie jak Elohim, ma charakter omowny. Jest te\u017c znacznie rzadziej u\u017cywane od Elohim \u2013 g\u0142\u00f3wnie w starszych, archaicznych tekstach poetyckich, jak Ksi\u0119ga Hioba oraz Ksi\u0119ga Psalm\u00f3w. Nazwa ta mo\u017ce by\u0107 u\u017cyta tak\u017ce do oznaczenia \u201ecudzego\u201d lub \u201eobcego\u201d boga (Pwt 32,12; Ml 2,11; Ps 44,21; 81,10). Mo\u017ce te\u017c by\u0107 u\u017cyte w liczbie mnogiej Elim, byty niebia\u0144skie (Wj 15,11). El wyst\u0119puje cz\u0119sto z przymiotnikiem, np. B\u00f3g zazdrosny z Wj 20,5; 34,14 (por. Wj 34,6; Ps 86,15). Jest te\u017c u\u017cywany, gdy biblia przeciwstawia Boga cz\u0142owiekowi: w Ksi\u0119dze Liczb 23,19, Ksi\u0119dze Izajasza 31,3, Ksi\u0119dze Ezechiela 28,9, Ksi\u0119dze Ozeasza 11,9; Ksi\u0119dze Hioba 25,4. Zawieraj\u0105 je, jako cz\u0119\u015b\u0107 z\u0142o\u017cenia, imiona m\u0119skie, na pocz\u0105tku: Eliasz, Elizeusz, Elihu, a tak\u017ce w ko\u0144c\u00f3wce: Izrael, Izmael i Samuel.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">El-Eljon, B\u00f3g Najwy\u017cszy, by\u0142 bogiem przodk\u00f3w czczonym w klanach lud\u00f3w semickich. Wed\u0142ug intencji autora opowiadania w Ksi\u0119dze Rodzaju, podobnie jak dla Abrahama, by\u0142 on to\u017csamy z Bogiem Jahwe (por. Rdz 14,22; Ps 46(47),3). Dla Melchizedeka, kt\u00f3ry by\u0142 Jego kap\u0142anem, by\u0142 on bogiem g\u0142\u00f3wnym, a by\u0107 mo\u017ce jedynym, chocia\u017c nie jest to prawdopodobne. Dla Abrahama sta\u0142 si\u0119 jedynym dzi\u0119ki specjalnemu objawieniu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Niekt\u00f3rzy bibli\u015bci chrze\u015bcija\u0144scy szukaj\u0105 tak\u017ce w religiach innych lud\u00f3w s\u0105siednich kontekstu dla imienia boga, kt\u00f3rego kap\u0142anem by\u0142 Melchizedek: B\u00f3g Najwy\u017cszy. Grecki nie-chrze\u015bcija\u0144ski pisarz Filon z Byblos (64-141 po Chr.) pisa\u0142 o b\u00f3stwie o podobnym imieniu w panteonie fenickim. Jego informacje potwierdzaj\u0105 inskrypcje z Karatepe, Palmyry i Sfire. Okre\u015blenie boga jako \u201eStw\u00f3rcy nieba i ziemi\u201d ma analogie w tekstach z Ugarit. Podobnie te\u017c w interpretacji Filona z Byblos, B\u00f3g ten mia\u0142 by\u0107 \u201eojcem Uranosa (nieba) i Ge (ziemi)\u201d. Opowiadanie o spotkaniu Melchizedeka i Abrahama, w kt\u00f3rym patriarcha przyjmuje b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo w imieniu Boga czczonego poza Izraelem, jest w Starym Testamencie bez precedensu i sugeruje jego wczesne pochodzenie. Niepochodz\u0105cy z Hebrajczyk\u00f3w kap\u0142an zajmuje wy\u017csze miejsce ni\u017c Hebrajczyk Abraham, przodek kap\u0142an\u00f3w-lewit\u00f3w \u2013 egzegeza rabinistyczna zdawa\u0142a si\u0119 to g\u0142\u00f3wne przes\u0142anie opowiadania pomija\u0107 milczeniem, podczas gdy chrze\u015bcija\u0144ska stara\u0142a si\u0119 je podkre\u015bla\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>B\u0119d\u0105c podobnym [w tym] do Syna Bo\u017cego<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Co to znaczy by\u0107 podobnym do? Na czy polega podobie\u0144stwo mi\u0119dzy Melchizedekiem, a Synem Bo\u017cym?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Greckie s\u0142owo 'af\u014dmoi\u014dmenos&#8217; oznacza model, obraz pewnej rzeczywisto\u015bci, wyra\u017ca\u0107 si\u0119 w czym\u015b. W czym Melchizedek jest podobny do Syna Bo\u017cego? Ot\u00f3\u017c w tym, \u017ce jako kap\u0142an \u017cyje, jest nie\u015bmiertelny, &#8222;trwa nieprzerwanie [ci\u0105gle, na wieki]&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">s<a href=\"https:\/\/listdohebrajczykow.blogspot.com\/search\/label\/Rozdzia%C5%82%207%3A1-3\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/listdohebrajczykow.blogspot.com\/search\/label\/Rozdzia%C5%82%207%3A1-3<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8222;Ten bowiem Melchizedek, kr\u00f3l Salemu, kap\u0142an Boga Najwy\u017cszego, wyszed\u0142 na spotkanie Abrahama wracaj\u0105cego po rozgromieniu kr\u00f3l\u00f3w i mu b\u0142ogos\u0142awi\u0142;\u00a0 Jemu to udzieli\u0142 Abraham dziesi\u0119ciny ze wszystkiego. A imi\u0119 jego t\u0142umaczy si\u0119 najpierw jako kr\u00f3l sprawiedliwo\u015bci, a potem tak\u017ce kr\u00f3l Salemu, to jest kr\u00f3l pokoju.\u00a0 Bez ojca, bez matki, bez rodowodu, nie maj\u0105cy ani pocz\u0105tku dni, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1705,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[28],"tags":[],"class_list":["post-1704","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hebrajczykow"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Rozdzia\u0142 7: 1-3 -<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1704\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Rozdzia\u0142 7: 1-3 -\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"&#8222;Ten bowiem Melchizedek, kr\u00f3l Salemu, kap\u0142an Boga Najwy\u017cszego, wyszed\u0142 na spotkanie Abrahama wracaj\u0105cego po rozgromieniu kr\u00f3l\u00f3w i mu b\u0142ogos\u0142awi\u0142;\u00a0 Jemu to udzieli\u0142 Abraham dziesi\u0119ciny ze wszystkiego. A imi\u0119 jego t\u0142umaczy si\u0119 najpierw jako kr\u00f3l sprawiedliwo\u015bci, a potem tak\u017ce kr\u00f3l Salemu, to jest kr\u00f3l pokoju.\u00a0 Bez ojca, bez matki, bez rodowodu, nie maj\u0105cy ani pocz\u0105tku dni, [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1704\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-11-09T08:45:47+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-11-09T08:45:48+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/File0346a.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1105\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"400\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Andrzej z DG\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Andrzej z DG\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=1704#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=1704\"},\"author\":{\"name\":\"Andrzej z DG\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569\"},\"headline\":\"Rozdzia\u0142 7: 1-3\",\"datePublished\":\"2025-11-09T08:45:47+00:00\",\"dateModified\":\"2025-11-09T08:45:48+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=1704\"},\"wordCount\":1734,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=1704#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/File0346a.jpg\",\"articleSection\":[\"List do Hebrajczyk\u00f3w - studium\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=1704#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=1704\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=1704\",\"name\":\"Rozdzia\u0142 7: 1-3 -\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=1704#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=1704#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/File0346a.jpg\",\"datePublished\":\"2025-11-09T08:45:47+00:00\",\"dateModified\":\"2025-11-09T08:45:48+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=1704#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=1704\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=1704#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/File0346a.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/File0346a.jpg\",\"width\":1105,\"height\":400},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=1704#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Rozdzia\u0142 7: 1-3\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/\",\"name\":\"\",\"description\":\"Pozw&oacute;l, \u017ce zajm\u0119 Ci tylko kilka minut...\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569\",\"name\":\"Andrzej z DG\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Andrzej z DG\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Rozdzia\u0142 7: 1-3 -","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1704","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Rozdzia\u0142 7: 1-3 -","og_description":"&#8222;Ten bowiem Melchizedek, kr\u00f3l Salemu, kap\u0142an Boga Najwy\u017cszego, wyszed\u0142 na spotkanie Abrahama wracaj\u0105cego po rozgromieniu kr\u00f3l\u00f3w i mu b\u0142ogos\u0142awi\u0142;\u00a0 Jemu to udzieli\u0142 Abraham dziesi\u0119ciny ze wszystkiego. A imi\u0119 jego t\u0142umaczy si\u0119 najpierw jako kr\u00f3l sprawiedliwo\u015bci, a potem tak\u017ce kr\u00f3l Salemu, to jest kr\u00f3l pokoju.\u00a0 Bez ojca, bez matki, bez rodowodu, nie maj\u0105cy ani pocz\u0105tku dni, [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1704","article_published_time":"2025-11-09T08:45:47+00:00","article_modified_time":"2025-11-09T08:45:48+00:00","og_image":[{"width":1105,"height":400,"url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/File0346a.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Andrzej z DG","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Andrzej z DG","Szacowany czas czytania":"9 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1704#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1704"},"author":{"name":"Andrzej z DG","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#\/schema\/person\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569"},"headline":"Rozdzia\u0142 7: 1-3","datePublished":"2025-11-09T08:45:47+00:00","dateModified":"2025-11-09T08:45:48+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1704"},"wordCount":1734,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1704#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/File0346a.jpg","articleSection":["List do Hebrajczyk\u00f3w - studium"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1704#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1704","url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1704","name":"Rozdzia\u0142 7: 1-3 -","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1704#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1704#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/File0346a.jpg","datePublished":"2025-11-09T08:45:47+00:00","dateModified":"2025-11-09T08:45:48+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#\/schema\/person\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1704#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1704"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1704#primaryimage","url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/File0346a.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/File0346a.jpg","width":1105,"height":400},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1704#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Rozdzia\u0142 7: 1-3"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#website","url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/","name":"","description":"Pozw&oacute;l, \u017ce zajm\u0119 Ci tylko kilka minut...","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#\/schema\/person\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569","name":"Andrzej z DG","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g","caption":"Andrzej z DG"},"sameAs":["https:\/\/www.kilkaminut.pl"],"url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1704","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1704"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1704\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1706,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1704\/revisions\/1706"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1705"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1704"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1704"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1704"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}