{"id":1492,"date":"2025-10-18T07:29:55","date_gmt":"2025-10-18T07:29:55","guid":{"rendered":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1492"},"modified":"2025-10-18T09:37:44","modified_gmt":"2025-10-18T09:37:44","slug":"w-obronie-wiary","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1492","title":{"rendered":"W obronie wiary"},"content":{"rendered":"\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Rewolucja komunistyczna zrodzi\u0142a si\u0119 po cz\u0119\u015bci jako wyraz buntu przeciwko \u201echrze\u015bcija\u0144stwu\u201d opartemu na autorytaryzmie, nie za\u015b na prawdzie.<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wyobra\u017amy sobie pr\u00f3b\u0119 wci\u015bni\u0119cia [\u2026] niesamowitej historii o Cz\u0142owieku z Golgoty \u2013 gdyby mia\u0142a by\u0107 wymys\u0142em \u2013 w jakie\u015b miejsce dziej\u00f3w, tak przecie\u017c pe\u0142nych wydarze\u0144 prawdziwych i [\u2026] nierozerwalnie powi\u0105zanych\u2026 Irwin H. Linton<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&nbsp;22 listopada 1969 roku, b\u0119d\u0105c u szczytu popularno\u015bci, Jane Fonda wyg\u0142osi\u0142a wobec wiwatuj\u0105cej publiczno\u015bci na Uniwersytecie Stanowym Michigan takie oto s\u0142owa: \u201eS\u0105dz\u0119, \u017ce gdyby\u015bmy rozumieli, czym faktycznie jest komunizm, to mieliby\u015bmy nadziej\u0119, to b\u0142agaliby\u015bmy na kolanach, by\u015bmy pewnego dnia mogli zosta\u0107 komunistami\u201d. Rzecz jasna, komuni\u015bci si\u0119 nie modl\u0105, a tych, kt\u00f3rzy tak czyni\u0105, wtr\u0105caj\u0105 do wi\u0119zie\u0144 b\u0105d\u017a rozstrzeliwuj\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ludzie w rodzaju Fondy [dzi\u015b Jane Fonda od\u017cegnuje si\u0119 od dawnych pogl\u0105d\u00f3w, deklaruje si\u0119 nawet jako nowo narodzona chrze\u015bcijanka, jednak jej pogl\u0105dy s\u0105 dalekie od prawowiernego chrze\u015bcija\u0144stwa, \u201eprawdy\u201d o Jezusie szuka m. in. w gnostyckich ewangeliach z Nag Hammadi czy Teda Turnera (w\u0142a\u015bciciela CNN) wraz z milionami nauczycieli szk\u00f3\u0142 \u015brednich i wy\u017cszych uczelni, scenarzyst\u00f3w i re\u017cyser\u00f3w filmowych, ludzi show-biznesu, dziennikarzy itd. nie ustaj\u0105 w popularyzowaniu buntu wobec Boga. Nawet wielu tzw. \u201ebiblist\u00f3w\u201d opowiedzia\u0142o si\u0119 za ateistycznym spojrzeniem na Bibli\u0119. Podczas ostatnich \u015bwi\u0105t wielkanocnych ameryka\u0144skie mass media roi\u0142y si\u0119 od uczenie brzmi\u0105cych spekulacji na temat \u201ehistoryczno\u015bci Jezusa\u201d, spekulacji przecz\u0105cych podstawom chrze\u015bcija\u0144stwa. Niestety, wi\u0119kszo\u015b\u0107 ko\u015bcio\u0142\u00f3w ewangelikalnych nie przygotowuje swoich cz\u0142onk\u00f3w na ataki na wiar\u0119, przypuszczane na nich na ka\u017cdym wr\u0119cz kroku. Ilu chrze\u015bcijan, zw\u0142aszcza m\u0142odych, potrafi przekonuj\u0105co dyskutowa\u0107 z ateistami, okultystami, cz\u0142onkami sekt i liberalnymi teologami, obalaj\u0105c ich twierdzenia? \u201eWiara\u201d wielu bywa raczej wiar\u0105 w ko\u015bci\u00f3\u0142 b\u0105d\u017a te\u017c denominacj\u0119, nie za\u015b w samego Boga i Jego S\u0142owo. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rewolucja komunistyczna zrodzi\u0142a si\u0119 po cz\u0119\u015bci jako wyraz buntu przeciwko \u201echrze\u015bcija\u0144stwu\u201d opartemu na autorytaryzmie, nie za\u015b na prawdzie. Marks deklarowa\u0142 si\u0119 pocz\u0105tkowo jako chrze\u015bcijanin, dopiero p\u00f3\u017aniej przeszed\u0142 na ateizm. Komunizm \u2013 \u2013 nazywaj\u0105c si\u0119 \u201ematerializmem naukowym\u201d \u2013 utrzymywa\u0142, \u017ce nie istnieje nic poza \u015bwiatem fizycznym. Lenin, podobnie jak Freud, uwa\u017ca\u0142 cz\u0142owieka za mechanizm dzia\u0142aj\u0105cy na zasadzie reakcji na bod\u017ace, pozbawiony duszy i ducha. \u201eMechanizm\u201d ten mia\u0142by uczy\u0107 si\u0119 zachowa\u0144 na podstawie do\u015bwiadczenia, a zatem mo\u017cna by go przeprogramowa\u0107 poprzez \u201epranie m\u00f3zgu\u201d, ku zachwytowi naiwnej publiczno\u015bci zwanego zwodniczo przez psycholog\u00f3w \u201emodyfikacj\u0105 zachowania\u201d. Cz\u0142owiek jako mechanizm reaguj\u0105cy na bod\u017ace dotyka czego\u015b gor\u0105cego (zimnego) i uczy si\u0119, co to jest \u201egor\u0105co\u201d (\u201ezimno\u201d). Uderzywszy si\u0119 w co\u015b twardego cz\u0142owiek poznaje, co to znaczy \u201etwarde\u201d. Ca\u0142y zas\u00f3b wiedzy cz\u0142owieka oraz jego nauka ograniczaj\u0105 si\u0119 do poznawania \u015bwiata fizycznego za pomoc\u0105 bod\u017ac\u00f3w. Argumentem na rzecz teorii Lenina mo\u017ce by\u0107 fakt, i\u017c nie potrafimy wyobrazi\u0107 sobie nowego koloru podstawowego, co mia\u0142oby dowodzi\u0107, \u017ce nie mo\u017cemy wymy\u015bli\u0107 nic, co by ju\u017c wcze\u015bniej nie istnia\u0142o; istnieje za\u015b tylko materialny wszech\u015bwiat.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eNa pocz\u0105tku stworzy\u0142 B\u00f3g niebo i ziemi\u0119\u2026\u201d \u2013&nbsp;W tej teorii by\u0142a tylko jedna \u2013 za to zasadnicza \u2013 skaza: niewiadome pochodzenie bajki o Bogu. Uznano, \u017ce to obrzyd\u0142y kler wymy\u015bli\u0142 \u201eBoga\u201d, aby zwodzi\u0107 masy \u2013 lecz komunizm zniszczy to \u201eopium ludu\u201d! Sk\u0105d jednak\u017ce pomys\u0142 \u201eBoga\u201d wzi\u0105\u0142 si\u0119 u kleru, skoro nikt nie jest w stanie wymy\u015bli\u0107 niczego, co by ju\u017c nie istnia\u0142o? Jaki\u017c to \u201ebodziec\u201d m\u00f3g\u0142 spowodowa\u0107 \u201ereakcj\u0119\u201d w postaci idei Boga? Nawet zachowuj\u0105c wierno\u015b\u0107 teorii Lenina trzeba przyzna\u0107, \u017ce B\u00f3g musia\u0142 istnie\u0107 ju\u017c wcze\u015bniej, bo inaczej nikt nie m\u00f3g\u0142by Go wymy\u015bli\u0107. Co racja, to racja!. Nic dziwnego, \u017ce Biblia nie marnuje czasu na \u201edowodzenie\u201d istnienia Boga. Rozpoczyna si\u0119 s\u0142owami: \u201eNa pocz\u0105tku stworzy\u0142 B\u00f3g\u2026\u201d i ostro wyrokuje: \u201eG\u0142upi rzek\u0142 w sercu swoim: Nie ma Boga!\u201d (Ps 14,1; 53,2). Noblista Linus Pauling przyzna\u0142: \u201eJedna \u017cywa kom\u00f3rka jest bardziej z\u0142o\u017cona w budowie ni\u017c Nowy Jork\u201d. Kt\u00f3\u017c zatem m\u00f3g\u0142by uzna\u0107, \u017ce nieprzenikniona tajemnica \u017cycia i nieprawdopodobna z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 \u017cywych kom\u00f3rek, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o inteligencji i osobowo\u015bci, powsta\u0142y przez przypadek? Tymczasem w szko\u0142ach publicznych nonsens ten traktuje si\u0119 jak oficjalny dogmat, kt\u00f3rego nie wolno nawet poddawa\u0107 w w\u0105tpliwo\u015b\u0107!. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ateistyczny humanizm otrzyma\u0142 w Ameryce status religii w 1961 roku dzi\u0119ki wyrokowi S\u0105du Najwy\u017cszego (sprawa Torcaso przeciwko Watkins). Jest on dzi\u015b w USA religi\u0105 panuj\u0105c\u0105, podobnie jak w krajach komunistycznych, i to pomimo \u017ce konstytucja zabrania popierania przez pa\u0144stwo jakiegokolwiek \u015bwiatopogl\u0105du. Humanizm wmusza si\u0119 uczniom szk\u00f3\u0142 pa\u0144stwowych, do kt\u00f3rych chrze\u015bcija\u0144stwo ma zakaz wst\u0119pu. Tragedi\u0105 jest, \u017ce wielu m\u0142odych \u201echrze\u015bcijan\u201d, nieprzygotowanych na atak, ulega praniu m\u00f3zgu czynionemu w majestacie prawa \u2013 i w liceum czy na uniwersytecie \u201etraci wiar\u0119\u201d. Twierdzenie Biblii, i\u017c jest ona S\u0142owem Bo\u017cym, ma oparcie w tak wielu niepodwa\u017calnych dowodach, i\u017c w\u0105tpi\u0105cy nie maj\u0105 usprawiedliwienia. Podstawowym dowodem jest wype\u0142nienie si\u0119 setek konkretnych proroctw. O szeregu z nich ju\u017c m\u00f3wili\u015bmy w artyku\u0142ach i ksi\u0105\u017ckach, tote\u017c nie b\u0119dziemy do nich wraca\u0107. Rozwa\u017cmy natomiast trzy jasne proroctwa, o kt\u00f3rych si\u0119 zwykle zapomina.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201e\u2026jestem tu, aby broni\u0107 Ewangelii\u201d (Flp 1,16) \u2013&nbsp;Po dzi\u015b dzie\u0144 aktualn\u0105 pozostaje Bo\u017ca zapowied\u017a, \u017ce Izrael nie b\u0119dzie mia\u0142 kr\u00f3la, kap\u0142a\u0144stwa ani ofiar (Oz 3,4). B\u00f3g jednak zapowiedzia\u0142 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce Izrael b\u0119dzie obchodzi\u0142 Pasch\u0119 \u201eprzez wszystkie pokolenia jako ustanowienie wieczne\u201d (2 Moj\u017c 12,14) \u2013 i oto \u017bydzi, pomimo \u017ce wielu z nich nie wierzy, czyni\u0105 tak nieprzerwanie od 3500 lat. Podobne zapowiedzi innych religii nie spe\u0142ni\u0142y si\u0119. \u015awi\u0119te ognie strze\u017cone przez westalki w rzymskiej \u015bwi\u0105tyni Westy i \u015bwi\u0119te ognie Zoroastra w Persji mia\u0142y p\u0142on\u0105\u0107 na wieki. Lecz dawno wygas\u0142y \u2013 a Pasch\u0119 obchodzi si\u0119 nadal.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pismo m\u00f3wi, \u017ce obchodzenie pami\u0105tki \u015bmierci, pogrzebania i zmartwychwstania Chrystusa nie ustanie a\u017c do Jego powrotu (1 Kor 11,26) \u2013 \u2013 i chrze\u015bcijanie po dzi\u015b dzie\u0144 pami\u0105tk\u0119 t\u0119 obchodz\u0105 zgodnie z nakazem Pana, spo\u017cywaj\u0105c chleb i wino. Nieprzerwana ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 obchodzenia Paschy i Wieczerzy Pa\u0144skiej to jedyny w swoim rodzaju dow\u00f3d wiarygodno\u015bci Biblii. Ponad sto lat temu apologeta chrze\u015bcija\u0144ski nazwiskiem Leslie ustali\u0142 kryteria, kt\u00f3rych spe\u0142nienie si\u0119 w danym wydarzeniu \u2013 utrwalonym na pi\u015bmie \u2013 pozwala uzna\u0107 je za historyczne: (1) wydarzenie musi mie\u0107 wielu \u015bwiadk\u00f3w, a wie\u015b\u0107 o nim musi by\u0107 szeroko rozpowszechniona po\u015br\u00f3d jemu wsp\u00f3\u0142czesnych; (2) tradycja upami\u0119tniania tego wydarzenia musi rozpocz\u0105\u0107 si\u0119 od razu i mie\u0107 charakter publiczny; (3) akt upami\u0119tniania tego wydarzenia musi mie\u0107 nieprzerwan\u0105 tradycj\u0119 a\u017c po dzi\u015b dzie\u0144. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chrze\u015bcija\u0144stwo spe\u0142nia wszystkie te kryteria. Ewangelie, Dzieje Apostolskie oraz wi\u0119kszo\u015b\u0107 List\u00f3w powsta\u0142y jeszcze za \u017cycia wielkich rzesz naocznych \u015bwiadk\u00f3w, kt\u00f3rzy wytkn\u0119liby ka\u017cde odej\u015bcie od znanych sobie fakt\u00f3w. Wyobra\u017amy sobie, \u017ce w pa\u0144stewku tak ma\u0142ym jak Izrael zaraz po rzeczonych wypadkach kto\u015b zaczyna rozpowszechnia\u0107 fa\u0142szywe relacje o rzekomych cudach, wymieniaj\u0105c do tego konkretne osoby i miejsca. Rzesze ci\u0105gle \u017cyj\u0105cych \u015bwiadk\u00f3w tamtych dni i tamtych miejsc od razu odrzuci\u0142yby takie relacje jako k\u0142amstwo. Pami\u0119tajmy: chrze\u015bcija\u0144stwo zacz\u0119\u0142o si\u0119 od Jerozolimy. Opiera\u0142o si\u0119 na twierdzeniu, \u017ce Jezus, kt\u00f3rego rzesze okrzykn\u0119\u0142y Mesjaszem, o kt\u00f3rego cudach hucza\u0142o w ca\u0142ym Izraelu i kt\u00f3rego ukrzy\u017cowali Rzymianie, zmartwychwsta\u0142 trzeciego dnia po \u015bmierci! Sam fakt, \u017ce w dniu Pi\u0119\u0107dziesi\u0105tnicy w samym sercu Jerozolimy nawr\u00f3ci\u0142o si\u0119 3 000 os\u00f3b i \u017ce w kolejnych dniach kolejne tysi\u0105ce do\u0142\u0105cza\u0142y do \u201enowej wiary\u201d, stanowi niepodwa\u017calny dow\u00f3d, \u017ce wydarzenia te naprawd\u0119 mia\u0142y miejsce. Opozycja wobec \u201enowej wiary\u201d nie przeczy\u0142a tym faktom. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chrze\u015bcija\u0144stwo spotka\u0142o si\u0119 ze sprzeciwem tylko z tej przyczyny, \u017ce podwa\u017cy\u0142o autorytet i nauk\u0119 rabin\u00f3w. Chrze\u015bcija\u0144stwo nie by\u0142o ruchem religijnym opartym na ideologii, lecz na &nbsp;wydarzeniach, kt\u00f3re faktycznie mia\u0142y miejsce. Tego rodzaju twierdze\u0144 (\u017ce Jezus z Nazaretu uzdrawia\u0142 chorych, otwiera\u0142 oczy \u015blepc\u00f3w, wskrzesza\u0142 umar\u0142ych oraz sam zmartwychwsta\u0142 pozostawiaj\u0105c pusty gr\u00f3b) nie mo\u017cna by g\u0142osi\u0107 w Jerozolimie i w ca\u0142ej Judei, je\u015bli nie by\u0142yby prawdziwe i potwierdzone przez wielu \u015bwiadk\u00f3w. Z tej przyczyny Jezus poleci\u0142 uczniom rozpocz\u0105\u0107 g\u0142oszenie Ewangelii od Jerozolimy, aby umocni\u0107 przede wszystkim tamtejszy ko\u015bci\u00f3\u0142. Kr\u00f3tki spacer za mury miejskie w celu potwierdzenia, \u017ce gr\u00f3b strze\u017cony przez \u017co\u0142nierzy rzymskich jest faktycznie pusty, odby\u0142o zapewne wielu sceptyk\u00f3w. S\u0142owo o faktyczno\u015bci tego najbardziej niezwyk\u0142ego z cud\u00f3w rozesz\u0142o si\u0119 pr\u0119dko \u2013 by\u0142o to Bo\u017ce potwierdzenie wiarygodno\u015bci s\u0142\u00f3w Jezusa Chrystusa. Staj\u0105c naprzeciwko urz\u0119dnik\u00f3w rzymskich, aposto\u0142 Pawe\u0142 odwo\u0142ywa\u0142 si\u0119 do ich znajomo\u015bci tych fakt\u00f3w. Feliks, namiestnik, \u201edo\u015b\u0107 dok\u0142adnie by\u0142 obeznany z drog\u0105 Pa\u0144sk\u0105\u201d (Dz 24,22). I nie spostrzeg\u0142 najwidoczniej w s\u0142owach Paw\u0142a nic odbiegaj\u0105cego od prawdy \u2013 wr\u0119cz przeciwnie: \u201eFeliks zaniepokoi\u0142 si\u0119\u201d dowodzeniem Paw\u0142a (w. 25). Kr\u00f3lowi Agrypie za\u015b aposto\u0142 powiedzia\u0142:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">O sprawach tych wie przecie\u017c kr\u00f3l, do kt\u00f3rego te\u017c m\u00f3wi\u0119 \u015bmia\u0142o, gdy\u017c jestem przekonany, \u017ce nic z tych rzeczy nie usz\u0142o jego uwagi, bo te\u017c nie dzia\u0142o si\u0119 to w jakim\u015b zak\u0105tku (Dz 26,26). Ostatnie dwa kryteria Lesliego nie pozwalaj\u0105 na sfabrykowanie nieprawdziwej historii po latach od rzekomej daty rzekomego wydarzenia. Mark Hopkins (wed\u0142ug prezydenta J.A. Garfielda [20 prezydent USA, zamordowany po czterech miesi\u0105cach urz\u0119dowania \u2013 przyp. red.] idealnym uniwersytetem by\u0142aby drewniana belka, na kt\u00f3rej z jednej strony siedzia\u0142by student, z drugiej za\u015b Mark Hopkins) tak ukaza\u0142 logik\u0119 oceny pocz\u0105tk\u00f3w chrze\u015bcija\u0144stwa: Gdyby jaki\u015b cz\u0142owiek wymy\u015bli\u0142 Nowy Testament ju\u017c po czasach Chrystusa i usi\u0142owa\u0142 sprzeda\u0107 to innym, by\u0142oby to tak, jakby kto\u015b napisa\u0142 dzieje rewolucji ameryka\u0144skiej [4 lipca 1776] i obchodzenia jej rocznicy [\u2026] mimo \u017ce o takiej rewolucji nikt nigdy nic nie s\u0142ysza\u0142 i nigdy nikt 4 lipca nie \u015bwi\u0119towa\u0142. A gdyby \u015bwi\u0119to takie faktycznie istnia\u0142o, nie mo\u017cna by zaproponowa\u0107 zmy\u015blonych dziej\u00f3w jego tradycji, r\u00f3\u017cni\u0105cych si\u0119 od prawdziwego jej \u017ar\u00f3d\u0142a. Przypadek jednak [\u2026] chrze\u015bcija\u0144stwa ma jeszcze mocniejsze podstawy, poniewa\u017c istnieje kilka r\u00f3\u017cnych instytucji, kt\u00f3re musia\u0142y powsta\u0107 u jego pocz\u0105tk\u00f3w, poniewa\u017c chrzest i Wieczerza Pa\u0144ska by\u0142y obchodzone znacznie cz\u0119\u015bciej [ni\u017c \u015bwi\u0119to 4 lipca] i poniewa\u017c ta ostatnia zawsze uchodzi\u0142a za g\u0142\u00f3wny rytua\u0142 religijny, do kt\u00f3rego ludzie byli przywi\u0105zani jeszcze bardziej ni\u017c do wolno\u015bci czy do \u017cycia. Nie spos\u00f3b obali\u0107 tych argument\u00f3w, kt\u00f3re potwierdza tak\u017ce materia\u0142 historii \u015bwieckiej. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Harmonia mi\u0119dzy Nowym Testamentem a niechrze\u015bcija\u0144skimi pismami tego okresu \u2013 nie wykluczaj\u0105c pism wrogich chrze\u015bcija\u0144stwu \u2013 jest zdumiewaj\u0105ca. Hopkins zwraca uwag\u0119: Talmud [zbi\u00f3r ustnych tradycji rabinicznych z ok. 200 r. po Chr.] [\u2026] wymienia Chrystusa oraz kilku jego uczni\u00f3w z imienia [\u2026] [wspomina] o Jego ukrzy\u017cowaniu [\u2026] i \u017ce dokona\u0142 wielu wielkich cud\u00f3w\u2026 J\u00f3zef Flawiusz [historyk \u017cydowski, ok. 37-100 po Chr.] \u017cy\u0142 w czasie, gdy zdarzy\u0142o si\u0119 wiele z tych wypadk\u00f3w, by\u0142 te\u017c \u015bwiadkiem zburzenia Jerozolimy [\u2026] [i] potwierdza wiarygodno\u015b\u0107 [\u2026] wszystkiego, co powiedziano [w Nowym Testamencie] o faryzeuszach i saduceuszach, i Herodianach [\u2026] [oraz o \u015bmierci i zmartwychwstaniu Chrystusa]. Tacyt [historyk rzymski, prokonsul Azji, ok. 55-117 po Chr.] pisze, \u017ce Chrystus zosta\u0142 skazany na \u015bmier\u0107 przez Poncjusza Pi\u0142ata [\u2026] za czas\u00f3w Tyberiusza jako z\u0142oczy\u0144ca, \u017ce ludzie zwani chrze\u015bcijanami wywodz\u0105 swoj\u0105 nazw\u0119 od niego i \u017ce zabobon ten zrodzi\u0142 si\u0119 w Judei i doszed\u0142 a\u017c do Rzymu, gdzie [\u2026] zaledwie nieca\u0142e 30 lat po \u015bmierci Chrystusa chrze\u015bcijanie byli ju\u017c bardzo liczni [\u2026] [oraz] \u017ce chrze\u015bcijan spotyka\u0142y szyderstwa i najstraszliwsze cierpienia [\u2026] niekt\u00f3rych krzy\u017cowano, innych natomiast, nas\u0105czonych paln\u0105 substancj\u0105, stawiano noc\u0105 jako pochodnie i palono \u017cywcem. Relacj\u0119 t\u0119 potwierdzaj\u0105 i Swetoniusz, i Marcjalis, i Juwenalis\u2026 Pliniusz [M\u0142odszy] by\u0142 namiestnikiem w Poncie i Bitynii [ok. 112 r. po Chr.] [\u2026] Stawiano przed nim wielu [chrze\u015bcijan] z powodu ich wiary w Chrystusa [\u2026] [a on] wszystkich skazywa\u0142 na \u015bmier\u0107\u2026 Jak\u017ce silne musia\u0142y by\u0107 na pocz\u0105tku argumenty na rzecz chrze\u015bcija\u0144stwa, kt\u00f3re sk\u0142ania\u0142y ludzi przy zdrowych zmys\u0142ach z r\u00f3\u017cnych warstw spo\u0142ecznych do porzucenia religii przodk\u00f3w, by wbrew pot\u0119dze cesarstwa trwa\u0107 w wierno\u015bci temu, kt\u00f3ry poni\u00f3s\u0142 \u015bmier\u0107 jak niewolnik!. Mo\u017cna by r\u00f3wnie\u017c powo\u0142a\u0107 si\u0119 na \u015bwiadectwo Celsusa i Lucjana, i Epikteta, i cesarza Marka Aureliusza, i Porfiriusza \u2013 wszyscy oni rzucaj\u0105 \u015bwiat\u0142o na histori\u0119 wczesnego chrze\u015bcija\u0144stwa i wszyscy w ten czy inny spos\u00f3b potwierdzaj\u0105 relacje [Nowego Testamentu] [\u2026] podobnie jak to czyni\u0105 monety, medale, inskrypcje.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eJe\u015bli wam kto\u015b zwiastuje ewangeli\u0119 odmienn\u0105 od tej, kt\u00f3r\u0105 przyj\u0119li\u015bcie, niech b\u0119dzie przekl\u0119ty!\u201d (Ga 1,9) \u2013&nbsp;Trudno ju\u017c znie\u015b\u0107 propagand\u0119 szerzon\u0105 na uniwersytetach, a nawet w wielu seminariach, propagowan\u0105 te\u017c w ksi\u0105\u017ckach i mass mediach przez \u201eekspert\u00f3w\u201d, kt\u00f3rzy tonem niepodwa\u017canego autorytetu oznajmiaj\u0105, \u017ce Nowy Testament powsta\u0142 dopiero wiele wiek\u00f3w p\u00f3\u017aniej i \u017ce \u017caden autor staro\u017cytny nie potwierdza jego relacji. Dzisiejsi sceptycy bezskutecznie atakuj\u0105 relacj\u0119 \u015bmierci i zmartwychwstania Chrystusa u J\u00f3zefa Flawiusza, kt\u00f3ry nawet nazywa Go \u201eChrystusem\u201d. J\u00f3zef Flawiusz nie by\u0142 bynajmniej odrzucony przez swoich wsp\u00f3\u0142czesnych, lecz uhonorowany obywatelstwem rzymskim i pomnikiem ku swojej czci, a jego pisma znalaz\u0142y miejsce w rzymskiej Bibliotece Cesarskiej. Zawsze znajdowali si\u0119 fanatycy gotowi umiera\u0107 nawet za \u015bwieckiego przyw\u00f3dc\u0119 czy ideologi\u0119 polityczn\u0105 albo te\u017c w nadziei na wej\u015bcie w ten spos\u00f3b do raju (jak to si\u0119 dzi\u015b dzieje z islamskimi zamachowcami-samob\u00f3jcami). Jednak\u017ce nawet&nbsp;Ingersoll,&nbsp;s\u0142ynny XIX-wieczny ateista, przyzna\u0142, \u017ce \u017caden przytomny cz\u0142owiek nie umrze za k\u0142amstwo. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tymczasem aposto\u0142owie i pierwsi m\u0119czennicy chrze\u015bcija\u0144stwa umierali, aby za\u015bwiadczy\u0107 o &nbsp;faktach (cudach, Zmartwychwstaniu itd.), mimo \u017ce przecz\u0105c im mogli ocali\u0107 g\u0142ow\u0119. Cuda? Czy\u017c nauka nie dowiod\u0142a, \u017ce cud\u00f3w nie ma? Przeciwnie. Nauka mo\u017ce zajmowa\u0107 si\u0119 tylko zjawiskami &nbsp;naturalnymi; cuda za\u015b z definicji s\u0105 nadnaturalne. M\u00f3wi\u0105c szczerze, cuda s\u0105 nieuniknione, je\u015bli B\u00f3g mia\u0142by w og\u00f3le ingerowa\u0107 w bieg dziej\u00f3w cz\u0142owieka i przyrody. Kiedy B\u00f3g chce dokona\u0107 czego\u015b, co nie wynika ze zwyk\u0142ego biegu wypadk\u00f3w (np. Wcielenia, zbawienia czy wskrzeszenia umar\u0142ych), wtedy dzieje si\u0119 cud. Chrze\u015bcija\u0144stwo nie wstydzi si\u0119 d\u0142ugiej listy cud\u00f3w na kartach Biblii. Przeciwnie. Chrze\u015bcija\u0144stwo \u2013 w przeciwie\u0144stwie do buddyzmu, hinduizmu, islamu itd. \u2013 wr\u0119cz &nbsp;wymaga cud\u00f3w i opiera si\u0119 na najwi\u0119kszym ze wszystkich cud\u00f3w: zmartwychwstaniu Chrystusa. A je\u015bli \u00f3w cud zdarzy\u0142 si\u0119 naprawd\u0119, w\u00f3wczas nietrudno przyj\u0105\u0107 do wiadomo\u015bci relacj\u0119 o nakarmieniu rzesz, uzdrawianiu chorych czy chodzeniu po wodzie. Zmartwychwstanie jest sednem chrze\u015bcija\u0144stwa. Tymczasem wed\u0142ug ostatnich bada\u0144 opinii publicznej przeprowadzonych przez Barn\u0119 30% Amerykan\u00f3w uwa\u017caj\u0105cych si\u0119 za \u201enowo narodzonych chrze\u015bcijan\u201d nie wierzy w fizyczne zmartwychwstanie Chrystusa. Najwyra\u017aniej brak im tak istotnego przekonania o tym, \u017ce Zmartwychwstanie jest dowiedzionym faktem. A bez przekonania tego nikt chrze\u015bcijaninem by\u0107 nie mo\u017ce!. Powy\u017csze argumenty wyj\u0105\u0142em z mojej In Defense of the Faith: Biblical Answers to Difficult Questions. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Biblijne odpowiedzi na trudne pytania). By\u0107 mo\u017ce niekt\u00f3rzy Czytelnicy sprzeciwi\u0105 si\u0119 takiemu podej\u015bciu, wskazuj\u0105c, i\u017c nie trzeba dowodzi\u0107 wiarygodno\u015bci chrze\u015bcija\u0144stwa, gdy\u017c wystarczy tutaj \u015bwiadectwo Ducha \u015awi\u0119tego w sercach os\u00f3b znaj\u0105cych osobi\u015bcie Chrystusa jako Zbawiciela i Pana. C\u00f3\u017c jednak z tymi, kt\u00f3rzy Go nie znaj\u0105?. Biblia uczy, \u017ce wiara musi opiera\u0107 si\u0119 na faktach, a nie na uczuciach czy intuicji, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o \u015blepym pos\u0142usze\u0144stwie jakiemu\u015b \u201eautorytetowi religijnemu\u201d. Aposto\u0142 Pawe\u0142 pisa\u0142: \u201eWszystkiego do\u015bwiadczajcie\u201d (1 Tes 5,21). Sam B\u00f3g wzywa: \u201eChod\u017acie wi\u0119c, a b\u0119dziemy si\u0119 prawowa\u0107\u201d (Iz 1,18), i da\u0142 nam ca\u0142\u0105 obfito\u015b\u0107 dowod\u00f3w, zar\u00f3wno w otaczaj\u0105cym nas wszech\u015bwiecie jak i w swym S\u0142owie. Jezus po zmartwychwstaniu \u201eobjawi\u0142 si\u0119 jako \u017cyj\u0105cy i da\u0142 liczne tego dowody\u201d (Dz 1,3). [Wed\u0142ug innej rodziny r\u0119kopis\u00f3w s\u0142owo \u201edowody\u201d jest opisane jeszcze s\u0142owem anapologetos, przek\u0142adanym jako niezbite, bezsprzeczne; taki przek\u0142ad podaje BG \u2013 przyp. red.]. Musimy by\u0107 zatem gotowi powo\u0142ywa\u0107 si\u0119 na te dowody dostarczone przez samego Boga i pomaga\u0107 w ten spos\u00f3b szczerym poszukiwaczom Prawdy. Nauczmy si\u0119 mierzy\u0107 z niewiar\u0105, zar\u00f3wno w dzisiejszym ko\u015bciele, jak i poza nim!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">TBC 1996<br>Dave Hunt<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Artyku\u0142 pochodzi ze strony The Berean Call &#8211; In Defense of the Faith <br><a href=\"https:\/\/www.thebereancall.org\/content\/defense-faith\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/www.thebereancall.org\/content\/defense-faith<\/a><br><br><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rewolucja komunistyczna zrodzi\u0142a si\u0119 po cz\u0119\u015bci jako wyraz buntu przeciwko \u201echrze\u015bcija\u0144stwu\u201d opartemu na autorytaryzmie, nie za\u015b na prawdzie. Wyobra\u017amy sobie pr\u00f3b\u0119 wci\u015bni\u0119cia [\u2026] niesamowitej historii o Cz\u0142owieku z Golgoty \u2013 gdyby mia\u0142a by\u0107 wymys\u0142em \u2013 w jakie\u015b miejsce dziej\u00f3w, tak przecie\u017c pe\u0142nych wydarze\u0144 prawdziwych i [\u2026] nierozerwalnie powi\u0105zanych\u2026 Irwin H. Linton &nbsp;22 listopada 1969 roku, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1493,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[22],"tags":[],"class_list":["post-1492","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hunt"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>W obronie wiary -<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1492\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"W obronie wiary -\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Rewolucja komunistyczna zrodzi\u0142a si\u0119 po cz\u0119\u015bci jako wyraz buntu przeciwko \u201echrze\u015bcija\u0144stwu\u201d opartemu na autorytaryzmie, nie za\u015b na prawdzie. Wyobra\u017amy sobie pr\u00f3b\u0119 wci\u015bni\u0119cia [\u2026] niesamowitej historii o Cz\u0142owieku z Golgoty \u2013 gdyby mia\u0142a by\u0107 wymys\u0142em \u2013 w jakie\u015b miejsce dziej\u00f3w, tak przecie\u017c pe\u0142nych wydarze\u0144 prawdziwych i [\u2026] nierozerwalnie powi\u0105zanych\u2026 Irwin H. Linton &nbsp;22 listopada 1969 roku, [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1492\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-10-18T07:29:55+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-10-18T09:37:44+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/7b78f34a.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"587\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Andrzej z DG\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Andrzej z DG\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"15 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=1492#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=1492\"},\"author\":{\"name\":\"Andrzej z DG\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569\"},\"headline\":\"W obronie wiary\",\"datePublished\":\"2025-10-18T07:29:55+00:00\",\"dateModified\":\"2025-10-18T09:37:44+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=1492\"},\"wordCount\":2837,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=1492#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/10\\\/7b78f34a.jpg\",\"articleSection\":[\"My\u015bl teologiczna Dave Hunta\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=1492#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=1492\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=1492\",\"name\":\"W obronie wiary -\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=1492#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=1492#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/10\\\/7b78f34a.jpg\",\"datePublished\":\"2025-10-18T07:29:55+00:00\",\"dateModified\":\"2025-10-18T09:37:44+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=1492#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=1492\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=1492#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/10\\\/7b78f34a.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/10\\\/7b78f34a.jpg\",\"width\":1920,\"height\":587},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?p=1492#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"W obronie wiary\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/\",\"name\":\"\",\"description\":\"Pozw&oacute;l, \u017ce zajm\u0119 Ci tylko kilka minut...\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569\",\"name\":\"Andrzej z DG\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Andrzej z DG\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/www.kilkaminut.pl\\\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"W obronie wiary -","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1492","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"W obronie wiary -","og_description":"Rewolucja komunistyczna zrodzi\u0142a si\u0119 po cz\u0119\u015bci jako wyraz buntu przeciwko \u201echrze\u015bcija\u0144stwu\u201d opartemu na autorytaryzmie, nie za\u015b na prawdzie. Wyobra\u017amy sobie pr\u00f3b\u0119 wci\u015bni\u0119cia [\u2026] niesamowitej historii o Cz\u0142owieku z Golgoty \u2013 gdyby mia\u0142a by\u0107 wymys\u0142em \u2013 w jakie\u015b miejsce dziej\u00f3w, tak przecie\u017c pe\u0142nych wydarze\u0144 prawdziwych i [\u2026] nierozerwalnie powi\u0105zanych\u2026 Irwin H. Linton &nbsp;22 listopada 1969 roku, [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1492","article_published_time":"2025-10-18T07:29:55+00:00","article_modified_time":"2025-10-18T09:37:44+00:00","og_image":[{"width":1920,"height":587,"url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/7b78f34a.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Andrzej z DG","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Andrzej z DG","Szacowany czas czytania":"15 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1492#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1492"},"author":{"name":"Andrzej z DG","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#\/schema\/person\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569"},"headline":"W obronie wiary","datePublished":"2025-10-18T07:29:55+00:00","dateModified":"2025-10-18T09:37:44+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1492"},"wordCount":2837,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1492#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/7b78f34a.jpg","articleSection":["My\u015bl teologiczna Dave Hunta"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1492#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1492","url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1492","name":"W obronie wiary -","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1492#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1492#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/7b78f34a.jpg","datePublished":"2025-10-18T07:29:55+00:00","dateModified":"2025-10-18T09:37:44+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#\/schema\/person\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1492#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1492"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1492#primaryimage","url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/7b78f34a.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/7b78f34a.jpg","width":1920,"height":587},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?p=1492#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"W obronie wiary"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#website","url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/","name":"","description":"Pozw&oacute;l, \u017ce zajm\u0119 Ci tylko kilka minut...","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/#\/schema\/person\/9f86bf27c1eaed5dda9e706bc18ab569","name":"Andrzej z DG","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/099d17255b8dd9304833c16531357a059b5f8a421f9d80d7965793e0c5474196?s=96&d=mm&r=g","caption":"Andrzej z DG"},"sameAs":["https:\/\/www.kilkaminut.pl"],"url":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1492","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1492"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1492\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1507,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1492\/revisions\/1507"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1493"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1492"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1492"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kilkaminut.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1492"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}